کتاب آداب و احکام زیارت

مسافرت قبل از ظهر

پرسش 7. كسى كه پيش از ظهر تصميم به مسافرت دارد، تكليف روزه او چه مى‌شود؟

همه مراجع (به جز تبريزى و سيستانى):اگر پيش از ظهر مسافرت كند، روزه‌اش باطل است؛ ولى قبل از آنكه به حد ترخّص برسد، نمى‌تواند روزه را بخورد.[1]

آيةاللَّه تبريزى:اگر از سر شب تصميم بر سفر داشته و پيش از ظهر مسافرت كند، روزه‌اش باطل است؛ ولى قبل از آنكه به حد ترخص برسد، نمى‌تواند روزه را بخورد و اگر پيش از ظهر تصميم بر مسافرت گرفته، بنابر احتياط واجب بايد روزه بگيرد.[2]

آيةاللَّه سيستانى:اگر پيش از ظهر مسافرت كند، بنابر احتياط واجب بايد روزه‌اش را افطار كند؛ ولى قبل از آنكه به حد ترخص برسد، نمى‌تواند روزه را بخورد.[3]

روزه در سفر

پرسش 8. آيا گرفتن روزه‌هاى قضا، در سفر صحيح است؟

همه مراجع:خير، جايز نيست.[4]

[1]. توضيح المسائل مراجع، م 1721؛ وحيد، توضيح المسائل، م 1729؛ دفتر: خامنه‌اى.

[2]. تبريزى، توضيح المسائل مراجع، م 1721.

[3]. سيستانى، توضيح المسائل مراجع، م 1721.

[4]. امام، نورى و فاضل، تعليقات على العروة، ج 2، شرايط صحة الصوم، الخامس؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1354؛ تبريزى، سيستانى و وحيد، منهاج الصالحين، شرايط صحةالصوم؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 1143 و دفتر: خامنه‌اى.

نذر روزه‌

پرسش 9. كسى كه در ماه رمضان در سفر است، آيا مى‌تواند نذر كند روزه بگيرد؟

همه مراجع:خير، جايز نيست.[1]

پرسش 10. به بارگاه حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام مشرف شدم، آيا در آنجا مى‌توانم نذر روزه كنم و روزه بگيرم؟

آيات عظام امام، تبريزى، صافى، فاضل، نورى و وحيد:در مسافرت، نذر روزه جايز نيست.[2]

آيات عظام بهجت، خامنه‌اى و سيستانى:آرى، در مسافرت نذر روزه جايز و صحيح است.[3]

آيةاللَّه مكارم:در مسافرت نذر روزه اشكال دارد و اگر نذر كرد، احتياط واجب آن است كه به نذر خود عمل كند.[4]

پرسش 11. آيا مى‌توانيم پيش از سفر در وطن خود، نذر كنيم كه در سفر روزه مستحبى بگيريم؟

همه مراجع:آرى، اين نذر صحيح است.[5]

[1]. العروة الوثقى، ج 2، نيه الصوم، م 6.

[2]. نورى، استفتاءات، ج 1، س 231؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 584؛ دفتر: وحيد، تبريزى، امام و صافى.

[3]. دفتر: خامنه‌اى، سيستانى و بهجت.

[4]. مكارم، استفتاءات، ج 2، س 482 و 475.

[5]. امام، نورى و فاضل، تعليقات على العروة، ج 2، شرايط صحة الصوم، الخامس؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 1354؛ تبريزى، سيستانى و وحيد، منهاج الصالحين، شرايط صحة الصوم؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1 م 1143 و دفتر: خامنه‌اى.

اجازه همسر

پرسش 12. اگر زن بدون اجازه شوهرش به مسافرت برود، تكليف نمازش چيست؟

همه مراجع (به جز تبريزى و مكارم):بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[1]

آيةاللَّه تبريزى:اگر نشوز صدق كند، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[2]

آيةاللَّه مكارم:بنابر احتياط واجب بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[3]

تبصره. اگر سفر زن سفر واجب باشد مانند سفر حج واجب در اين صورت اجازه شوهر براى مسافرت لازم نيست. بنابر اين نماز آنجا شكسته خواهد بود.

