سؤال (568) شخصى كه دختر خواهر زن خود را عقد نموده و پدر اين دختر در عراق به شهادت رسيده است و دختر هم در سن 15 سالگى مىباشد و پدر بزرگ پدرى دختر هم زنده بوده، ولى امكان دسترسى به او نمىباشد و عقد اين دختر هم به خاطر مراعات مسئله حجاب و رفع مشقت و سختى در محل زندگى بوده، آيا اين عقد صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه دسترسى به پدر بزرگ دختر هر چند به وسيلهى نامه و يا تلفن ممكن نباشد، مىتواند دختر را به عقد خود درآورد، ولى قبل از عقد بايد از همسرش اجازه بگيرد؛ زيرا همسر او خالهى دختر مىشود، والله العالم.
* حكم اختلاف زن و مرد در تقليد
سؤال (569) اگر من مقلد مرجعى هستم كه در ازدواج با باكره اذن پدر را معتبر نمىداند، آيا مىتوانم دخترى را كه مقلد مرجع من نبوده و يا اينكه اصلًا تقليد نكرده، بدون اجازهى پدرش به عقد خود در آورم؟
بسمه تعالى: در صورتى كه دختر تا به حال اصلًا تقليد نكرده و تقليد شما هم طبق موازين شرعى بوده، عقد مانعى ندارد و در صورتى كه تقليد شما طبق موازين شرعى و صحيح نبوده، اين تقليد اعتبارى ندارد، والله العالم.
سؤال (570) در صورتى كه مرد مقلد مرجعى است كه اذن پدر را در عقد دختر لازم نمىداند، ولى دختر مقلد مرجعى است كه اين امر را لازم مىداند، آيا مرد مىتواند اين دختر را در دو فرض زير عقد نمايد؟
الف- فرض اينكه دختر فتواى مرجع خود را مىداند.
ب- در صورتى كه فتواى مرجعش را نمىداند.
الف- بسمه تعالى: مرد بدون احراز اجازهى پدر دختر نمىتواند او را به عقد خود درآورد، عقد در صحت قابل تبعيض نمىباشد، اين در صورتى است كه دختر علم به فتواى مرجعش داشته باشد.
ب- بسمه تعالى: در صورتى كه دختر جهل به فتواى مرجعش داشته باشد در اين مسئله اصلًا تقليد محقق نگشته و مرد بايد زن را آگاه كند كه او در اين مسئله رجوع كند به فتواى مجتهد زندهى اعلم، والله العالم.
سؤال (571) بنابر اختلاف زن و مرد در مرجع چنانچه در مسئله سابق گذشت، آيا بر مرد واجب است كه زن را به فتواى مرجعش آگاه كند؟
بسمه تعالى: آگاه نمودن او به فتواى مرجعش لازم نمىباشد، بلكه تكليف مرد همان است كه در جواب مسئلهى قبلى گفته شد، بلكه در صورتى كه دختر به خاطر اشتباه در شنيدن فتواى مجتهد و يا اشتباه در خواندن فتواى او گمان كند كه عقد بدون اجازه صحيح مىباشد بر مرد يا شخص ديگر لازم نيست كه او را آگاه كند، بله مرد مىتواند در صورتى كه به طريق شرعى احراز كرده، مرجعش اعلم از مرجع دختر است با او ازدواج كند، والله العالم.
سؤال (572) بنابر واجب بودن اجازه گرفتن از پدر در ازدواج با دختر باكره اگر شخصى با اين دختر بدون اجازه و با توجه به مسئلهى شرعى و از روى علم و عمد عقد نموده و اين دختر حامله شود، آيا اين نزديكى حكم زنا را داشته و حمل هم از زنا محسوب مىشود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه مرد متوجهى اختلاف علماء در اين مسئله بوده و دختر را به اين اميد كه عقد صحيح مىباشد و اذن پدر معتبر نباشد، عقد نموده، نزديكى در فرض مسئله وطى به شبهه مىباشد، ولى در صورتى،
مجتهدى را كه از او تقليد نموده، اعلم مىداند. اين مسئله خالى از اشكال نبوده و بعيد نيست كه حكم زنا جارى شود، والله العالم.
* احكام دختر باكره
سؤال (573) آيا ازدواج موقت با دختر باكره مطلقاً حرام مىباشد، اگر بكارت دختر به وسيلهى چيز ديگرى غير از ازدواج زايل شود، آيا شرعاً باكره محسوب مىگردد؟
بسمه تعالى: در ازدواج دختر باكره چه به شكل دايم و چه به شكل موقت بايد اذن پدر احراز شود و ازدواج بدون اجازهى پدر صحيح نمىباشد و دخترى كه بكارت او به سبب نزديكى با او، هر چند نزديكى حرام باشد، زايل گرديده، باكره محسوب نمىشود، والله العالم.
سؤال (574) دخترى كه بكارت او به سبب زنا و يا به واسطه اقدام به ازدواج موقت بدون اجازهى پدر زايل شده، آيا اين دختر ثيبه محسوب مىشود؟ آيا در صورت اقدام به ازدواج بايد اذن پدر او احراز شود؟
بسمه تعالى: بله اگر بكارت او به سبب زنا يا وطى به شبهه زايل گردد، اين دختر باكره نبوده و در ازدواج او اگر رشيده باشد، نيازى به اجازهى پدر نمىباشد، والله العالم.
سؤال (575) در صورتى كه نزديكى با دختر از عقب باشد، اين دختر باكره محسوب مىشود. آيا همهى احكام ثيبه بر اين دختر جارى مىشود، يا بعضى جارى و بعضى ديگر جارى نمىشود؟
بسمه تعالى: بنابر احتياط واجب حكم ثيبه را ندارد، والله العالم.
سؤال (576) دختر باكرهاى كه با مردى ازدواج نموده و بعد از مدتى، آن مرد قبل از
دخول به دختر از دنيا رفته، آيا اين دختر باكره محسوب مىشود؟
بسمه تعالى: باكره است، هر چند بايد عدّهى وفات را نگه دارد، والله العالم.
سؤال (577) آيا مىتوان دخترى را كه ازدواج نموده، ولى همسرش با او نزديكى نداشته و او را طلاق داده، بدون اذن پدرش عقد نمود؟
بسمه تعالى: جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (578) در صورتى كه بعد از ازدواج با دختر نزديكى صورت نگرفته و مورد طلاق واقع شده است، آيا اين زن مىتواند به شكل مستقل و بدون كسب اجازه از پدر اقدام به ازدواج كند؟
بسمه تعالى: اگر هنوز باكره بوده و نزديكى با او نشده، بايد مانند قبل از ازدواج اول اجازهى پدرش يا جد پدرى را احراز نمايد، والله العالم.
اسلام شوهر
سؤال (579) الف: اگر زنى با مردى به اين عنوان كه مسلمان است ازدواج نموده، ولى بعداً معلوم شده، كه مرد كافر است؟ با توجه به اين فرض، جواب فروع ذكر شده در ذيل را مرقوم فرمائيد.
ب: مرد كفر خود را مخفى نموده و بعد از ازدواج اظهار كفر نموده است؟
ج: شوهر ادعاى اسلام داشته، ولى بعد از عقد ظاهر شده كه كافر است و التزامى به نماز و روزه ندارد.
د: شوهر انتصاب به گروههاى سياسى كفر داشته، ولى اين انتصاب فقط اسمى بوده ولى عملًا تابع آنها نمىباشد؟
بسمه تعالى: در فرض اول و دوم عقد باطل مىباشد، ولى در فرض سوم اگر اظهار مخالفت با اسلام نكند محكوم به اسلام مىباشد، بله اگر بعداً
بگويد من از اول كافر بودم و مىخواستم شما را فريب دهم، همچنين عقد باطل است. ولى در فرض چهارم اگر زوج منكر توحيد و معاد و نبوت نبوده و هيچكدام از ضروريات دين را انكار نكند محكوم به اسلام بوده و عقد صحيح است و اعتقادات سياسى، او را از دين خارج نمىكند، والله العالم.
سؤال (580) آيا زن مسلمان مىتواند با مرد غير مسلمان ازدواج كند، دليل حكم را بيان فرمائيد؟
بسمه تعالى: ازدواج زن مسلمان با مرد غير مسلمان باطل است و دليل اين مطلب آيهى شريفه (ولن يجعل الله للكافرين على المؤمنين سبيلًا) مىباشد و ازدواج زن مسلمان بر مرد كافر مستلزم سيطره و تسلّط كافر بر مسلمان مىباشد و روايات بسيارى دلالت بر اعتبار كفو بودن و مناسب بودن زوجين در دين مىكند و از اين حكم مرد استثناء شده و مرد مىتواند با زن اهل كتاب ازدواج نمايد، والله العالم.
مشرك نبودن زوجه
سؤال (581) مردى كه با زنى كر و لال ازدواج نموده و اين زن به خاطر آنچه كه ذكر شد از موقعيت بسيار ناچيزى از اصول اعتقادى برخوردار است، اين مرد بعد از ازدواج با اين زن دربارهى خدا صحبت نموده و به او گفته، درباره توحيد چه مىدانى او با اشارهى دست گفته كه خدا دوتاست و آنچه كه اين زن مىداند مقدار ناچيزى است كه به واسطه تعليمات مادرش مىداند، البته او به همين شكل ناقص اعمال عبادى مانند نماز را بجا مىآورد، آيا ازدواج با اين زن مشكل شرعى دارد، آيا اين زن را مىتوان
شرعاً مشرك دانست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اين زن مجنون نباشد عقد بر او صحيح مىباشد و اگر مجنون باشد، ولى پدر يا جد پدرى او اقدام به شوهر دادن او كردهاند، در اين صورت عقد صحيح مىباشد و بعد از آنى كه اين زن از پدر و مادر مسلمان متولد شده، نمىتوان او را مشرك دانست، والله العالم.
