657 س- اگر كسى نماز را در خلف مقام ابراهيم نخواند، و يا اعتقاد به صحت آن بقيه اعمال را انجام دهد، وظيفه او چيست؟
ج- فقط نماز را بايد اعاده كند.
658 س- زنى نماز طواف خود را در حجر اسماعيل خوانده است، و چون به منزل آمده، ملتفت شده كه حائض شده است، و تا وقوف به عرفات پاك نمىشود، وظيفه او نسبت به نماز چيست، و آيا عمل او صحيح است يا خير؟
ج- عمره او صحيح است، و بايد براى حج تمتّع محرم شود، و وقتى خواست طواف و نماز حج را انجام دهد قبل يا بعد از آن، نماز طواف عمره تمتّع را بجا آورد.
659 س- شخصى نماز طواف را به اعتقاد اينكه حجر اسماعيل مقام ابراهيم است در حجر اسماعيل خوانده، چه بايد بكند؟
ج- بايد نماز را اعاده كند.
660 س- نماز طواف مستحب واجب است يا مستحب؟
ج- مستحب است.
661 س- آيا كسانى كه قادر به خواندن نماز به طور صحيح نيستند مىتوانند تبرعا حج استحبابى، و يا عمره مفرده استحبابى، و يا طواف استحبابى از جانب ديگرى بجا آورند؟
ج- اشكال ندارد.
662 س- در مسجد الحرام معمولا افراد زيادى در پشت مقام همزمان مشغول نماز طواف هستند، و در آن محدوده مانع طواف مىباشند، اولا نماز آنها صحيح است يا خير، و ثانيا با توجه به آنچه فرمودهايد كه در صورت ازدحام و كثرت مطوفين طواف از پشت مقام اشكال ندارد، به شرط اينكه طوافكنندگان متصل باشند، آيا نماز خواندن در محدوده مذكوره مانع اتصال هست يا نه؟
ج- نماز در آنجا اشكال ندارد، و در صورتى كه از بقيه جوانب اتصال محفوظ باشد، مضر به اتصال نيست.
سعى
سعى در عمره و حج، واجب و ركن است، كه با ترك عمدى آن اگر چه از روى جهل باشد، عمره و حج باطل مىشود و آن در عمره يك مرتبه و در حج يك مرتبه در هفت شوط، پس از نماز طواف بين صفا و مروه انجام مىگيرد.
مسأله 663- تأخير سعى از طواف براى مدّت كم به جهت گرمى هوا، خستگى و يا انجام طواف مستحب جايز است، و بنا بر اقوى مىتواند سعى را تا شب به تأخير اندازد، اگر چه احتياط مستحب آن است كه تأخير نياندازد، ولى تأخير سعى براى روز بعد بدون ضرورت جايز نيست.
مسأله 664- كسى كه سعى را فراموش نمايد بايد هرگاه متذكرّ شد آن را انجام دهد، و اگر از مكّه خارج شده بايد به مكّه برگردد، و در صورتى كه بازگشت به مكّه مشقّت دارد واجب است براى انجام سعى نايب بگيرد.
مسأله 665- كسى كه سعى را به نحو كامل بجا نياورده است بايد در احرام باقى بماند تا خود يا نايبش آن را انجام دهد، و اگر شخص به خيال اينكه از احرام خارج شده با زوجه خود مواقعه كند بايد كفّاره بدهد، و همچنين اگر با توجّه ناخن گرفته باشد، و ناخن گرفتن سهوى نيز بنا بر احتياط كفّاره دارد.
واجبات سعى
1- نيّت
واجب است سعى را مقارن با قصد قربت به عنوان انجام امر الهى آغاز نمايد، و با همين نيّت به پايان رساند، و بايد مشخص نمايد كه سعى را در عمره تمتّع يا حج تمتّع و يا ... انجام مىدهد، و بهتر آن است كه نيّت را به زبان نيز جارى كند.
ابتداى سعى از صفا
شروع سعى بايد از كوه صفا انجام گيرد، ولى بالا رفتن از كوه لازم نيست، بلكه به همين مقدار كه روى سنگفرش شيب پايين كوه قرار گرفت كفايت مىكند.
