تكرار مىگردد و اين تكرار به گذشت دقيق يك ماه كامل نمىباشد مثلًا وقتى كه گفته مىشود زنى صاحب عادت مرتب مىباشد معناى آن اين نيست كه دقيقاً در اول هر ماه خونريزى دارد بلكه غالباً يك روز يا دو روز جلوتر از شروع ماه خون مىبيند و به همين كيفيت ماههاى بعدى تكرار مىشود آيا آنچه كه گفته شد ضررى به عادت وقتيه زن مىزند و آيا مقصود به ماه كه در بحث حيض مطرح شده، 28 روز مىباشد؟
بسمه تعالى: محاسبات علمى جديد اعتبار شرعى ندارد و آنچه كه در اين بحث معتبر مىباشد به گذشت ماههاى قمرى است؛ بله در برخى موارد عادت يك يا دو روز جلوتر مىافتد در اين صورت هرچند خونى كه ديده شده، زرد رنگ باشد محكوم به حيض مىباشد، والله العالم.
احكام و مسايل زنهاى صاحب عادت وقتيه و عدديه
سؤال (74) زنى كه خون زرد رنگ بعد از ايام عادت خود ديده و به واسطهى بعضى از علايم مانند سوزش داشتن اين خون هنگام خروج، اطمينان به حيض بودن آن نموده است، آيا اين خون زرد رنگ حيض محسوب مىشود، در حالى كه مجموع اين خونها از ده روز تجاوز نمىكند؟
بسمه تعالى: اين خون محكوم به حيض نمىباشد، بلكه استحاضه محسوب مىشود، در صورتى كه زن صاحب عادت وقتيه و عدديه باشد، والله العالم.
سؤال (75) در صورتى كه دو ماه پشت سر هم بمدت پنج روز خون ديده ولى در ماه دوم يك شب اضافه گشته و پنج روز و يك شب خونريزى داشته، آيا اين تفاوت به عادت وقتيه و عدديه ضرر مىزند؟
بسمه تعالى: اين مقدار از زمان كه در مسئله ذكر شده، ضررى به عادت وقتيه و عدديهى زن نمىزند، والله العالم.
سؤال (76) در صورتى كه دو حيض پشت سر هم اتفاق افتاده، يكى از آنها به اندازه ربع و يا نصف روز از حيض ديگرى بيشتر مىباشد. آيا اين زيادى مقدار در يكى از دو حيض ضرر به عادت وقتيه و عدديه مىزند؟
بسمه تعالى: تفاوت به مقدارى كه در سؤال ذكر شده، ضررى به عادت وقتيه و عدديه نمىزند، والله العالم.
سؤال (77) در صورتى كه تفاوت بين دو حيض زياد باشد، ولى اين تفاوت در شب باشد؛ مثل اينكه يكى از دو حيض پنج روز و ديگرى پنج روز و يك شب و يا نصف شب باشد، آيا اين تفاوت به عادت وقتيه و عدديه ضرر مىزند؟
بسمه تعالى: اين مقدار ضررى به عادت وقتيه و عدديه نمىرساند، والله العالم.
سؤال (78) زنى كه عادت وقتيه و عدديه دارد، ولى به علت مصرف نمودن دارو عادت ماهيانه او از عادت هميشگى بيشتر شده است، اين زن در روز نهم پاك شده و غسل نموده و نماز خوانده است، ولى در روز دهم دوباره خونريزى داشته و خون داراى صفات حيض مىباشد، آيا همهى خونهايى كه در ضمن ده روز ديده است، حيض است؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خونريزى از ده روز بيشتر باشد، بايد مقدار عادت هميشگى را حيض قرار داده و بقيه استحاضه محسوب مىگردد. ولى در صورتى كه از ده روز بيشتر نباشد و قبل از آن قطع شود، تمام خونهايى كه در ضمن ده روز ديده است، حيض محسوب مىشود، والله العالم.
