ارزش کتاب و کتاب خوانی
تألیف
استاد حسين انصاريان
ناشر : قم، انتشارات دارالعرفان
شماره جلد : 1
تعداد صفحات : 42
نوبت چاپ : چاپ اول، 1388
قطع : پالتویی
بررسى اهميت كتاب و كتابخوانى در دين اسلام با استفاده از آموزه هاى قرآن و سنت است. كتاب حاضر كه برگرفته از سخنان و آثار استاد حسين انصاريان است، به بحث درباره ارزش علم و دانش در اسلام و سيره معصومين (ع) پرداخته و دستورات مؤكد دين اسلام در اين زمينه و در زمينه خواندن كتاب و اهميت آن را بررسى نموده است.
سخن ناشر
باسمه تعالى
آنچه انسان را در مسير پر فراز و نشيب زندگانى از نابسامانىها محفوظ مىدارد و موجب سعادت و سرفرازى و سربلندى او در امتحانات الهى مىشود، پژوهش پيرامون علوم الهى و معارف اسلامى و پوشاندن جام عمل به دستورات بلند ربانى مىباشد.
در اين خصوص، دستيابى به حقيقت معارف الهى و آشنايى با جايگا حساس و ويژ آنها در حيات انسانى، ضرورى احساس مىشود.
مركز علمى تحقيقاتى دارالعرفان، در راستاى اهداف الهى خود، اين بار افزون بر استفاده از مطالب پربار و عالمان دانشمند محقّق حضرت استاد حسين انصاريان، با انتشار گلچينى از متن سخنرانىهاى معظّم له، از بيان پر حرارت و جذاب سخنرانىهاى استاد نيز تشنگانِ معارف سراسر نور ائمه اطهار: را بىنصيب نگذاشته و بدون خارج ساختن متن سخنرانى از قالب گفتارى آن، باب ديگرى را براى استفاده از معارف آلالله: و سيراب گشتن از اين چشم پرفيض باز نموده است.
اميد كه با عنايات خاص اهلبيت عصمت و طهارت: بيش از بيش بتوانيم از زمزم معارف آن ذوات مقدّس سيراب گرديم.
مركز علمى تحقيقاتى دارالعرفان الشيعى
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمدلله رب العالمين و الصلوه و السلام على سيد الانبياء و المرسلين حبيب الهنا وطبيب نفوسنا ابىالقاسم محمد صلى الله عليه و على اهل بيته الطيبين الطاهرين المعصومين المكرمين.
ارزش كتاب و كتابخوانى
موضوع كتابت و نگارش از گرانمايهترين و مهمترين امور بشر محسوب مىشود؛ چرا كه كتابت بزرگترين عامل صيانت و نگهبانى از انديشهها و
علوم دانشمندان است.
بقاى علوم و انديشهها كه باعث رشد فكرى و عملى اجتماع مىشود به وجود كتابت است. علم با تمام ارزش ذاتىاش اگر انتقال پيدا نكند و محبوس بماند كوچكترين ارزش ندارد.
توجه اسلام به كسب علم
اسلام، به علم و دانش اهميتى ويژه و ارزشى فوقالعاده مىدهد تا جايى كه دستور داده شده است كه:
«اطْلُب العِلْمَ مِنَ المَهدِ إلَى اللَّحدِ»
«از گهواره تا گور دانش بياموز». و يا پيامبر اسلام (ص) امر مىكنند كه: «طلب دانش بر هر مسلمانى فرض است»[1]. دانشجويان مورد محبت خداوند متعال هستند و باب ارزش نگارش و كتابت فضل علم (ره) كه در روايات و آيات قرآن كريم بابى
[1]. طَلبُ العِلْمِ فريضَهٌ عَلى كُلِّ مُسلِمٍ. الكافى: 1/ 03 حديث 1.
بسيار گسترده است (ره) بيانگر اهتمام ويژه اسلام به علماندوزى است.
ارزش نگارش و كتابت
كتاب يعنى اوراق منظمى كه حاوى يك سلسله مسائل علمى و انديشههاى ژرفنگران مىباشد.
كتاب و نوشته حافظ علوم بشرى و قلعه محصولات فكرى و وسيله انتقال علوم به ديگران و روشنگر زمانها و نسلها است و سبب احياى تاريخ و فرهنگ ملتها و اقوام مختلف است.
اهلبيت عصمت و طهارت: سفارش بسيار زيادى در امر كتابت و نگارش مطالب علمى به صورت مطلق دارند و در روايات مختلف به مطالب ارزشمندى كه دليل ارزش كتاب و نگارش آن است اشاره فرمودهاند.
در اين راستا وجود مبارك رسول اكرم (ص)
مىفرمايند: «علم و دانش را به بند كشيد و از آن نگهبانى كنيد. عرض كردند: چگونه علم را به بند كشيده شود؟ فرمود: كتابت و نگارش آن».[1]
در اين روايت پيغمبر اسلام (ص) بصورت مطلق به كتابت مطلق علم امر مىنمايد.
و يا امام صادق (ع) مىفرمايند:«احْتَفِظُوا بِكُتبِكُم، فَإنَّكُم سَوف تَحتَاجونَ اليها»[2]: «كتابهايتان را نيك نگاهدارى كنيد زيرا كه بزودى به آنها نيازمند خواهيد شد».
«بنويس، و دانش خويش را در ميان برادرانت منتشر ساز و چون مرگت فرار رسد كتابهايت را (از دست مده، مفروش، تلف و پراكنده مساز، بلكه) براى فرزندانت به ارث باقى بگذار. زيرا زمانى پرفتنه و آشوب خواهد آمد كه مردمان تنها
[1]. قيّد والعلمَ، قيل: و ما تقييده؟ قال: كتابتهُ. منيهالمريد: 2/ 151، باب 91، حديث 53.
[2]1. الكافى: 1/ 25، حديث 01.
به كتابهاى خود انس گيرند و سرگرم گردند».[1]اين تعاليم و ده ها مانند آن، باعث شيوع كتابت و نوشتن علم و زياد شدن نسخه كتابها و رواج كتاب و تأسيس كتابخانه و ترويج علم و تأليف و خواندن كتاب و وقف كردن كتاب و كمك به تأسيسات علمى و كتابخانه شده است.
توصيه پيامبر اكرم (ص) و ائمه اطهار (ع)
مردى از انصار به محضر مبارك پيغمبر اسلام (ص) مىرسيد و در مجلس او شركت مىكرد و سخنانى از آن حضرت (ص) مىشنيد كه سخت او را به وجد مىآورد و براى او شگفتانگيز مىنمود، بطوريكه شيفته سخنان آن حضرت (ص) مىشد؛ ولى نمىتوانست آنها را به خاطر بسپارد. لذا نگرانى خود را از جهت ضعف و كمبود حافظه، با حضرت (ص) در ميان گذاشت.
[1]2. اكتْتُب و بُثَّ علمك فى اخوانك فان مت فاورث كتبك بنيك فانه ياتيعلىالناس زمان هرج لا يأنسون فيه الا بكتبهم. الكافى: 1/ 25، حديث 11.
رسول خدا (ص) به او فرمودند: براى حفظ و نگاهدارى اين سخنان، از دست خويش مددگير و به دستش اشاره فرمود كه گفتار و بياناتش را بنويسد[1].
امام مجتبى (ع) فرزندان و خواهرزادگان خود را فرا مىخواند و به آنها مىفرمود: اگر چه شما هم اكنون به عنوان افراد كوچك و خردسال فاميل و قوم و خويش خود بشمار مىآييد ولى اين اميد هم وجود دارد كه بزرگان قوم و گروهى ديگر باشيد؛ لذا بر شما لازم است كه علم و دانش را فرا گيريد. و اگر در جمع شما كسانى ديده شوند كه نتوانند علم و دانش را فرا گيرند و يا در خاطر بسپارند بايد به نگارش علم قيام كرده و آن نوشته علمى را در خانههاى خويش قرار داده و از آن نگهبانى كنند[2].
ابن بصير مىگويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه مىفرمودند: «براى نگارش [حقايق دينى] دست به
[1]. كنزالعمال: 01/ 542 و 942.
[2]. كنزالعمال: 01/ 752.