حايض و اعمال استحاضه كند. اما اگر بعد از اتمام ايام عادت ديده باشد، محكوم به استحاضه مىباشد، والله العالم.
ايام استظهار
سؤال (91) در مسايل منتخبه گفته شده است: (استظهار اختصاص دارد به صورتى كه خون قبل از ايام عادت استمرار نداشته باشد و در غير اين صورت استظهار جايز نمىباشد و زن بايد بعد از انقضاء ايام عادت به وظيفهى مستحاضه عمل كند).
آيا در صورتى كه خون قبل از ايام عادت به مدت يك يا دو روز زودتر خارج شود و به شكل مستمر در ايام عادت هم ريزش كند، حكم استحاضه را دارد، چون قبل از ايام عادت خارج شده است؛ يا اينكه خونى كه قبل از ايام عادت خارج مىشود، حكم خون ايام عادت را داشته و در اين خون احكام استظهار جارى مىشود و يا اگر از باب تعجيل خون حيض نباشد، بايد زن بعد از انقضاء ايام عادت در صورتى كه خون استمرار داشته باشد، اعمال مستحاضه را انجام دهد و استظهار ندارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه مجموع خونى كه قبل از عادت و در زمان عادت و بعد از آن ديده، روى هم از ده روز بيشتر نباشد و داراى اوصاف حيض باشد، همهى آن حيض محسوب مىگردد. و در صورتى كه از ده روز بيشتر باشد، خون قبل از عادت و بعد از آن استحاضه محسوب مىشود. پس اگر يك روز و يا دو روز قبل از شروع عادت خون ببيند، اگر احتمال دهد كه قبل از ده روز قطع شود، واجب است كه زن استظهار نموده، و اگر دانست كه خون تا بعد از ده روز استمرار پيدا مىكند، بايد به وظيفه
مستحاضه عمل نمايد، والله العالم.
سؤال (92) روزى كه به جهت استظهار، زن بايد عبادات را ترك كند اگر معلوم شد كه واقعاً استحاضه بوده است. چون خون از ده روز تجاوز نموده، آيا اعادهى اعمالى را كه در زمان استظهار ترك نموده، واجب است؟
خوئى (قدس سرّه): در فرض سؤال واجب است اعمالى كه ترك شده، قضا نمايد.
سؤال (93) تخيير بين استظهار و عدم آن تا ده روز در غير از روز اول بعد از انقضاء ايام عادت در نزد مرحوم آية الله خوئى (قدس سرّه) تخيير استمرارى است. اگر مكلف استظهار و غير آن را در روز اول از ايام استظهار كه واجب نمىباشد (يعنى روزى كه بعد از آن روز، استظهار در آن واجب است) انتخاب نكرد و علت آن گاهى فراموشى و گاهى سهل انگارى و گاهى اوقات بىمبالاتى به مسايل شرعيه است، سپس در روز بعد از آن متوجه مسئله شده و يا اينكه توبه نموده، آيا تا ده روز حكم به استحاضه مىشود يا نه؟
بسمه تعالى: در غير از روز اول بعد از تمام شدن ايام عادت زن مخير است بين استظهار و عمل به وظيفهى مستحاضه و همين طور تا ده روز به حالت تخيير باقى مىماند، چه فراموش كرده باشد و يا به سبب ديگرى اختيار نكرده باشد، والله العالم.
احكام استبراء
سؤال (94) مقدار زمانى كه براى اختبار و يا استبراء لازم است چقدر مىباشد؟ اين در حالى است كه دختر باكره نمىتواند بيشتر از يك و يا دو دقيقه پنبه را در رحم نگه دارد؟
بسمه تعالى: مدت ذكر شده در سؤال براى اختبار و استبراء كافى است و بيشتر از آن لازم نمىباشد، والله العالم.
سؤال (95) اگر زن حايض بدون عذر و از روى عمد استبراء را ترك نموده، ولى بعد فهميده كه از خون حيض پاك بوده، آيا غسل او صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه بداند غسل بعد از پاكى رحم واقع شده، صحيح مىباشد، والله العالم.
سؤال (96) اگر زنى بدون هيچ عذرى استبراء را ترك كرده باشد، آيا غسلش صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه بداند غسلش بعد از پاكى رحم واقع شده، غسل صحيح مىباشد، والله العالم.
سؤال (97) اگر زن حايض تمكّن و قدرت بر استبراء نداشته باشد، غسلش صحيح مىباشد؟
بسمه تعالى: بر زن واجب است، در صورتى كه احتمال قطع شدن خون در رحم را مىدهد، غسل نمايد و همچنين واجب است كه بين تروك حايض و اعمال مستحاضه جمع كند، والله العالم.
سؤال (98) در صورتى كه زن خونى را ديده، ولى قبل از سه روز قطع شده است، و احتمال مىدهد كه خون در باطن تا سه روز و يا بيشتر وجود داشته باشد، آيا فحص و بررسى از وجود خون در داخل، بر زن واجب است؟
بسمه تعالى: بله بر زن واجب است، والله العالم.