سؤال (79) خانمى كه صاحب عادت وقتيه و عدديه بوده و مقدار كمى خون ديده
كه داراى صفات حيض نمىباشد، وظيفهى شرعى او را بيان فرمائيد؟ همچنين حكم صورتى را كه خونى بمقدار ناچيز بعد از گذشت چهار روز از زمان عادت زن از او خارج شد، بيان فرمائيد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون سه روز به شكل مستمر، هر چند در داخل رحم جريان نداشته باشد، محكوم به استحاضه مىباشد و در اين حكم بين خروج خون در زمان عادت، يا قبل و بعد از آن فرقى نيست، والله العالم.
سؤال (80) زنى كه صاحب عادت وقتيه و عدديه بوده و در يكى از روزهاى 23 و 24 و 25 هر ماه خونريزى او شروع مىشود و به مدت 5 روز ادامه دارد، ولى در مرتبهى اخير در ايام عادت ماهيانه خود مقدار بسيار كمى خون به شكل نقطههاى كوچك ديده، سپس خونريزى قطع گرديده است و اين نقطههاى خونى داراى مشخصات خون حيض نمىباشد، آيا اين نقطههاى خونى ابتداى عادت ماهيانه محسوب مىشود يا اينكه محكوم به استحاضه مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون ديده شده به شكل مستمر به مدت سه روز، هر چند در داخل رحم جريان داشته باشد، حيض مىباشد و فرقى بين كم و زياد بودن آن نبوده و اگر در ايام عادت باشد لازم نيست كه اوصاف حيض را داشته باشد، والله العالم.
سؤال (81) خانمى كه عادت وقتيه و عدديهى منظم داشته، ولى در دفعهى اخير دو روز قبل از شروع عادت هميشگى خونريزى او شروع شده و داراى صفات حيض نبوده است، اين خون تا شش روز ادامه داشته و بعد از شش روز، خونريزى ديگرى كه داراى مشخصات حيض بوده است، شروع شده
و تا يازده روز ادامه داشته است. حكم مسئلهى ذكر شده را بيان فرمائيد؟
بسمه تعالى: خون اولى كه ديده، حيض محسوب مىشود؛ چون در ايام عادت هميشگىاش بوده، هر چند دو روز زودتر از ايام عادت بوده باشد و خونى كه بعد از ايام عادت خارج مىشود، استحاضه محسوب مىگردد، هر چند داراى اوصاف حيض باشد، والله العالم.
احكام زنهاى صاحب عادت وقتيه
سؤال (82) در صورتى كه صاحب عادت وقتيه، عادتش به اين شكل تغيير كند كه سابقاً بين دو حيض او 20 روز فاصله بوده، سپس تغيير نموده و به 22 روز فاصله شده، سپس بعد از مدتى به 25 روز فاصله گرديده است، آيا عادت وقيته اين زن باقى مىماند و يا تغيير كرده است؟
خوئى (قدس سرّه): مناط در عادت وقتيه متحد بودن اول زمان با آخرش يا در بعضى از روزهاى وسط مىباشد و تا زمانى كه از هيچ يك از اين سه زمان تخلف نكرده باشد، ضررى ندارد، والله العالم.
سؤال (83) مرحوم آية الله خوئى (قدس سرّه) در فصل چهارم از باب حيض مسئلهى 216 اينگونه مىفرمايد: (زنى كه صاحب عادت وقتيه نمىباشد، خواه صاحب عادت عدديه باشد و يا اينكه اصلًا صاحب عادت نباشد، مانند مبتدئه) آيا جملهى اخير يعنى اينكه فرموده، اگر اصلًا صاحب عادت نباشد؛ مانند مبتدئه شامل زن مضطربه هم مىشود و يا اينكه حكم منحصر در زن مبتدئه مىباشد. به تعبير ديگر، آيا زنانى كه صاحب عادت وقتيه نيستند سه قسم مىشوند؛ مبتدئه، مضطربه، صاحب عادت عدديه و يا فقط منحصر در مبتدئه مىباشد؟
بسمه تعالى: بله ذكر مبتدئه از باب مثال بوده و مفيد انحصار نمىباشد، والله العالم.
