کتاب آرا المراجع فی الحج

رمى در شب

الإمام الخميني (قدس سره): كسى كه از رمى روز عذر دارد مى‌تواند شب رمى كند شب قبل يا شب بعد و اگر از رمى روز يازدهم هم معذور است مى‌تواند شب يازدهم بعد از رمى روز عيد رمى روز يازدهم را هم بجاآورد.[1]

السيد الخوئي (قدس سره): كسانى كه در روز نمى‌توانند رمى كنند جايز است براى آنها رمى را شب آن روز انجام دهند[2]و در كتبى- معذوريت زنها مطلق است ولى مال هرروزى را بايد شب آن روز بجاآورند. پس رمى يازدهم را بايد شب يازدهم بجاآورند نه شب دوازدهم.

السيد الگلپايگاني (قدس سره): جايز نيست رمى جمره در شب مگر براى مريض و خائف و كسانى كه از رمى در روز عذر داشته باشند و تا وقتى كه خودشان بتوانند در شب رمى كنند نبايد در روز براى خود نائب بگيرند و فرق نيست در جواز رمى در شب براى صاحبان عذر كه شب قبل رمى كنند يا شب بعد.

[1]محشى ص 416

[2]مسأله 438

السيد السيستاني: و يجزي للنساء و سائر من رخص لهم الإفاضة من المشعر في الليل أن يرموا بالليل (ليلة العيد)[1]

و قال في ص 217: يستثنى وجوب الرمى في النهار لكل معذور من المكث في منى نهاراً فيرمي بالليل.

السيد الشبيري: شب قبل رمى كند. ص 236 و اين رمى ادا است نه قضا و نه تعجيل.[2]

*** الشيخ البهجت: اگر در روز نتواند، تأخير بياندازد به شب و اگر مى‌داند كه روز نمى‌تواند شب قبل بجاآورد.[3]

الشيخ التبريزي (قدس سره): نفس عبارة الوحيد او قريبة منها.[4]

الشيخ الصافي: ص 152 مسأله 167: نفس عبارت السيد الگلپايگاني (قدس سره) در رساله م 166 در ص 131‌

الشيخ الفاضل: شب بعد و شب قبل فرق نمى‌كند. و مى‌توانند رمى دو روز را يك شب انجام دهند.[5]و در ص 343 محشى، صاحبان عذر مى‌توانند شب عمل كنند هروقت شب باشد.

الشيخ الوحيد: يجوز للخائف على نفسه أو ماله أو عرضه و كذا الشيخ و النساء و الصبيان و الضعفاء الرمي ليلة ذلك النهار. و براى افراد استثنا شده در صورت ترس همه را در يك شب.[6]

أقول: أضف إلى ذلك قوله دام ظله في آخر مناسكه ص 388 يرمي النساء و الضعفاء جمرة العقبة في ليلة العيد بأنفسهم فان لم يتمكنوا منه أيضاً استنابوا‌

[1]ص 193

[2]كتبى

[3]ص 196

[4]ص 212

[5]م 1036

[6]ص 222 اخير

غيرهم للرمي نهاراً أما رمي الجمار يوم الحادي عشر و ما بعده فيستنيبون و لا يجزي منهم الرمي ليلًا. و في مسألة 433: و لو لم يتمكن من ذلك جاز الجمع في ليلة واحدة.[1]

رمى در طبقه فوقانى

الإمام الخميني (قدس سره): رمى در طبقه دوم جمرات جايز است و لازم نيست در طبقه اول رمى كند.[2]

السيد الخوئي (قدس سره): إذا زيد على الجمرة في ارتفاعها ففي الاجتزاء برمي المقدار الزائد إشكال.

السيد الگلپايگاني (قدس سره): رمى در طبقه فوقانى خلاف احتياط است.

السيد السيستاني: الأحوط في رمي الجمار المقدار الذي كان موجوداً منها في عصر النبي و الائمة:.[3]

السيد الخامنه‌اي: الظاهر جواز الرمي من الطابق الثاني و إن كان الأحوط الرمي من المكان المتعارف عليه سابقاً.[4]

السيد الشبيري: رمى جمرات از طبقه فوقانى جايز و كافى است.[5]

*** الشيخ البهجت: ميزان صدق رمى جمره است و لو از طبقه دوم باشد و حتى اختياراً كفايت مى‌كند.[6]

الشيخ التبريزي (قدس سره): المنقول منه عدم الجواز. و في الضميمة ص 46: كفايت رمى از طبقه فوقانى محل اشكال است. مگر بتواند از بالا قسمت پائين جمره را‌

[1]ص 313

[2]ص 249.

