غرض از عقد فقط همراهى با خواهر تا اروپا بوده، ضررى به صحت عقد نمىزند.
اما عقد دومى كه با مرد دوم بسته قبل از آنكه مرد اول طلاق بدهد، باطل بوده و اگر مرد دومى با خواهر شما نزديكى نموده باشد، بر مرد دوم حرام ابدى مىگردد، والله العالم.
سؤال (699) اگر زنى از شوهرش بخواهد كه او با زن ديگرى ازدواج نكند و تا زمانى كه اين زن در عقد اوست، همسر مجدد انتخاب نكند و آن مرد هم قسم خورده كه اگر زن ديگرى گرفت، آن زن اول را طلاق دهد يا آنكه حقيقت را به همسر اولش بگويد تا او در ادامهى ازدواج و يا طلاق تصميم بگيرد. اكنون اين مرد اقدام به ازدواج موقت بدون طلاق زن اول نموده و الآن مىخواهد زن اول خود را طلاق دهد و زن اول هم مىگويد من فقط از مرد خود صدق و راستى خواسته و نمىخواهم بدنش به بدن آن زن ديگر بخورد. آيا قسمى كه زن و يا مرد در اين امر خوردهاند، اثر شرعى دارد؟ آيا كفارهاى بر مرد و يا زن در صورت اقدام نكردن به طلاق متوجهى مرد مىشود با توجه به اينكه آن دو داراى فرزند مىباشند؟
بسمه تعالى: قسم خوردن به طلاق اثرى ندارد، والله العالم.
مسايل متفرقه در ازدواج
شروط عقد ازدواج
سؤال (700) آيا زن مىتواند در ضمن عقد شرط كند كه طلاق به دست او باشد و آيا مىتواند در عقد شرط كند كه شوهر حق ازدواج دوم نداشته باشد؟
بسمه تعالى: زن مىتواند در ضمن عقد شرط كند كه از طرف مرد وكيل باشد، در طلاق دادن خودش مطلقاً، يا در بعضى از مواقعى كه با هم اتفاق نمودهاند، ولى نمىتواند شرط كند كه طلاق به دست او باشد؛ زيرا طلاق شرعاً به دست مرد مىباشد و همچنين زن مىتواند با شوهر شرط كند كه مرد ازدواج مجدد انجام ندهد، ولى نمىتواند شرط كند كه مرد حق تجديد ازدواج نداشته باشد؛ زيرا اين حق را شرع مقدّس براى مرد قرار داده و شرط مخالف با آن باطل مىباشد، والله العالم.
سؤال (701) آيا شوهر مىتواند در ضمن عقد دايم شرط كند كه زن حق نفقه نداشته باشد و آن را ساقط نمايد؟
بسمه تعالى: اگر شوهر در ضمن عقد بر زن شرط كند كه او حق نفقه نداشته باشد، اين شرط باطل است، ولى اگر شرط كند كه زن مطالبهى نفقه نكند و زن هم قبول نمايد، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (702) آيا زن مىتواند در ضمن عقد شروطى را كه مرقوم مىگردد، بيان نمايد؟
1- شوهر او را از شهرش به جاى ديگر منتقل نكند.
2- شوهر بايد او را در مسكن و خانهى مستقل سكنى دهد.
3- شوهر براى او وسيلهى نقليه تهيه كند.
4- زن بايد درسش را تمام كند.
5- زن حق استخدام در دواير دولتى يا غير دولتى را داشته باشد و در خانه هم كارهاى آسان و راحت داشته باشد.
6- زن داراى حقوق ماهيانه از طرف شوهر باشد، به مقدار مبلغى كه در زمان عقد بر آن توافق مىگردد.
7- زن حق داشته باشد هر روز به خانهى پدرش و يا برادران و خواهران خود رفته و مقدارى در آنجا نشسته و برگردد.
