کتاب آداب و احکام حج

مستحبات و مكروهات حج‌

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

مستحبات و مكروهات حج‌

مستحبّات سفر

براى سفر آداب و مستحبّات فراوانى است كه به اهمّ آنها- كه تناسب بيشترى با حج دارد- اشاره مى‌كنيم:

1- تزكيه نفس، و نيت را براى خداوند متعال خالص كردن، و پرهيز از هر چيزيكه او را از خداوند غافل كرده، و به خود متوجّه مى‌سازد.

2- پاك كردن مال از حرام، و پرداخت حقّ اللّه و حق الناس از اموال خود، زيرا كه در روايت آمده است: كسى كه با مال حرام به حج برود هنگامى كه لبيك مى‌گويد در جواب او گفته مى‌شود «لالبيّك و لا سعديك» اجابت تو اجابت نيست، و عملت مرضى خاطر ما نمى‌باشد.

و هم چنين نسبت به حقوق غير مالى مردم، از آنان حليّت بطلبد.

3- نوشتن وصيّت‌نامه، زيرا حضرت صادق عليه السّلام فرموده است: «من ركب راحلته فليوص» هركس عازم سفر مى‌شود بايد وصيّت كند، زيرا چه بسا اجل او فرا رسد و راه بازگشت براى او نباشد.

4- خواندن دو ركعت نماز و قرائت اين دعا:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ الْيَوْمَ نَفْسِي وَ أَهْلِي وَ مَالِي وَ وُلْدِي وَ مَنْ كَانَ مِنِّي بِسَبِيلِ الْإِيمَانِ الشَّاهِدَ مِنْهُمْ وَ الْغَائِبَ، اللَّهُمَّ احْفَظْنَا وَ احْفَظْ عَلَيْنَا.

اللَّهُمَّ اجْمَعْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَ لَا تَسْلُبْنَا فَضْلَكَ إِنَّا إِلَيْكَ رَاغِبُونَ.

اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَ كَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَ سُوءِ الْمَنْظَرِ فِي الْأَهْلِ وَ الْمَالِ وَ الْوَلَدِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ.

اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ هَذَا التَّوَجُّهَ طَلَباً لِمَرْضَاتِكَ وَ تَقَرُّباً إِلَيْكَ اللَّهُمَّ فَبَلِّغْنِي مَا أُؤَمِّلُهُ وَ أَرْجُوهُ فِيكَ وَ فِي أَوْلِيَائِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين».

و نيز اين دعا را بخواند:

«اللَّهُمَّ إِلَيْكَ وَجَّهْتُ وَجْهِي وَ عَلَيْكَ خَلَّفْتُ أَهْلِي وَ مَالِي وَ مَا خَوَّلْتَنِي وَ قَدْ وَثِقْتُ بِكَ، فَلَا تُخَيِّبْنِي يَا مَنْ لَا يُخَيِّبُ مَنْ أَرَادَهُ وَ لَا يُضِيعُ مَنْ حَفِظَهُ.

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ احْفَظْنِي فِيمَا غِبْتُ عَنْهُ، وَ لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين».

5- صدقه بدهد، و مقدارى از تربت حضرت امام حسين عليه السّلام را همراه خود ببرد كه بهترين حرز براى او خواهد بود، ان شاء اللّه.

مستحبّات احرام‌

مستحبّات احرام ده چيز است‌

1- كوتاه نكردن موى سر قبل از احرام از اوّل ماه ذى القعده، و اين استحباب با حلول ماه ذى الحجّه تأكيد مى‌گردد.

2- نظيف كردن بدن، و كوتاه كردن ناخنها، و گرفتن شارب، و ازاله موهاى زير بغل، و عانه قبل از احرام، اگرچه اين امور را تازه انجام داده باشد.

3- غسل كردن به هنگامى كه مى‌خواهد محرم شود، اگرچه‌

حائض و نفساء باشد، و كسى كه به خاطر عذر تمكّن از غسل ندارد رجاء بدل از غسل تيمّم نمايد، و با خوف نبودن آب در ميقات مى‌توان قبل از ميقات غسل كرد، و در اين صورت اگر در ميقات آب بود غسل را اعاده كند، و هم‌چنين براى كسى كه بعد از غسل و قبل از احرام از او حدث اصغر سرزند، و يا از پوشاك و خوراكى كه استفاده از آن براى محرم جايز نيست استفاده كند، مستحب است كه غسل را اعاده نمايد، و مى‌توان در ابتداى روز براى شبى كه در پيش است و هم‌چنين در ابتداى شب براى روزى كه در پيش است براى احرام غسل كند.

4- هنگام غسل احرام، خواندن ادعيه‌اى كه از معصومين عليهم صلوات اللّه رسيده است. پس مى‌گويد:

بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ، اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ لِي نُوراً وَ طَهُوراً وَ حِرْزاً وَ أَمْناً مِنْ كُلِّ خَوْفٍ، وَ شِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ وَ سُقْمٍ.

