سؤال (25) در صورتى كه زنى در ايام عادت ماهيانه يا تميز آن خون ديده و اين خون از سه روز بيشتر بوده است و گاهى اوقات داراى صفات حيض بوده و گاهى هم نبوده، ولى در طول اين سه روز تقريباً يك ساعت جارى بوده و يك ساعت منقطع مىشده است، آيا اين خون محكوم به حيض مىشود؟
بسمه تعالى: در سؤالهاى سابق معناى استمرار خون ذكر شده و به شكل كلى قطع شدن خون به مقدار كم كه در بين زنان متعارف مىباشد؛ مانند چند دقيقه هر چند در داخل فرج باشد، ضررى به استمرار نمىرساند، والله العالم.
سؤال (26) خون حيض چنانچه در رسالههاى عمليه ذكر شده، بايد در سه روز اول استمرار و دوام داشته باشد ولى قطع شدن خون بمدت زمانى كم و محدود ضررى به استمرار نمىزند. اكنون اين سؤال مطرح مىشود كه مقدار زمان كم و محدود چگونه معين مىشود؟ آيا ضابطهاى براى تعيين و مشخص كردن اين زمان محدود وجود دارد به شكلى كه اگر انقطاع از آن زمان بيشتر شد، خون حيض نباشد؟
بسمه تعالى: اگر خون در داخل عضو جريان داشته باشد به شكلى كه اگر پارچهاى را داخل آن كند آلوده مىشود، حيض محقق شده و خارج شدن خون از داخل به خارج تنها در حدوث حيض معتبر مىباشد نه در بقاء آن؛ و استمرار و عدم انقطاع خون امرى است عرفى؛ يعنى به اندازهاى باشد كه در نزد نوع زنان آن مقدار را مخل به استمرار ندانند به همين جهت زمان محدود، زمانى است كه نوعاً خانمهاى حايض آن مقدار را مضر به استمرار نمىدانند، والله العالم.
سؤال (27) گاهى از اوقات از زنان باردار خونى بيرون مىآيد كه نمىدانند حيض است يا استحاضه در اين فرض وظيفه چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون در ايام عادت ماهيانه بوده و يا داراى صفات حيض باشد و از سه روز كمتر و از ده روز بيشتر نباشد محكوم به حيض مىگردد و در غير اين صورت استحاضه محسوب مىشود، والله العالم.
سؤال (28) در صورتى كه خون از محل و مجراى طبيعى خود به وسيله فرو بردن پنبه داخل آن جارى و خارج مىگردد، آيا اين خون محكوم به حيض مىگردد؟
بسمه تعالى: بله بر اين خون احكام حيض مترتب مىگردد، والله العالم.
سؤال (29) آيا در صورتى كه خون بواسطهى پنبه و يا غير آن خارج شده ولى مقدارى از آن در داخل فرج باقى مانده است، محكوم به حيض مىشود؟
بسمه تعالى: اگر مقدارى از خون هر چند بواسطهى پنبه خارج شود حكم حيض را دارد هر چند داخل فرج باقى مانده باشد، والله العالم.
سؤال (30) آيا در صورتى كه خون از رحم خارج شده و داخل فضاى فرج گرديده ولى از آن خارج نشده است، حكم حيض را دارد؟
بسمه تعالى: حكم به حيض بودن نمىشود مگر در صورتى كه مقدار كمى از خون هر چند بواسطه فرو بردن پنبه بداخل فرج خارج شود، والله العالم.
سؤال (31) آيا مقدار معين از عمر براى ديدن خون حيض مشخص شده است؟
بسمه تعالى: بله بعد از آنكه زن شصت سال كامل از عمرش سپرى شد خونى را كه بعد از اين زمان مىبيند هر چند داراى صفات حيض باشد استحاضه محسوب مىشود، والله العالم.
سؤال (32) فرمودهايد كه حداكثر زمانى حيض ده روز مىباشد اكنون اين سؤال
مطرح است كه آيا اتمام ده روز به وارد شدن در شب يازدهم مىباشد و يا اينكه شب يازدهم منتهاى حد نبوده بلكه زن حايض بايد وارد روز يازدهم گردد تا حكم به اتمام حيض شود؟
بسمه تعالى: اگر زن حايض خونى را در شب يازدهم ببيند چون ده روز گذشته خونى كه در آن شب مىبيند استحاضه محسوب مىگردد و اگر عادت زن از ده روز كمتر باشد خونى را كه بعد از ايام عادت مىبيند استحاضه محسوب مىگردد، والله العالم.
سؤال (33) زنى كه در هر دو ماه يك بار حيض مىبيند آن هم به مدت دو يا سه روز و در اين مدت ترشحات و مايعات قرمز رنگى مىبيند، وظيفهى او چيست؟
بسمه تعالى: اگر خونى كه مىبيند مشخصات خون حيض را دارا بوده و به مدت سه روز استمرار داشته باشد، هر چند استمرار در داخل فرج باشد، محكوم به حيض بوده و در غير اين صورت حيض محسوب نمىشود، والله العالم.
