کتاب آرا المراجع فی الحج

س: هل يجوز قطع الطواف أو السعي اختياراً ثمّ الابتداء من أول العمل؟ ج: لا يجوز القطع على الأحوط الأولى.[1]

الشيخ الصافي: طواف واجب را بدون عذر نبايد قطع كرد و قطع طواف استحبابى بدون عذر جايز است.[2]

الشيخ الفاضل: و كذا المفروض على الأقوى و يجوز الاستيناف قبل فوات الموالاة العرفية ... و لا فرق في ذلك بين قطعه قبل الشوط الرابع أو بعده حتى لو قطعه في أثناء الشوط السابع و استأنفه من رأس فانّ الطواف الثاني صحيح على الأقوى نعم قطع الطواف المفروض مكروه.[3]

الشيخ المكارم: بنا بر احتياط واجب قطع نكند.[4]

الشيخ النوري: جائز است قطع طواف نافله را بدون عذر و اقوى كراهت قطع طواف واجب است بدون عذر و به مجرد خواهش نفس.[5]

الشيخ الوحيد: إذا خرج الطائف من المطاف في طواف الفريضة قبل تجاوزه الشوط الرابع من دون عذر فإن فاتته الموالاة العرفية بطل طوافه.[6]

ترك طواف پس از چهار دور

س: پس از سه دور يا چهار دور طواف را رها مى‌كند و از سر مى‌گيرد بدون قصد زياده فقط براى اينكه دل‌چسب‌تر باشد آيا اين طواف صحيح است يا نه؟

السيد السيستاني: چنانچه جاهل قاصر بوده صحيح است و در جهل تقصيرى محل اشكال است. بلى اگر قبل از چهار شوط از مطاف خارج شد و مشغول عمل‌

[1]الصراط الرابع، ص 163

[2]فرع 480

[3]الجامع ص 80

[4]محشى ص 209

[5]ص 196- م 15 واجبات طواف.

[6]ص 129 م 304

أخرى شد كه عرفاً صدق كند طوافش را قطع كرده و يا قبل از چهار شوط و يا بعد از آن آن‌قدر صبر كرد كه فوت موالاة عرفيه شد طواف دوم صحيح است.[1]

السيد الشبيري: در فرض جهل صحيح و در فرض علم بعد از فوت موالات صحيح است.[2]

*** الشيخ البهجت: صحيح است.[3]

الشيخ الصافي: اگر چهار دور را تكميل كرده باشد محل اشكال است و مقتضاى احتياط اين است كه آن را تمام كند و نماز طواف را بخواند و بعد طواف را استيناف كند.[4]

الشيخ الفاضل: بلى طواف دوم صحيح است.[5]

عجز از اتمام طواف و استنابه

الإمام الخميني (قدس سره): شخصى كه با عجز طواف را قطع كرده و وقت تنگ شد و حمل بر دوش هم ممكن نبود براى او نائب بگيرند.[6]

السيد الخوئي (قدس سره): احتياط آنكه براى باقيمانده نائب بگيرند و شخصاً بعد از زوال عجز احتياطاً باقيمانده را بجا آورد و اصل طواف را اعاده كند.[7]و در جواب كتبى فرموده‌اند: مجالى براى تبعيض در اشواط نيست و بايد براى تمام عمل نائب بگيرد.

السيد الگلپايگاني (قدس سره): بعيد نيست گفته شود كه طواف حكم نماز را دارد و تبعيض در اشواط آن در نيابت محتاج بدليل است.[8]

[1]مهر دفتر

[2]الخاتم.

