2- استحاضه متوسطه: آن است كه خونريزى حادّ باشد در حدّى كه اگر زن پنبه (يا نوار بهداشتى) را بردارد خون جريان پيدا كند و اگر پنبه را بگذارد، خون متوقّف شود.[1]
3- استحاضه كثيره: آن است كه خونريزى شديد باشد در حدّى كه خون از پنبه (يا نوار بهداشتى) هم تجاوز كند.
واجباست زن مستحاضه وضعيّت خود را بررسى كندتابفهمد كه از كدام قسم است و اگر بررسى امكان نداشته باشد، بايد به قدر متيقّن (يعنى به آنچه يقين دارد) عمل نمايد. هر كدام از اين اقسام احكامى دارد كه در سطور ذيل به آنها اشاره مىكنيم:
استحاضه قليله:
1- واجب است مستحاضه قليله، قبلاز هر نماز واجب يا مستحب، وضو بگيرد مثلًا قبلاز نماز صبح و قبلاز نماز ظهر و قبلاز نماز عصر و همينطور براى هر كدام از مغرب و عشا جداگانه وضو بگيرد و نمىتواند دو نماز را با يك وضو بجا آورد.
2- مستحب است در استحاضه قليله قبلاز هر نماز، پنبه (يا نوار بهداشتى) را عوض كند.
3- اگر مستحاضه قليله قبلاز نماز وضو بگيرد، سپس خون به طور كامل قطع شود، مىتواند ساير نمازها را با همان وضو بجا آورد.
[1]- به عبارت ديگر خون به درون پنبه راه يافته ولى از طرف ديگر آن بيرون نيايد و به دستمال نرسد.
4- بر مستحاضه قليله بعداز پاك شدن، غسل واجب نيست.
5- بر مستحاضه قليله واجب است قبلاز هر عملى كه مشروط به طهارت است مانند طواف ولمس نوشته قرآن مجيد وضو بگيرد، واگر اين اعمال را تكرار كند بايد وضو را هم تكرار نمايد، مثلًا براى هر بار كه بخواهد نوشته قرآن را لمس كند بايد وضو بگيرد مگر اينكه بين دو نوبت، فاصله زياد نيفتد به طوريكه هر دو يك عمل حساب شود.
6- براى بجا آوردن اجزاى فراموش شده نماز و ركعتهاى نماز احتياط و دو سجده سهو در صورتيكه بلا فاصله بعداز نماز انجام داده شود، تجديد وضو واجب نيست.
7- اگر استحاضه قليله به متوسطه يا كثيره تبديل شود، چنانچه قبلاز نماز باشد، واجب است به وظايف حالت جديد عمل كند، امّا اگر بعداز نماز باشد، اعاده نماز لازم نيست، ولى اگر در بين نماز خون جريان يابد، واجب است نماز را قطع كند وبه آنچه در وضعيت جديد لازم است عمل نمايد.
استحاضه متوسطه:
1- تا زمانى كه مستحاضه متوسطه، به واسطه پنبه يا نوار بهداشتى از بيرون آمدن خون جلوگيرى مىنمايد، كاملًا مانند قليله براى هر نماز يك وضو بجا مىآورد.
2- زمانى كه پنبه يا نوار بهداشتى را در محل قرار دهد ولى خون جريان پيدا كند، واجب است مانند كثيره در وقت هر دو نماز يك غسل (يعنى براى ظهر وعصر يك غسل و براى مغرب و عشا يك
غسل) و براى نماز صبح يك غسل انجام دهد.
3- احوط اين است كه هر روز پنبه يا نوار بهداشتى را عوض كند و غسل نمايد- چنانكه مشهور فقها فتوا دادهاند- و بهتر اين است كه اوّل روز را انتخاب كند وقبلاز نماز صبح غسل كند و خود را پاكيزه سازد و تا آخرين نماز در روز خود را پاكيزه نگهدارد.
استحاضه كثيره:
1- بر مستحاضه كثيره واجب است قبلاز هر نماز غسل كند، و او مىتواند براى نماز ظهر و عصر به يك غسل اكتفا كرده و آن دو را باهم بجا آورد، همچنين با يك غسل بين مغرب و عشا جمع نمايد و براى نماز صبح هم جداگانه غسل كند، وغسل براى او از وضو گرفتن براى هر نماز كفايت مىكند. البتّه اگر در غير وقت غسل، نماز بخواند، بايد براى هر نماز وضو بگيرد همانگونه كه وظيفه مستحاضه قليله است.
2- اگرخون روى پنبه يانواربهداشتى ظاهر شده باشد واجب است آن را عوض كند و اگر ظاهر نشده باشد واجب نيست، اگرچه احوط اين است كه در هر صورت آن را عوض كند.