3- ختم سعى در مروه
به نحوى كه در شروع سعى بيان شد بايد ختم آن نيز به همان كيفيّت در كوه مروه انجام گيرد، بنابراين اگر كسى سعى را از مروه شروع كند ولو سهوا سعيش باطل است، و بايد آن را از نو بجاى آورد.
4- انجام سعى در هفت شوط
رفتن از صفا به مروه يك شوط، و بازگشت آن شوط ديگر محسوب مىگردد، بنابراين چهار شوط از صفا به مروه و سه شوط از مروه به صفا انجام مىگيرد.
5- انجام سعى در طريق معمول
سعى بايد با رفتوآمد در طريق معمول بين صفا و مروه انجام گيرد، بنابراين اگر در حين سعى داخل مسجد شود و يا به خيابان برود و از آنجا وارد قسمت ديگر مسعى شود و سعى را ادامه دهد، سعيش صحيح نيست، امّا سعى در طبقه دوّم اگر سعى بين دو كوه صفا و مروه بر آن صدق نمايد اشكال ندارد.
6- توجه به صفا و مروه در حال سعى
در هنگام رفتن به سوى مروه بايد كوه مروه در مقابل شخص قرار گيرد، و همچنين در موقع رفتن به سوى صفا بايد كوه صفا در مقابل او قرار گيرد. بنابراين سعى به قهقرى (عقبعقب رفتن) و يا سعى به جانبين (يعنى به شانه چپ و راست به طورى كه رو به كعبه و يا پشت به كعبه حركت نمايد) صحيح نيست، بلى گرداندن صورت به راست و چپ در صورتى كه سينه و شانهها در حال رفتن به مروه، رو به مروه، و در حال رفتن به صفا، رو به صفا باشد اشكال ندارد، و همچنين برگرداندن بدن ولو به طور كامل در حال توقّف بىاشكال است، و نيز در حال دور زدن روى كوه صفا و مروه، انحراف از جانب راست به چپ مانعى ندارد.
7- مباح بودن لباس و مركب
لباس و كفش و مركبى كه شخص با آن سعى مىكند بايد مباح و غير غصبى باشد، بلكه بنا بر احتياط حمل شىء غصبى نيز در حال سعى جايز نيست.
8- ترتيب
سعى در عمره و حج بايد پس از نماز طواف انجام گيرد، و اگر بدون ضرورت آن را بر طواف مقدّم دارد اعاده آن لازم است.
مسأله 666- اگر سعى مقدّم بر طواف انجام گيرد سهوا باشد يا جهلا، بنا بر احتياط واجب اعاده آن لازم است.
مسأله 667- اگر پس از شروع در سعى متوجه نقصان طوافش گرديد، پس اگر بعد از نصف، نقصان حاصل شده است بايد سعى را رها نموده به اكمال طواف (به نحوى كه در مسائل طواف ذكر شده است) بپردازد، و سپس اگر چهار شوط سعى را قبلا بجا آورده سعى را از موضع قطع تكميل نمايد، وگرنه سعى را از نو بجا آورد، و اگر طواف او بيش از نصف كمبود دارد مىبايست طواف را نيز از اوّل اعاده نمايد.
مسائل متفرقه سعى
668 س- اگر سر خود را در سعى بين صفا و مروه به پشت برگرداند، و بدن به سمت يمين يا يسار كج شود امّا به پشت برنگردد سعى او اشكالى دارد يا نه؟
ج- اگر در حال رفتن به صفا مقاديم بدن متوجه به صفا و در حال رفتن به مروه متوجه مروه باشد، و هنگام برگرداندن سر، توقف كند اشكال ندارد.
669 س- اگر شخصى در سعى بين صفا و مروه به اطراف نظر نمود، مىتواند همان وقت سعى را از اوّل شروع كند، يا بايد صبر نمايد تا موالات بهم بخورد؟
ج- نظر كردن به اطراف در حال سعى ضرر ندارد، فقط بايد وقت رفتن به صفا رو به صفا برود، يعنى قهقرا نرود، يا آنكه طرف يمين يا يسارش به سمت صفا نباشد، و اگر كسى به نحو باطل مقدارى رفت، برگردد و همان مقدار را صحيحا اعاده كند، و موالات بهم نمىخورد، و از سر شروع كردن، صحيح نيست.