[3]مهر دفتر

[4]كتبى

[5]كتبى

[6]ص 19

[7]ص 171

[8]شفاهى

السيد السيستانى: إذا علم مسبقاً عجزه عن إتمام الطواف استناب للتمام و كذا إذا طرأَ عليه العجز قبل إتمام الشوط الرابع و أما إذا طرء عليه العجز بعد إتمامه فالأقرب جواز الاستنابة للباقي.[1]

السيد الشبيري: اگر در اثناء مريض شد و قطع كرد اگر قبل از 5/ 3 باشد بعد از بهبودى يك طواف كامل بجاآورد و اگر خوب نشد براى طواف كامل نائب بگيرد و اگر بعد از 4 شوط بود براى تكميل نائب بگيرد و كافى است و اگر بين 5/ 3 و 4 بود براى اتمام نائب بگيرد و اگر خودش بهبودى يافت طواف را اعاده كند.[2]

و در ص 69: اگر مى‌توانند با وسيله‌اى مانند چرخ خودشان طواف كنند در مطاف و خودشان چرخ را راه ببرند، و الا بر روى دوش ديگران يا چرخ در داخل مطاف و الا نائب بگيرند تا در مطاف طواف كند.

*** الشيخ البهجت: اگر نتوانست طواف را تمام كند در آخر وقت نائب بگيرد و قد سبقه في هذا الرأي السيد الخوئى و الإمام الخميني و الشيخ الأراكى.[3]

اگر قادر بر اتمام نباشد تا تنگى وقت صبر كند، اگر به هيچ نحو نشد براى او نائب بگيرند در اتمام... عاجز طواف در چند مرحله انجام دهد، قبل از 4 مع عدم فوت الموالاة، و بعد از 4 مطلقاً.[4]

الشيخ التبريزي (قدس سره): و إن كان بعد الرابع فالأحوط أن يستنيب للمقدار الباقي و يحتاط بالإتمام و الإعادة بعد زوال العذر.[5]

الشيخ الفاضل: اگر با عذر قطع كرد و نتوانست بجا آورد تا وقت تنگ شد و‌

[1]ص 106 ملحق

[2]ص 67

[3]آراء المراجع، قديمي.

[4]مناسك، ص 112 و 161

[5]ص 153

حمل هم ممكن نبود براى او نائب بگيرند و در فرع ديگر در عجز بعض، نائب براى كل طواف بگيرد.[1]

الشيخ المكارم: در مناسك متعرض نيابت در فرع مزبور نشده.

الشيخ الوحيد: إذ التجأ الطائف إلى قطع طوافه لمرض كصداع أو وجع في البطن فإن كان ذلك قبل إكمال الشوط الرابع لزمته الإعادة و إن كان بعده فالأحوط أن يستنيب للمقدار الباقي و يأتي بطواف كامل بقصد الأعم من الإتمام و التمام.[2]

أقول: ظاهر اين است كه براى كل طواف نائب بگيرند يا لا اقل مطلق است.

قطع طواف براى درك جماعت

الإمام الخميني (قدس سره): جائز است قطع و از هرجا قطع كرد از همان‌جا اتمام كند و احوط اتمام و اعاده است و سزاوار نيست اين احتياط ترك شود.

السيد الخوئي (قدس سره): قطع جائز است و بعد از نماز از هركجا قطع نمود شروع و اتمام نمايد.[3]

السيد الگلپايگاني (قدس سره): جائز است قطع بلكه مستحب است و از هركجا قطع كرد بعد از نماز تمام كند. و احوط آنكه اگر قبل از چهار باشد اتمام و اعاده نمايد.[4]

و في المجمع 480: اگر قبل از اكمال چهار استيناف كند طواف و عمره او صحيح است لكن بايد طواف ناقص را خودش يا نائب او تكميل كند.

السيد السيستاني: إذا قطع الطواف لدرك الصلاة الجماعة أتمه بعد الفراغ من صلاته من موضع القطع مطلقاً و إن كان الأحوط إعادته بعد الإتمام أيضاً إذا كان القطع قبل تمام الشوط الرابع.[5]

[1]ص 205 محشى

[2]ص 129

[3]كتبى و منية المسائل ص 89، صراط النجاة، ج 2، ص 232.

[4]احكام عمره.

