زنچيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سه روز به شكل مستمر، هر چند در داخل فرج جريان نداشته باشد، آنچه كه در سؤال مطرح شده، استحاضه مىباشد و اين زن بايد اعمال مستحاضه را بجا آورد، والله العالم.
سؤال (36) در صورتى كه خون حيض استمرار داشته، به شكلى كه از ده روز بيشتر شده است و اين استمرار تا ده روز ديگر يا بيشتر ادامه داشته، سپس داراى اوصاف حيض شده است. آيا ده روز بين دو حيض، ايام پاكى زن محسوب مىشود، هر چند كه در اين ده روز از خونريزى پاك نبوده يا اينكه بين دو حيض بايد هرگز خون ديده نشود، تا حكم به پاكى زن شود؟
خوئى (قدس سرّه): بله در صورتى كه بعد از ده روز اول، ده روز فاصله شده و در اين ده روز هم خونريزى وجود داشته، سپس بعد از ده روز دوم خون به اوصاف حيض گرديده، آنچه به صفات حيض مىبيند، حيض جديد محسوب مىشود و لازم نيست كه بين دو حيض خونى نبيند.
سؤال (37) خونى كه از ده روز متجاوز است، حيض نمىباشد. آيا گذشت يك ساعت و يا نصف ساعت و يا دقايقى چند از ده روز تجاوز صدق مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): ملاك حكم، صدق عرفى تجاوز مىباشد، والله العالم.
سؤال (38) در صورتى كه زن ده روز متوالى حيض ديده و نيم ساعت قبل از آنكه داخل روز يازدهم شود، خون قطع شده است، سپس داخل شام شب يازدهم شده، در حالى كه پاك بوده است. سپس در همان شب مبتلا به خونريزى شده است. آيا در اين مسئله تجاوز از ده روز محقق گرديده، تكليف روز دهم اين زن چيست؟
خوئى (قدس سرّه): مورد انقطاع خون صورتى است كه چيزى از خون در باطن
فرج نمانده باشد و اين موضوع با داخل كردن مقدارى پنبه به داخل محل دانسته مىشود و در صورتى كه زن صاحب عادت نمىباشد و روز دهم خونريزى قطع شده، اين ده روز حيض او بوده و در صورتى كه از ده روز تجاوز كرد، خون متجاوز استحاضه مىباشد و در صورتى كه زن صاحب عادت بوده و عادتش كمتر از ده روز مىباشد، حكم آن به شكل مفصل در منهاج الصالحين ذكر گرديده است.
سؤال (39) زنانى كه قرص مصرف مىكنند، گاهى اوقات در زمان عادت خود يك روز و يا دو روز خون مىبينند و اين خونريزى در تمام ايام عادت نمىباشد و گاهى اوقات بعد از ايام عادت مثلًا بعد از هفت روز خونريزى، بمدت يك روز و يا دو روز خون مىبيند. آيا حكم عادت بر اين خانمها صدق مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): در اين موارد تا به سه روز نرسد، حكم حيض را ندارد، ولى در صورتى كه خونريزى سه روز طول كشيده و در اثناء ده روز قطع شود، حكم حيض را دارد.
سؤال (40) در رسالهى منتخبه در ضمن مسأله 45 در احكام حيض اين چنين آمده است:
(فاصلهى زمانى كه در خونريزى بين زنان متعارف است، ضررى به استمرار سه روز در حيض نمىزند).
الف- در مقام عمل ما معناى فاصلهى زمانى كم را نفهميديم؛ آيا مراد از زمان كم و ناچيز اين است كه مثلًا اگر خون بعد از اينكه نيم ساعت آمده، سپس قطع شود، مانعى ندارد و يا اينكه مثلًا 21 ساعت آمده و بمدت يك ساعت و يا دو ساعت قطع شده، لطفاً مقدار زمانى كه باعث انقطاع
استمرار مىشود را، دقيقاً بيان فرمائيد تا در هنگام نياز طبق آن عمل شود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن شك كند، مقدار زمانى كه در بين خونريزى فاصله شده، از مقدارى است كه ضرر به استمرار نمىزند يا آنكه مضر به استمرار بوده و توالى سه روز به هم خورده است، بايد بنابر احتياط واجب جمع كند، بين تروك حايض و اعمال مستحاضه، والله العالم.
ب- در صورتى كه زن در خواب بوده و احتمال مىدهد، مدتى كه در خواب بوده، خونريزى به مدت زيادى قطع شده، تكليف او چيست؟
بسمه تعالى: نبايد به اين احتمال اعتنا كند، بلكه در صورتى كه خونريزى بعد از خواب وجود دارد، بايد حكم به حايض بودنش نمايد، والله العالم.
ج- آيا بر زن واجب است كه در سه روز اول فحص و بررسى از حال خود نموده و پيوسته مواظب باشد تا اينكه يقين كند، خون قطع نگرديده است و يا اينكه مجرد استصحاب بقاء خونريزى براى او كافى بوده و نيازى به فحص مجدد ندارد؟
بسمه تعالى: وظيفهى زن در فرض مذكور استصحاب حيض مىباشد و بنابر احتياط در صورتى كه احتمال انقطاع عقلايى باشد اختبار نمايد، والله العالم.
