دو امضاء دهد و همچنين طبيب مىتواند عمل جراحى را انجام دهد، ولى اگر اين امر احراز نشود و اگر عمل جراحى نشود يكى از آن دو مىميرند، شوهر نمىتواند به بقاء يكى از آن دو امضاء دهد و امضاى او هم اثرى ندارد، ولى مادر مىتواند در صورتى كه بقاء حمل در رحم، خطر مرگ براى او داشته باشد با خوردن دارو آن را از بين برده و بعد از مردن آن، پزشكان با عمل جراحى آن را بيرون آورند، والله العالم.
سؤال (660) مقصود از دينار كه در مسئله ديه سقط جنين گفته شده، چيست و اگر شوهر ديهى جنين را به مادر نبخشيد و يا اينكه ورثهى شرعى ديه، مقدار ديه را به كسى كه جنين را سقط نموده، ببخشند، آيا دادن كفاره بر سقط لازم است؟
خوئى (قدس سرّه): مقصود از دينار معين در ديه، دينار مسكوك از طلا مىباشد كه مساوى با يك مثقال شرعى است و اگر صاحبان و وارثان ديه آن را ببخشند. چيزى به كسى كه جنين را سقط نموده، واجب نمىباشد و كفاره هم در فرض سؤال بر شخص اسقاط كننده لازم نيست. و اگر شخص اسقاط كننده پدر باشد، ديه بر عهدهى اوست، والله العالم.
سؤال (661) زنى كه باردار بوده و جنين او چهار ماهه مىباشد اين خانم اكنون مبتلا به خونريزى مستمر شده و به مدت يك ماه اين خونريزى ادامه دارد، پزشكان اين خونريزى را براى مادر خطرناك دانسته و بقاء جنين را براى مادر موجب خطر مرگ مىدانند، آيا در فرض مذكور سقط جنين جايز است؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن احتمال خطر جانى بدهد مىتواند با خوردن دارو جنين را از بين برده و پزشكان آن را از رحم خارج كنند، والله العالم.
سؤال (662) در صورتى كه خانمى باردار به دو جنين در رحم باشد و يكى از آن دو مرده و ديگرى زنده است، در صورتى كه سقط منجر به مرگ ديگرى شود، جايز است؟
بسمه تعالى: اگر ممكن باشد كه بچهى مرده را با عمل جراحى بيرون آورند، به شكلى كه جان مادر و بچهى زنده در رحم به خطر نيفتد، بايد اين عمل انجام شود. ولى اگر پزشكان حاذق و متبحر تشخيص دهند كه بقاى فرزند ديگر در رحم باعث مرگ مادر مىشود، در اين فرض مادر مىتواند با خوردن دارو اقدام به از بين بردن جنين نموده، سپس پزشكان آن را از فضاى رحم خارج كنند و در غير اين صورت اسقاط جنين جايز نمىباشد، مگر در صورتى كه جنين خودش بميرد، والله العالم.
سؤال (663) نظر مبارك شما راجع به سقط جنين چيست؟ آيا در صورت اسقاط، كفارهى قتل عمد بر شخص سقط كننده لازم مىشود؟ آيا حرمت اسقاط جنين و يا جواز آن مشروط به زمان خاص و عمر محدودى از جنين مىشود؟ آيا در موردى كه مادر مبتلا به مرض باشد كه به حسب تشخيص پزشكان بايد جنين سقط شود، مىتوان جنين را سقط نمود؟ آيا در اين مسئله مىتوان رجوع به غير شما، از مراجع ديگر كه اين عمل را جايز مىدانند، نمود؟
بسمه تعالى: اسقاط جنين جايز نمىباشد، مگر در صورتى كه بقاء جنين در رحم مادر باعث خطر جانى براى مادر بوده و او را در معرض مرگ قرار دهد در اين حال فقط مادر مىتواند با خوردن دارو جنين را از بين برده، و اگر مادر با خوردن دارو جنين را از بين ببرد، پزشك مىتواند آن را با عمل جراحى از رحم بيرون آورد و اين مورد از مواردى است كه زن مىتواند
به پزشك مرد مراجعه نموده و بدن خود را ظاهر سازد، والله العالم.
