971 س- اگر كسى مىداند يك روز رمى را ترك كرده است، ولى نمىداند كه روز دهم بوده يا يازدهم، يا دوازدهم، وظيفهاش چيست؟
ج- احوط آن است كه رمى سه جمره را به ترتيب به قصد ما في الذمّة انجام دهد، اگر چه در صورتى كه شك بعد از روز دوازدهم باشد بيش از قضاى رمى جمره عقبه واجب نيست.
972 س- شخصى وقت رمى جمرات شك كرد كه چند سنگ زدهام، پس آن مقدار را رها كرد، و دوباره از اوّل شروع نمود، آيا رمى او اشكال دارد يا نه؟
ج- اشكال ندارد هر چند رها نمىشود.
973 س- شخصى در رمى جمرات چنين تصور مىكرده است كه بايد سنگريزه به خود سنگهاى نصب شده جمرات بخورد، نه به ملات لاى سنگها كه به وسيله آن ملات بندكشى شده است، لذا براى اطمينان كه به خود سنگها بخورد، يازده سنگريزه انداخته و هفت عدد از آنها را رمى صحيح محسوب داشته است، آيا اين رمى صحيح است يا نه؟
ج- اگر مواردى را كه شك داشته احتياطا زده، مانع ندارد، و چنانچه شك نداشته و قصد زياده هم نداشته است صحيح است، هر چند در اين صورت احتياط مطلوب است.
974 س- سنگريزههايى كه در مشعر موجود است و معلوم است كه از خارج از مشعر آوردهاند، و معلوم نيست كه آيا از حرم است يا از خارج از حرم، آيا مىتوان از آنها براى رمى استفاده نمود؟
ج- در مورد سؤال اگر معلوم است كه از خارج آوردهاند استفاده نكنند، مگر آن كه طورى باشد كه جزء مشعر محسوب شود.
975 س- آيا زياده از هفت رمى، مخل به رمى است؟
ج- اگر از اوّل قصد زيادتر از هفت داشته باشد صحيح نيست، و بايد رمى را اعاده كند، ولى اگر بعد از تمام شدن هفت سنگريزه كه به قصد هفت بوده، اضافه زده ضرر ندارد.
976 س- شخصى روز عيد قربان به جمره عقبه رفته است، و رمى را انجام داده، ولى رمى دو روز بعد را در اثر كسالت وكالت داده، و روز سيزدهم خودش براى قضاى رمى جمرات رفته، ولى اوّل رمى جمره عقبه نموده بعدا برگشته، و از جمره اولى شروع كرده، و روز يازدهم و دوازدهم را يك مرتبه چهارده سنگ زده، هفت عدد براى روز يازدهم، و هفت عدد براى روز دوازدهم، و جمره وسطى را همچنين دوازده سنگ زده، و جمره عقبه را نيز دوازده سنگ زده است، و الآن به ايران برگشته است، وظيفه او چيست؟
ج- اگر كسالت داشته و معذور بوده و وكالت داده عمل او صحيح است، و نياز به تكرار نداشته است، و در هر صورت تكرار به نحو مرقوم صحيح نيست.
نفر (كوچ) از منى
مسأله 977- كسانى كه روز دوازدهم از منى مراجعت مىنمايند جايز نيست قبل از زوال شمس (ظهر شرعى) از منى خارج شوند، و در صورت تخلّف عمدى گناه كرده، و بايد در صورت امكان قبل از زوال به منى بازگردند، ولى در صورتى كه به جهت جهل به مسأله يا فراموشى كوچ كرده باشند اشكالى ندارد.
مسأله 978- كسانى كه روز سيزدهم از منى مراجعت مىنمايند، بهتر است كه قبل از زوال از منى بازگردند.
مسائل متفرّقه نفر از منى
979 س- آيا زنها مىتوانند شب دوازدهم ذى الحجه رمى جمرات نمايند، و همان شب به مكه بروند، و ديگر به منى برنگردند، يا بايد مانند مردان تا ظهر در منى بمانند؟
ج- بايد مانند مردان تا ظهر روز دوازدهم در منى بمانند، مگر از ماندن تا ظهر معذور باشند.
980 س- حاج وظائف منى را انجام داده، و صبح دوازدهم براى بعض حوائج به مكه آمده، آيا لازم است قبل از ظهر براى نفر بعد از ظهر به منى برگردد يا خير؟
ج- اگ قبل از ظهر نفر كرد ضررى به حج او نمىرسد، هر چند عمدا باشد، و لكن معصيت كرده، و لازم است در صورت امكان، قبل از ظهر به منى برگردد، و در صورت جهل و نسيان چيزى بر او نيست.
