مسائل متفرقه وقوف به مشعر الحرام
767 س- آيا حاج مىتواند شب براى كارى و يا بدون كار از مشعر به منى برود و قبل از فجر، براى درك اختيارى مشعر برگردد يا جايز نيست؟
ج- براى غير معذور، جايز نيست و اگر رفت و قبل از طلوع فجر مراجعت نمود معصيت نموده، و لكن وقوف او صحيح است.
768 س- كوچ كردن از مشعر به منى قبل از نيمه شب يا بعد از آن، به جهت خوف ازدحام جمعيّت براى پيرمردها و بيماران و زنان جايز است يا خير؟
ج- براى مضطر و خائف و صاحب عذر و زنان، افاضه از مشعر به منى در شب جايز است، هر چند قبل از نصف شب باشد.
769 س- كاركنان و اعضاء كاروانى كه موظف به پذيرايى حجاج هستند، آيا مىتوانند وقوف اضطرارى مشعر را انجام داده، و همان شب عيد را به منى بروند و برنگردند يا نه؟
ج- اگر طورى است كه ناچارند بعد از وقوف مقدارى از شب در مشعر، شبانه به منى بروند، و نمىتوانند ثانيا به مشعر برگردند، مانعى ندارد، و لكن اكتفا به مقدار ضرورت نمايند.
770 س- كارمند كاروان، اثاث را از عرفات به مكه برد، و در مشعر توقف نكرد، و از مكه به مشعر برگشت، و تا صبح ماند، چه صورت دارد، و اگر وقوفش فقط به اندازه جمع كردن سنگ براى رمى جمرات باشد، تكليفش چيست؟
ج- حج او صحيح است، و به مقدار جمع كردن سنگ براى رمى جمرات، اگر به قصد وقوف توقف كند، ركن به عمل آمده است.
771 س- عدهاى در شب دهم ذيحجه عازم مشعر بودند، از افرادى كه آنجا بودند سؤال نمودند مشعر كجا است؟ جواب دادند اينجا است، اطمينان پيدا كردند كه مشعر است، نيّت بيتوته و قصد وقوف كردند، بعد كه وقت اضطرارى مشعر هم گذشته بود معلوم شد مشعر نبوده، نسبت به باقى اعمال حج و سال آينده وظيفه چيست؟
ج- در مورد سؤال چنانچه وقوف اختيارى عرفات را درك كردهاند، حج آنها صحيح است.
772 س- اگر به گفته مدير گروه كه مىگويد درك وقوف اختيارى مشعر براى او مشكل است و نمىتواند آن را درك نمايد اعتماد كند، و وقوف اختيارى را ترك نمايد، آيا اشكالى ندارد؟
ج- اگر براى شخص از گفته او اطمينان به وجود عذر حاصل شده، درك وقوف اضطرارى كفايت مىكند.
773 س- خدمهاى كه با زنها قبل از طلوع فجر به منى مىروند، ولى خود را قبل از طلوع آفتاب به مشعر مىرسانند، و وقوف ركنى مشعر را درك مىكنند، آيا نيابت آنان صحيح است يا نه؟
ج- اگر از ذوى الاعذار نبودهاند، نيابت آنها صحيح است، هر چند مرتكب حرام شدهاند.
774 س- كسى كه نمىدانسته وقوف اختيارى مشعر بين الطلوعين است، پس از آن وقوف اضطرارى را درك كرده، وظيفه او چيست؟
ج- اگر جهل او قصورى و عذرى باشد نه تقصيرى، و ترك وقوف اختيارى از روى كاغذ باشد، مانع ندارد.
775 س- شخصى وقوف عرفات و مقدارى از وقوف ليلى مشعر را درك كرده، و عمدا قبل از طلوع فجر، براى بردن اثاث و كار ديگرى به منى رفته است، و قصد داشته كه مجددا به مشعر برگردد، ولى در منى خوابش برده، وظيفه او چيست؟
ج- با فرض اينكه ترك اختيارى مشعر عمدى نبوده، در فرض مرقوم، اضطرارى كافى است، و چون شب نيّت وقوف نداشته، بايد اضطرارى روز را درك كند.
واجبات و اعمال منى
چهارم- رمى جمره عقبه
چون حاجى در روز دهم به منى رسيد، اوّلين عمل او اين است كه به سوى جمره عقبه آمده، و آن را با هفت سنگريزه (حصى) رمى نمايد. جمره عقبه براى افرادى كه از مشعر به منى مىآيند آخرين جمره محسوب مىشود، و مردم آن را جمره بزرگتر و شيطان بزرگ نيز مىخوانند.
مسأله 776- زمان سنگ زدن، از طلوع آفتاب روز عيد، تا غروب آفتاب است. و رمى جمره در شب جايز نيست، مگر براى مريض و خائف و كسانى كه از رمى در روز عذر داشته باشند، و تا وقتى كه خودشان بتوانند در شب رمى كنند نبايد در روز براى خود نايب بگيرند، و فرقى نيست در جواز رمى در شب، براى صاحبان عذر، كه شب قبل رمى كنند و يا شب بعد، و اگر متمكّن نباشند كه رمى هر روز را در شب آن روز انجام دهند مىتوانند رمى سه روز را در يك شب بجا آورند.
