احكام بين عمره و حج تمتّع
715 س- آيا در عمره تمتّع پس از انجام تقصير سر تراشيدن جايز است يا نه؟
ج- جايز نيست، و اگر بتراشد بنا بر احوط يك گوسفند كفّاره دارد.
716 س- شخصى بعد از عمره تمتّع (كه در روز چهارم ذيحجه انجام داده) قبل از حركت به عرفات و منى براى اعمال حج تمتّع، سر خود را با تيغ يا ماشين يك يا دو يا سه كوتاه كرده است، آيا اين عمل ضررى به حج او مىرساند و كفاره دارد يا نه؟
ج- اگر با تيغ، سر خود را بين عمره تمتّع و حج تمتّع بتراشد، با آنكه عالم به مسئله بوده، يك گوسفند كفّاره دارد، و در صورت جهل و نسيان، كفّاره ندارد، و ماشين كردن سر در فرض مزبور، موجب كفّاره نمىشود هر چند احوط دادن كفّاره است.
و در هر حال ضررى به حج او نمىرساند.
717 س- همچنان كه تراشيدن سر بعد از عمره تمتّع و قبل از احرام حج حرام است و كفاره دارد، آيا تراشيدن صورت نيز همين حكم را دارد؟
ج- غير از حرمت تراشيدن ريش، در اين مورد حكم خاصى ندارد.
718 س- بعضى از حجاج منزلشان از مكه خارج است، بعد از عمره تمتّع و قبل از احرام به حج تمتّع، خارج شدن آنان از مكه چه حكمى دارد؟
ج- خروج از مكه بعد از عمره تمتّع جايز نيست على الاحوط، مگر در مورد ضرورت كه در اين صورت هم بايد محرم شوند به احرام حج، و خارج شوند. و اگر با احرام بودن براى شخص حرجى باشد، بدون احرام نيز مىتواند خارج شود.
719 س- آيا حاج بين عمره و حج تمتّع مىتواند به غار ثور برود؟
ج- بعد از عمره تمتّع جايز نيست بدون حاجت از مكه بيرون برود، مگر با احرام حج.
720 س- با توجّه به اينكه خانههاى مكه تا پايين كوه حرا ادامه پيدا كرده است، آيا بين عمره و حج تمتّع مىتوان به غار حرا رفت يا خير؟
ج- اگر فعلا هم خارج مكه محسوب شود، رفتن جايز نيست.
721 س- بعض از منازل مسافران در محلههاى كنار شهر در دامنه كوه قرار دارد، آيا حجاج مىتوانند از اين كوهها بالا بروند يا خير؟ و آيا فرقى بين كوههاى كه پشت آن را نيز خانههاى مكه گرفته و كوههايى كه پشت آن ديگر خانهاى وجود ندارد هست يا خير؟
ج- اگر خروج از مكه محسوب نشود، اشكال ندارد.
722 س- خدمه كاروانها كه پس از انجام عمره تمتّع براى ديدن چادرها و كارهاى ديگر بايد به عرفات و منى بروند و برگردند، وظيفه آنان چيست؟
ج- بنا بر احتياط واجب نمىتوانند از مكه خارج بشوند مگر در مورد ضرورت، و در اين صورت بايد براى حج محرم شوند و بيرون بروند. بلى اگر احرام براى آنان حرجى باشد، و رفتن به عرفات و منى براى آنان ضرورت دارد مىتوانند بدون احرام به آنجا بروند.
723 س- آيا لازم است خدمه كاروانهاى حج در صورتى كه عمره مفرده بجا آوردهاند براى خروج و ورود به مكه محرم شوند؟
ج- در فرض سؤال، براى خروج از مكه احرام لازم نيست، و براى ورود به مكه نيز اگر قصد انجام حج ندارد، و سى روز از احرام قبل نگذشته است، احرام لازم نيست.
724 س- شخصى در اول ماه ذيحجه وارد مكه شده، آيا بعد از خاتمه عمره تمتّع و قبل از انجام حج تمتّع مىتواند عمره مفرده انجام دهد يا نه؟ و همچنين بعد از اعمال حج تمتّع مىتواند بدون فاصله عمره مفرده را انجام دهد يا نه؟
ج- بعد از احرام عمره تمتّع، جايز نيست بدون حاجت از مكه بيرون برود، و جايز نيست قبل از حج، عمره مفرده بجا آورد، ولى بعد از اتمام حج تمتّع، عمره مفرده جايز است، و فاصله لازم نيست.