الف: آيا قرارداد اين شروط در ضمن عقد جايز بوده و بر شوهر نافذ است؟
ب: آيا شوهر مىتواند به اين شروط عمل نكرده و تخلّف نمايد؟
ج: بنابر فرض جواز مخالفت شوهر، آيا مىتواند شوهر به زن نفقه ندهد؟
د: آيا در بين اين شروط، شرطى وجود دارد كه مخالفت با آن باعث بطلان عقد گردد؟
بسمه تعالى: شروطى كه در سؤال ذكر شده، مانعى ندارد در ضمن عقد مطرح شود، بله اگر شرط كند كه عمل نامشروعى را در خارج از منزل انجام دهد مثل اينكه بخواهد بدون حجاب به محل كار خود برود اين شرط باطل است و مراد از صحت اين شروط آن است كه اگر در ضمن عقد مطرح شود بر شوهر نافذ بوده و شوهر نمىتواند زن را از عمل به آن منع كند و زن مىتواند به آن عمل كند، هر چند شوهر مانع شود و در صورتى كه زن به اين شروط عمل نمايد نفقه اش ساقط نمىشود و اگر شوهر به اين شروط عمل نكند، عقد باطل نشده و فقط مرد كار حرامى انجام داده است، البته اين شروط حق زن بر مرد مىباشد و زن مىتواند اين شروط را ساقط نمايد و بعد از اسقاط، ديگر حقى بر شوهر ندارد، والله العالم.
احكام ازدواج باطل
سؤال (703) اگر زن مسلمان با شخصى ازدواج كند و شخص ديگرى بداند كه اين
ازدواج باطل مىباشد مثل اينكه زن مسلمان با غير مسلمان ازدواج كرده باشد و يا اينكه شوهر او ناصبى باشد، در اين فرض مىتوان با آن زن ازدواج نمود؟
بسمه تعالى: بعد از گذشت عدّهى نزديكى به شبهه، در صورتى كه شوهر قبلى با او نزديكى نموده باشد، مىتوان با اين زن ازدواج نمود، والله العالم.
سؤال (704) در صورتى كه ازدواجى كه بين دو نفر انجام شده، باطل و يا شبههدار باشد، آيا واجب است كه به آن دو اعلام نمود؟
بسمه تعالى: اعلام واجب نمىباشد، مگر در صورتى كه مكلف بداند در صورت نگفتن اين امر، اگر زوجين بعداً اين امر را بدانند موجب فساد و خونريزى مىگردد، در اين صورت اعلام لازم است، والله العالم.
ازدواج متعارف در كشورهاى غربى
سؤال (705) زنان و مردانى كه طبق قوانين كشورهاى غربى ازدواج مىكنند، آيا ازدواجشان صحيح مىباشد؟ آيا شخص ديگرى مىتواند با اين زن كه به اينگونه ازدواج اقدام نموده، ازدواج كند؟ آيا در صورتى كه شوهر اين زن او را رها كرده و از او جدا شود، اين جدايى طلاق محسوب مىگردد با توجه به اينكه عرف آن كشورها، اين زن را در ازدواج مجدد مجاز مىداند و شوهر قبلى هم مىتواند هر وقت خواست به سراغ زن برود؟
بسمه تعالى: قوانين كشورهاى غربى اعتبارى ندارد و آنچه كه مطابق به دين آنان مىباشد، اعتبار داشته و اگر ازدواج و يا طلاقى در دين آنان صحيح باشد، مرد مىتواند به صحت آن نكاح يا طلاق ترتيب اثر بدهد، والله العالم.
ازدواج زن شيعه با مرد سنى
سؤال (706) بعضى از دختران و زنان اقدام به ازدواج با جماعت اهل سنت مىنمايند با توجه به اينكه اگر اين ازدواج زياد شود باعث كم شدن شيعيان اهل بيت (عليهم السلام) شده و خود اين زنان و دختران هم در معرض انحراف از مكتب حق قرار مىگيرند، آيا اين ازدواج صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: اين ازدواج خالى از اشكال نمىباشد؛ زيرا اين زنان و همچنين فرزندان آنان در معرض انحراف قرار مىگيرند، والله العالم.