مسأله 777- بايد زدن اين هفت سنگ قبل از قربانى و حلق و يا تقصير انجام شود.
مسأله 778- اگر كسى سهوا و يا جهلا رمى جمره عقبه را ترك كرد، بايد در روز يازدهم تا سيزدهم، آن را تدارك نمايد، و اگر روز سيزدهم ملتفت نشد بايد در سال آينده در صورت امكان خودش وگرنه نايبش از طرف او بجا آورد.
مسأله 779- سنگريزهها بايد طورى باشد كه عرفا سنگ بر آن اطلاق شود، و به قدرى كوچك نباشد كه به آن شن بگويند، و آنقدر هم نبايد بزرگ باشد كه سنگريزه (حصى) به آن گفته نشود، بنابراين سنگريزه حدودا بايد به اندازه يك بند انگشت باشد.
مسأله 780- سنگريزهها بايد از حرم و بكر باشد، يعنى خود شخص يا كس ديگرى قبلا به طور صحيح با آنها رمى نكرده باشد.
در زدن سنگها رعايت چند چيز شرط است:
اوّل- نيّت
واجب است از اوّلين سنگ تا آخرين سنگ را كه مىزند با نيّت همراه باشد، و بهتر آن است كه نيّت را به زبان آورد، و بگويد:
رمى مىكنم جمره عقبه را به هفت سنگ در حج تمتّع،
(قران- إفراد) براى امتثال امر الهى، و تعيين كند كه حج او واجب است يا مستحب، اداست يا قضاء، نيابى است يا براى خود انجام مىدهد، و در صورتى كه نايب است اسم منوب عنه را نيز ذكر كند.
دوّم- اينكه سنگهايى كه مىاندازد هفت عدد باشد، و اگر سهوا و يا جهلا كمتر از هفت سنگريزه رمى كند، اگر پيش از به هم خوردن موالات عرفيه متوجه شود بايد بقيه را بجا آورد، و اگر موالات به هم خورده باشد، احتياط آن است كه باقيمانده را بجا آورد، و دوباره رمى نمايد، و اگر در عدد سنگريزههايى كه انداخته شك كند، بنا را بر كمتر بگذارد، و عدد را تكميل كند.
سوّم- اينكه سنگريزهها با پرتاب كردن به جمره اصابت نمايد، و در صورت عدم اصابت و شك در اصابت به نحو صحيح، عمل را تكرار كرده، تا يقين به اصابت هفت سنگريزه به نحو صحيح پيدا كند، و مطلق رسيدن سنگريزه به جمره و قرار گرفتن آن بر روى جمره كافى نيست، بلى اگر سنگريزه در مسيرى كه به طرف جمره مىرود به چيزى اصابت كند، و رد شود، و پس از آن به جمره بخورد اشكال ندارد، ولى اگر به چيز سختى مانند ديوار سنگى و سيمانى اصابت كند، و برگردد و به جمره بخورد اشكال دارد.
چهارم- بايد هفت سنگريزه را به سوى جمره پىدرپى و جدا جدا به ترتيب پرتاب كند، و اگر همه يا چندتا از آنها را يكجا پرتاب نمايد كفايت نمىكند، اگر چه به ترتيب به جمره اصابت نمايد، ولى اگر سنگها را پشت سر هم بيندازد و با هم به جمره برسند صحيح است، و كفايت مىكند.
مسأله 781- رمى جمره با دست راست واجب نيست، و جايز است كه جمره را با دست چپ رمى نمايد، ولى رمى با دست راست بهتر است.
مسائل متفرقه رمى جمره عقبه در روز عيد
782 س- آيا جايز است از طرف زنان، به خاطر ازدحام فوق العادهاى كه در اين سالها وجود دارد، در رمى نيابت كرد و يا بايد خود آنها رمى كنند، و همچنين در مورد طواف، با اين تفاوت كه ازدحام در رمى جمرات در شب تخفيف پيدا مىكند، ولى ازدحام در طواف شبانه روز تخفيف پيدا نمىكند.
ج- زنها در فرض مرقوم مىتوانند رمى را تا آخر ايّام تشريق به تأخير بياندازند، و خودشان در صورت امكان در روز رمى كنند، وگرنه شب رمى نمايند، و اگر اين هم ممكن نيست مىتوانند نايب بگيرند كه در روز رمى كند، و طواف را مىتوانند در خارج از بيست و شش ذراع و نيم در صورت اتّصال طائفين به يكديگر انجام دهند.
783 س- كسى كه از رمى جمره عقبه در روز عاجز است، و بايد روز بعد آن را قضا نمايد، آيا جايز است كه قربانى و حلق روز عيد را بدون جمره عقبه انجام دهد، يا بايد آنها را نيز به تأخير اندازد.