سؤال (664) اگر مرد مسلمان زن غير مسلمان را به عقد موقت خود در آورد و اين زن باردار شود. آيا مىتوان قبل از دميدن روح در جنين آن را اسقاط نمود با توجه به اينكه اين فرزند بعد از تولد طبق مقررات كشورهاى اروپايى به مادر داده شده و بر اثر تربيت او مسيحى مىشود.
بسمه تعالى: فرزند محكوم به اسلام بوده و قتل آن جايز نمىباشد، چنانچه اسقاط جنين هم حرام است، والله العالم.
* حكم اسقاط جنين مريض يا ناقص
سؤال (665) زنى كه بعد از باردارى و انجام آزمايشات پزشكى متعدد متوجهى ناقص بودن فرزندش در رحم شده و پزشكان تشخيص دادهاند كه اين فرزند از قسمت بالاى سر ناقص بوده و در صورت تولد مجنون و ديوانه مىگردد، اكنون پزشكان به اين خانم پيشنهاد سقط اين جنين را نمودهاند، آيا اين تشخيص مجوز سقط جنين براى اين زن مىشود؟
بسمه تعالى: اسقاط جنين جايز نمىباشد، ولى اگر نگهدارى فرزند در رحم مادر براى او موجب حرج و مشقت فراوان باشد و براى مادر خطر جانى داشته باشد، فقط خود مادر مىتواند بچه را اسقاط نمايد، والله العالم.
سؤال (666) زن باردارى كه بعد از آزمايشات پزشكى معلوم شده كه فرزندش منگول مىباشد، آيا به پيشنهاد پزشكان مىتواند جنين را اسقاط نمايد؟
بسمه تعالى: اسقاط حمل جايز نمىباشد و همچنين نمىتواند جهت اسقاط خود را در اختيار پزشك قرار دهد، والله العالم.
سؤال (667) يكى از خويشان ما نابينا مىباشد او داراى دو فرزند شده كه آنها هم
مانند خود او نابينا هستند. اكنون همسر اين شخص باردار به بچهى سوم شده و پزشكان اين بچه را هم در صورت تولد نابينا تشخيص دادهاند، به همين جهت پزشكان به مادر فرزند سفارش كردهاند كه جنين را اسقاط نموده و خود را راحت كند. اين مادر هم جنين يك ماهه را سقط نموده و اكنون از كردهى خود پشيمان است، در اين فرض ديه به چه كسى واجب مىشود؟
بسمه تعالى: براى زن جايز نمىباشد كه خود را جهت اسقاط در اختيار پزشك قرار دهد. چنانچه كشف عورت هم در نزد پزشك در اين مورد جايز نيست و ديهى اسقاط به عهدهى كسى مىباشد كه مباشر سقط جنين بوده است، والله العالم.
سؤال (668) من و همسرم حامل نوعى ژن وراثتى هستيم كه موجب كم خونى خطرناك در فرزند مىشود كه اين نوع بيمارى را امروز به (تالاسمى) نامگذارى مىكنند امكان تشخيص اين بيمارى سابقاً يك سال بعد از تولد او ممكن بود، ولى علم پزشكى امروز مىتواند اين بيمارى را در رحم مادر تشخيص داده و معلوم كند كه آيا بچه در رحم مادر مبتلا به اين بيمارى مىباشد يا نه؟ البته اين بيمارى زحمات و سختىهاى زيادى را بعد از تولد براى فرزند و براى پدر و مادر او به دنبال دارد. اكنون سؤال اين است كه آيا پدر و مادر بعد از احراز اين مريضى در جنين مىتوانند آن را اسقاط كنند. آيا اسقاط قبل از ولوج روح جايز مىباشد؟ چه زمانى روح در جنين دميده مىشود؟ امروزه با پيشرفتهاى پزشكى مىتوانند نطفهى مرد و يا زن را خارج از رحم بارور نموده و بعد از آن با آزمايشات پزشكى به سالم بودن آن نسبت به بيمارى تالاسمى پىبرده و يا تشخيص دهند كه ژن
تالاسمى در آن وجود دارد يا نه؟ آيا اين عمل شرعاً جايز است؟ آيا بعد از پى بردن به ابتلاء نطفه به ژن تالاسمى مىتوان جنين خارج از فضاى رحم را از بين ببرند؟
بسمه تعالى: اسقاط جنين جايز نمىباشد، چه روح در آن دميده شده باشد و چه نشده باشد، هرچند مبتلا به مريضى ذكر شده باشد.