اللَّهُمَّ طَهِّرْنِي وَ طَهِّرْ لِي قَلْبِي، وَ اشْرَحْ لِي صَدْرِي، وَ أَجْرِ عَلَى لِسَانِي مَحَبَّتَكَ وَ مِدْحَتَكَ وَ الثَّنَاءَ عَلَيْكَ، فَإِنَّهُ لَا قُوَّةَ لِي إِلَّا بِكَ، وَ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ قِوَامَ دِينِي التَّسْلِيمُ لِأَمْرِكَ، وَ الِاتِّبَاعُ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ، صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِه».

5- پارچه احرام از پنبه باشد، و بهتر آن است كه در پارچه سفيد مانند حوله‌هاى حمّام محرم شود.

احرام بعد از نماز ظهر منعقد گردد، و اگر نماز ظهر بر عهده او نيست، بعد از نماز واجب ديگرى محرم شود، اگرچه نماز قضا باشد، و اگر نماز قضا نيز ندارد بعد از شش ركعت نماز مستحبّى محرم شود، و كمترين حدّ استحباب آن است كه دو ركعت نماز مستحبّى به جاى آورد، كه در ركعت اوّل آن پس از حمد سوره توحيد، و در ركعت دوّم پس از حمد سوره كافرون را قرائت نمايد، و سپس محرم شود.

7- پس از نماز مذكور و بعد از حمد و ثناى خداوند متعال، قبل از احرام اين دعا را بخواند:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَنِي مِمَّنِ اسْتَجَابَ لَكَ وَ آمَنَ بِوَعْدِكَ وَ اتَّبَعَ أَمْرَكَ، فَإِنِّي عَبْدُكَ وَ فِي قَبْضَتِكَ لَا أُوقَى إِلَّا مَا وَقَيْتَ وَ لَا آخُذُ إِلَّا مَا أَعْطَيْتَ، وَ قَدْ ذَكَرْتَ الْحَجَّ فَأَسْأَلُكَ أَنْ تَعْزِمَ لِي عَلَيْهِ عَلَى كِتَابِكَ وَ سُنَّةِ نَبِيِّكَ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، وَ تُقَوِّيَنِي عَلَى مَا ضَعُفْتُ عَنْهُ، وَ تَسَلَّمَ مِنِّي مَنَاسِكِي فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ، وَ اجْعَلْنِي مِنْ وَفْدِكَ الَّذِينَ رَضِيتَ وَ ارْتَضَيْتَ، وَ سَمَّيْتَ وَ كَتَبْت.

اللَّهُمَّ إِنِّي خَرَجْتُ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ، وَ أَنْفَقْتُ مَالِيَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ. اللَّهُمَّ فَتَمِّمْ لِي حَجِّتي و عمرتي.

اللَّهُمَّ إِنِّي أُرِيدُ التَّمَتُّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ عَلَى كِتَابِكَ وَ سُنَّةِ نَبِيِّكَ (صلّى اللّه عليه و اله و سلّم) فَإِنْ عَرَضَ لِي عَارِضٌ يَحْبِسُنِي، فَحُلَّنِي حَيْثُ حَبَسْتَنِي، لِقَدَرِكَ الَّذِي قَدَّرْتَ عَلَيَّ.

اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَكُنْ حَجَّةً فَعُمْرَةً أَحْرَمَ لَكَ شَعْرِي وَ بَشَرِي وَ لَحْمِي وَ دَمِي وَ عِظَامِي وَ مُخِّي وَ عَصَبِي مِنَ النِّسَاءِ وَ الثِّيَابِ وَ الطِّيبِ، أَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَكَ وَ الدَّارَ الْآخِرَة».

و پس از اين دعا پارچه‌هاى احرام را بپوشد.

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَزَقَنِي مَا أُوَارِي بِهِ عَوْرَتِي، وَ أُؤَدِّي منه فَرْيضِتي، وَ أَعْبُدُ فِيهِ رَبِّي، وَ أَنْتَهِي فِيهِ إِلَى مَا أَمَرَنِي.

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي قَصَدْتُهُ فَبَلَّغَنِي، وَ أَرَدْتُهُ فَأَعَانَنِي وَ قَبِلَنِي، وَ لَمْ يَقْطَعْ بِي، وَ وَجْهَهُ أَرَدْتُ فَسَلَّمَنِي، فَهُوَ حِصْنِي وَ كَهْفِي وَ حِرْزِي وَ ظَهْرِي وَ مَلَاذِي وَ مَلْجَئِي وَ مَنْجَايَ وَ ذُخْرِي وَ عُدَّتِي فِي شِدَّتِي وَ رَخَاءِي».

9- در نيت احرام با خداوند متعال شرط كند كه اگر از تمام مناسك حج محصور شد (به اين معنا كه اگر مانعى مثل مرض او را از اتمام حج و عمره منع نمايد) خداوند او را از احرام به مجرّد به وجود آمدن آن مانع، محل نمايد، به اين صورت كه بگويد: