است؟ يا آن كه «حل» مقابل مكّه و منى و مزدلفه است؟ در صورتى كه به معناى اول باشد پس براى كسى كه داخل شهر مكّه است- نه كسى كه خارج از آن است- مىتواند براى عمره مفرده از منى محرم شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: حل در برابر حرم است و حدود حرم مشخّص و معلوم نيست، بلى مزدلفه داخل در حرم است و همچنين منى، نيز داخل در حرم است گرچه حدود آن هم از همه جهات معلوم و مشخّص نيست، و اللَّه العالم.
مسائلى از نذر براى احرام بستن پيش از ميقات:
(353)
اگر نذركننده پيش از رسيدن به ميقات بگويد «نذرت للَّه ان احرم للعمرة؛ براى خداوند نذر كردم كه براى عمره محرم شوم» آيا نذر او صحيح است، و اگر به زبان ديگرى- غير از زبان عربى- نذر كرد، نذرش چگونه است؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صحّت نذر او اشكال است، در صيغه مزبور نذر را براى خداوند تبارك و تعالى قرار داده است در حالى كه در نذر كردن شرط است كه كار را براى خداوند تبارك و تعالى نام ببرد و قرار دهد گرچه به زبان غير عربى باشد، و اللَّه العالم.
(354)
آيا نذر كردن باين صورت صحيح است كه گفته شود «للَّه علىّ نذر... براى به خدا بر من است نذرى...» و اگر كسى بدين گونه براى احرام نذر كرده باشد، آيا احرام او صحيح است؟
[جواب]
باسمه تعالى: در تحقق نذر با اين صيغه اشكال است، زيرا كه نذر به احرام تعلق نگرفته است بلكه به نذر به احرام تعلق گرفته است و مجزى بودن- حجة الاسلام- اشكال دارد، و در صورتى كه استطاعت او باقى بماند احتياط آن است كه آن را اعاده كند، و اللَّه العالم.
(355)
اگر كسى از همه شرايط وجوب حج برخوردار بود. اما مىدانست كه بخاطر تنگى وقت احرام بستن از ميقات را درك نخواهد كرد در چنين حالتى، آيا مىتواند پيش از ميقات با نذر احرام ببندد؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى چنين كارى امكان دارد، و اللَّه العالم.
(356)
آيا نذر كردن براى احرام پيش از ميقات براى كسى كه با اين نذر مجبور است كه مرتكب استظلال حرام گردد، (مانند نذر احرام بستن داخل هواپيما پيش از رسيدن به ميقات) صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى، صحيح مىباشد، و اللَّه العالم.
(357)
كسى كه در عمره مفرده يا حج تمتع از طرف ديگرى نائب شده است، آيا جايز است كه پيش از ميقات با نذر محرم شود، يا آن كه لازم است كه احرامش را از خود ميقات انجام دهد؟
[جواب]
باسمه تعالى: فرق ميان نائب و غير او نيست، بلى، اگر ظاهر قرارداد اجاره بدين گونه بود كه بايد از يكى از ميقاتها محرم شود بايد بهمان نحو كه ظاهر اجاره است احرام ببندد، و اللَّه العالم.
(358)
مىدانيم كه احرام بستن با نذر پيش از ميقات صحيح است و
همچنين اين كار در هواپيما نيز صحيح مىباشد، همانگونه كه اين موضوع از مناسك حج بدست مىآيد. اما برخى از علما در اين باره اشكال گرفتهاند از جهت اينكه هنگامى كه نذركننده مثلًا چنين مىگويد: «براى خدا بر من است كه در اين مكان محرم شوم» هواپيما به سوى مكان ديگرى پرواز كرده كه غير از آن مكان قبلى آن كه نذر در آنجا انجام شده. آيا اين اشكال درست است، در هر حال احرام بستن در هواپيما چگونه صحيح مىشود؟
[جواب]
باسمه تعالى: اشكالى ندارد، زيرا كه قصد او محرم شدن از هنگام فارغ شدن از اجراى صيغه شرعى و از آن جائى است كه در آن لحظه، بدانجا خواهد رسيد، و اللَّه العالم.