اجازه پدر

پرسش 13. اگر فرزند بدون اجازه پدر و مادرش مسافرت كند، تكليف نمازش چيست؟

همه مراجع (به جز سيستانى):اگر پدر و مادر از اين سفر نهى كنند

[1]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم و دفتر: خامنه‌اى.

[2]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم.

[3]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم.

به طورى كه مايه اذيت آنان شود، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[1]

آيةاللَّه سيستانى:اگر پدر و مادر از اين سفر نهى كنند به طورى كه مايه اذيت آنان شود و منشأ اذيت شفقت و دلسوزى آنان باشد، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[2]

آيةاللَّه بهجت:اگر پدر و مادر از اين سفر نهى كنند، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[3]

به تبصره پرسش «اجازه همسر» مراجعه كنيد.

اجازه دوران عقد

پرسش 14. آيا در دوران عقد- كه دختر در خانه پدر و مادر زندگى مى‌كند- براى مسافرت نياز به اجازه شوهر دارد؟ اگر بدون اجازه به مسافرت برود، تكليف نمازش چيست؟

آيات عظام امام، بهجت، صافى، فاضل، مكارم و نورى:آرى، بايد اجازه بگيرد و اگر بدون اجازه مسافرت كند، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[4]

آيةاللَّه فاضل:در اين فرض بنا بر احتياط واجب، بايد اجازه‌

[1]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم و م 1295 و وحيد، توضيح المسائل، م 1304 و دفتر: خامنه‌اى.

[2]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم و م 1295

[3]. توضيح المسائل مراجع، احكام مسافر، شرط پنجم و م 1295

[4]. صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1333؛ امام، استفتاءات، ج 3، حقوق روجيت، س 22 و 4 و دفتر: بهجت، مكارم، بهجت، فاضل و نورى.

بگيرد و اگر بدون اجازه مسافرت كند، بنابر احتياط واجب بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[1]

آيات عظام تبريزى و وحيد:خير، در اين فرض اجازه شوهر، لازم نيست و نمازش در مسافرت شكسته است.[2]

آيةاللَّه سيستانى:اگر در شهرى كه زندگى مى‌كنند، متعارف اين است كه دختر در اين مدت از شوهر اجازه نمى‌گيرد؛ در اين صورت، نمازش در مسافرت شكسته است و در غير اين صورت، بايد اجازه بگيرد و اگر بدون اجازه مسافرت كند، بايد نمازش را در آنجا تمام بخواند.[3]

تبصره. اگر زن در ضمن عقد، شرط كرده باشد كه در اين مدت، بدون اجازه او بيرون رود و يا عقد بر توافق قبلى واقع شده باشد؛ در اين صورت به فتواى همه مراجع، اين شرط نافذ است و ديگر اجازه شوهر لازم نيست.

اجازه ديدار والدين‌

پرسش 15. اگر زن بدون اجازه شوهرش، بخواهد براى ديدار والدين خود مسافرت كند؛ آيا مى‌تواند بدون اجازه او مسافرت كند، تكليف نمازش در سفر چيست؟

همه مراجع:خير، نمى‌تواند بدون اجازه شوهر به ديدار آنان‌

[1]. فاضل، جامع‌المسائل، ج 1، س 1677.

[2]. تبريزى، صراط النجاة، ج 3، 735؛ دفتر: وحيد.

[3]. دفتر: سيستانى.

برود و صله رحم منحصر به رفت و آمد نيست؛ بلكه با احوال‌پرسى و پيغام فرستادن از طريق تلفن، نامه و مانند آن نيز محقّق مى‌شود. نمازش در آنجا تمام مى‌باشد.[1]

حيض در سفر

پرسش 16. زن حائض در شهرى كه وطنش نيست قصد ماندن ده روز مى‌كند در بين اين ده روز از خون پاك مى‌شود آيا بايد نماز خود را شكسته بخواند يا تمام؟

همه مراجع:اگر قصد ماندن ده روز را داشته، نمازش تمام است هر چند تعدادى از روزها را نماز نخوانده باشد.[2]