[5]ص 160

السيد الشبيري: قطع طواف براى رسيدن به نماز جماعت جائز است و بعد از نماز طواف را تمام مى‌كند.[1]

*** الشيخ البهجت: در طواف اگر موالات عرفيه بهم نخورد اشكال ندارد و اگر بهم خورد و قبل از چهار بود احتياط با اكمال آن و اعاده است ولى در سعى چون موالات معتبر نيست با فرض عذر كه مورد سؤال است مانع ندارد.[2]

الشيخ التبريزي (قدس سره): در مناسك متعرض فرع مزبور نشده و في الضميمة ص 32: از جايى كه قطع كرده بعد از نماز را ادامه دهد.

الشيخ الفاضل: جائز است بلكه مستحب است قطع كند براى رسيدن به نماز جماعت يا رسيدن به وقت فضيلت نماز واجب و از هرجا قطع كرد از همان‌جا بعد از نماز اتمام كند و احتياط اتمام و اعاده است. بلى اگر بعد از چهارم بوده است اتمام كافى است.[3]و في الجديد: تخلل الجماعة لا تضرّ بالطواف قبل الأربعة أو بعدها إذا اشتغل به بعد الصلاة.[4]

الشيخ المكارم: در مناسك متعرض فرع نشده.

الشيخ الوحيد: و يستحب قطع الطواف و إن كان فريضة لإدراك صلاة الفريضة ثمّ يعود فيتم ما بقي من طوافه.[5]

لك در ايام عادت

الإمام الخميني (قدس سره): در فرض مزبور در ايام عادت ممكن است يك يا دو لكه‌

[1]حاصل مسأله ص 65

[2]ص 161

[3]حاصل دو مسأله ص 206

[4]ص 70

[5]ص 130

كم رنگ ببيند اين خون چه حكمى دارد؟

ج: حكم استحاضه دارد و بايد به وظيفه مستحاضه عمل كند.[1]

السيد الگلپايگاني (قدس سره): س: به واسطۀ خوردن قرص و يا تزريق آمپول جلو عادت را گرفته لكن در ايام عادت روزى يك لحظه خون مى‌بيند با وصف مذكور طواف و نماز او چگونه است؟

ج: با انجام اعمال مستحاضه طواف و نماز او صحيح است.[2]

السيد السيستاني: لا يجري على الدم المتقطع في مفروض السؤال حكم دم الحيض بل يجري عليه حكم الاستحاضة بلا فرق بين كونه بصفة الحيض أو لا.[3]

السيد الشبيري: در فرض مسأله- خونى كه در ايام عادت مى‌بيند هرچند سه روز مستمر نباشد و صفات حيض نيز نداشته باشد حكم حيض را دارد.[4]

و در مسأله 402: اگر صاحب وقتيه و عددية در وسط پاك شد و طواف نماز را در پاكى انجام داد و بعد لك ديد اعمالش صحيح است.[5]

و در مسأله 644: اگر زنى در اثناء حيض مدتى پاك باشد حتى در باطن فرج حكم حيض ندارد. پس اگر در عرفات يا مشعر لك ديد و يقين كرد كه خون حيض است و قبلًا پاك نبوده گرچه به حسب عادت پاك بوده اعمال قبلى او صحيح است و بايد حج تمتع را تمام كند.

*** الشيخ البهجت: تعمل عمل المستحاضة إلا إذا علمت أن في باطن الفرج دماً.[6]

منه أيضاً: س: رؤية الدم في أيام العادة فهل يجوز المنع بالعلاج؟

ج: إذا انقطع الدم بالعلاج فليست بحائض.[7]

الشيخ التبريزي (قدس سره): اگر استمرار تا سه روز نداشته باشد استحاضه است و‌

[1]ص 139 طبع پنجم مع التلخيص.

[2]مجمع ص 472

[3]ملحق ص 92 س 194

[4]مسأله 400

[5]444 و 644

[6]مسأله 174

[7]ص 240

اعمال مستحاضه را بايد انجام داد.[1]

و في الصراط ج 3 ص 188 نظر السيد الخوئي و الشيخ التبريزي: لا بأس بالطواف و الصلوة في الفرض.

[1]بانوان ص 21

ملحقات نماز طواف