نمىشود. (مگر در حج قران كه احرام با تلبيه، يا اشعار و تقليد محقق مىشود، كه قبلا به آن اشاره شد).
تلبيه واجب: براى انعقاد احرام گفتن لبيّكهاى چهارگانه واجب است، به اين صورت كه بگويد: «لبيّك اللّهمّ لبيّك لبيّك لا شريك لك لبيّك».
و بنا بر احتياط واجب اين جمله را نيز اضافه كند: «إنّ الحمد و النّعمة لك و الملك، لا شريك لك».
مسأله 329- گفتن لبيّكها اگر صحيحا انجام شود، بيش از يكبار واجب نيست.
مسائل متفرّقه احرام
330 س- كسى كه در مكه است اگر براى انجام كارى به جدّه رفت، آيا موقع برگشتن بايد محرم گردد، و با احرام داخل حرم شود يا نه؟ و اگر احرام لازم است، به چه نيّت بايد محرم شود، و پس از دخول مكه چه كار بايد بكند؟
ج- شخص مذكور اگر معتمر به عمره تمتّع بوده، تا حج را بجا نياورد، حرام است از مكه بيرون برود، مگر حاجت پيدا كند، و بيرون رفتن موجب فوت حج نشود، كه در اين صورت بايد محرم به احرام حج شود، و از مكه بيرون رود، و بعد از مراجعت به همان احرام، اعمال حج را بجا آورد. بلى اگر در خارج كارى داشته باشد، و رفتن به آنجا با احرام براى او حرج باشد، جايز است بدون احرام خارج شود، و در هر حال اگر جهلا يا عصيانا بدون احرام بيرون رفت، چنانچه مراجعتش در همان ماه باشد كه عمره اولى را
بجا آورده، همان عمره اوّل كافى است، و جايز نيست دوباره محرم شود به احرام عمره، و اگر از عمره اوّل سى روز گذشته باشد، بايد در ميقات محرم به احرام عمره تمتّع شود، و بعد از وارد شدن به مكه، عمره تمتّع را انجام دهد، و عمره اوّل مفرده مىشود، و بعد محرم به احرام حج گردد، و اگر فاصله كمتر از سى روز باشد، و در غير آن ماهى كه عمره اوّل را بجا آورده وارد شود، به احتياط واجب در ميقات محرم به احرام عمره تمتّع شود، و بعد از انجام اعمال عمره، محرم به احرام حج شود، و كسى كه بعد از عمره تمتّع بدون احرام از مكه خارج شده، و پس از گذشتن يك ماه يا بيشتر عصيانا يا جهلا يا نسيانا بدون احرام وارد مكه شده، همان عمره اوّل را كه انجام داده عمره تمتّع محسوب ميشود، و اگر بعد از حج بيرون رفت، و خواست مراجعت به مكه نمايد، اگر در همان ماهى كه احرام بسته مراجعت كرد احرام لازم نيست، و اگر از احرام سابق سى روز گذشته، بايد محرم شود به احرام عمره مفرده، و اگر فاصله كمتر از سى روز باشد، و در غير آن ماهى كه احرام سابق را بسته بخواهد مكه برود احتياط واجب آن است كه محرم شود به احرام عمره مفرده، و پس از دخول مكه، اعمال عمره مفرده را بجا آورد.
331 س- جوانى پس از احرام و ورود به مكه، مجنون مىشود، و جنون او ادوارى است، البته چنين شخصى براى سالهاى آينده اگر افاقه پيدا كرد، و استطاعت باقى بود، حكمش معلوم، ولى در همان سال كه جنون عارض شده، آيا حكم موت را دارد، و يا حكم مصدود و محصور را؟
ج- در فرض سئوال، شخص مزبور به حال احرام باقى است، و اگر بعد از گذشتن ايّام حج افاقه پيدا كرد، بايد به اعمال عمره مفرده محل شود، و اگر حج بر او مستقر بوده، واجب است بعد از افاقه بجا آورد، و در صورت استقرار حج و ادامه جنون تا زمان موت، بر ورثه لازم است از تركه او حجش را بجا آورند.
332 س- اگر به واسطه عذرى مثل مرض نتواند لباس دوخته خود را بكند، و لباس احرام بپوشد، چه وظيفهاى دارد؟
ج- بايد در ميقات يا محاذات آن نيّت عمره و يا حج كند، و لبيّك بگويد، و كافى است، و هر وقت عذرش برطرف شد جامه دوخته را بكند، و اگر لباس احرام نپوشيده بپوشد، و لازم نيست به ميقات برگردد، ولى براى پوشيدن لباس دوخته بايد يك گوسفند قربانى كند.
333 س- كسى كه با احرام عمره تمتّع وارد جده شد، و چون وسيله يافت، احرام را بهم زد، و به مدينه منوره رفت، كه در مراجعت از مسجد شجره محرم شود، حكمش چيست؟
ج- شخص مذكور اگر احرام اوّل او صحيح بوده، تا اعمال عمره را تمام نكند از احرام بيرون نمىرود، اگر چه قصد بهم زدن آنرا كرده باشد، و بايد با همان احرام، عمره را تمام كند، و تجديد احرام بعد از برگشتن از مدينه، لازم نيست. بلى اگر رجاءا بخواهد در مسجد شجره تجديد احرام كند مانعى ندارد، ولى لازم نيست، و اگر به گمان اينكه احرامش بهم خورده، مرتكب يكى از محرمات شود، حكم آن در كفارات محرمات احرام گفته شده است.