سؤال (41) گاهى اوقات بعضى از بانوان به جهت استعمال دارو و تاخير انداختن عادت ماهيانه، خون كمى را ديده واين خون به شكل منقطع به مدت سه روز و يا كمتر مىآيد، در صورتى كه اين خون منقطع بيشتر از سه روز از زن خارج شود، چه حكمى دارد؟ و در صورتى كه به شكل منقطع خون ديده، ولى به سه روز نرسد، چه حكمى دارد و آيا در صورتى كه بين استمرار خون سه ساعت فاصله شود، حكم انقطاع صدق مىكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سه روز، هرچند در باطن فرج به شكل مستمر جريان داشته، به شكلى كه اگر مقدارى پنبه داخل فرج بشود، پنبه آلوده مىگردد. در اين صورت اگر خون در ايام عادت بوده و يا اينكه داراى اوصاف خون حيض باشد، محكوم به حيض است و در صورتى كه سه روز استمرار نداشته باشد، استحاضه محسوب مىگردد و اگر سه روز استمرار داشته باشد، ولى اوصاف حيض را نداشته باشد؛ مثل اينكه زرد رنگ باشد، استحاضه محسوب مىگردد و قطع شدن به مدت سه ساعت بلكه كمتر از آن انقطاع محسوب مىشود، در صورتى كه در باطن محل خونى نباشد، والله العالم.
اوصاف خون حيض
سؤال (42) آيا وجود اوصافى كه در خون حيض گفته شده، هميشه لازم است؟
بسمه تعالى: در غير از خونى كه در ايام عادت ديده مىشود و همچنين خونى كه زن مضطربه مىبيند، بايد اوصاف ذكر شده موجود باشد، والله العالم.
سؤال (43) در اوصاف خون حيض گفته شده كه خون حيض بايد (طرى) باشد. معناى طراوات را بيان فرمائيد؟
خوئى (قدس سرّه): معناى عرفى اين كلمه واضح است.
تبريزى (قدس سرّه): مراد از كلمهى طرى، يعنى خونى كه تازه بوده و زمانى از آن نگذشته كه موجب تغيير و فساد آن گردد، بر خلاف خون استحاضه كه خون محبوس و زمان دار و متغيير مىباشد.
سؤال (44) در صورتى كه خون ديده شده داراى رنگ قهوهاى باشد، چه حكمى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون قهوهاى رنگ را در ايام عادت ماهيانه ديده باشد، محكوم به حيض است، والله العالم.
سؤال (45) در صورتى كه خون را در غير ايام ماهيانه ديده و داراى اوصاف حيض هم نمىباشد ولى زن اطمينان و يا علم دارد كه خون مذكور حيض مىباشد، آيا حكم به حيض بودن آن مىشود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون ذكر شده را در ايام عادت ماهيانه نديده است و يا داراى مشخصات حيض نمىباشد، استحاضه محسوب مىشود و علم و اطمينان زن به حيض بودن اثرى ندارد، والله العالم.
سؤال (46) در صورتى كه خون ديده شده، داراى يكى از صفات حيض مانند غلظت و يا دوتاى از آنها مثل غلظت و رنگ باشد، آيا كفايت در حيض بودن آن مىكند؟
بسمه تعالى: بله در صورتى كه خون ذكر شده را، در ايام عادت ديده و همچنين در صورتى كه آن را به رنگ قرمز ديده و اقل زمان پاكى كه ده روز مىباشد، بين عادت قبلى و اين خون جديد فاصله شده باشد، در هر دو صورت محكوم به حيض مىباشد، والله العالم.
سؤال (47) آيا رنگ قهوهاى در خون، حكم رنگ قرمز را داشته و موجب حيض مىگردد؟
بسمه تعالى: بله محكوم به حيض مىباشد، والله العالم.
سؤال (48) در صورتى كه، خونهايى را كه زن مىبيند، داراى صفات مشترك باشد و قابل تمييز و شناسايى نباشد، در اين صورت وظيفهى زن چيست؟
بسمه تعالى: در صورتى كه همهى خونهايى را كه مىبيند واجد اوصاف مشترك باشند و قابل تمييز نباشند اين زن حكم مضطربه را دارد. و اگر
خونها در صفت اختلاف داشته باشند، در صورتى كه خون، داراى صفات بوده و سياه رنگ باشد و از سه روز كمتر و از ده روز بيشتر نباشد، همهاش حيض مىباشد و بقيهى خونهاى ديگر استحاضه محسوب مىشود و در صورتى كه از ده روز تجاوز كند، حكم آن حكم مضطربه است، والله العالم.