سؤال (84) مرحوم آية الله خوئى (قدس سرّه) در فصل پنجم از منهاج الصالحين در احكام حيض مسئله را اين گونه عنوان فرموده (حكم خون در ايام عادت)، ولى عادت را مقيد به وقتيه نكرده است. با اينكه كلام ايشان در مسئله منطبق به عادت وقتيه تنها مىشود. آيا اين عنوان شامل عادت وقتيه و عدديه هر دو مىشود يا اينكه در تفسير مسامحه شده و انحصار در عادت وقتيه دارد؟
بسمه تعالى: مراد از ايام عادت در عنوان فقط عادت وقتيه مىباشد، والله العالم.
سؤال (85) در همان فصل پنجم كه مربوط به حكم خون حيض در ايام عادت مىباشد، مرحوم آقاى خوئى (قدس سرّه) مىفرمايد (در صورتى كه هر دو خون مساوى باشند) آيا مراد از تساوى دو خون، تساوى آنها در علايم مربوط به خون حيض مىباشد يا مراد تساوى دو خون در صفات راجع به مطلق خون مىباشد. اگرچه در صفات راجع به حيض مساوى نباشند. مثل اينكه يكى از آنها داراى صفات استحاضه بوده باشد؟
بسمه تعالى: مراد از اين عبارت تساوى در صفات حيض مىباشد، والله العالم.
سؤال (86) همچنين مرحوم آقاى خوئى (قدس سرّه) در همان فصل پنجم مىفرمايد (در صورتى كه هيچ كدام از دو خون مصادف با ايام عادت نباشد، هر چند به خاطر اين جهت كه زن صاحب عادتى نمىباشد) آيا مصادف نشدن با ايام عادت فرع اين نيست كه زن صاحب عادت باشد، پس چگونه مرحوم سيد خوئى (قدس سرّه) مىفرمايد، هر چند صاحب عادت نباشد؟
بسمه تعالى: مراد از اين جمله زن مبتدئه و مضطربه مىباشد، والله العالم.
احكام زنهايى كه صاحب عادت عدديه مىباشند
سؤال (87) زنى كه صاحب عادت عدديه بوده و هر ماه به مدت 7 روز خونريزى داشته است، اگر در يك ماه به مدت 8 روز خون ببيند، آيا عادت او عدديه باقى مىماند يا اينكه عادت تغيير نموده و باقى نمىماند، قاعدهى كلى اين حالات را بيان فرمائيد؟
خوئى (قدس سرّه): در صورتى كه تخلف از ماههاى قبل به يك مرتبه باشد، ضرر به عادت عدديه نمىزند، ولى اگر مكرر شود، عادت عدديه بهم مىخورد، والله العالم.
تبريزى (قدس سرّه): در زايل شدن عادت سابق به تخلف يك مرتبه اشكال است، بعيد نيست كه عادت سابق در صورت تكرار نشدن تخلف باقى باشد.
سؤال (88) زنى كه صاحب عادت عدديه بوده و هر ماه به مدت 6 روز عادت مىشده است و در ماه جديد تا روز 13 به شكل مستمر خونريزى داشته، سپس چهار روز قطع شده، سپس خونريزى به مدت يك ماه پيوسته شروع شده است، حكم خون اول چيست؟ و چگونه بايد مدت حيض را بنابر فرض دوم كه بيشتر از يك ماه خونريزى داشته، قرار دهد، آيا عادت زن از عدديه به مضطربه تغيير مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): در فرض سؤال: بايد ايام عادت را حيض قرار داده و باقى را استحاضه محسوب كند. همچنين خون دوم را به اندازهاى كه داراى اوصاف و مشخصات حيض باشد، حيض قرار دهد. بله در صورتى كه خون به شكل مستمر و داراى صفات حيض از زن خارج شده و از ده روز بگذرد، اگر صاحب عادت عدديه است، بايد ايام عادت را حيض قرار دهد و مابقى را استحاضه محسوب كند و در غير اين صورت تمام
ده روز را حيض قرار دهد و مازاد را استحاضه قرار دهد، والله العالم.
