
آداب معاشرت از ديدگاه معصومان:
تأليف
شيخ حر عاملى، محمد بن حسن
مترجم: فارابی،محمد علی و عباسی علی کمر،یعسوب
تاريخ وفات مؤلف: 1104 ق
زبان: فارسى
تعداد جلد: 1
ناشر: آستان قدس رضوى، بنياد پژوهشهاى اسلامى
مكان چاپ: مشهد مقدس
سال چاپ: 1380
نوبت چاپ: پنجم
تعداد صفحات: 219
الصفحات من 1 الی3 فارغة فی النسخة المطبوعة/صفحات 1 الی 3 در مأخذ اصلی خالی است
فهرست مطالب
سرآغاز 13
اجمالى از شرح حال شيخ حرّ عاملى 15
آداب معاشرت در سفر و حضرو آن مشتمل بر چند باب است
1- باب اول در لزوم معاشرت با مردم از طريق اداى امانت، اقامه شهادت و راستگويى .... 17
2- باب استحباب خوشرفتارى با مردم و همسايگان 20
3- باب چگونگى معاشرت با دوستان مختلف 22
4- باب استحباب الف- فاصله هر دو نفر (در مجالس) بويژه به اندازه يك ذراع در تابستان. ب- كمك به نيازمندان و ضعيفان. 23
5- باب استحباب گراميداشت دوستان و نصيحت كردن آنان 24
6- باب كراهت اخم كردن بر مردم 24
7- باب دوستيابى و خو گرفتن با دوستان و پذيرفتن اعتراض آنان 24
8- باب استحباب همنشينى با خردمند بخشنده و دورى از نادان فرومايه 26
9- باب استحباب مشورت با عاقل 27
10- باب استحباب ديدار و گفتگو با دوستان 27
11- باب استحباب معاشرت با مردم خوب و دوستان قديمى و اجتناب از معاشرت با بدان 29
12- باب استحباب پذيرفتن نصيحت و معاشرت با كسى كه انسان عيب او را مىداند به منظور نصيحت كردن او 30
13- باب استحباب دوستى با كسى كه رعايت دوستى را مىكند و او را در موقع گرفتارى تنها نمىگذارد 31
14- باب استحباب كمك و يارى دادن دوستان به يك ديگر 31
15- باب كراهت دوستى با بد كار و نادان و دروغگو 33
16- باب كراهت شركت دادن افراد فرومايه و گنهكار در امور 35
17- باب تحريم همنشينى با دروغگو و گنهكار و بخيل و نادان و قاطع رحم و ... 36
18- باب كراهت همنشينى با فرومايگان و ثروتمندان و گفتگو با زنان 39
19- باب كراهت وارد شدن به مكانهاى تهمت آميز 39
20- باب استحباب پرهيز و ترس از زيركى مؤمن 41
21- باب استحباب مشورت با اشخاص صاحب نظر 41
22- باب استحباب مشورت با شخص پرهيزگار خردمند و اطاعت از او و كراهت مخالفت با وى 42
23- باب وجوب راهنمايى كسى كه تقاضاى مشورت مىكند 44
24- باب جواز مشورت كردن با كسى كه مرتبه او پايينتر است 45
25- باب كراهت مشورت با زنان و نيكو بودن مشورت با مردان 46
26- باب كراهت مشورت با شخص ترسو، بخيل، آزمند، برده، فرومايه و بدكار 47
27- باب تحريم همنشينى و دوستى با اهل بدعت 48
28- باب كسانى كه معاشرت و سلام كردن بر آنها شايسته نيست 48
29- باب استحباب اظهار دوستى و محبّت نسبت به مردم 50
30- باب استحباب خوشرفتارى و گشادهرويى و احترام به مردم و خوددارى از مزاحمت آنان 51
31- مستحبّ است براى كسى كه مؤمنى را دوست دارد او را از دوستى خود با خبر كند 52
32- باب استحباب آغاز كردن سلام قبل از سخن گفتن و استحباب پاسخ ندادن قبل از سلام 53
33- باب لزوم سلام و كراهت ترك آن و وجوب پاسخ سلام 54
34- باب استحباب بلند گفتن سلام و سخن نيكو گفتن 55
35- باب استحباب سلام كردن بر كودكان 57
36- باب حرمت تبعيض بين فقير و ثروتمند در نحوه سلام كردن و وجوب رعايت مساوات بين آن دو 58
37- باب استحباب شكرگزارى خدا براى نعمت اسلام و تندرستى 58
38- باب لزوم بلند سلام كردن و پاسخ دادن به نحوى كه مخاطب بشنود 59
39- باب نحوه سلام گفتن و استحباب انتخاب كلمات مناسب 59
40- باب استحباب تكرار سلام تا سه مرتبه در صورت عدم دريافت پاسخ و اجازه ورود 60
41- باب استحباب مورد خطاب قرار دادن يك مؤمن با ضمير جمع در موقع سلام كردن و دعا براى او در هنگام عطسه و غير آن 61
42- عدم استحباب سلام بر كسى كه همراه جنازه است يا به نماز جمعه مىرود يا در حمّام است 62
43- باب چگونگى پاسخ سلام دادن به حاضر و غايب 62
44- باب استحباب مصافحه با مقيم و در آغوش گرفتن مسافر 64
