صورتى كه اين عمل با اجازهى شوهر بوده و او با اين اجازه قصد رجوع به زن را داشته، رجوع محقق مىشود و در غير اين صورت مجرد اذن شوهر رجوع محسوب نمىشود، والله العالم.
بارور كردن نطفهى زن و شوهر در خارج رحم
سؤال (876) آيا مخلوط نمودن منى زن و مرد و پرورش آن در آزمايشگاههاى پزشكى، سپس قرار دادن آن در رحم زن جايز است؟
بسمه تعالى: عمل ذكر شده در سؤال جايز نمىباشد مگر در صورتى كه خود زن و شوهر اقدام به اين عمل نموده و شوهر خودش بدون دخالت پزشك اجنبى نطفهى بارور شده را در رحم همسرش قرار دهد، والله العالم.
سؤال (877) آخرين موفقيتى كه علم پزشكى جديد به آن دست يافته است و با اين موفقيت مشكل بسيارى از همسرانى كه بچهدار نمىشوند بالخصوص مردانى كه قدرت بر بارور كردن نداشته و فاقد منى فعال و موثر بودند حل شده، به اين شكل است كه پزشك مقدارى از اسپرم موجود در بيضهى شوهر را گرفته و آن را با تخمك زوجهاش در خارج رحم او بارور نموده و بعد از مدتى آن را دوباره در رحم زوجه قرار مىدهد تا در رحم ثابت گشته و به شكل جنين درآيد اين عمل تا به حال در چند نقطهى عالم انجام شده و بحمد لله در كشور سعودى يك پزشك مسلمان در بيمارستان شهر جدّه موفق به انجام آن شده و مجلهى معروفى هم عكس پزشك مذكور را انداخته و اين خبر را به عنوان (تولد بچهاى بدون وجود منى مؤثر از پدرش) چاپ كرده است. اين عمل پزشكى در عربستان با موافقت مجمع فقهى مطابق با شرع اسلامى انجام شده و وقتى كه از پزشك سؤال
مىشود، آيا اين عمل نوعى از استنساخ و شبيهسازى مىباشد او مىگويد اين عمل هيچ ربطى به شبيه سازى ندارد. اكنون سؤال اين است كه نظر حضرتعالى در اين مسئله چيست. آيا اين عمل جايز است با توجه به اينكه با اين عمل مشكل نازائى بسيارى از همسران حل شده و آنان هميشه از خداوند مىخواستند كه طريقى براى حل مشكلشان پيدا شود و در صورتى كه شما اين عمل را جايز مىدانيد. آيا مباشرت پزشك نامحرم در مورد بارور كردن تخمكهاى زن و نبودن پزشك زن مشكلى ايجاد مىكند و در صورتى كه اين عمل مستلزم كشف عورت نباشد. آيا اشكال دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه آنچه از بيضهى شوهر گرفته شده بعد از بارورى مبدل به منى شده، فرزند متعلق به صاحب منى مىباشد و در صورتى كه تبديل به منى نگردد در الحاق فرزند به صاحب آن اشكال است. بله زنى كه او را زائيده مادر او محسوب مىگردد و انجام اين عمل فقط براى شوهر جايز مىباشد يعنى تنها او مىتواند منى بارور شده را در رحم همسرش قرار دهد و كشف عورت در مقابل غير و همچنين كشف عورت براى زن در مقابل نامحرم جايز نمىباشد مگر در صورتى كه خود شوهر اقدام به اين عمل كند چنانچه پزشك هم حق نگاه به عورت ديگرى را ندارد مگر براى معالجهى مرض، والله العالم.
سؤال (878) مدت زمانى است كه ما در بيمارستانها با مشكلى به نام نازائى روبرو بوده و اين مشكل حدود ده سال است كه قلب ما را آتش زده و بعد از مراجعه به پزشكان متعدد آخر الامر به اين نتيجه رسيديم كه طريقى براى باردارى و بدست آوردن فرزند در نظام پزشكى وجود دارد كه به آن بارورى مصنوعى گفته مىشود به اين شكل كه پزشك مقدارى از نطفهى
شوهر را گرفته و آن را بارور نموده و آن را در رحم زن و همسر او قرار مىدهد. لطفاً نظر مبارك رادر اين مسئله مرقوم فرمائيد؟ با توجه به اينكه مرحوم خوئى (قدس سرّه) اين عمل را جايز نمىداند.
بسمه تعالى: نظر ما در اين مسئله موافق نظر مرحوم استاد (قدس سرّه) مىباشد و از خداوند مىخواهيم كه همسر شما را در صورتى كه نازا مىباشد شفا و عافيت عنايت فرمايد و بدان هر چه خداوند براى بندهى مؤمنش تقدير فرمايد به خير و صلاح او مىباشد و بنده بايد در همه حال راضى به تقدير خدا باشد، والله العالم.