سؤال (34) خونى كه در ايام باردارى در زن ديده مىشود، چه حكمى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اين خون مشخصات خون حيض را دارا باشد و يا اينكه در ايام عادت ماهيانه زن باشد، حيض محسوب مىگردد، والله العالم.
أيام حيض
سؤال (35) زنى كه در هر ماه به مدت دو يا سه روز عادت شده و در مدت ذكر شده، مايع قرمز رنگى توأم با ترشحات خونى مىبيند، وظيفهى اين
زنچيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سه روز به شكل مستمر، هر چند در داخل فرج جريان نداشته باشد، آنچه كه در سؤال مطرح شده، استحاضه مىباشد و اين زن بايد اعمال مستحاضه را بجا آورد، والله العالم.
سؤال (36) در صورتى كه خون حيض استمرار داشته، به شكلى كه از ده روز بيشتر شده است و اين استمرار تا ده روز ديگر يا بيشتر ادامه داشته، سپس داراى اوصاف حيض شده است. آيا ده روز بين دو حيض، ايام پاكى زن محسوب مىشود، هر چند كه در اين ده روز از خونريزى پاك نبوده يا اينكه بين دو حيض بايد هرگز خون ديده نشود، تا حكم به پاكى زن شود؟
خوئى (قدس سرّه): بله در صورتى كه بعد از ده روز اول، ده روز فاصله شده و در اين ده روز هم خونريزى وجود داشته، سپس بعد از ده روز دوم خون به اوصاف حيض گرديده، آنچه به صفات حيض مىبيند، حيض جديد محسوب مىشود و لازم نيست كه بين دو حيض خونى نبيند.
سؤال (37) خونى كه از ده روز متجاوز است، حيض نمىباشد. آيا گذشت يك ساعت و يا نصف ساعت و يا دقايقى چند از ده روز تجاوز صدق مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): ملاك حكم، صدق عرفى تجاوز مىباشد، والله العالم.
سؤال (38) در صورتى كه زن ده روز متوالى حيض ديده و نيم ساعت قبل از آنكه داخل روز يازدهم شود، خون قطع شده است، سپس داخل شام شب يازدهم شده، در حالى كه پاك بوده است. سپس در همان شب مبتلا به خونريزى شده است. آيا در اين مسئله تجاوز از ده روز محقق گرديده، تكليف روز دهم اين زن چيست؟
خوئى (قدس سرّه): مورد انقطاع خون صورتى است كه چيزى از خون در باطن
فرج نمانده باشد و اين موضوع با داخل كردن مقدارى پنبه به داخل محل دانسته مىشود و در صورتى كه زن صاحب عادت نمىباشد و روز دهم خونريزى قطع شده، اين ده روز حيض او بوده و در صورتى كه از ده روز تجاوز كرد، خون متجاوز استحاضه مىباشد و در صورتى كه زن صاحب عادت بوده و عادتش كمتر از ده روز مىباشد، حكم آن به شكل مفصل در منهاج الصالحين ذكر گرديده است.
سؤال (39) زنانى كه قرص مصرف مىكنند، گاهى اوقات در زمان عادت خود يك روز و يا دو روز خون مىبينند و اين خونريزى در تمام ايام عادت نمىباشد و گاهى اوقات بعد از ايام عادت مثلًا بعد از هفت روز خونريزى، بمدت يك روز و يا دو روز خون مىبيند. آيا حكم عادت بر اين خانمها صدق مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): در اين موارد تا به سه روز نرسد، حكم حيض را ندارد، ولى در صورتى كه خونريزى سه روز طول كشيده و در اثناء ده روز قطع شود، حكم حيض را دارد.
سؤال (40) در رسالهى منتخبه در ضمن مسأله 45 در احكام حيض اين چنين آمده است:
(فاصلهى زمانى كه در خونريزى بين زنان متعارف است، ضررى به استمرار سه روز در حيض نمىزند).
الف- در مقام عمل ما معناى فاصلهى زمانى كم را نفهميديم؛ آيا مراد از زمان كم و ناچيز اين است كه مثلًا اگر خون بعد از اينكه نيم ساعت آمده، سپس قطع شود، مانعى ندارد و يا اينكه مثلًا 21 ساعت آمده و بمدت يك ساعت و يا دو ساعت قطع شده، لطفاً مقدار زمانى كه باعث انقطاع
استمرار مىشود را، دقيقاً بيان فرمائيد تا در هنگام نياز طبق آن عمل شود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن شك كند، مقدار زمانى كه در بين خونريزى فاصله شده، از مقدارى است كه ضرر به استمرار نمىزند يا آنكه مضر به استمرار بوده و توالى سه روز به هم خورده است، بايد بنابر احتياط واجب جمع كند، بين تروك حايض و اعمال مستحاضه، والله العالم.