334 س- بعضى از مديران كاروان حج، يا بعضى كارمندانى كه سالهاى زياد به حج مشرف مىشوند، و حج واجب خود را انجام دادهاند، در بعضى از سالها اگر چه در اشهر حج باشد فقط يك عمره مفرده بجا مىآورند و محل مىشوند، و به منظور سهولت رسيدگى به حجاج براى رفتن به عرفات هم محرم نمىشوند، آيا اشكالى دارد يا خير؟
ج- در فرض سئوال كه واجبى در ذمه آنها نيست، بعد از بجا آوردن عمره مفرده جايز است از مكه جايز گردند، و تا يك ماه بعد جايز است بدون احرام داخل مكه شوند.
335 س- معنى نية الاحرام هو توطين النفس على ترك المحرمات، فعليه ان الشخص الّذى يحرم من بلده قبل الميقات بالنذر، و هو يعلم انه يسافر بالطائرة (تحت الظل)، فهل ينعقد نذره فى هذه الصورة، و يصح احرامه أم لا؟
ج- الظاهر انّ نيّة الاحرام لا يعتبر فيها العزم على ترك المحرمات، و توطين النفس عليه، بل هو انشاء التحريم على نفسه، و هو لا ينافى العلم بارتكاب بعضها و لو مختارا، فعلى هذا ينعقد النذر و يصح الاحرام.
336 س- شخصى براى حج تمتع مشرف شد، در موقع احرام نمىدانست بايد براى عمره محرم شود، لذا نيّت كرد كه احرام براى حج مىبندم، و اعمال را طبق دستور عمره انجام داد، و تقصير كرد، و محل شد، بعد گفت شايد عمره من صحيح نباشد، بعلت اينكه در موقع احرام عمره، نيّت حج كرده، و دوباره در مسجد الحرام محرم شد، و نيّت عمره كرد، و دوباره عمره تمتّع بجا آورد، و بعد حج تمتع انجام داد، در اين صورت عمره اول چون نيّت حج كرده، چه صورت دارد؟ و اگر عمره اوّل باطل است، عمره دوم صحيح است يا نه؟ چون به ميقات نرفته، و از مكه خارج نشده، و مىدانست كه وقت بيرون رفتن را ندارد، و امكان داشت كه گم هم بشود.
ج- در فرض سئوال اگر به نيّت حج تمتّع محرم شده، عمره اول او صحيح است.
337 س- كسى يك مرتبه به حج مشرف شده ولى مىگويد دلچسبم نيست مىخواهد دو مرتبه حج نمايد آيا نيّت احتياط كند يا ما فى الذمه؟
ج- قصد ما فى الذمه نمايد.
338 س- حاج در حج تمتّع يا عمره تمتع قبل از وقوف به عرفات يا در عرفات فهميد كه تلبيه او چه در عمره تمتّع و چه در حج، صحيح نبوده، اكنون وظيفه او چيست؟
ج- در فرض سئوال كه از جهت نسيان يا جهل بوده، اگر قبل از اعمال عمره متوجه شود چنانچه ممكن است به ميقات برگردد و با تلبيه صحيح محرم شود، اگر ممكن نيست هر مقدار مىتواند به طرف ميقات برگردد و محرم شود و اگر آن هم ممكن نيست، در همانجا كه مىفهمد محرم شود و عمره او صحيح است، و همچنين اگر بعد از اعمال عمره بفهمد عمره او صحيح است، و اگر در عرفات بفهمد و برگشتن ممكن باشد، برگردد به مكه، و ثانيا محرم شود و اگر ممكن نيست هرقدر مىتواند بطرف مكه برگردد و محرم شود و اگر آن نيز ممكن نيست در همان محل محرم شود و حج او صحيح است.
339 س- شخصى خيال كرده كه تلبيه، مختص به عمره است براى احرام حج، تلبيه نگفته و بدون تلبيه محرم شده و به عرفات رفته و اعمال را تا آخر انجام داده، بعدا فهميده كه بايد در احرام حج نيز تلبيه بگويد، تكليف او چيست؟
ج- در فرض سئوال كه بعد از اتمام اعمال فهميده كه تلبيه نگفته حج او صحيح است.
340 س- كسانى كه محرم به احرام عمره تمتّع مىشوند و بعد وظيفه آنها حج إفراد مىشود، آيا بايد ثانيا به نيّت حج إفراد تلبيه بگويند و محرم شوند، يا خودبخود عمره مبدّل به حج إفراد مىشود و تلبيه و احرام مجدد لازم نيست؟
ج- ثانيا تلبيه و احرام لازم نيست، بلكه با همان احرام و تلبيهاى كه براى عمره تمتّع گفته با قصد حج إفراد، به عرفات مىرود.
341 س- بعد از محرم شدن و گفتن تلبيه، مىتواند به عنوان احتياط ثانيا تلبيه بگويد و محرم شود يا خير؟ و آيا تكرار تلبيه مضر به حج او هست يا نه؟
ج- اگر احتمال عدم صحّت تلبيه و احرام اول را بدهد رجاءا و احتياطا مانعى ندارد.
342 س- اگر زن تكبيرة الاحرام يا قرائت را در نماز، و تلبيه را در موقع محرم شدن بلند بگويد بطورى كه اجنبى بشنود جايز است يا نه؟ و بر فرض عدم جواز باطل است يا نه؟
ج- اگر با شنيدن اجنبى جهر به تلبيه كرده، احوط لزومى، اعاده است.