981 س- مدير كاروانى زنها را قبل از ظهر دوازدهم، از منى خارج نمود، وظيفه آنان كه از مسأله اطلاع نداشتند و يا اگر متوجه مسأله بودند نمىتوانستند بدون مدير كاروان و همراهان در منى بمانند چيست؟
ج- با فرض اين كه عذر داشتهاند مانع ندارد؟
982 س- قبل سؤال شده است كه آيا كسانى كه خوف مشقّت دارند مىتوانند شب دوازدهم رمى جمره نموده، به مكه رفته، و ديگر به منى برنگردند، و حضرت عالى جواب فرمودهايد: «در صورت عذر اشكال ندارد، ولى قبل از نصف شب نبايد بيرون بروند». با توجه به مسأله فوق اين سؤال مطرح مىشود كه آيا خدمه كاروانها نيز براى پذيرايى از اين قبيل زائرين مىتوانند به همراه آنان در شب رمى نموده و به مكه بروند و براى وقوف تا وقت شرعى روز دوازدهم ديگر به منى برنگردند؟
ج- وقوف در روز دوازدهم واجب نيست و آنچه واجب است كوچ نكردن قبل از زوال است، و اشخاص ذكر شده مىتوانند بعد از نصف شب از منى بروند، و روز دوازدهم براى رمى به منى برگردند، و رمى شب براى آنها كافى نيست.
احكام مصدود و محصور
مصدود
به شخصى كه براى حج يا عمره محرم مىگردد، و سپس از انجام عمره يا حج يا از هردو آنها جلوگيرى مىشود، مصدود مىگويند. و داراى احكامى است كه به آن اشاره مىشود:
مسأله 983- در مصدود بودن تفاوتى نيست بين كسى كه او را در حج از درك وقوفين منع كنند، و كسى كه خوف دارد در صورت شركت در مراسم حج و يا ادامه آن گرفتار دشمن و غيره گردد، و از انجام مناسك بازماند، و يا او را در عمره از ورود به مكه منع كنند، كه در هر صورت در همان مكانى كه از او جلوگيرى شده مىبايست قربانى كرده، و از احرام بيرون آيد.
مسأله 984- قربانى قبل از روز عيد براى مصدود جايز است، و احتياط آن است كه شخص مصدود علاوه بر قربانى حلق نيز بنمايد، و بهتر آن است كه جمع كند بين حلق و تقصير، و احتياط آن است كه هنگام ذبح يا نحر قربانى قبل از تقصير نيّت تحليل از احرام كند، و بنا بر احتياط كشتن قربانىاى كه در حج قران همراه آورده، مجزى از تقصير و يا حلق نيست.
مسأله 985- مصدود مىتواند در احرام باقى بماند، و با انجام عمره مفرده از احرام خارج شود، ولى اگر حج از قبل بر او مستقر شده است، به اين كيفيّت حج از عهده او ساقط نمىشود، و همچنين اگر در همين سال مستطيع شده و استطاعتش تا سال بعد باقى بماند، بايد دوباره به حج برود.
مسأله 986- اگر كسى پس از وقوف به عرفات و مشعر نسبت به اعمال منى مصدود شود، در صورتى كه از ورود به مكّه نيز مصدود شده است، حكم قبل در آن جارى است، ولى اگر فقط از اعمال منى مصدود است، در صورت امكان براى انجام آنها نايب بگيرد، كه از جانب او رمى و قربانى كند، و خودش حلق نمايد، و در صورتى كه استنابه ممكن نيست، احتياط آن است كه قربانى كند، و در احرام باقى بماند، و با انجام عمره مفرده از احرام خارج شود.
مسأله 987- اگر شخص پس از مناسك مكه مكرمه نسبت به مبيت در منى و اعمال ايّام تشريق مصدود شد، حج او تمام است، و بايد براى رمى جمرات در آن سال نايب بگيرد، و اگر استنابه در آن سال ممكن نيست، در سال بعد براى رمى جمرات نايب بگيرد، و به جاى بيتوته در منى شبها را در مكه به عبادت بپردازد، وگرنه بنا بر احتياط براى اينكه بيتوته نكرده، كفّاره بدهد.
محصور
به شخصى كه محرم شده، ولى به جهت مرض و كسالت از انجام اعمال محروم مانده است محصور گفته مىشود.
و داراى احكامى است كه به آن اشاره مىشود:
مسأله 988- شخص محصور اگر حج تمتّع و يا حج افراد بجا مىآورد، در صورتى كه موقع احرام با خداوند قرار گذاشته كه اگر محصور شد خداوند او را محلّ گرداند، بدون فرستادن قربانى به منى خودبهخود محلّ مىشود- حتى نسبت به زن- و شخص محصورى كه حج قران بجا مىآورد به مجرّد فرستادن قربانى به منى محلّ مىشود، و نيازى به صبر كردن تا زمانى كه قربانى به منى برسد نيست.
مسأله 989- اگر شخص محصور در حج تمتّع و إفراد موقع احرام با خداوند قرار نگذارده است كه اگر محصور شد خداوند او را محل گرداند، بايد يك قربانى به منى بفرستد، و پس از ذبح و نحر قربانى در منى نسبت به همه تروك احرام- به جز زن- محلّ مىشود، و واجب است در سال آينده نيز اگر مستطيع است و يا از قبل حج بر او مستقر شده به حج برود، و اگر براى او در سالهاى آينده نيز انجام حج امكان ندارد، بايد نايب بگيرد.