کتاب آداب و احکام حج

زيارت پيامبر اكرم از راه دور

24- زيارت رسول خوا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از دور نيز مستحب است، و در حديث از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمده است كه:

اگر نتوانستيد مرا از نزديك زيارت كنيد، از دور به من سلام بفرستيد، كه به من مى‌رسد.

و در بحار الانوار است كه بزنطى گفت: به حضرت رضا عليه السّلام عرض كردم: كيفيت درود بر پيامبر پس از نماز واجب چگونه است؟ حضرت فرمود: بگو:

«السَّلامُ عَلَيْكَ يا رَسُولَ اللَّهِ، وَ رَحْمةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا خِيَرَةَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا حَبيبَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا صِفْوَةَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يا امينَ اللَّهِ، اشْهَدُ انَّكَ رَسُولُ اللَّهِ، وَ اشْهَدُ انَّكَ مُحمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَ اشْهَدُ انَّكَ قَدْ نَصَحْتَ لِأُمَّتِكَ، وَ جاهَدْتَ فى سَبيلِ رَبِّكِ، وَ عَبَدْتَهُ حَتّى اتيكَ الْيَقينُ، فَجَزاكَ اللَّهُ يا رَسُولَ اللَّهِ، افْضَلَ ما جَزى نَبِيّاً عَنْ امَّتِهِ، اللّهُمَّ صَلّ عَلى مَحَمِّدٍ و آلِ مُحَمِّدٍ، افْضَلَ ما صَلَّيْتَ عَلى ابْراهِيمَ وَ آلِ ابْراهيمَ، انَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ».

25- زيارت ديگر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از راه دور، طبق روايت مرحوم علّامه سيد محسن عاملى در مفتاح الجنات:

«السلام على رسول اللّه، أمين اللّه على وحيه، و عزائم أمره، الخاتم لما سبق، و الفاتح لما استقبل، و المهيمن على ذلك كلّه، و رحمة اللّه و بركاته، السلام على صاحب السّكينة، السّلام على المدفون بالمدينة، السلام على المنصور المؤيّد و الرّسول المسدّد، السّلام على أبي القاسم محمّد و رحمة اللّه و بركاته».

26- و مستحب است به قدرى كه مى‌تواند در مسجد النبى نماز بگزارد، زيرا نماز در آن مسجد خصوصا بين قبر و منبر برابر با ده هزار نماز در مساجد ديگر است، زيرا در حديث صحيح آمده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: در بين قبر و منبر من باغى از باغهاى بهشت است.

و حده روضه منوّره، طولا از قبر مطهّر تا منبر آن حضرت، و عرضا از منبر تا ستون چهارم است، كه امروزه با سنگهاى مرمر سفيد اين ستونها پوشيده شده، و از ساير ستون‌ها ممتاز شده‌اند.

27- دعاى در روضه شريفه:

«اللَّهُمَّ إِنَّ هَذِهِ رَوْضَةٌ مِنْ رِيَاضِ جَنَّتِكَ وَ شُعْبَةٌ مِنْ شُعَبِ رَحْمَتِكَ الَّتِي ذَكَرَهَا رَسُولُكَ وَ أَبَانَ عَنْ فَضْلِهَا وَ شَرَفِ التَّعَبُّدِ لَكَ فِيهَا وَ قَدْ بَلَّغْتَنِيهَا فِي سَلَامَةِ نَفْسِي فَلَكَ الْحَمْدُ يَا سَيِّدِي عَلَى عَظِيمِ نِعْمَتِكَ عَلَيَّ فِي ذَلِكَ وَ عَلَى مَا رَزَقْتَنِيهِ مِنْ طَاعَتِكَ وَ طَلَبِ مَرْضَاتِكَ وَ تَعْظِيمِ حُرْمَةِ نَبِيِّكَ ص بِزِيَارَةِ قَبْرِهِ وَ التَّسْلِيمِ عَلَيْهِ وَ التَّرَدُّدِ فِي مَشَاهِدِهِ وَ مَوَاقِفِهِ فَلَكَ الْحَمْدُ يَا مَوْلَايَ حَمْداً يَنْتَظِمُ بِهِ مَحَامِدُ حَمَلَةِ عَرْشِكَ وَ سُكَّانِ سَمَاوَاتِكَ لَكَ وَ يَقْصُرُ عَنْهُ حَمْدُ مَنْ مَضَى وَ يَفْضُلُ حَمْدَ مَنْ بَقِيَ مِنْ خَلْقِكَ وَ لَكَ الْحَمْدُ يَا مَوْلَايَ حَمْدَ مَنْ عَرَفَ الْحَمْدَ لَكَ، وَ التَّوْفِيقَ لِلْحَمْدِ مِنْكَ، حَمْداً يَمْلَأُ مَا خَلَقْتَ وَ يَبْلُغُ حَيْثُ مَا أَرَدْتَ وَ لَا يَحْجُبُ عَنْكَ وَ لَا يَنْقَضِي دُونَكَ، وَ يَبْلُغُ أَقْصَى رِضَاكَ وَ لَا يَبْلُغُ آخِرَهُ أَوَائِلَ مَحَامِدِ خَلْقِكَ لَكَ، وَ لَكَ الْحَمْدُ مَا عَرَفَ الْحَمْدَ وَ اعْتَقَدَ وَ جَعَلَ ابْتِدَاءَ الْكَلَامِ الْحَمْدَ يَا بَاقِيَ الْعِزِّ وَ الْعَظَمَةِ وَ دَائِمَ السُّلْطَانِ وَ الْقُدْرَةِ وَ شَدِيدَ الْبَطْشِ وَ الْقُوَّةِ وَ نَافِذَ الْأَمْرِ وَ الْإِرَادَةِ وَ وَاسِعَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ وَ رَبَّ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ كَمْ مِنْ نِعْمَةٍ لَكَ عَلَيَّ يَقْصُرُ عَنْ أَيْسَرِهَا حَمْدِي وَ لَا يَبْلُغُ أَدْنَاهَا شُكْرِي وَ كَمْ مِنْ صَنَائِعَ‌