تبريزى (قدس سرّه): بايد آن مقدار از خون دوم را كه داراى اوصاف حيض مىباشد از همان ابتداى ديدن خون دوم به مقدار عادت حيض قرار دهد، و باقى را استحاضه محسوب نمايد. و همچنين خون اول به مقدار عادت ماهيانهاش حيض بوده و باقى استحاضه مىباشد، در اين صورت بين دو خون به كمترين مدت آن كه ده روز مىباشد، فاصله مىافتد. آنچه كه گفته شد در صورتى است كه خونريزى از اول در ايام عادت باشد و در غير اين صورت بايد طبق آنچه كه مرحوم آقاى خوئى (قدس سرّه) فرموده است، عمل كند.
سؤال (89) زنى كه صاحب عادت عدديه مىباشد اگر خونى ببيند و بداند كه آن خون بيشتر از سه روز استمرار خواهد داشت، ولى وقتى كه خون در روز اول خارج مىشود داراى صفات حيض نبوده، سپس به تدريج داراى صفات حيض مىگردد. در مجموع خونهايى كه داراى صفات حيض مىباشد از سه روز بيشتر و از ده روز كمتر مىباشد، آيا خونى كه داراى صفات حيض نمىباشد، حيض محسوب مىشود يا استحاضه؟
خوئى (قدس سرّه): خون فاقد صفات حيض استحاضه مىباشد، والله العالم.
سؤال (90) من زنى هستم كه داراى عادت غير منظم مىباشم؛ يعنى عادت من فقط عدديه مىباشد. قبل از ايام عادت ماهيانه و بعد از آن لكههايى به رنگ قهوهاى كم رنگ مىبينم، حكم اين لكهها چيست؟ با توجه به اينكه اين لكههاى قهوهاى رنگ را در ابتداى آن، جزء ايام عادت قرار ندادهام؟
بسمه تعالى: در صورتى كه لكههاى ذكر شده را يك روز و يا دو روز قبل از شروع ايام عادت ديده است، بايد احتياط نموده و جمع بين تروك
حايض و اعمال استحاضه كند. اما اگر بعد از اتمام ايام عادت ديده باشد، محكوم به استحاضه مىباشد، والله العالم.
ايام استظهار
سؤال (91) در مسايل منتخبه گفته شده است: (استظهار اختصاص دارد به صورتى كه خون قبل از ايام عادت استمرار نداشته باشد و در غير اين صورت استظهار جايز نمىباشد و زن بايد بعد از انقضاء ايام عادت به وظيفهى مستحاضه عمل كند).
آيا در صورتى كه خون قبل از ايام عادت به مدت يك يا دو روز زودتر خارج شود و به شكل مستمر در ايام عادت هم ريزش كند، حكم استحاضه را دارد، چون قبل از ايام عادت خارج شده است؛ يا اينكه خونى كه قبل از ايام عادت خارج مىشود، حكم خون ايام عادت را داشته و در اين خون احكام استظهار جارى مىشود و يا اگر از باب تعجيل خون حيض نباشد، بايد زن بعد از انقضاء ايام عادت در صورتى كه خون استمرار داشته باشد، اعمال مستحاضه را انجام دهد و استظهار ندارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه مجموع خونى كه قبل از عادت و در زمان عادت و بعد از آن ديده، روى هم از ده روز بيشتر نباشد و داراى اوصاف حيض باشد، همهى آن حيض محسوب مىگردد. و در صورتى كه از ده روز بيشتر باشد، خون قبل از عادت و بعد از آن استحاضه محسوب مىشود. پس اگر يك روز و يا دو روز قبل از شروع عادت خون ببيند، اگر احتمال دهد كه قبل از ده روز قطع شود، واجب است كه زن استظهار نموده، و اگر دانست كه خون تا بعد از ده روز استمرار پيدا مىكند، بايد به وظيفه