سؤال (49) آيا زيادى صفات در بعضى از خونهايى كه ديده مىشود، احتمال حيض بودن را بيشتر مىكند؟ مثلًا اگر خونى داراى فقط رنگ قرمز بوده، ولى بعضى ديگر داراى غلظت و سوزش باشد و بقيهى خونها اين دو صفت را ندارند، حكم اين صورت را بيان فرمائيد و اگر بعضى از خونها فقط در يك صفت ترجيح داشته باشند، آيا حكم تغيير مىكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه مجموعه دو خونى كه ديده شده، از ده روز بيشتر باشد و زن هم صاحب عادت نباشد و خون غليظى كه ديده، داراى صفات حيض باشد مثل اينكه از سه روز كمتر نبوده و از ده روز بيشتر نباشد، در اينجا خون غليظ را حيض قرار داده و بقيه را استحاضه قرار دهد، والله العالم.
سؤال (50) زنى كه مدت دو ماه خون حيض نديده و بعد از آزمايشهاى متعدد معلوم شده، كه در اين دو ماه باردار بوده است، و بعد از گذشت يك ماه از آزمايشات، خونى ديده كه اوصاف حيض را نداشته است بعد از مراجعه به پزشك معلوم شده كه بچه او در رحم مرده است، و اين خون، خون بچهاى است كه در رحم او مرده است، اكنون تكليف اين خون را بيان فرمائيد. آيا حيض محسوب مىشود يا نفاس؟ يا خون مريضى است؟
بسمه تعالى: خونى كه زن مىبيند اگر داراى اوصاف حيض باشد، محكوم به
حيض است و در غير اين صورت اگر اين خون در ايام عادت ماهيانهى زن نباشد، محكوم به استحاضه مىباشد، والله العالم.
سؤال (51) در صورتى كه زن به مدت چهار روز خونى با مشخصات خون حيض ديده، سپس خون به مدت يك روز قطع شده، سپس خونى به رنگ زرد تا روز هفتم مشاهده كرده است، حكم اين خون را بيان فرمائيد؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه خون زرد رنگ را در ايام عادت ماهيانهاش ديده است، حيض محسوب مىشود. و در صورتى كه خون زرد رنگ را بعد از ايام عادت ديده، هر چند از ده روز تجاوز نكند حيض محسوب نمىشود، والله العالم.
سؤال (52) زنى كه به مدت هفت روز خون به صفات حيض ديده، سپس به مدت يك يا دو روز خون قطع شده، سپس يك مايع سبز رنگ از او بيرون آمده، حكم اين مادهى سبز رنگ چيست؟
خوئى (قدس سرّه): مادهى سبز رنگ خون حيض محسوب نمىگردد، والله العالم.
سؤال (53) خانم باردارى كه در ايام عادت ماهيانهاش قبل از وضع حمل خونى ديده كه داراى صفات خون حيض نبوده است، پزشكان معالج او به وى گفتهاند كه اين خونريزى به جهت خونريزى در پردهاى است كه روى جنين را پوشانده است. اين زن 60 روز بعد از حمل هم خونريزى نداشته، مستدعى است مسئله را طبق نظر مرحوم آية الله خوئى (قدس سرّه) جواب دهيد، اين در حالى است كه پزشكان از داخل نمودن پنبه داخل محل، جهت تشخيص نوع خون و استحاضه منع نمودهاند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خونريزى ذكر شده در ايام عادت ماهيانهاش قبل از باردارى بوده و تا سه روز استمرار داشته، حيض مىباشد و در غير اين
صورت استحاضه محسوب مىشود، و در اين صورت واجب نيست پنبه را داخل رحم نموده، بلكه مىتواند پنبه را به روى ظاهر عضو گذاشته، به شكلى كه در صورت خروج خون با پنبه ملاقات كند و مقدار استحاضه معلوم مىشود، والله العالم.
سؤال (54) خانمى كه تخمدانهاى او را پزشكان قطع نموده و به او گفتهاند كه ديگر حايض نمىشود، در حالى كه اين خانم در سن زنهايى است كه حيض مىبينند، اگر اين خانم خونى را به صفات حيض در خود مشاهده كرد، محكوم به حيض مىگردد يا اينكه استحاضه است؟
خوئى (قدس سرّه): در صورت شك در خون مشاهده شده، اگر علايم حيض را داشته باشد و يا اينكه در ايام عادت ماهيانهى او باشد، محكوم به حيض مىباشد.
سؤال (55) در رساله مسايل منتخبه مسأله 55 فرمودهايد: در صورتى كه خون قبل از انقضاء عادت مجدّداً از محل خارج شده و يا اينكه خروج آن بعد از اتمام عادت باشد و داراى صفات حيض باشد و جريان داشته باشد تا روز دهم يا كمتر، حيض مىباشد؟
الف- آيا مادهى قهوهاى كم رنگ و يا پر رنگ كه از محل خارج مىشود، ملحق به حيض مىگردد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سياه رنگ بوده و يا قرمز باشد، حيض مىباشد و اگر زرد رنگ باشد، استحاضه مىباشد، والله العالم.
ب- در صورت ذكر شده، در مسئله قبلى اگر اين خون در موعد عادت ماهيانه خارج شده و به مدت 5 روز به اندازهى ايام عادت آمده، سپس به مدت 3 روز قطع گرديده است. اگر دوباره خونى به صفات حيض در