مسأله 957- اگر مريض نسبت به اينكه در وقت رمى، خودش بتواند سنگ بزند اميد ندارد، در صورتى كه مىتواند بايد با كمك ديگرى رمى را انجام دهد، به اين صورت كه سنگ را در دست بگيرد و ديگرى در پرتاب سنگ كمكش كند، وگرنه بايد براى رمى نايب بگيرد، و اگر بهبود يافت و هنوز وقت باقى است، بنا بر احتياط مستحب خودش نيز رمى نمايد.
مسأله 958- سنگريزههاى زياد آمده را مىتوان براى سال بعد نگهداشت، ولى خارج كردن آنها از حرم جايز نيست.
مسائل متفرّقه رمى جمرات
959 س- كسى كه به نيابت ديگرى رمى جمره مىكند، آيا كافى است كه اوّل براى خودش هر جمرهاى را رمى كند، و پس از آن به نيابت ديگران ولو ده نفر باشند يكجا رمى كند، بعد جمره وسطى را هم همينطور، و در پايان براى جمره عقبه نيز چنين كند، يا اينكه بايد اوّل هرسه جمره را براى خودش، و بعد هرسه را براى دومى، و همچنين به ترتيب براى ديگران رمى نمايد؟
ج- هردو صورت صحيح است.
960 س- چنانچه كسانى صبح روز دهم از رمى كردن معذور باشند، ولى اطمينان دارند كه بعد از ظهر خلوت است و قادر به رمى هستند، بفرماييد از صبح مىتوانند نايب بگيرند، يا بايد صبر كنند تا خلوت شود و رمى نمايند؟
ج- اگر مىتوانند در روز رمى كنند، نمىتوانند نايب بگيرند.
961 س- كسى كه نمىتواند در روز عيد رمى كند، آيا مىتواند قبل از رمى و قربانى حلق نمايد و روز ديگر رمى كند؟
ج- بلى مىتواند.
9 س- كسانى كه با عذر از رمى در روز مىتوانند شب رمى كنند، آيا لازم است شب رمى كنند، يا مىتوانند همان روز نايب بگيرند؟
ج- بايد شب رمى كنند.
963 س- كسى كه نتوانسته ذبح كند، و حلق يا تقصير نيز ننموده است، آيا مىتواند رمى روز يازدهم را انجام دهد؟
ج- مانع ندارد.
964 س- شخصى رمى جمره عقبه را در روز عيد غلط انجام داده است، و در روز سيزدهم متوجه مىشود، آيا بعد از قضاى جمره عقبه، بايد رمى روز يازدهم و دوازدهم را نيز تكرار كند؟
ج- لازم نيست.
965 س- افرادى كه معذورند از واجباتى كه تركش ولو عمدا مضر به حج نيست، مثل رمى جمرات در روز يازدهم و دوازدهم و مبيت به منى در شبهاى يازدهم و دوازدهم، آيا مىتوانند اجير شوند و نيابت كنند يا نمىتوانند؟
ج- ذوى الاعذار نمىتوانند نايب شوند، حتى اگر در مثل موارد مذكور عذر داشته باشند.
966 س- كسى كه در رمى جمرات نايب شده، آيا مىتواند شب رمى كند يا نه، و همچنين كسى كه در اصل حج نايب باشد، و از ابتدا مىدانسته كه نمىتواند رمى كند، يا نمىتواند روز رمى كند، و يا در رمى در روز مسامحه و اهمال كند، حكمش چيست؟
ج- نايب بايد اعمال اختيارى حج را انجام دهد، و اگر معذور باشد نمىتواند نايب شود، و كسى كه در رمى نايب شده بايد روز رمى كند، و مسامحه و اهمال جايز نيست.
967 س- شخصى كه خود معذور است و نمىتواند رمى جمرات نمايد، آيا مىتواند شخص ديگرى را كه براى او هم رمى در روز مقدور نيست، نايب قرار دهد تا در شب رمى نمايد، و آيا در صورت بودن و يا نبودن شخص سوّمى كه بتواند نايب شود و در روز رمى نمايد، حكم مسأله فرق دارد يا خير؟
ج- در صورت امكان بايد كسى را نايب بگيرد كه در روز رمى نمايد، و اگر ممكن نباشد بنا بر احتياط واجب روز بعد خودش قضا كند، و اگر در قضا هم امكان مباشرت نيست، نايب بگيرد.
968 س- اگر مردى كه مىتواند در روز رمى نمايد، براى رمى زنى نايب شود، آيا مىتواند رمى زن را در شب انجام دهد؟
ج- نمىتواند، و بايد رمى را در روز انجام دهد.