ب- در صورتى كه زن در خواب بوده و احتمال مىدهد، مدتى كه در خواب بوده، خونريزى به مدت زيادى قطع شده، تكليف او چيست؟
بسمه تعالى: نبايد به اين احتمال اعتنا كند، بلكه در صورتى كه خونريزى بعد از خواب وجود دارد، بايد حكم به حايض بودنش نمايد، والله العالم.
ج- آيا بر زن واجب است كه در سه روز اول فحص و بررسى از حال خود نموده و پيوسته مواظب باشد تا اينكه يقين كند، خون قطع نگرديده است و يا اينكه مجرد استصحاب بقاء خونريزى براى او كافى بوده و نيازى به فحص مجدد ندارد؟
بسمه تعالى: وظيفهى زن در فرض مذكور استصحاب حيض مىباشد و بنابر احتياط در صورتى كه احتمال انقطاع عقلايى باشد اختبار نمايد، والله العالم.
سؤال (41) گاهى اوقات بعضى از بانوان به جهت استعمال دارو و تاخير انداختن عادت ماهيانه، خون كمى را ديده واين خون به شكل منقطع به مدت سه روز و يا كمتر مىآيد، در صورتى كه اين خون منقطع بيشتر از سه روز از زن خارج شود، چه حكمى دارد؟ و در صورتى كه به شكل منقطع خون ديده، ولى به سه روز نرسد، چه حكمى دارد و آيا در صورتى كه بين استمرار خون سه ساعت فاصله شود، حكم انقطاع صدق مىكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سه روز، هرچند در باطن فرج به شكل مستمر جريان داشته، به شكلى كه اگر مقدارى پنبه داخل فرج بشود، پنبه آلوده مىگردد. در اين صورت اگر خون در ايام عادت بوده و يا اينكه داراى اوصاف خون حيض باشد، محكوم به حيض است و در صورتى كه سه روز استمرار نداشته باشد، استحاضه محسوب مىگردد و اگر سه روز استمرار داشته باشد، ولى اوصاف حيض را نداشته باشد؛ مثل اينكه زرد رنگ باشد، استحاضه محسوب مىگردد و قطع شدن به مدت سه ساعت بلكه كمتر از آن انقطاع محسوب مىشود، در صورتى كه در باطن محل خونى نباشد، والله العالم.
اوصاف خون حيض
سؤال (42) آيا وجود اوصافى كه در خون حيض گفته شده، هميشه لازم است؟
بسمه تعالى: در غير از خونى كه در ايام عادت ديده مىشود و همچنين خونى كه زن مضطربه مىبيند، بايد اوصاف ذكر شده موجود باشد، والله العالم.
سؤال (43) در اوصاف خون حيض گفته شده كه خون حيض بايد (طرى) باشد. معناى طراوات را بيان فرمائيد؟
خوئى (قدس سرّه): معناى عرفى اين كلمه واضح است.
تبريزى (قدس سرّه): مراد از كلمهى طرى، يعنى خونى كه تازه بوده و زمانى از آن نگذشته كه موجب تغيير و فساد آن گردد، بر خلاف خون استحاضه كه خون محبوس و زمان دار و متغيير مىباشد.
سؤال (44) در صورتى كه خون ديده شده داراى رنگ قهوهاى باشد، چه حكمى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون قهوهاى رنگ را در ايام عادت ماهيانه ديده باشد، محكوم به حيض است، والله العالم.
سؤال (45) در صورتى كه خون را در غير ايام ماهيانه ديده و داراى اوصاف حيض هم نمىباشد ولى زن اطمينان و يا علم دارد كه خون مذكور حيض مىباشد، آيا حكم به حيض بودن آن مىشود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون ذكر شده را در ايام عادت ماهيانه نديده است و يا داراى مشخصات حيض نمىباشد، استحاضه محسوب مىشود و علم و اطمينان زن به حيض بودن اثرى ندارد، والله العالم.
سؤال (46) در صورتى كه خون ديده شده، داراى يكى از صفات حيض مانند غلظت و يا دوتاى از آنها مثل غلظت و رنگ باشد، آيا كفايت در حيض بودن آن مىكند؟
بسمه تعالى: بله در صورتى كه خون ذكر شده را، در ايام عادت ديده و همچنين در صورتى كه آن را به رنگ قرمز ديده و اقل زمان پاكى كه ده روز مىباشد، بين عادت قبلى و اين خون جديد فاصله شده باشد، در هر دو صورت محكوم به حيض مىباشد، والله العالم.
سؤال (47) آيا رنگ قهوهاى در خون، حكم رنگ قرمز را داشته و موجب حيض مىگردد؟
بسمه تعالى: بله محكوم به حيض مىباشد، والله العالم.
سؤال (48) در صورتى كه، خونهايى را كه زن مىبيند، داراى صفات مشترك باشد و قابل تمييز و شناسايى نباشد، در اين صورت وظيفهى زن چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه همهى خونهايى را كه مىبيند واجد اوصاف مشترك باشند و قابل تمييز نباشند اين زن حكم مضطربه را دارد. و اگر