[3]ص 390

[4]ص 41

[5]ورقه ص 9 و مسأله 681

[6]ص 163

رمى كند و اگر در تمام روز متمكن نيست شب قبل رمى كند.

الشيخ الصافي: رمى در مقدار اضافه بر جمره خلاف احتياط است.

(مناسك: مگر اينكه از بالا به قسمت قبلى بزند).[1]

الشيخ الفاضل: در طبقه دوم جمرات رمى جايز است و لازم نيست رمى در طبقه اول باشد. متن عبارت امام (قدس سره)[2]

الشيخ المكارم: ظاهر اين است كه به هنگام ازدحام مانعى ندارد از طبقه دوم رمى كند.[3]

الشيخ النوري: رمى در طبقه دوم جايز است.[4]

الشيخ الوحيد: إذا زيد على الجمرة في ارتفاعها فالأحوط أن يرمي المقدار الذي كان سابقاً.[5]

عجز از بعض رمى

س: براى رمى سه سنگ ريزه قادر است براى باقى نائب بگيرد يا براى كل رمى؟

السيد السيستاني: بنا بر احتياط نائب، هفت سنگ ريزه بزند به قصد انجام وظيفه اعم از اتمام يا تمام.

السيد الشبيري: براى كل نائب مى‌گيرد.[6]

*** الشيخ البهجت: براى باقى.[7]

الشيخ التبريزي (قدس سره): براى كل رمى نائب بگيرد.[8]

[1]كتبى.

[2]ص 416

[3]ص 142

[4]ص 369

[5]ص 161

[6]الخاتم.

[7]مهر دفتر.

[8]كتبى.

الشيخ الصافي: احتياط آن است نائب چهار سنگ ديگر را بزند و بعد هم رمى را تماماً به نيابت انجام دهد.[1]

الشيخ الفاضل: احتياط آن است كه آن مقدار كه خود قادر است خودش انجام دهد و نائب بقيه عمل را تمام كند و سپس يك بار نائب تماماً اعاده نمايد.[2]

استنابه در رمى

س: كسانى كه از رمى روز معذورند ولى مى‌توانند شب رمى كنند آيا مى‌توانند در روز نائب بگيرند؟

الإمام الخميني (قدس سره): معذور از رمى در روز جايز است شب آن روز يا شب بعد انجام دهد.[3]

السيد الخوئي (قدس سره): في الملحق ص 339 س: إذا علمت الزحام هل يجوز لها الاستنابة؟ ج: يجب الصبر و تحري الخلوة و إذا ذهبت إلى الجمرة و رأت ازدحاماً شديداً جازت الاستنابة و يجزي.

منه أيضاً: المريض الذي لا يرجى برؤه إلى المغرب يستنب لرميه و لو اتفق برؤه قبل غروب الشمس رمى بنفسه على الأحوط.[4]

السيد الگلپايگاني (قدس سره): س: كسانى كه از رمى روز معذورند ولى مى‌توانند شب رمى كنند آيا مى‌توانند در روز نائب بگيرند؟

ج: بايد شب رمى كنند.[5]

السيد السيستاني: إن جواز الرمي ليلًا فيما عدا رمى جمرة العقبة ليلة العيد‌

[1]كتبى.

[2]كتبى.

[3]مع التلخيص محشى ص 410

[4]ص 436

[5]ص 372 م 962- اخير.

مختص بمن كان معذوراً عن المكث بمقدار الرمي في منى نهاراً كالخائف و أما النساء و الضعفاء و المرضى و نحوهم ممّن لا يتيسّر لهم الرمي في النهار لكثرة الزحام فعليهم الاستنابة في ذلك و إن كان الأحوط الأولى الجمع بين الاستنابة و الرمي ليلًا.[1]

السيد الشبيري: بيمار و كودك و ناتوان كه رمى روز و شب براى آن ها مشقت دارد و كسانى كه رمى در شب و روز بر آنها حرجى است مى‌توانند در روز نائب بگيرند.[2]

*** الشيخ البهجت: كسى كه نمى‌تواند در روز رمى كند مثل پيرمرد و ضعيف جايز است رمى را شب آن روز انجام دهد با علم به عدم تمكن از رمى در روز.[3]و بيمارى كه اميد بهبودى تا مغرب را ندارد نائب بگيرد و اگر خوب شد اعاده لازم نيست.

