مىشود. بدين صورت كه مردم الوارهاى سنگين را به شكل لانه كبوتر كه تقريباً پنج تُن وزن دارد بلند كرده و دور مىزنند و بعد به روى زمين گذاشته و سينه مىزنند و اين كار را چندين بار انجام مىدهند. نظر شما چيست؟
جواب:اين كار در روايات اسلامى وارد نشده و بهتر است به جاى آن، مجالس پرشكوه عزادارى و دستهجات برگزار شود.
سينهزنى و زنجيرزنى
سؤال 41. سينهزنى و زنجيرزنى در مراسم عزادارى سالار شهيدان چگونه است؟
جواب:سينهزنى و زنجيرزنى نيز از روشهاى عزادارى سنّتى است و اشكالى ندارد.
سؤال 42. دليل سينهزدن براى ائمّه عليهم السلام چه مىباشد؟
جواب:عزادارى، حمايت از مكتب امام حسين عليه السلام در ظلم ستيزى و اعلام برائت و بيزارى از ظالمان است و سينهزنى نوعى عزادارى محسوب مىشود.
سؤال 43. تاريخچه زنجيرزنى و سينهزنى در محرّم چيست؟
جواب:سينهزنى ظاهراً از قديم الايّام در عزادارىها معمول بوده؛ ولى زنجيرزنى احتمالًا در قرن اخير به وجود آمده و نوعى عزادارى محسوب مىشود.
سؤال 44. آيا اين مطلب درست است كه اگر كسى براى امام حسين عليه السلام سينه بزند و در اثر سينه زدن سينهاش كبود شود، تا زمانى كه جاى كبودى بر سينه اوست براى او حسنه و ثواب مىنويسند؟
جواب:چنين مطلبى صحّت ندارد و آسيب به بدن در عزادارى اشكال دارد.
سؤال 45. برهنه شدن در اين مجالس براى سينهزنى چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه در حضور بانوان باشد جايز نيست و در غير اين صورت نيز چون ممكن است سبب وهن مراسم عزادارى گردد بهتر است از آن چشمپوشى شود.
سؤال 46. فلسفه حرمت برهنه شدن براى سينهزنى در جايى كه خانمها هم نيستند و فيلم هم گرفته نمىشود چيست؟
جواب:اين كار اشكال دارد؛ زيرا خلاف شأن مجلس عزاى سيّدالشّهدا عليه السلام است. كدام يك از ما در مراسم عزاى پدر خود برهنه مىشود و مثلًا به اهل مجلس تعزيت مىگويد.
سؤال 47. آيا سينهزنى محكم طورى كه سينه سرخ شود مجاز است؟
جواب:سرخ كردن سينه به عمد، اشكال دارد.
سؤال 48. آيا به بالا و پايين پريدن در مراسم سينهزنى اشكال دارد؟
جواب:عزادارى خامس آل عبا عليه السلام از افضل قربات است و چنين مجالسى بايد مركز نشر و گسترش معارف اهلبيت عليهم السلام باشد و از اين گونه كارها پرهيز شود.
سؤال 49. در هيئتهاى به سبك جديد مرسوم است كه گاهى به شكل تند و سريع سينه مىزنند كه به شور معروف است. نظر معظّمله در اين باره چيست؟
جواب:بهتر اين است كه اين روش، كه روش سنگينى به نظر نمىرسد و مناسب مقام ولايت نيست، ترك شود.
سؤال 50. هروله كردن در هنگام سينهزنى چه حكمى دارد؟
جواب:از اين حركات، در مجلس عزاى اهلبيت عليهم السلام اجتناب كنيد.
سؤال 51. آيا تقليد صداى برخى حيوانات نظير سگ، الاغ و كبوتر در موقع سينه زدن، بهمنظور اظهار عجز در مقابل ائمّه عليهم السلام جايز است؟
جواب:اين كار زننده است و اهانت به مقام شامخ ائمه عليهم السلام مىباشد.