3- جايز نيست بيش از دو نماز را با يك غسل بجا آورد. البتّه جايز است براى انجام نوافل به غسل نمازهاى واجب اكتفا كند ولى واجب است براى هر دو ركعت نماز مستحبّى، وضو بگيرد.
4- واجب است بعداز غسل فوراًمبادرت به انجام نماز نمايد، ولى مىتواند اذان و اقامه و دعاهاى منقول را بخواند و همچنين واجب
نيست تنهابه واجبات نمازاكتفا كند بلكه مىتواند مستحبّات را نيز بجا آورد.
5- واجب است به هر وسيله ممكن از خارج شدن خون جلوگيرى نمايد ولى در مواردى كه خون زياد است و بند نمىآيد و او نمىتواند مانع شود، واجب نيست.
احكام مستحاضه:
1- در صحيح بودن روزه مستحاضه بنابر احوط شرط است كه غسلهاى روزانه يادشده را طبق وظيفه خود بجا آورد و گرنه روزه او باطل است همانگونه كه نماز او. امّا غسل نماز مغرب و عشا ربطى به صحيح بودن روزه ندارداگرچه احوط مراعات آن مىباشد. امّا وضوها به هيچوجه در صحيح بودن روزه دخالتى ندارد.
2- اگر مستحاضه بداند كه قبلاز آخر وقت نماز، خون قطع خواهد شد واو مىتواند نماز را با طهارت در وقتش بخواند، نماز را تا آن وقت به تأخير بيندازد.
3- مستحاضهمىتواند قضاى نمازهاى فوت شده قبلاز استحاضه را در حالاستحاضه بجا آورد بشرطى كه غسل و وضوى هر نماز را انجام دهد، ولى احوط اين است كه تا زمان پاكى صبر كند.
4- اگر اسباب و عوامل نماز آيات فراهم شود، نماز آيات بر مستحاضه نيز واجب مىگردد و بايد آن را مانند نمازهاى يوميّه بجا آورد.
5- اگر مستحاضه نتواند غسل و و ضو انجام دهد، تيمّم بجاى
هر دو كفايت مىكند.
6- اگر مستحاضه متوسطه به وظايف خود عمل كند، همه اعماليكه مشروط به طهارت است مانند لمس كردن نوشته قرآن، براى او جايز است ولى اگر طبق وظيفه خود غسل كند، وارد شدن به مساجد وتوقّف در آن و خواندن آيههاى سجده براى او جايز است و شوهرش هم مىتواند با او نزديكى كند هر چند وضو هم نكرده باشد.
7- اقوى اين است كه مستحاضه متوسطه و كثيره مىتواند بدون غسل وارد مسجد شود و در مسجد توقّف كند، اگرچه احتياط مستحب آن است كه براى اين كار غسل را ترك نكند.
8- احتياط مستحب اين است كه اگر غسل نكرده باشد شوهرش با او نزديكى نكند و اقوى اين است كه نزديكى كردن جايز است ولى كراهت دارد و همين حكم جارى است نسبت به قرائت آيات سجده.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش سوم- نفاس
نفاس
حديث شريف:
1- اميرمؤمنان على عليه السلام فرمود:
«قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: ما كان اللَّه عزّ وجلّ ليجعل حيضها مع حمل، فإذا رأت المرأة الدم وهي حبلى، فلا تدع الصلاة، إلّا أن ترى الدم على رأس ولادتها، إذا ضربها الطلق ورأت الدم تركت الصلاة»[1].
«پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: خداوند هيچگاه حيض زن را با باردارى او قرار نداده است، پس اگر زن خون ديد و او آبستن بود نبايد نمازش را ترك كند، مگر اينكه همزمان با زايمان خود خون ببيند. پس اگر درد زايمان گرفت و خون ديد، نماز را ترك كند.»
2- يونس بن يعقوب مىگويد: شنيدم امام صادق عليه السلام مىفرمود:
«تجلس النفساء أيام حيضها التي كانت تحيض، ثمّ تستظهر، و تغتسل و تصلّي»[2].
«نفساء به اندازه ايام حيض خود كه عادت مىشد بايد بنشيند وعبادت انجام ندهد، سپس احتياط كرده و غسل نمايد و نماز بگذارد.»
3- زراره از يكى از دو امام عليه السلام روايت مىكند:
[1]- مستدرك الوسائل، ج 2، باب 2، ابواب نفاس، حديث 1.
[2]- وسائل الشيعة، ج 2، باب 1، ابواب نفاس، حديث 1.