الشيخ التبريزي (قدس سره): نفس عبارة السيد الخوئي (قدس سره).

الشيخ الصافي: حاشيه ندارد.

الشيخ الفاضل: حاشيه ندارد.

الشيخ المكارم: حاشيه ندارد.

الشيخ النوري: حاشيه ندارد.

الشيخ الوحيد: وافق السيد الخوئي (قدس سره) في المقدار المذكور.

مؤلف: گفته شد كه اگر از رمى روز عاجز است مقتضاى احتياط جمع بين استنابه و رمى در شب است.

[1]الملحق ص 162

[2]ص 235

[3]م 438

رمى در يك شب يا دو شب

س: اگر از رمى روزها عاجز باشد و رفتن هر شب در جمرات براى او مشقت داشته باشد اجازه مى‌دهيد كه در يك شب مثل شب يازدهم يا شب دوازدهم همه جمرات را رمى كند يا نه؟

السيد السيستاني: در فرض مزبور كه در روز نمى‌تواند يا حرجى است نائب بگيرد و تقديم آن در شب قبل مجزى نيست.[1]

السيد الشبيري: اگر از رمى شب قبل عاجز شد در روز براى رمى نائب مى‌گيرد و در يك شب رمى چند روز جايز نيست.[2]

*** الشيخ البهجت: بر حسب نوشته آقاى محفوظى دام عزه اگر تا شب دوازدهم انجام نداده و در روز متمكن نيست تمام رمى‌ها را بجاآورد با تقديم قضاها بر ادا.[3]

الشيخ التبريزي (قدس سره): در فرض سؤال رمى روز اول را در شب قبل از آن بجاآورد و نسبت به رمى روزهاى بعد كه در شب هم براى او مشقت دارد براى رمى در آن روز نائب بگيرد.[4]

و اما نوشته آقاى قديرى: اگر از رمى در روز معذور است مى‌تواند شب قبل يا شب بعد رمى كند.

بنابراين شب عيد فقط مى‌تواند رمى روز عيد را انجام دهد- و شب يازدهم مى‌تواند رمى روز دهم و روز يازدهم و شب دوازدهم مى‌تواند رمى يازدهم و دوازدهم را بجاآورد.

[1]مهر دفتر.

[2]الخاتم.

[3]مهر دفتر.

[4]كتبى.

الشيخ الصافي: اگر رمى در شب مشقت زياد كه نوعاً قابل تحمل نيست نداشته باشد بايد در هر شب رمى كند و اگر مشقت زياد داشته باشد مى‌تواند همه را در شب دوازدهم رمى كند.[1]

لزوم ترتيب در جمرات مطلقا

الإمام الخميني (قدس سره): ترتيب در جمرات ثلاث واجب است و فرقى نيست كه خلاف از روى عمد يا جهل يا سهو و نسيان باشد؟[2]

السيد الگلپايگاني (قدس سره): فلو خالف الترتيب أعاد الرمي من أوّله بالترتيب الأولى ثمّ الوسطى ثمّ جمرة العقبة.[3]

السيد السيستاني: وجب الرجوع إلى ما يحصل الترتيب و لو كانت المخالفة.[4]

السيد الشبيري: اگر به ترتيب بجاآورد نياورد بايد دوباره بجاآورد و فرقى بين علم و عمد و سهو و نسيان و ندانستن نيست.[5]

*** الشيخ البهجت: اگر خلاف ترتيب شد واجب است دوباره رمى كند هرچند خلاف از روى جهل و فراموشى باشد.[6]

الشيخ التبريزي (قدس سره): نفس عبارة السيستاني و الوحيد.[7]

الشيخ الصافي: اگر بر خلاف ترتيب رمى كند بايد دوباره از سر بگيرد تا ترتيب به عمل آيد.[8]

الشيخ الفاضل و الشيخ المكارم و الشيخ النوري: حاشيه ندارند.

[1]كتبى.

[2]محشى ص 410

[3]ص 195

[4]ص 216

[5]محصل دو مسأله ص 236

[6]ص 151

[7]ص 212

[8]رمى جمرات.