قمهزنى و تيغزنى
سؤال 52. سينهزدن با تيغ و يا زنجير زدن با زنجيرى كه داراى چاقو و يا تيغ مىباشد و منجر به زخمى شدن بدن و جارى شدن
خون مىشود، چه حكمى دارد؟
جواب:همانگونه كه قبلًا نيز اشاره كردهايم مسئله عزادارى حضرت سيّدالشّهدا عليه السلام در هر زمان و در هر مكان، از افضل قربات و مايه تقويت روح ايمان، شهامت اسلامى، ايثار، فداكارى و شجاعت در مسلمين است؛ ولى كيفيّت عزادارى بايد چنان باشد كه بهانهاى به دست دشمنان اسلام ندهد و موجب سوء استفاده آنان نشود و اين مراسم عظيم و پرشكوه تضعيف نگردد، و به همين جهت، از كارهايى كه موجب وهن مذهب است بايد پرهيز شود و از آسيب رساندن به بدن خوددارى گردد.
سؤال 53. در اكثر مناطق كشورهاى اسلامى (غير از ايران) و غير اسلامى، مردم متديّن شيعه با مذاهب ديگر با هم زندگى مىكنند و در ايّام محرّم، بالأخص روز عاشورا، متديّنين مجالس سوگوارى منعقد مىكنند و نوجوانان با نوحه سرايى (بدون آهنگ غنا) سينه زنى و زنجيرزنى مىكنند؛ در نتيجه از بدنشان گاهى خون جارى مىشود، اين حالت بر افراد و جامعه غير شيعى اثر خوبى مىگذارد و گاهى مايل به تشيّع هم مىشوند، آيا در صورت حاصل شدن اثر مثبت و نتايج خوب، زنجيرزنى به شكل فوق جايز است؟
جواب:همان طور كه بارها گفته ايم عزادارى خامس آل عبا عليه السلام از افضل قربات است؛ ولى نبايد كارى كرد كه بدن
مجروح شود؛ براى بزرگداشت اين شعائر از طرق بهتر استفاده كنيد.
سؤال 54. آيا قمهزدن بهطور مخفى حلال است؟ بهطورى كه گفته مىشود، قبل از پيدايش دوربين حلال بوده است؟
جواب:عزادارى نبايد باعث آسيب به بدن شود.
سؤال 55. آيا صحيح است كه قمه زدن قبل از ضبط مراسمها با دوربين، حلال بوده و الآن حرام است و اگر خنجر باشد اشكال ندارد؟
جواب:در عزادارى نبايد به بدن آسيب رسانده شود.
سؤال 56. نظر حضرتعالى درباب قمه زدن و تيغ زدن عزاداران امام حسين عليه السلام در روز عاشورا به عنوان اداى نذر يا كسب اجر اخروى چيست؟
جواب:عزادارى سيّدالشّهدا عليه السلام از افضل قربات است؛ ولى بايد از انجام اعمالى كه موجب ضرر به بدن يا وهن مذهب مىشود اجتناب كنيد. و چنين نذرى لازمالوفا نيست.
سؤال 57. پدر و مادرى نذر مىكنند كه اگر خدا به آنان فرزند پسر بدهد روز عاشورا بر سر او تيغ بزنند. آيا با توجّه به اينكه انجام اينگونه اعمال باعث وهن شيعه و عزادارى سيّدالشّهدا عليه السلام و موجب سوء استفاده دشمنان اسلام مىگردد عمل به اين نذر واجب است؟
جواب:اين نذر صحيح نيست؛ چون در نذر، رجحان عمل شرط است و اين عمل با توجّه به اينكه بهانهاى به دست دشمنان اسلام براى زير سؤال بردن كل مسائل سوگوارى خامس آل عبا عليه السلام كه از افضل قربات است مىدهد، خالى از اشكال نيست. و بر فرض رجحان اين عمل، نذر درباره ديگرى كردن صحيح نيست.