سؤال (99) در بعضى از مواقع خون حيض قطع شده، ولى بعد از اينكه شخص حايض پنبه را جهت اختبار در محل قرار مىدهد، مىبيند كه پنبه آغشته به مايعى سفيد رنگ مايل به زردى و يا در بعضى موارد آغشته به مايعى قرمز رنگ مىباشد، آيا اين زن بايد استصحاب حيض نمايد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه براى زن هر چند بعد از اختبار چيزى معلوم نشود، بايد بنابر احتياط جمع كند بين تروك حايض و اعمال استحاضه، والله العالم.
سؤال (100) در مسئله اختبار بعضى از زنها خصوصاً دختران از قرار دادن پنبه داخل محل واهمه داشته و به جهت ترس از صدمه ديدن پردهى بكارت از اين عمل هراس دارند، آيا اين مسئله عذر براى ترك اختبار مىشود؟
بسمه تعالى: منظور از اختبار قرار دادن پنبه در دهانه محل مىباشد به شكلى كه كاملًا به محل مذكور چسبيده و جريان خون و وجود آن را در داخل نشان دهد و اين مقدار ضررى به بكارت نمىرساند، والله العالم.
احكام زنان مبتدئه
سؤال (101) در صورتى كه اكثر زنان فاميل در عدد ايام عادت ماهيانه اتفاق داشته و بقيه در عدد مذكور مخالف باشند. آيا با اين اختلاف بقيه كه عدّهى كمى هستند، مىتوانند براى تشخيص ايام عادت ماهيانه به عدد عادت اكثر مراجعه نمود، يا اينكه بايد همهى زنان فاميل در عادت متفق باشند؟
بسمه تعالى: مراجعه به جمعيت اكثر اقارب و فاميل كه در شهر او زندگى مىكنند، در تعيين ايام عادت كافى مىباشد.
سؤال (102) حكم رجوع به اقارب و فاميلها طبق آنچه كه در جواب قبلى گفته شده موجب مشقت و سختى مىباشد؛ زيرا فاميلها در شهرهاى مختلفى ساكنند و رجوع به آنها مشكل است، در اين صورت وظيفه چيست؟
بسمه تعالى: رجوع به فاميلهايى كه در شهر او زندگى مىكنند كافى است، واللهالعالم.
سؤال (103) در صورتى كه اختلاف بين زنهاى فاميل به يك روز و يا دو روز باشد، آيا با اين اختلاف ناچيز، باز مىتوان به عادت زنهاى فاميل جهت تعيين مراجعه نمود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اختلاف كم و محدود نباشد، حكم اين مسئله چنانچه در رسالهى عمليه ذكر شده، آن است كه بنابر اظهر به شش روز يا هفت روز حيض مىشود، والله العالم.
احكام زنان مضطربه
سؤال (104) دخترى كه مضطربه بوده و عادت ماهيانهاش گاهى اوقات هر شش ماه يك مرتبه و گاهى هر پنج ماه يك بار مىباشد، جهت علاج اين مسئله پزشك دارويى به او داده و به او گفته، در اثناء استعمال اين دارو عادت ماهيانه نمىشود، ولى بعضى اوقات بعد از استعمال دارو مايعى قهوهاى رنگ از رحم او خارج مىشود، الف- در صورت شك در خون بودن اين مايع وظيفه چيست؟ ب- در صورتى كه يقين به خون بودن آن داشته باشد، حكم حيض را دارد يا استحاضه؟ ج- آيا گفتهى پزشك كه ديگر در اثناء استعمال دارو حيض نمىشود، در حكم به استحاضه بودن خون ديده شده كفايت مىكند؟
الف- بسمه تعالى: در صورتى كه مايعى ديده شده، اوصاف حيض يا استحاضه را نداشته و نمىداند كه آيا مايع ديده شده خون است يا چيز ديگر، تكليفى ندارد و بنابر احتياط بايد بدن و لباس آغشته به مايع مذكور را بشويد و براى نماز لازم است وضو بگيرد، والله العالم.
ب- بسمه تعالى: در صورتى كه يقين به خون بودن مايع خارج شده پيدا شود و
آن خون داراى اوصاف حيض و شرايط آن باشد، محكوم به حيض مىگردد و در صورتى كه اوصاف استحاضه را داشته باشد، استحاضه محسوب مىشود و در غير اين دو صورت مايع مذكور خونى است كه بايد بدن و لباس آغشته به آن را تطهير نموده و براى نماز هم وضو بگيرد، والله العالم.
ج- بسمه تعالى: در صورتى كه خون ديده شده، اوصاف حيض و شرايط آن را دارا باشد و يا داراى اوصاف استحاضه باشد، اعتبارى به قول پزشك نبوده و شخص مكلف بايد به وظيفه شرعى خود نسبت به اين دو خون عمل نمايد، والله العالم.