جلوگيرى از باردارى
سؤال (879) آيا كنترل و تحديد نسل جهت بهتر شدن تربيت فرزندان و به خاطر اغراض ديگر جايز است؟
بسمه تعالى: استفاده كردن از داروهاى ضدباردارى در صورتى كه موجب ضرر مهمى نباشد، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (880) آيا زن مىتواند از قرصهاى ضد باردارى براى كنترل نسل استفاده نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه استعمال اين قرصها براى زن ضرر مهمى نداشته باشد، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (881) آيا زن مىتواند بدون اجازهى شوهرش از باردار شدن خود جلوگيرى كند؟
خوئى (قدس سرّه): بله جايز است.
سؤال (882) آيا زن مىتواند بدون اجازهى شوهرش قرص ضد باردارى
مصرفكند؟
بسمه تعالى: در صورتى كه مصرف قرصهاى ذكر شده باعث نازايى دايمى شود جايز نيست ولى در صورتى كه زن داراى بچه بوده و از قرصهاى ضد حمل براى مدت معينى استفاده كند مانعى ندارد، هر چند شوهر راضى نباشد، والله العالم.
سؤال (883) آيا زن مىتواند اقدام به عمل جراحى بستن رحم براى جلوگيرى از باردارى نمايد؟ يا اين كه هيچ گاه باردار نشود با توجه به اين كه باردارى ضررى بر او ندارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن داراى فرزند بوده و عمل مذكور در نزد پزشك زن باشد و مستلزم كشف عورت هم نباشد مانعى ندارد و در غير اين صورت جايز نبوده مگر اين كه به خاطر معالجه مرض ناچار به اين عمل گردد، والله العالم.
سؤال (884) در سابق بستن لولهها موجب عدم باردارى به شكل دايم مىگرديد ولى الآن با توجه به پيشرفت علم پزشكى حتى با بستن لولهها امكان باردارى موجود بوده به اين شكل كه تخمكها را خارج رحم بارور نموده و سپس آن را مجدداً در رحم قرار مىدهند با توجه به اين كه اين گونه بارورى فقط 20 درصد و يا 30 درصد امكان حصول حمل در رحم را داشته و بيشتر از اين مقدار امكان انعقاد حمل موجود نمىباشد. آيا با توجه به اين نكته بستن لولهها براى جلوگيرى از باردارى كه موجب عقيم شدن هميشگى مىشود جايز است؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن مبتلا به مرضى نباشد كه معالجهى آن موجب بستن لولهها به شكل دايمى شود، عمل ذكر شده در سؤال خالى از اشكال نمىباشد، والله العالم.
سؤال (885) آيا بستن لولههاى زن براى جلوگيرى از باردارى در هنگام ضرورت مثل مواردى كه حمل موجب ضرر براى زن و يا به خطر افتادن او مىشود، جايز است؟ با توجه به اين كه اين عمل به شكل موقت بوده و بعد از مدتى مىتوان توسط عمل جراحى آنها را دوباره باز نمود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه عمل مذكور نزد پزشك زن بوده و مستلزم كشف عورت نباشد، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (886) در صورتى كه استفاده از قرص يا وسايل متعارف ديگر براى پيشگرى از حاملگى براى زن باعث سختى و مشقت باشد، مىتواند براى جلوگيرى به پزشك مراجعه كرده و از اسباب و وسايلى كه مستلزم كشف عورت مىباشد، استفاده نمايد؟ با توجه به اين كه حاملگى براى زن مستلزم گرفتارى و مشقت فراوان است؟
بسمه تعالى: اين عمل در نزد پزشك مرد جايز نمىباشد اما در صورتى كه پزشك زن باشد در صورتى كه زن مراجعه كننده مبتلا به مرض در رحم باشد كه معالجهى آن مبتنى بر بستن لولهى او باشد، مىتواند اين عمل را نزد پزشك زن انجام دهد، والله العالم.
سؤال (887) آيا زن براى جلوگيرى از باردارى مىتواند اقدام بر بستن لولهها و يا اعمال ديگرى كه از حمل جلوگيرى مىكند با توجه به اين كه اين عمل مستلزم كشف عورت در نزد پزشك زن و يا مرد باشد و آيا در اين مسئله فرقى بين حال اضطرار و يا غير آن وجود دارد و در صورتى كه در حال ضرورت جايز باشد، مقدار ضرورت را بيان فرماييد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن مبتلا به مرضى باشد كه آن مرض از باردارى زن جلوگيرى مىكند و معالجهى آن هم مستلزم كشف عورت در نزد پزشك
زن مىباشد عمل مذكور اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (888) آيا بستن لولهها براى جلوگيرى از باردارى جايز است؟ با توجه به اين كه اين عمل به دو گونه دايم و موقت انجام مىگيرد و در صورت موقت زن مىتواند دوباره با مراجعه به پزشك لوله را باز نمايد و باردار شود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه زن داراى فرزندانى باشد مثل فرض ذكر شده در سؤال هر چند به شكل دايم باشد، اگر مستلزم كشف عورت نباشد مانعى ندارد و همچنين در صورت كشف عورت، اگر كسى كه اقدام به عمل ذكر شده مىنمايد شوهر زن باشد مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (889) در صورتى كه زن در دوران باردارى مبتلا به سختىهاى زيادى شده و داراى چهار فرزند مىباشد، آيا مىتواند عمل جراحى منع باردارى انجام دهد و آيا مىتواند از اسباب ديگر براى جلوگيرى از باردارى استفاده نمود؟
بسمه تعالى: استفاده از قرص ضد باردارى مانعى ندارد، اما عمل جراحى در صورتى كه مستلزم كشف عورت باشد جايز نمىباشد، مگر در صورتى كه آن عضو مبتلا به مرض باشد و معالجهى مرض متوقف بر كشف آن عضو باشد، والله العالم.