969 س- آيا بدون عذر مىتوان در شب رمى كرد يا كافى نيست، و اگر در شب صحيح است آيا گناهى هم مرتكب شده است، و همچنين تأخير ذبح از روز عيد قربان هر چند صحيح است، ولى آيا گناهى هم مرتكب شده است؟
ج- بدون عذر، رمى در شب واقع نمىشود، و اگر بدون عذر رمى در روز را ترك نمايد گناه كرده است، و همچنين اگر ذبح را عمدا از روز عيد تأخير بياندازد- على الاحوط- معصيت نموده است، هر چند ذبح صحيح است.
970 س- آيا مىشود كه زنها را بعد از نصف شب دهم از مشعر به منى بياورند، و همان شب آنان را به جمره عقبه ببرند و رمى كنند، و بعد به خيمه برگردانند، و نزديك غروب روز يازدهم مجددا آنان را به جمرات ببرند، تا شب دوازدهم هم رمى روز يازدهم را انجام دهند، و هم رمى روز دوازدهم را، با توجه به ازدحام و خطرهاى احتمالى؟
ج- براى زنها رمى جمره عقبه پس از وقوف به مشعر و آمدن به منى در همان شب عيد قربان مانع ندارد، ولى رمى روز يازدهم و دوازدهم در صورتى براى آنان در شب صحيح است كه از رمى روز معذور باشند.
971 س- اگر كسى مىداند يك روز رمى را ترك كرده است، ولى نمىداند كه روز دهم بوده يا يازدهم، يا دوازدهم، وظيفهاش چيست؟
ج- احوط آن است كه رمى سه جمره را به ترتيب به قصد ما في الذمّة انجام دهد، اگر چه در صورتى كه شك بعد از روز دوازدهم باشد بيش از قضاى رمى جمره عقبه واجب نيست.
972 س- شخصى وقت رمى جمرات شك كرد كه چند سنگ زدهام، پس آن مقدار را رها كرد، و دوباره از اوّل شروع نمود، آيا رمى او اشكال دارد يا نه؟
ج- اشكال ندارد هر چند رها نمىشود.
973 س- شخصى در رمى جمرات چنين تصور مىكرده است كه بايد سنگريزه به خود سنگهاى نصب شده جمرات بخورد، نه به ملات لاى سنگها كه به وسيله آن ملات بندكشى شده است، لذا براى اطمينان كه به خود سنگها بخورد، يازده سنگريزه انداخته و هفت عدد از آنها را رمى صحيح محسوب داشته است، آيا اين رمى صحيح است يا نه؟
ج- اگر مواردى را كه شك داشته احتياطا زده، مانع ندارد، و چنانچه شك نداشته و قصد زياده هم نداشته است صحيح است، هر چند در اين صورت احتياط مطلوب است.
974 س- سنگريزههايى كه در مشعر موجود است و معلوم است كه از خارج از مشعر آوردهاند، و معلوم نيست كه آيا از حرم است يا از خارج از حرم، آيا مىتوان از آنها براى رمى استفاده نمود؟
ج- در مورد سؤال اگر معلوم است كه از خارج آوردهاند استفاده نكنند، مگر آن كه طورى باشد كه جزء مشعر محسوب شود.
975 س- آيا زياده از هفت رمى، مخل به رمى است؟
ج- اگر از اوّل قصد زيادتر از هفت داشته باشد صحيح نيست، و بايد رمى را اعاده كند، ولى اگر بعد از تمام شدن هفت سنگريزه كه به قصد هفت بوده، اضافه زده ضرر ندارد.
976 س- شخصى روز عيد قربان به جمره عقبه رفته است، و رمى را انجام داده، ولى رمى دو روز بعد را در اثر كسالت وكالت داده، و روز سيزدهم خودش براى قضاى رمى جمرات رفته، ولى اوّل رمى جمره عقبه نموده بعدا برگشته، و از جمره اولى شروع كرده، و روز يازدهم و دوازدهم را يك مرتبه چهارده سنگ زده، هفت عدد براى روز يازدهم، و هفت عدد براى روز دوازدهم، و جمره وسطى را همچنين دوازده سنگ زده، و جمره عقبه را نيز دوازده سنگ زده است، و الآن به ايران برگشته است، وظيفه او چيست؟
ج- اگر كسالت داشته و معذور بوده و وكالت داده عمل او صحيح است، و نياز به تكرار نداشته است، و در هر صورت تكرار به نحو مرقوم صحيح نيست.
نفر (كوچ) از منى
مسأله 977- كسانى كه روز دوازدهم از منى مراجعت مىنمايند جايز نيست قبل از زوال شمس (ظهر شرعى) از منى خارج شوند، و در صورت تخلّف عمدى گناه كرده، و بايد در صورت امكان قبل از زوال به منى بازگردند، ولى در صورتى كه به جهت جهل به مسأله يا فراموشى كوچ كرده باشند اشكالى ندارد.
مسأله 978- كسانى كه روز سيزدهم از منى مراجعت مىنمايند، بهتر است كه قبل از زوال از منى بازگردند.