سؤال (105) در صورتى كه زن مضطربه خونى را قبل از گذشت ده روز از عادت قبلى مشاهده نمايد، اين خون محكوم به حيض نمىگردد، ولى در صورتى كه ده روز فاصله شده، آيا به مجرد پايان ده روز حكم به حيض بودن خون خارج شده مىشود؟ به عنوان مثال اگر خونى را بعد از گذشت هشت روز از حيض سابق ديده و اين خون به شكل مستمر تا روز نهم وجود داشته، آيا خونى كه بعد از دو روز مكمل ده روز، يعنى خونى كه بعد از روز نهم و دهم مىبيند، حيض محسوب مىگردد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه فاصله بين دو خون از ده روز كمتر باشد خون دوم استحاضه محسوب مىشود، ولى در صورتى كه خون دوم از اول پيدايش داراى صفات استحاضه باشد، ولى بعداً به تدريج صفات حيض را پيدا نمايد و مدتى كه داراى صفات حيض مىگردد كمتر از سه روز و بيشتر از ده روز نباشد، در صورتى كه ايام پاكى و ايامى كه خون زرد رنگ ديده، كمتر از ده روز نباشد خون دوم حيض محسوب مىگردد، والله العالم.
سؤال (106) زن مضطربه در صورتى كه خونى را به صفات حيض ديده و آن را حيض قرار داده، ولى بعد از گذشت 9 روز از خون اول خون ديگرى ببيند محكوم به حيض نمىگردد؛ زيرا ده روز فاصله بين اين دو خون نيفتاده است. حال اگر بعد از گذشت يك روز ديگر كه با آن ده روز تكميل مىشود، خونى را ببيند كه داراى همهى صفات حيض مىباشد و صفات همهى اين خون در خون قبلى وجود نداشته، آيا در اين فرض خون دوم حيض محسوب مىگردد؟ آيا مىتوان اين خون دوم را حيض قرار داده و خون سابق را حيض قرار نداد، در صورتى كه زن اطمينان پيدا كند كه خون دوم حيض مىباشد؟ وظيفهاش چيست؟
بسمه تعالى: خون اول حيض محسوب شده و بنابر احتياط بايد در خون دوم بين تروك حايض و افعال مستحاضه جمع كند در صورتى كه خون دوم داراى صفات حيض باشد، والله العالم.
سؤال (107) زن مضطربه كه خون را به صفات حيض ديده و اين خون بعد از گذشت 8 روز از خون حيض سابق مىباشد. به همين جهت خون دوم را استحاضه قرار داده است، ولى اين خون دوم استمرار پيدا نموده و از ده روز گذشته است. آيا بعد از گذشت ده روز كه دو روز آن را استحاضه قرار داده بود، خونى كه مىبيند حيض محسوب مىشود؟
بسمه تعالى: در صورتى كه خون دوم به صفات و خصوصيات حيض بوده و آن را بعد از گذشت ده روز از حيض قبلى ديده، هرچند كه خون اول هشت روز فاصله شده و دو روز ادامه داشته و بعد از آن خونريزى به صفات حيض داشته، آنچه كه بعد از ده روز مىبيند حيض مىباشد و اگر خصوصيات حيض را نداشته باشد استحاضه محسوب مىگردد، اما آنچه
كه در ده روز عادت اول ديده، همگى آن حيض نمىباشد و اين زن بايد به وظيفه زن مضطربه عمل نموده و 6 يا 7 روز را حيض قرار داده و بقيه را استحاضه حساب كند.
احكام زن ناسيه
سؤال (108) زنى كه عادت وقتيه خود را بعد از ولادت فرزندش فراموش نموده، اين زن خون را به صفات حيض ديده، سپس بعد از گذشت 20 روز خونى فاقد صفات حيض ديده است. او حكم به استحاضه بودن آن كرده است ولى بعد از ده روز دوباره خونى فاقد صفات حيض مشاهده نموده، اين زن نسبت به خون آخرى چه وظيفهاى دارد؟
بسمه تعالى: در صورتى كه اين زن احتمال مىدهد كه يكى از اين دو خون آخرى مصادف با ايام عادت ماهيانهى سابقش مىباشد، بايد در هر دو خون احتياط كند و در صورتى كه احتمال نمىدهد هر دوى آنها محكوم به استحاضه مىباشند، والله العالم.
احكام زن حايض
سؤال (109) در صورتى كه زن بعد از طلوع شمس خونى را ببيند ولى نداند كه اين خون قبل از طلوع فجر بوده و يا بعد از آن، آيا اين زن وظيفهى قضاى نماز را دارد يا نه؟
خوئى (قدس سرّه): بله در اين فرض بايد نماز را قضا نمايد.
تبريزى (قدس سرّه): قضاى نماز واجب نمىباشد و استصحاب عدم حيض اثبات فوت نماز را نمىكند.