45- باب استحباب سلام كردن كوچك بر بزرگ و جمعيّت كم بر جمعيّت زياد و عابر بر نشسته و ... 65
46- اگر يك نفر از گروهى سلام كند از همه آنها كفايت مىكند و نيز كافى است كه يك نفر پاسخ دهد 65
47- كراهت ترك سلام بر مؤمن حتّى در حال تقيّه 66
48- باب جواز سلام كردن مرد بر زن 66
49- باب تحريم سلام كردن بر كفّار و اهل لهو و لعب و امثال آن مگر در حال ضرورت و چگونگى پاسخ دادن به سلام آنان 67
50- باب عدم جواز ورود به خانه غير بدون اجازه و خبر دادن و سلام كردن و ... 69
51- باب كسانى كه رفت و آمد به خانه آنها شايسته است 70
52- باب استحباب سلام كردن هنگام بلند شدن از مجلس 70
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
53- باب جواز سلام و دعا كردن بر ذمّى در صورت نياز داشتن به او 71
54- باب جواز مكاتبه مسلمان با اهل ذمّه 71
55- باب استحباب سلام كردن بر خضر (ع) هر گاه نام وى برده شود 72
56- باب استحباب چشم پوشى و گذشت نسبت به دوستان 72
57- باب استحباب دعا براى عطسهكننده مسلمان 73
58- باب نحوه دعا كردن براى عطسه و پاسخ دادن 74
59- باب جواز دعاى كودك براى زن وقتى كه عطسه كند 75
60- باب استحباب عطسه كردن و كراهت عطسههاى زشت 75
61- باب استحباب تكرار دعاى عطسههاى پى در پى تا سه مرتبه 76
62- باب استحباب «الحمد للَّه» گفتن در موقع عطسه 77
63- باب استحباب صلوات بر محمّد و خاندانش براى كسى كه عطسه مىكند يا مىشنود 78
64- درود بر محمّد6و خاندانش هنگام عطسه، و ذبح حيوانات و جماع مكروه نيست بلكه مستحب است 79
65- باب جواز دعاى عطسه براى ذمّى و دعا براى هدايت وى 80
66- اگر گفتارى با عطسه مقارن باشد جايز است آن عطسه را دليل بر راستى سخن گوينده دانست 80
67- باب استحباب احترام و بزرگداشت شخص مسنّ مؤمن 80
68- باب استحباب احترام كريم و شريف 82
69- باب كراهت نپذيرفتن تكريم و احترام مانند نپذيرفتن متكا و بوى خوش 83
70- باب استحباب استقبال و بدرقه از مهمان و اطاعت مهمان از صاحب خانه 84
71- كسى كه دوستش را براى مطلبى امين دانسته است جايز نيست آن مطلب را بدون اجازهاش بازگو كند مگر به عنوان ذكر خير يا شهادت براى كار حرامى كه انجام شده است 85
72- هر گاه سه نفر با هم باشند كراهت دارد دو نفر از آنها در گوشى صحبت كنند 86
73- باب كراهت قطع كردن سخن مسلمان 86
74- باب استحباب يا كراهت كيفيّت نشستن 86
75- مستحبّ است در مجلس انسان به عنوان تواضع جايى پايينتر از شأن خود بنشيند 88
76- باب استحباب رو به قبله نشستن 89
77- باب كراهت نشستن روبروى خورشيد 89
78- باب استحباب نشستن در خانه غير در هر جايى كه صاحب خانه بخواهد 90
79- باب استحباب نشستن روى دو پا و در بغل گرفتن زانوها 90
80- باب استحباب شوخى و خنده كم 91
81- باب كراهت قهقهه زدن و استحباب تبسّم 92
82- باب كراهت خنده بدون علّت 92
83- باب كراهت شوخى و خنده زياد 93
84- باب استحباب تبسّم بر چهره مؤمن 95
85- باب استحباب صبر كردن بر اذيّت همسايه و ديگران 96
86- باب وجوب خوددارى از آزار همسايه 99
87- باب استحباب خوشرفتارى با همسايه 101
88- باب استحباب طعام دادن به همسايگان و وجوب آن در صورت ضرورت 102
89- باب كراهت همسايگى با اشخاص بد 102
90- باب استحباب رعايت حدّ همسايگى كه از هر طرف چهل خانه است 103
91- استحباب مدارا كردن با همسفر 104
92- باب استحباب بدرقه همسفر هنگام جدا شدن هر چند ذمّى باشد 105
93- باب استحباب نامه نوشتن در سفر و وجوب پاسخ دادن به نامه 105
94- باب استحباب شروع نامه با بسم اللَّه و نوشتن آن به بهترين خط 106
95- باب چگونگى نوشتن عنوان نامه 106
96- باب استحباب آغاز نامه به نام كسى كه نامه برايش فرستاده مىشود 107
97- باب استحباب نوشتن «ان شاء اللَّه» در نامه هر جا كه مناسب باشد 107
98- باب استحباب خشك كردن خطهاى نامه 108
99- باب عدم جواز سوزاندن كاغذهايى كه در آن آيات قرآن يا نام خدا باشد 108