سؤال 58. اخيراً دو عدد سى دى به دستم رسيده كه در آن از قول تعدادى از مجتهدين به قمهزنى توصيه شده است. نظر حضرتعالى در اين خصوص چيست؟
جواب:هرگاه بزرگان پيشين كه چنين فتوايى دادهاند، شرايط اين زمان را مىديدند كه مسئله قمهزنى مانع پيشرفت تشيّع در دنيا شده است، حتماً فتوا به منع آن مىدادند؛ زيرا شرايط فتوا در زمانها مختلف است و متأسّفانه بعضى از نسبتها اخيراً خلاف واقع از آب در مىآيد.
سؤال 59. آيا خونى كه از بدن سينه زنان و عزاداران، به سبب قمه زدن و غيره، بيرون مىآيد، باعث تبرّك و شفاى مريضها و زنهاى عقيم و مانند آن مىشود؟
جواب:اين سخنان پايه و اساسى ندارد، و سزاوار است عزادارى به صورتى باشد كه باعث هتك دين و مقدّسات نشود.
لطمه زنى
سؤال 60. لطمهزدن به صورت، در عزاى امام حسين عليه السلام چه حكمى دارد؟
جواب:عزادارى خامس آل عبا عليه السلام از مهمترين شعائر دينى، و رمز بقاء تشيّع است، و بايد هر چه باشكوهتر برگزار گردد؛ امّا لازم است از تمام كارهايى كه آسيب به بدن مىرساند، يا موجب وهن مذهب مىگردد، جدّاً اجتناب شود.
سؤال 61. آيا جايز است به گونهاى بر سر و سينه بزنند كه موجب جراحت و خونريزى شود و باعث نجس شدن خود و اطرافيان و زمين مسجد و يا حسينيّه گردد؟
جواب:لازم است به گونهاى باشد كه منجر به جراحت و خونريزى نشود و مسجد نجس نگردد.
سؤال 62. كوبيدن سر به در و ديوار و زمين، در جلسات عزادارى چه حكمى دارد؟
جواب:عزادارى ائمّه اطهار عليهم السلام، مخصوصاً خامس آل عبا عليه السلام، از افضل قربات است، ولى بايد از هرگونه كارى كه باعث هتك حرمت آن بزرگواران مىشود، و موجب وهن مذهب در نظر ديگرانگردد، و به بدن آسيب مىرساند پرهيز گردد.
نحوه گريه بر ائمه عليهم السلام
سؤال 63. احاديثى كه مىفرمايد: «اگر كسى قطرهاى اشك
براى امام حسين عليه السلام بريزد بهشت بر او واجب مىشود»[1]آيا باعث تمايل به گناه و ترك عبادات نمىشود؟
جواب:اين احاديث به اين معنا هستند كه شخص، توفيق صالح شدن پيدا مىكند و صالح شدن به انجام تكاليف است نه با ترك آن.
سؤال 64. لطفاً بفرماييد معناى ضجّه بر اباعبداللَّه عليه السلام كه در روايات[2]آمده است چيست؟ و آيا ناله و ضجّه بر اباعبداللَّه حدّى دارد؟ آيا كسى كه از فرط گريه بر اباعبداللَّه عليه السلام از حال خود خارج شود دچار عصيان شده است؟
جواب:ناله و ضجّه حدّى ندارد؛ ولى نعره كشيدن در مجالس عمومى در صورتى كه سبب وهن شود كار صحيحى نيست.
سؤال 65. آيا بلند گريه كردن اشكالى دارد؟
جواب:ما خودمان كراراً بلند گريه مىكنيم؛ ولى از صورت متعارف خارج نشود.
سؤال 66. گروهى هنگام عزادارى براى امام حسين عليه السلام بلند فرياد مىكشند و داد مىزنند آيا اين گونه اعمال جايز است؟
جواب:گريه طبيعى با صداى بلند اشكالى ندارد؛ بلكه خوب است. ولى صداهاى مصنوعى كه گاهى اوقات در بعضى مجالس
[1]. فضل زيارة الحسين عليه السلام، ص 84، ح 74.
[2]. تاريخ يعقوبى، ص 245.