مِنْكَ إِلَيَّ لَا يُحِيطُ بِكَثْرَتِهَا وَهْمِي وَ لَا يُقَيِّدُهَا فِكْرِي اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى نَبِيِّكَ الْمُصْطَفَى عَيْنِ الْبَرِيَّةِ طِفْلًا وَ خَيْرِهَا شَابّاً وَ كَهْلًا أَطْهَرِ الْمُطَهَّرِينَ شِيمَةً، وَ أَجْوَدِ الْمُسْتَمْطِرِينَ دِيمَةً، وَ أَعْظَمِ الْخَلْقِ جُرْثُومَةً، الَّذِي أَوْضَحْتَ بِهِ الدَّلَالَاتِ، وَ أَقَمْتَ بِهِ الرِّسَالَاتِ، وَ خَتَمْتَ بِهِ النُّبُوَّاتِ، وَ فَتَحْتَ بِهِ الْخَيْرَاتِ، وَ أَظْهَرْتَهُ مَظْهَراً مُظْهِراً، وَ ابْتَعَثْتَهُ نَبِيّاً وَ هَادِياً أَمِيناً مَهْدِيّاً، و دَاعِياً إِلَيْكَ، وَ دَالًّا عَلَيْكَ، وَ حُجَّةً بَيْنَ يَدَيْكَ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى الْمَعْصُومِينَ مِنْ عِتْرَتِهِ وَ الطَّيِّبِينَ مِنْ أُسْرَتِهِ، وَ شَرِّفْ لَدَيْكَ بِهِ مَنَازِلَهُمْ، وَ عَظِّمْ عِنْدَكَ مَرَاتِبَهُمْ، وَ اجْعَلْ فِي الرَّفِيقِ الْأَعْلَى مَجَالِسَهُمْ، وَ ارْفَعْ إِلَى قُرْبِ رَسُولِكَ دَرَجَاتِهِمْ، وَ تَمِّمْ بِلِقَائِهِ سُرُورَهُمْ، وَ وَفِّرْ بِمَكَانِهِ أُنْسَهُم».

28- نماز در جايگاه نماز رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مستحب است.

29- خواندن دو ركعت نماز نزد اسطوانه ابولبابه، كه معروف‌

به اسطوانه توبه‌[1]است.

و پس از نماز نزد اين ستون، اين دعا را بخوان:

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيم، اللَّهُمَّ لَا تُهِنِّي بِالْفَقْرِ، وَ لَا تُذِلَّنِي بِالدَّيْنِ، وَ لَا تَرُدَّنِي إِلَى الْهَلَكَةِ، وَ اعْصِمْنِي كَيْ أَعْتَصِمَ، وَ أَصْلِحْنِي كَيْ أَنْصَلِحَ، وَ اهْدِنِي كَيْ أَهْتَدِيَ، اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى اجْتِهَادِ نَفْسِي، وَ لَا تُعَذِّبْنِي بِسُوءِ ظَنِّي، وَ لَا تُهْلِكْنِي وَ أَنْتَ رَجَاءِي، وَ أَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَغْفِرَ لِي وَ قَدْ أَخْطَأْتُ، وَ أَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَعْفُوَ عَنِّي وَ قَدْ أَقْرَرْتُ، وَ أَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تَقِيلَ وَ قَدْ عَثَرْتُ، وَ أَنْتَ أَهْلٌ أَنْ تُحْسِنَ وَ قَدْ أَسَأْتُ، وَ أَنْتَ أَهْلُ التَّقْوَى وَ الْمَغْفِرَةِ، فَوَفِّقْنِي لِمَا تُحِبُّ وَ تَرْضَى وَ يَسِّرْ لِيَ الْيَسِيرَ وَ جَنِّبْنِي كُلَّ عَسِيرٍ اللَّهُمَّ أَغْنِنِي بِالْحَلَالِ مِنَ الْحَرَامِ وَ بِالطَّاعَاتِ عَنِ‌

[1]ابو لبابه از صحابه رسول خدا( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) بود، كه بشير اين عبد المنذر نام داشت، گفته شده است كه او از فرمان رسول خدا( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) در جنگ تبوك تخلّف كرد، و سپس پشيمان شد، و خود را با ريسمانى به ستون مسجد بست، و قسم ياد كرد كه چيزى نخورد و نياشامد، مگر آن كه خداوند توبه او را بپذيرد، و يا بميرد. هفت روز چنين گذشت، تا بيهوش شد، سپس خداوند از او گذشت، و اين آيه شريفه نازل شد:

پيامبر اكرم( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) تشريف آوردند، و او را از آن ستون باز كردند، و بشارت دادند كه خداوند او را بخشوده است. از اين جهت اين ستون به ستون توبه و ستون ابو لبابه معروف شد.