و انجام آزمايشى كه در سؤال ذكر شده، مانعى ندارد چنانچه بر نگرداندن نطفه به رحم مانعى ندارد، ولى زن نمىتواند خود را در معرض ديد پزشك اجنبى قرار دهد، مگر در صورتى كه پزشك موردنظر شوهرش باشد و حالت ذكر شده در سؤال، مرض نمىباشد كه زن بتواند براى آن به پزشك مرد مراجعه نموده و خود را در معرض ديد او قرار دهد و كشف عورت در نزد پزشك فقط در صورتى كه زن در مقام معالجهى مرض باشد، جايز مىباشد چنانچه مرد هم نمىتواند عورت خود را به پزشك نشان دهد تا نطفه از او گرفته شود.
* اسقاط جنين به خاطر اجبار شوهر
سؤال (669) مردى به همسرش گفته كه بچه در رحمش را اسقاط كند، زن هم گفتهى شوهر را عملى كرده و بعد از مراجعه به دكتر جنين را به وسيله دكتر سقط نموده است. در اين فرض ديه بر چه كسى واجب مىشود و بايد ديه را به چه كسى پرداخت كند؟ آيا مىتواند ديه را به برادرانش بدهد اگر زن به دست خود با خوردن قرص جنين را ساقط كند، ديه به عهده او مىباشد يا شوهر؟
بسمه تعالى: ديه به عهدهى كسى است كه مباشر اسقاط مىباشد مثل پزشك در فرض اول و خود زن در فرض اخير، والله العالم.
سؤال (670) اگر شوهر همسرش را مجبور به سقط جنين كند و بگويد اگر بچه ات را سقط نكنى، تو را طلاق مىدهم، در اين صورت وظيفهى شرعى زن چيست؟
بسمه تعالى: مجبور نمودن زن بر اسقاط جنين جايز نمىباشد و شوهر حق ندارد، همسرش را مجبور به كار حرام نمايد و اكراه و اجبار شوهر هم مجوز سقط جنين براى زن نمىباشد، والله العالم.
سؤال (671) در صورتى كه شوهر همسر خود را مجبور به سقط جنين كند و زن هم گفتهى شوهر را عملى نموده و به پزشك مراجعه كرده و بچه را سقط كرده است، در فرض مذكور ديه به عهدهى چه كسى است؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خود زن اقدام به سقط نموده، ديه بر او واجب شده و به شكل كلى هر كس مباشر در سقط جنين باشد، ديه بر او واجب مىشود، والله العالم.
سؤال (672) زنى كه اقدام به سقط جنين چهار ماههى خود نموده و اين عمل به خاطر اجبار شوهرش بوده، بعد از مدتى شوهر از دنيا رفته است. اكنون وظيفهى زن براى برئ الذمه شدن شوهر چيست؟
خوئى (قدس سرّه): ديه در فرض مسئله بر مادر واجب است، چون مادر مباشر در اسقاط جنين بوده و شوهر فقط گناه كرده و براى او استغفار كنيد، والله العالم.