شرط نبودن ازدواج زن سيده با مرد سيد
سؤال (582) آيا ممكن است دخترى كه سيده بوده و مىتواند خمس قبول نمايد و صدقه بر او حرام است با مردى كه سيد نبوده و توان گرفتن خمس را شرعاً نداشته و بايد صدقه قبول نمايد ازدواج كند، لطفاً جواب مسئله را براساس فقه قرآنى و سنت رسول خدا عنايت فرمائيد؟
بسمه تعالى: مرد مؤمن كفو و شايسته زن مؤمنه بوده و ازدواج هر كدام به ديگرى مانعى ندارد و فرقى بين علوى و غير علوى در اين مسئله نبوده و زن سيده مىتواند با مردى كه سيد نمىباشد، ازدواج نمايد، والله العالم.
اسباب محرم شدن زن به مرد
محرميت به دامادى
سؤال (583) نظر شما دربارهى عقد محرميت چيست؟
بسمه تعالى: اگر مردى دخترى را به عقد خود درآورد چه آن دختر بالغه باشد يا غير بالغه، بعد از احراز اذن پدر دختر، محرميت محقق مىشود؛ يعنى مادر دختر به مردى كه او را عقد نموده، محرم مىشود.
سؤال (584) دو برادرى كه در كشورهاى غربى زندگى نموده و قادر به تهيه دو منزل و يا يك منزل وسيع نمىباشند، آنها ناچارند در يك منزل با هم زندگى نمايند، آيا يكى از اين دو برادر مىتواند به جهت سهولت زندگى و رفت و آمد دختر ديگرى را به عقد خودش در آورد تا آنكه زن برادرش به عنوان مادر زن به او محرم گردد؟
بسمه تعالى: دختر برادر براى عمو محرم بوده و عقد بر او باطل است و اثرى ندارد، بله اگر زن برادر، مادرى دارد كه بىشوهر است برادر ديگر مىتواند مادر او را به عقد در آورده و به او دخول نمايد، بعد از عقد و دخول زن برادر به برادر ديگر محرم مىشود، والله العالم.
سؤال (585) مردى كه سه مرتبه زنش را طلاق داده و بعد از هر دو مرتبه رجوع نموده و اكنون طلاق بائن گرديده و همسرش براى او كاملًا اجنبى و نامحرم گرديده است، آيا در اين فرض مىتواند بلافاصله با خواهر آن زن ازدواج كند يا آنكه بايد عدّهى خواهرش تمام شود؟
بسمه تعالى: بايد بنابر احتياط منتظر شود تا عدّهى خواهرش تمام شود، والله العالم.
ازدواج با زن شوهردار
سؤال (586) زنى كه قبلًا ازدواج نموده و بعد از مدتى از همسرش جدا شده، ولى اين جدايى به طلاق شرعى نبوده است، بعد از آن به خاطر اجبار پدرش مجبور شده كه به عقد پسر عمويش درآيد. بعد از تحقق عقد با پسر عمو، شوهر اول متوجه شده و او را طلاق داده است، آيا بعد از اتمام عدّهاش مىتواند به ازدواج پسر عمويش درآيد، آيا عقدى كه قبل از طلاق به خاطر
اكراه پدر انجام شده، باعث حرمت ابديه اين زن نسبت به پسر عمو مىشود؟
بسمه تعالى: اگر پسر عمو مىدانسته كه شما شوهر داريد و با علم و عمد شما را به عقد خود در آورده، شما بر او حرام ابدى مىشويد و اگر نمىدانسته كه شما شوهر داريد، ولى با شما نزديكى كرده همچنين مثل فرض سابق شما بر او حرام ابدى مىشويد، ولى اگر با شما نزديكى نكرده است عقدى كه خوانده، باطل بوده و شما براى او حرام ابدى نمىشويد و مىتوانيد بعد از گذشت عدّهى طلاق مجدداً به عقد پسر عموى خود درآييد، والله العالم.
سؤال (587) زنى كه بعد از طلاق با مرد ديگرى ازدواج نموده و با آن مرد آميزش جنسى هم داشته است، ولى بعد از مدتى متوجه شده كه طلاق او باطل بوده است، آيا اين زن به مرد دوم حرام ابدى مىشود، آيا مىتواند به زندگى با مرد دوم ادامه دهد، زيرا علاقه و دلبستگى زيادى به او دارد؟
بسمه تعالى: اين زن بر مرد دومى كه عقد بر او خوانده، حرام ابدى مىشود، والله العالم.
ازدواج با زن در ايام عدّه
سؤال (588) زنى كه طلاق رجعى گرفته، سپس بعد از انقضاء عدّهى طلاق با مرد ديگرى ازدواج نموده و از آن مرد داراى فرزند مىباشد، ولى بعد از مدتى فهميده كه همسر اولش در اثناء عدّه طلاق مرده است، تكليف اين زن الآن چيست؟ و بچهى اين زن چه حكمى پيدا مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): بعد از اينكه متوجهى اين مسئله گرديده، بايد 4 ماه و ده روز