المَعَاصِي، وَ بِالْغِنَى عَنِ الْفَقْرِ، وَ بِالْجَنَّةِ عَنِ النَّارِ، وَ بِالْأَبْرَارِ عَنِ الْفُجَّارِ، يَا مَنْ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ، وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ، و أَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِير».

سپس حاجات خود را بطلب، و از گناهانت استغفار كن، كه ان شاء اللّه حاجتت برآورده خواهد شد.

30- مستحب است اگرچه انسان در مدينه منوره مسافر است، سه روز را براى قضاء حوائج روزه بگيرد، و سزاوار است روزهاى چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه را براى اين امر انتخاب كند.

31- مستحب است شب و روز چهارشنبه نزد ستون ابو لبابه نماز بخواند، و شب و روز پنجشنبه نزد ستونى جنب ستونى كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در كنار آن اقامه نماز مى‌فرمود، نماز بگزارد، و شب و روز جمعه نزد ستونى كه پهلوى محل اقامه نماز آن حضرت است نماز بخواند، و دعا كند، و حوائج دنيوى و اخروى خود را از خداوند متعال بخواهد. و اين دعا را حتما بخواند:

«اللَّهُمَّ مَا كَانَتْ إِلَيْكَ مِنْ حَاجَةٍ شَرَعْتُ فِي طَلَبِهَا اوَ الْتِمَاسٍ أَوْ لَمْ أَشْرَعْ، سَأَلْتُكَهَا أَوْ لَمْ أَسْأَلْكَهَا، فَإِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ صلّى اللّه عليه و آله، نَبِيِّ الرَّحْمَةِ، فِي قَضَاءِ

حَوَائِجِي صَغِيرِهَا وَ كَبِيرِهَا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعِزَّتِكَ وَ قُوَّتِكَ وَ قُدْرَتِكَ وَ جَمِيعِ مَا أَحَاطَ بِهِ عِلْمُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، صلّى اللّه عليه و آله، وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَ كَذَا».

زيارت حضرت صديقه طاهره فاطمه زهرا سلام اللّه عليها

33- پس از آن كه زيارت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به پايان رسيد، زيارت پاره تن پاك او، حضرت فاطمه زهراء عليها السّلام از مستحبات مؤكّده است، كه فضيلتى كثير و ثوابى فراوان دارد، و از بين احاديثى كه در اين باره وارد شده است به ذكر يك حديث اكتفا مى‌شود.

شيخ طوسى (ره) در تهذيب فرموده است: احاديث وارده در فضيلت زيارت آن حضرت بيش از حدّ شمارش است، و از جمله روايتى است كه با سند معتبر از يزيد بن عبد الملك، از پدرش، از جدّش نقل شده است كه گفت: بر حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام وارد شدم، آن حضرت سبقت در سلام جست، و فرمود: به دنبال چه مى‌گردى؟ عرض كردم: در جستجوى بركتم، حضرت فاطمه زهرا سلام اللّه عليها فرمود: پدرم مرا خبر داد، و مطلب هم همين است، هركس بر او و بر من سه بار درود بفرستد، بهشت بر او واجب مى‌شود، عرض كردم: در زمان‌

حيات او و شما؟ حضرت فرمود: آرى، و بعد از فوت ما نيز.

و به درستى كه علما در اين كه قبر شريف آن حضرت كجاست اختلاف كرده‌اند، گروهى آن را در بقيع مى‌دانند، و بعضى مى‌گويند كه آن حضرت در روضه شريفه بين قرر و منبر، و برخى مى‌گويند آن حضرت در خانه خودش كه متصّل به حجره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است، به خاك سپرده شده است، و امروزه با توسعه مسجد شريف نبوى منزل آن حضرت در قسمت آخر ضريح مطهّر نسبت به قبله قرار گرفته است، و الآن نيز صندوق كوچكى در داخل پنجره‌ها و ضريح بزرگ در قسمت شمال شرقى وجود دارد، كه به قبر آن حضرت معروف است، و سزاوار است بنابر اخبارى كه در اين باره وارد شده است، در آن مكان نيز آن حضرت را زيارت كنند.

زيارت اوّل حضرت فاطمه زهرا سلام اللّه عليها

«السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ نَبِىِّ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ حَبيبِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ خَليلِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ صَفِّىِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ امينِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكِ يا بِنْتَ خَيْرِ خَلْقِ اللَّهِ، السَّلامُ‌