725 س- اگر جهلا عمره مفرده را بعد از عمره تمتّع و قبل از حج بجا آورد تكليف او نسبت به حج چيست؟
بايد حج تمتّع را بجا آورد و حج او صحيح است.
حج تمتّع
حج تمتّع از چند عمل تشكيل مىشود:
اوّل- احرام
مسأله 726- احرام در حج تمتّع واجب ركنى است، و با ترك عمدى آن حج باطل مىشود.
مسأله 727- احرام حج مىبايست در ماههاى حج، و قبل از زمان وقوف به عرفات انجام گيرد، لكن در حج تمتّع علاوه بر اين بايد پس از انجام عمره تمتّع قرار گيرد.
مسأله 728- احرام حج قبل از ضيق شدن وقت وقوف جايز است، ولى زمانى كه وقت وقوف ضيق شد به طورى كه با تأخير، خوف فوت وقوف وجود داشته باشد، احرام حج واجب مىشود.
مسأله 729- در حج إفراد و حج قران اگر منزل شخص قبل از مواقيت مذكوره باشد محلّ احرام ميقاتهاى تعيين شده است، و اگر منزل شخص بعد از ميقات به طرف مكه است محلّ احرام حج براى او منزل خود اوست.
مسأله 730- محل احرام در حج تمتّع تمام مكّه مكرّمه است، ولى بهتر آنست كه در مسجد الحرام محرم شود، و بهتر از آن، محرم شدن در حجر اسماعيل و يا مقام ابراهيم (عليه السّلام) است.
مسأله 731- همانگونه كه در احرام عمره تمتّع گذشت، پس از پوشيدن دو پارچه ندوخته احرام، بر شخص حاج لازم است كه احرام حج را نيّت كند، و معيّن نمايد كه چه نوع حجى را انجام مىدهد، و در اين عمل قصد تقرّب إلى اللّه را بنمايد، و با گفتن لبيّكهاى واجب همانگونه كه گذشت احرام را منعقد كند، به اين معنى كه خود را نسبت به تروك احرام ملتزم نمايد.
مسأله 732- اگر احرام از مكّه مكّرمه را فراموش كرد، و يا جهلا ترك نمود و در روز ترويه (هشتم) به منى آمد، و يا روز نهم به عرفات رفت، و سپس متذكّر شد، واجب است در صورت امكان به مكّه بازگردد، و در آنجا محرم شود، و در صورتى كه وقوف اختيارى عرفات از او فوت مىشود، و يا از رفتن به مكّه متعذّر باشد، احتياط آن است كه به طرف مكّه تا قدرى كه ممكن است بازگردد، وگرنه از همان جايى كه هست محرم شود.
مسأله 733- اگر جاهل و يا ناسى پس از وقوفين فهميد كه محرم نشده است بايد همانجا محرم شده، و مناسك را به پايان برساند، و بنا بر اقوى اعاده آن در سال بعد لازم نيست، اگر چه احوط آن است كه حج را اعاده نمايد.
مسأله 734- اگر كسى عمدا احرام را تا بعد از گذشتن دو موقف ترك نمايد، حجش باطل است، و همچنين است حكم ناسى و جاهل، اگر در موقعى كه محرم نبودنشان بيادشان آمد، احرام را تدارك نكردهاند، و عمدا بدون احرام تا پايان وقت احرام باقى ماندهاند.
مسأله 735- اگر از روى فراموشى و يا ندانستن مسئله محرم نشود، و پس از اتمام حج متوجه گردد، حج او صحيح است.
مسائل متفرّقه احرام حج
736 س- حاج در مسجد الحرام محرم مىشود به احرام حج تمتّع، و چون فاصله منزلش تا مسجد يك يا دو فرسخ است سوار به ماشين مسقف مىشود، و به خانه مىآيد، و از آنجا عازم عرفات مىشود، آيا اين استظلال كفّاره دارد يا خير؟
ج- جواز استظلال در فرض سؤال بعيد نيست، هر چند احتياط در ترك است.
737 س- بعضى حجاج را در نه كيلومترى مسجد الحرام و دوازده كيلومترى عرفات منزل مىدهند، تكليف اقامه و نماز آنها از نظر قصر و اتمام و احرام حج تمتّع كه بايد از مكّه باشد چيست؟
ج- دائر مدار صدق عرفى است، در صورتى كه بر مجموع محلّات عنوان مكّه صدق كند، قصد اقامه در تمام نقاط زمين مكّه صحيح است، و احرام حج تمتّع از آن نقاط كافى است، بلى اگر منزل حجاج، خارج از حدّ مكّه باشد مثل منى يا حديبيّه و حدّه