گلزار شهدا

پرسش 17. آيا رفتن فرد جنب يا حائض بر سر قبر بزرگان دين و يا گلزار شهداء جايز است؟

همه مراجع:آرى، جايز است.[3]

[1]. فاضل، جامع‌المسائل، ج 1، س 1632؛ امام، تحريرالوسيله، ج 2، فصل فى القسم و النشوز و استفتاءات، ج 3، سؤالات متفرقه، س 90؛ صافى، هداية العباد، ج 2، فصل فى القسم و النشوز؛ تبريزى، استفتاءات، س 2189 و 1520 و صراط النجاة، ج 5، س 652؛ سيستانى، منهاج الصالحين، ج 2، الفصل الثامن، م 338 وSistani .org ، صله رحم، س 1 و 2 و دفتر: بهجت، وحيد، مكارم، نورى و خامنه‌اى.

[2]. دفتر: همه.

[3]. دفتر: همه.

حسينيه‌

پرسش 18. حضور زنان حائض در حسينيه‌ها چه حكمى دارد؟

همه مراجع:اشكال ندارد.[1]

سرداب مسجد

پرسش 19. ورود زن حائض به مكان‌هايى كه شك دارد جزء مسجد است (مانند بام، سرداب و مقدارى كه به مسجد افزوده مى‌شود) چگونه است؟

همه مراجع:آنچه مشكوك است، حكم مسجد را ندارد و ورود به آنجا براى زن حائض اشكال ندارد.[2]

حرم امامزادگان‌

پرسش 20. آيا ورود فرد جنب يا حائض به داخل حرم امام‌زادگان مانند حرم حضرت معصومه جايز است؟

همه مراجع:آرى جايز است.[3]

تبصره. اگر در موردى ورود به حرم باعث هتك و بى‌حرمتى شود، جايز نيست.

[1]. امام، استفتاءات، ج 1، غسل حيض، س 174 تبريزى، استفتاءات، س 222 و دفتر: همه.

[2]. العروة الوثقى، ج 1، فيما يحرم على الجنب، م 4 و ج 2، الاعتكاف، م 23.

[3]. العروة الوثقى، ج 1، احكام الحيض، السادس؛ امام، استفتاءات، ج 1، غسل حيض، س 174؛ خامنه‌اى، اجوبة الاستفتاءات، س 222؛ تبريزى، استفتاءات، س 255 فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 169؛ بهجت، احكام دختران و بانوان، ص 84 و دفتر: نورى، صافى، وحيد، سيستانى و مكارم.

رواق‌هاى حرم‌

پرسش 21. آيا زن حائض و فرد جنب مى‌تواند بى‌آنكه داخل حرم شود به رواق‌هاى اطراف ضريح مطهر امام معصوم عليه السلام برود؟

همه مراجع (به جز بهجت و فاضل):آرى، اشكال ندارد.[1]

آيات عظام بهجت و فاضل:بنابر احتياط واجب جايز نيست.[2]

تبصره. حكم ياد شده در صورتى است كه رواق‌هاى حرم، مسجد نباشد.

حرم امامان عليهم السلام‌

پرسش 22. حكم رفتن زن حائض به حرم امامان عليهم السلام چيست؟

همه مراجع (به جز بهجت، صافى و وحيد):عبور از حرم مطهر امام معصوم براى زن حائض اشكال ندارد؛ ولى بنابر احتياط واجب نبايد در آنجا توقف كند.[3]

آيةاللَّه بهجت:جايز نيست زن حائض به حرم امام معصوم وارد شود (هر چند از يك در وارد و از در ديگر خارج شود).[4]

[1]. امام، سيستانى، مكارم، فاضل و نورى، تعليقات على العروه، احكام الحائض، السادس؛ صافى، هداية العباد، ج 1، م 181 و 245؛ تبريزى و وحيد، منهاج الصالحين، غسل الجنابه، الفصل الثانى، الخامس و احكام الحيض، م 227 و دفتر: خامنه‌اى.

[2]. بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 186 و 267 و دفتر آيه الله فاضل.

[3]. توضيح‌المسائل مراجع، م 355 و دفتر: خامنه‌اى.

[4]. توضيح‌المسائل مراجع، م 355