(359)
كدام يك بهتر است، احرام بستن از ميقات يا احرام بستن از جاى ديگر با نذر؟
[جواب]
باسمه تعالى: احرام بستن از ميقات برتر است، و اللَّه العالم.
(360)
اگر كسى در مكّه است و بخواهد كه عمره مفرده بجا آورد، آيا جايز است كه با نذر از همان جا- از مكّه- محرم شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: نه، جايز نيست و احرام بستن از آنجا مجزى نمىباشد و براى صحّت عمره در مورد مزبور بايد از ادنى الحل محرم شود، و اللَّه العالم.
(361)
كسى كه قبل از ميقات با نذر محرم شده است در صورتى كه از ميقات بگذرد، آيا تجديد نيّت و تلبيه مستحب مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: چنين كارى مستحب نمىباشد، هر چند كه از ميقات بگذرد مگر به نيّت رجاء مطلوبيت، و اللَّه العالم.
(362)
اگر مكلف نذر كرد كه قبل از ميقات محرم شود اما مخالفت كرد و از خود ميقات محرم شد، آيا حكم به صحت احرامش مىشود يا آن كه حتماً بايد برگردد (و از جائى كه نذر كرده، محرم شود)؟
[جواب]
باسمه تعالى: احرامش صحيح است، اما اگر عمداً چنين كارى كرده باشد كفاره مخالفت با نذر بر او واجب مىشود، و اللَّه العالم.
(363)
آيا نذر كردن زن براى احرام بستن قبل از ميقات بدون اجازه همسرش، در موارد ذيل جايز است؟
الف- اگر نذر كردن او منافاتى با حق همسرش بمنظور كامجوئى نداشته باشد. مثلًا اگر در اين مدت، از همسرش فرسنگها دور باشد؟
ب- اگر حج واجبى همچون حجة الاسلام باشد يا آن كه حج نذرى و مانند آنها باشد كه قبل از ازدواج نذر كرده باشد؟
ج- اگر عمره مفردهاى با نذرى كه قبل از ازدواج كرده بر او واجب شده باشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: الف- اگر منافاتى با حقّ همسرش نداشته باشد اشكالى ندارد، و اللَّه العالم.
ب- اگر پس از خارج شدن بسوى سفر حج نذر كرده باشد اشكالى ندارد، و همچنين در مورد حجّى كه با نذر واجب شده است، اگر منافاتى با
حقّ همسرش نداشته باشد. مثلًا اگر سفر كردن براى حج با اجازه او باشد، و اللَّه العالم.
ج- اگر نذر او قبل از ازدواج يا بعد از آن باشد و منافاتى با حق همسرش داشته باشد حتماً بايد از همسرش اجازه بگيرد، و اللَّه العالم.
(364)
اگر زنى بدون اجازه همسرش پيش از ميقات با نذر محرم شده باشد و اعمال عمره تمتع را نيز انجام داده باشد، آيا عمره او صحيح است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر صحيح بودن اعمال حج واجب متوقف بر آن باشد و يا آن كه احرام بستن او پيش از ميقات منافاتى با حقّ همسرش نداشته باشد مثلًا همسرش با او در سفر همراه نباشد، مانعى ندارد، و اللَّه العالم.
مسائلى درباره احرام با نذر از جدّه
(365)
آيا احرام بستن از جدّه براى حج يا عمره جايز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: احرام بستن از جدّه- هر چند با نذر هم كه باشد- جايز نيست مگر براى كسى كه منزلش در جدّه باشد كه در اين صورت احرام بستن از آن مطلقاً براى او جايز مىباشد، و اللَّه العالم.
(366)
بر مبناى نظر مرحوم آية اللَّه العظمى خوئى قدس سرّه و حضرتعالى، آيا احرام بستن از جدّه با نذر جايز است، و اگر جواب منفى است از حضرتعالى درخواست مىشود كه دليل علمى و كيفيت اشتغال ذمه و وجوب خارج شدن از آن را هر چند بصورت مختصر، بيان فرمائيد.
