سيزدهم: رمى جمرات در ايّام تشريق
مسأله 941- رمى جمرات سهگانه (اولى، وسطى، عقبه) در روزهاى يازدهم و دوازدهم براى همه حجاج، و در روز سيزدهم براى برخى واجب است.
مسأله 942- رمى هر جمره بايد با هفت سنگريزه انجام گيرد.
مسأله 943- مراعات ترتيب در رمى جمرات واجب است به اين معنا كه از جمره اولى شروع كرده و به جمره عقبه به پايان رساند، و در صورتى كه ترتيب را مراعات نكرده است مىبايست رمى را طورى اعاده كند كه ترتيب حاصل شود.
مسأله 944- زمان رمى در حال اختيار از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب است، و معذورين مانند مريض، چوپان، هيزمشكن و كسى كه از رمى در روز خوف بر نفس دارد مىتوانند در شب رمى كنند، و در صورتى كه هر شب نمىتوانند رمى نمايند، مىتوانند در يك شب سنگ همه روزها را بزنند.
مسأله 945- اگر به جمره اولى چهار سنگريزه و يا بيشتر بزند، و سپس از روى فراموشى جمره بعدى را هفت سنگريزه بزند، اگر مقدار كمبود اوّلى را جبران كند، كفايت مىكند، ولى اگر كمتر از چهار سنگ زده باشد آنچه به جمره اولى زده محسوب نيست،
و بايد ابتدا جمره اولى را هفت سنگ بزند، و سنگهاى جمره بعدى را نيز تكرار كند، و اكمال نقص به تنهايى كفايت نمىكند، بلكه بايد رمى جمره بعدى را نيز اعاده نمايد. بلى اگر نقص مربوط به جمره سوّم باشد اكمال آن كافى است، و لازم نيست رمى جمرات قبل را نيز اعاده نمايد.
مسأله 946- اگر نسيانا جمره اولى را چهار سنگ و يا بيشتر بزند، و جمره دوّم و سوّم را نيز يكى هفت سنگ بزند، اگر سنگهاى جمره اولى را تا هفت عدد تكميل كند كافى است، و اعاده رمى جمره دوّم و سوّم لازم نيست، ولى اگر عمدا چهار سنگ يا بيشتر به جمره اولى بزند و بعد جمره دوم و سوم را يكى هفت سنگ بزند احتياط لازم آن است رمى همه جمرات را اعاده نمايد، چنانچه احوط الحاق جاهل به عالم است، و اگر در فرض بالا جمره اولى را با كمتر از چهار سنگ رمى نموده باشد، مىبايست رمى همه جمرات را اعاده نمايد، هر چند كه ناسى بوده است.
مسأله 947- اگر جمره اولى را هفت سنگ و جمره دوّم را سه سنگ و جمره سوّم را نيز هفت سنگ بزند، بايد رمى جمره دوّم و سوّم را اعاده نمايد، ولى تكرار رمى جمره اولى واجب نيست.
مسأله 948- اگر هركدام از جمره اولى و عقبه را هفت سنگ و جمره دوّم را نسيانا چهار سنگ و يا بيشتر بزند، كفايت مىكند كه سنگهاى جمره دوّم را تكميل نمايد، لكن در اين صورت و مثل آن احتياط مستحب است كه رمى را استيناف نمايد.
مسأله 949- اگر حاج رمى يكى از روزها را فراموش كند، و يا عمدا ترك نمايد، قضاى آن در روز بعد واجب است، و مىبايست اوّل قضاى روز قبل را كاملا بجا آورد، و سپس سنگهاى همان روز را بزند، و مستحب است كه قضاى روز گذشته را پس از طلوع آفتاب بجا آورد، و سنگ همان روز را به هنگام زوال رمى نمايد.
مسأله 950- اگر سنگ يكى از جمرات را تماما و يا چهار عدد از آن را فراموش كرد، ولى نمىداند كه كدام يك از جمرات است، بايد رمى تمام جمرات را به ترتيب اعاده نمايد، ولى اگر كمتر از سه سنگ از يكى از جمرات باقى مانده، و نمىداند كداميك از آنها است، كفايت مىكند كه به همه آنها هريك سه سنگ بزند، و مراعات ترتيب در اين فرض شرط نيست.
مسأله 951- اگر مىداند كه چهار سنگ زده و سه سنگ باقى مانده، ولى نمىداند كه نسبت به يكى از جمرات چنين شده است يا بيشتر، بايد به هريك از جمرات به ترتيب يكى سه سنگ بزند.
مسأله 952- اگر مىداند كه سه سنگ زده و چهار سنگ باقى مانده است، ولى نمىداند كه نسبت به يكى از جمرات بوده است و يا بيشتر، بايد هرسه جمره را به ترتيب دوباره رمى نمايد.
مسأله 953- كسى كه رمى جمرات را فراموش كند، و در مكه متوجه شود، واجب است تا در ايّام تشريق (يازدهم، دوازدهم، سيزدهم) براى تدارك به منى بازگردد، و اگر پس از ايّام تشريق متوجّه شد، در سال بعد بايد خود و يا نايبيش آن را قضا نمايد.
مسأله 954- كسى كه عمدا رمى روز يازدهم و دوازدهم را انجام نداده است، بايد در سال بعد قضا نمايد، ولى حجش صحيح، و زن بر او حلال است.