سؤال (707) مردى سنّى با زنى شيعه ازدواج نموده و در هنگام خواستگارى گفته، اگر چه من سنّى مىباشم ولى امامان و اهل بيت رسول خدا (ص) را دوست دارم. زن شيعه هم به اين خواستگارى جواب مثبت داده و عقد اجرا شده است، ولى بعد از مدتى زن متوجه شده كه اين مرد ناصبى و دشمن اهلبيت (عليهم السلام) پيامبر مىباشد. زن بعد از آنكه مطلب را متوجه شده از تمكين خود دارى نموده و درخواست طلاق نموده است. آيا عقدى كه به اين شكل جارى شده، صحيح بوده است؟ آيا بر فرض صحت، اين زن مىتواند با اين مرد مخالف و دشمن اهل بيت (عليهم السلام) زندگى كند.
خوئى (قدس سرّه): ازدواج با شخص سنّى مادامى كه دشمن اهل بيت (عليهم السلام) نبوده و ناصبى نباشد، اشكال ندارد و در اين صورت بايد از شخص سنّى در صورت جدايى با طلاق جدا شود ولى اگر معلوم شود كه شخص سنّى ناصبى بوده و دشمن اهل بيت (عليهم السلام) مىباشد، ازدواج صحيح نبوده و اگر بعد از عقد فهميده، عقد باطل است و احتياجى به طلاق ندارد، والله العالم.
سؤال (708) در صراط النجاة جلد سوم اينگونه آمده است: در صورتى كه شوهر سنّى باشد ولى پيروى از مذهب حقهى شيعه كند، ازدواج با او مانعى
ندارد ولى در صورتى كه زن سنّى باشد، هر چند موافق مذهب حق عمل نكند ازدواج با او اشكالى ندارد، لطفاً دليل اين تفصيل را بيان فرمائيد؟
بسمه تعالى: فرق بين اين دو صورت به جهت حفظ تشيع و اعتقادات زوجه و فرزندانش مىباشد ولى در صورتى كه زن سنّى باشد ترسى از اين جهت براى مرد نمىباشد بخلاف عكس مسئله يعنى در صورتى كه زن شيعه و مرد سنّى باشد كه در اين صورت زن و فرزندانش در معرض خطر انحراف واقع مىشوند، والله العالم.
سؤال (709) در صورتى كه مرد از مخالفين و سنّى باشد آيا زن شيعه مىتواند با او ازدواج موقت نمايد و آيا مرد شيعه مىتواند با زن سنّى ازدواج موقت نمايد؟ آيا ازدواج دايم هم حكم ازدواج موقت را دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن شيعه با ازدواج موقت با مرد سنّى مورد اتهام به زنا واقع شود و يا اينكه مرد سنّى قصد ازدواج و عقد شرعى را نكرده، بلكه غرض او ايجاد ارتباط نامشروع و استفاده نامشروع از زن شيعه مىباشد، ازدواج موقت جايز نمىباشد، اما ازدواج موقت مرد شيعى با زن سنّى در صورتى كه از زن سنّى وكالت گرفته و يا خود زن عقد را واقع كند، مانعى ندارد اما ازدواج دايمى زن شيعه با مرد سنّى در صورتى كه دين و مذهب بچههاى او در معرض خطر باشد، محل اشكال بوده و در صورتى كه دين خود زن در معرض خطر باشد جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (710) بنابر مشهور علماء ازدواج زن شيعه با مرد سنّى مكروه مىباشد به همين جهت علماى خليج از اين امر خوددارى مىكنند تا اينكه دختران شيعه از اين امر منصرف شده و اقدام به آن نكنند ولى در بعضى از موارد
ديده مىشود كه زن و مرد به اين ازدواج اصرار داشته و ولى دختر مىگويد ازدواج بايد نزد يكى از علماى شيعه باشد و در اين اثناء خوددارى علماء از اجراى عقد باعث وقوع معصيت مىشود، لطفاً نظر مبارك را بيان نمائيد؟
بسمه تعالى: آنچه كه مشهور علماى شيعه فرمودهاند با ملاحظه حكم اولى مسئله است، ولى در صورتى كه عناوين ديگرى بر اين موضوع مترتب شود، ممكن است حكم اين مسئله از كراهت مبدل به حكم ديگرى شود، مثل اينكه ملاحظه فرزندان زن شيعه شود كه در اين ازدواج دين فرزندان و مذهب آنان به انحراف كشيده شده و باعث جدايى آنان از مذهب اهلبيت (عليهم السلام) مىشود، در اين فرض لازم است كه به امرى اقدام نكند كه باعث جدايى فرزندانش از اهل بيت (عليهم السلام) شود.