* سقط جنينى كه از زنا پديد آمده و ديهى آن
سؤال (673) در كتاب صراط النجاة ج 3 در سؤال 780 اين چنين آمده است: اگر زنى از راه زنا باردار گرديده، آيا به خاطر ترس از بىآبرويى و رسوايى در
جامعه، مىتواند جنين را سقط كند؟ در جواب مرحوم آية الله خوئى (قدس سرّه) فرمودهاند: (سقط جنين جايز نمىباشد، مگر در صورتى كه زن به آن اضطرار پيدا نمايد) سؤال ما اين است كه آيا مراد مرحوم خوئى (قدس سرّه) كه فرمودهاند قبل از ولوج روح در جنين، اگر مادر اضطرار پيدا نمايد، مىتواند سقط كند، آيا اضطرار به خاطر ترس از بىآبرويى و رسوايى مىباشد يا اينكه مراد ترس از مريضى و ابتلايى است كه جان مادر را به خطر اندازد؟ و بنابراين فرض كه شخص زانى با زنى كه باردار مىباشد، اتفاق كنند كه جنين را سقط نمايند و بعد از اين تصميم به پزشك متخصص رجوع نموده و جنين را سقط كنند، در اين فرض ديه بر چه كسى واجب مىشود و مقدار آن چقدر مىباشد با توجه به اينكه عمر جنين 6 يا 7 هفته مىباشد. و آيا فرقى بين ديه در حملى كه از زنا پيدا شده و حمل مشروع وجود دارد؟
بسمه تعالى: در حال اضطرار مانند ترس از خطر جانى در مادر يا ترس از بىآبرويى خانواده و رسوايى آنان قبل از آنكه روح به جنين دميده شده باشد، سقط جايز بوده و ديهى آن 100 دينار مىباشد و كسى كه مباشر در اسقاط بوده مانند پزشك در مورد سؤال، بايد آن را بپردازد و بايد ديه را به حاكم شرع بدهد، والله العالم.
سؤال (674) مردى كه با زنى نامحرم زنا كرده و بر اثر اين آميزش زن باردار شده و تصميم به سقط جنين گرفتهاند با توجه به اينكه عمر جنين دو ماه مىباشد و هر دوى آنان مباشر اسقاط بودهاند، آيا اين اسقاط جايز است؟ آيا حرج و سختى شديدى كه زن در اين باردارى مىبيند، مجوز سقط مىشود؟ آيا بعد از سقط كفاره بر زن و مرد واجب مىشود؟ آيا ديه هم بر آن دو
واجب مىشود و بنابر وجوب ديه، ديهى جنين دو ماهه چقدر مىباشد؟
بسمه تعالى: اسقاط جنين جايز نمىباشد و اگر جنين را اسقاط كردهاند ديه به گردن كسى است كه مباشر در اسقاط بوده است و اگر دو نفر با هم جنين را اسقاط كنند، ديه بر گردن هر دوى آنان مىباشد و بايد ديه را به حاكم شرع بدهند و مقدار ديه براى هر كدام از آن دو 40 دينار طلا مىباشد، والله العالم.
سؤال (675) در صورتى كه زنى بعد از زنا حامله شده و بعد از آن بچهاش را سقط نموده است، آيا كفاره و ديه بر مادر واجب مىشود، در صورتى كه شخص ديگرى سبب سقط شده باشد؟ آيا ديه را بايد زن بدهد يا شخصى كه سبب بوده است؟
بسمه تعالى: ديه بر كسى واجب است كه مباشر در اسقاط حمل بوده است، ولى كفارهاى بر هيچكدام، چه شخصى كه اسقاط كرده و چه زن زنا داده نمىباشد، والله العالم.
سؤال (676) در صورتى كه زنى زنا داده و باردار شده است، شخصى آمده و او را به نزد پزشك برده تا جنين را ساقط نمايد. آيا بعد از انجام سقط، شخصى كه اين زن را به پزشك معالج برده و معرفى كرده، ضامن ديه مىباشد؟ يا اينكه فقط گناهكار مىباشد؟
خوئى (قدس سرّه): بله گناهكار مىباشد، ولى ديه به عهدهى كسى است كه مباشر اسقاط مىباشد و كفاره بر هيچكدام واجب نمىباشد، والله العالم.
سؤال (677) در صورتى كه زن از زنا باردار گردد، آيا به خاطر ترس از بىآبرويى و افتضاح مىتواند آن را بعد از چهار ماهگى سقط كند و در صورت اسقاط، آيا در اين صورت ديه واجب مىشود و بايد آن ديه را به چه كسى