مسأله 955- اگر زنى سه سنگ زد، و در اثر فشار و هجوم جمعيّت نتوانست آنها را تكميل نمايد، اگر بدون حرج تا آخر وقت بتواند خودش سنگ بزند نيابت گرفتن صحيح نيست، ولى اگر تأخير رمى براى او ممكن نيست، در صورتى كه فاصله زياد نشده است مىتواند براى تكميل آن نايب بگيرد، و اگر تأخير بياندازد و در روز بعد قضاى آن را بجا آورد نيز مجزى است.
مسأله 956- اگر زنى با رفتن در ازدحام جمعيّت خوف از حيض دارد، بايد شب رمى كند، و اگر متمكن از رمى در شب هم نيست، براى رمى در روز به كسى نيابت دهد.
مسأله 957- اگر مريض نسبت به اينكه در وقت رمى، خودش بتواند سنگ بزند اميد ندارد، در صورتى كه مىتواند بايد با كمك ديگرى رمى را انجام دهد، به اين صورت كه سنگ را در دست بگيرد و ديگرى در پرتاب سنگ كمكش كند، وگرنه بايد براى رمى نايب بگيرد، و اگر بهبود يافت و هنوز وقت باقى است، بنا بر احتياط مستحب خودش نيز رمى نمايد.
مسأله 958- سنگريزههاى زياد آمده را مىتوان براى سال بعد نگهداشت، ولى خارج كردن آنها از حرم جايز نيست.
مسائل متفرّقه رمى جمرات
959 س- كسى كه به نيابت ديگرى رمى جمره مىكند، آيا كافى است كه اوّل براى خودش هر جمرهاى را رمى كند، و پس از آن به نيابت ديگران ولو ده نفر باشند يكجا رمى كند، بعد جمره وسطى را هم همينطور، و در پايان براى جمره عقبه نيز چنين كند، يا اينكه بايد اوّل هرسه جمره را براى خودش، و بعد هرسه را براى دومى، و همچنين به ترتيب براى ديگران رمى نمايد؟
ج- هردو صورت صحيح است.
960 س- چنانچه كسانى صبح روز دهم از رمى كردن معذور باشند، ولى اطمينان دارند كه بعد از ظهر خلوت است و قادر به رمى هستند، بفرماييد از صبح مىتوانند نايب بگيرند، يا بايد صبر كنند تا خلوت شود و رمى نمايند؟
ج- اگر مىتوانند در روز رمى كنند، نمىتوانند نايب بگيرند.
961 س- كسى كه نمىتواند در روز عيد رمى كند، آيا مىتواند قبل از رمى و قربانى حلق نمايد و روز ديگر رمى كند؟
ج- بلى مىتواند.
9 س- كسانى كه با عذر از رمى در روز مىتوانند شب رمى كنند، آيا لازم است شب رمى كنند، يا مىتوانند همان روز نايب بگيرند؟
ج- بايد شب رمى كنند.
963 س- كسى كه نتوانسته ذبح كند، و حلق يا تقصير نيز ننموده است، آيا مىتواند رمى روز يازدهم را انجام دهد؟
ج- مانع ندارد.
964 س- شخصى رمى جمره عقبه را در روز عيد غلط انجام داده است، و در روز سيزدهم متوجه مىشود، آيا بعد از قضاى جمره عقبه، بايد رمى روز يازدهم و دوازدهم را نيز تكرار كند؟
ج- لازم نيست.
965 س- افرادى كه معذورند از واجباتى كه تركش ولو عمدا مضر به حج نيست، مثل رمى جمرات در روز يازدهم و دوازدهم و مبيت به منى در شبهاى يازدهم و دوازدهم، آيا مىتوانند اجير شوند و نيابت كنند يا نمىتوانند؟
ج- ذوى الاعذار نمىتوانند نايب شوند، حتى اگر در مثل موارد مذكور عذر داشته باشند.
966 س- كسى كه در رمى جمرات نايب شده، آيا مىتواند شب رمى كند يا نه، و همچنين كسى كه در اصل حج نايب باشد، و از ابتدا مىدانسته كه نمىتواند رمى كند، يا نمىتواند روز رمى كند، و يا در رمى در روز مسامحه و اهمال كند، حكمش چيست؟
ج- نايب بايد اعمال اختيارى حج را انجام دهد، و اگر معذور باشد نمىتواند نايب شود، و كسى كه در رمى نايب شده بايد روز رمى كند، و مسامحه و اهمال جايز نيست.
967 س- شخصى كه خود معذور است و نمىتواند رمى جمرات نمايد، آيا مىتواند شخص ديگرى را كه براى او هم رمى در روز مقدور نيست، نايب قرار دهد تا در شب رمى نمايد، و آيا در صورت بودن و يا نبودن شخص سوّمى كه بتواند نايب شود و در روز رمى نمايد، حكم مسأله فرق دارد يا خير؟
ج- در صورت امكان بايد كسى را نايب بگيرد كه در روز رمى نمايد، و اگر ممكن نباشد بنا بر احتياط واجب روز بعد خودش قضا كند، و اگر در قضا هم امكان مباشرت نيست، نايب بگيرد.
968 س- اگر مردى كه مىتواند در روز رمى نمايد، براى رمى زنى نايب شود، آيا مىتواند رمى زن را در شب انجام دهد؟
ج- نمىتواند، و بايد رمى را در روز انجام دهد.