سؤال (711) مردى سنّى از زن شيعهاى كه از شوهرش طلاق گرفته، خواستگارى نموده و از او خواسته كه اقدام به ازدواج مسيار نمايند، اين ازدواج طبق آنچه كه خود اهل سنت مىگويند عبارت از اين است كه به توافق زن و مرد نامهاى نوشته شده و در محكمهى اهل سنت به قاضى و يا مسئول آن محكمه با حضور دو شاهد تحويل داده مىشود و ثبت مىگردد. اكنون اين زن و مرد در مسئلهى ما اقدام به اين ازدواج نموده، ولى دو نفر شاهد هنگام عقد را نگرفتهاند، بلكه يكى از دو شاهد برادر زن بوده و در مذهب اهل سنت هم شهادت برادر زن مقبول نمىباشد، اكنون سؤال اين است كه آيا اين ازدواج واقع شده است، آيا ازدواج زن شيعه با مرد سنّى جايز مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن شيعه از شوهر شيعهاش طلاق گرفته و طلاق او
هم شرعى بوده است و يا اينكه از يك مرد سنّى طلاق صحيح گرفته است، مىتواند بعد از اتمام عدّه با مرد ديگرى ازدواج كند، ولى ازدواج بايد به عقد صحيح و با لفظ شرعى مخصوص انشاء شود و ازدواج زن شيعه با مرد سنى، هرچند عقد با الفاظ صحيح انشاء شود، محل اشكال است. اين نوع ازدواج عقايد زن را در خطر انحراف قرار مىدهد، والله الموفق.
سؤال (712) زنى كه در عدّهى ازدواج موقت بوده و در اثناء آن اقدام به ازدواج موقت ديگرى كرده است، مدت عقد دوم يك ماه بوده و شوهر گفته است كه بعد از يك ماه او را به عقد دايم خود درمىآورد، آنان به يك محكمه سنّى رفته، ولى قصد زن اجراء نكاح دايم نبوده است، اكنون سؤال اين است كه اگر عقد اجرا شده در محكمهى سنّى طبق موازين مذهب شيعه باشد، آيا اين زن شوهردار محسوب مىگردد؟
بسمه تعالى: در اجراء عقد شيعه بودن عاقد معتبر نمىباشد و چون مرد دومى كه قصد ازدواج با او را دارد، در اثناء عدّهى اول اقدام به ازدواج نموده و دخول هم محقق شده، زن بر مرد دوم حرام ابدى مىشود، والله العالم.
تعارض حق زن با پدر و مادر
سؤال (713) در مورد تعارض خواستهى زن با خواستهى پدر، خواستهى كدام مقدم مىباشد؟ مثلًا اگر زن از مرد بخواهد چيزى بخرد، ولى پدر از خريد آن مخالفت نمايد؟
خوئى (قدس سرّه): اگر آنچه كه همسر از شوهرش مطالبه مىكند جزء نفقهى واجب او باشد يا اينكه از حقوق زن باشد، بايد خواستهى همسر را مقدم