سؤال (890) در مورد استفاده از وسايل جلوگيرى از حاملگى گفته مىشود كه اگر حاملگى باعث حرج و مشقت باشد استفاده از اسباب ذكر شده جايز است، مقصود از حرج و مشقت چيست؟
بسمه تعالى: مراد و مقصود از اين دو كلمه اين است كه زن به اندازهاى ضعيف و ناتوان و يا مريض است كه بدنش تحمل باردارى را ندارد و ممكن است در برخى موارد باردارى موجب مرگ او شود، والله العالم.
سؤال (891) آيا بستن لولههاى زن براى جلوگيرى از باردارى در صورتى كه باردارى براى او خطرناك بوده و زندگى او را تهديد مىكند جايز است. با توجه به اينكه اين بستن به شكل موقت بوده و زن مىتواند بعداً آن را با مراجعه به پزشك باز نمايد؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه بتواند دوباره آن را باز كند، مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (892) در صورتى كه جلوگيرى از وسايل و طرق مجاز براى جلوگيرى از باردارى كه متعارف است براى زن باعث گرفتارى و مشقت باشد و زن براى جلوگيرى از خطرات باردارى مجبور باشد كه اقدام به طرقى نمايد كه مستلزم كشف عورت در نزد پزشك مىباشد، آيا اين عمل جايز است؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه حمل و باردارى براى زن باعث مشقت و حرج باشد مانعى ندارد و در صورتى كه بتواند به پزشك زن مراجعه كند نمىتواند به پزشك مرد مراجعه كند، والله العالم.
تبريزى (قدس سرّه): در صورتى كه باردارى براى زن مستلزم مشقت و سختى فراوان باشد به شكلى كه اين مشقت در باردارى زن عادى و متعارف نباشد مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (893) آيا زن و مرد مىتوانند براى هميشه خود را عقيم نمايند به شكلى كه هميشه از فرزنددار شدن محروم شوند؟
خوئى (قدس سرّه): اين عمل جايز نمىباشد، والله العالم.
تبريزى (قدس سرّه): اين عمل در صورتى كه جنايت بر نفس نباشد مثل شخصى كه داراى فرزندان متعددى باشد مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (894) زنى كه باردار به بچههاى ناقص مىشود. آيا مىتواند بدون اجازهى
شوهر از قرصهاى ضد باردارى استفاده كند؟
خوئى (قدس سرّه): بله زن مىتواند از اين قرصها به شكل موقت استفاده كند هر چند شوهرش راضى نباشد ولى نمىتواند كارى كند كه خود را براى هميشه عقيم و نازا نمايد، والله العالم.
سؤال (895) آيا زن مىتواند عمل بستن لولهها را براى جلوگيرى از حمل انجام دهد، در صورتى كه زن خيلى ضعيف بوده و حمل مجدد او را به سختى مىاندازد. او 33 ساله بوده و تا به حال 8 فرزند آورده است و آيا شوهر اين زن مىتواند عمل بستن لولهها را براى خود انجام دهد تا همسرش باردار نگردد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه حمل و باردارى براى زن موجب سختى و مشقت فراوان باشد و برطرف كردن آن متوقف بر بستن لولهها باشد، جايز است كه زن اين عمل را انجام دهد و براى شوهرش جايز نمىباشد، والله العالم.
بكارگيرى دريچه براى جلوگيرى از باردارى
سؤال (896) جديداً وسيلهاى در علم پزشكى ايجاد شده كه به كمك آن از انعقاد نطفه جلوگيرى مىشود. اين وسيله را داخل رحم جايگزين نموده و به كمك آن از لقاح تخمك زن با نطفهى مرد جلوگيرى مىشود. اگر اين عمل مستلزم نظر به عورت باشد، از نظر شرعى چه حكمى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اين عمل موجب نظر به عورت باشد جايز نمىباشد، والله العالم.
سؤال (897) بنا به گفتهى بعضى از پزشكان استفاده از وسايل پزشكى كه براى منع