[جواب]
باسمه تعالى: احرام بستن از جدّه جايز نيست، و كسى كه نمىخواهد به يكى از ميقاتها برود لازم است كه پيش از جدّه و قبل از رسيدن به محاذى ميقات نذر كند كه محرم شود. مثلًا پيش از سوار شدن به هواپيما نذر كند كه محرم شود و اما پس از رسيدن به جدّه حتماً بايد به يكى از ميقاتها مانند جحفه برود زيرا كه تا كنون ثابت نشده است كه جدّه محاذى ميقات است و رأى مرحوم آية اللَّه العظمى خوئى قدس سرّه نيز چنين بوده است، و اللَّه العالم.
(367)
حجاج، از لبنان يا كشورهاى ديگر كه با هواپيما (به جدّه) مىآيند.
براى رفتن به جحفه زحمت و رنج بسيارى را متحمل مىشوند و تقريباً دويست كيلومتر راه را طى مىكنند چه مانعى دارد كه از جدّه، يعنى از خود فرودگاه جدّه با نذر محرم شوند، و در ادنى الحل آن را تجديد كنند. چه اينكه مرحوم آية اللَّه العظمى حكيم قدس سرّه چنين اجازهاى مىدادند، نظر حضرتعالى چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: چنين كارى جايز نيست. اما براى كسى كه وارد جدّه شده است امكان دارد كه بدون احرام به «رابع» كه در راه مدينه منوّره است، برود و با نذر از آنجا محرم شود زيرا كه اينجا پيش از جحفه قرار گرفته است، و اللَّه العالم.
(368)
آيا جايز است كه با نذر از جدّه محرم شد، و كسى كه حكم را نمىدانسته و چنين كارى را كرده است و بعد از تمام شدن اعمال فهميده حكمش چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صورت اختيار، چنين كارى جايز نيست. زيرا معلوم نيست كه جدّه پيش از ميقات قرار دارد. بلكه احرام بستن در صورتى صحيح است كه با نذر قبل از ميقات محرم شود يا آن كه از خود ميقات محرم شود، اما در صورت اضطرار كه نتواند به ميقات برود و از آنجا محرم شود و با نذر از شهر و ديار خويش و يا در هواپيما پيش از رسيدن به جده محرم نشده بايد ميان احرام از جدّه با نذر و تجديد احرام در خارج از حرم، از ادنى الحل احتياطاً جمع كند و در صورتى كه براى او بازگشتن به ميقات امكان نداشته باشد و احرامش را قبل از داخل شدن در حرم تجديد نكرده باشد- همانگونه كه در سؤال آمده است- و يا آن كه مىتوانست به ميقات بازگردد اما برنگشت بلكه به احرام از جدّه اكتفا كرد، در اين صور احتياط واجب آن است كه حج را اعاده كند، و اللَّه العالم.
(369)
ضرورتى كه اجازه مىدهد كه كسى از جدّه با نذر محرم شود، چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر براى كسى امكان ندارد كه به يكى از ميقاتها برگردد و از آنجا محرم شود، از جدّه با نذر محرم شود سپس در ادنى الحل آن را تجديد كند، و اللَّه العالم.
(370)
اگر حاجى مسافرت كرد و هنگامى كه به فرودگاه جدّه رسيد او را از رفتن به ميقاتها بازداشتند و او را مجبور به رفتن به مكّه كردند. از فرودگاه- كه ميقات نيست- محرم شد، آيا اين احرام بستن از فرودگاه
مجزى مىباشد؟ يا آن كه بر او واجب است كه براى تجديد احرام به ادنى الحل برود؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه در صورتى كه نتواند به يكى از ميقاتها برود- همانگونه كه از ظاهر سؤال چنين برداشت مىشود- در ادنى الحل احرامش را تجديد كند، و اللَّه العالم.
(371)
آيا بنظر حضرتعالى، احرام بستن از جدّه براى كسى كه مثلًا براى تجارت آمده است. سپس ناگهان تصميم گرفت كه به عمره مفرده برود صحيح مىباشد؟ و در اين حالت آيا احرام بستن با نذر صحيح است؟ و نظر مرحوم آية اللَّه العظمى خوئى قدس سرّه در اين باره چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مذكور چنانچه شخص نتواند به يكى از ميقاتها برود بايد بين احرام بستن از جدّه با نذر و تجديد احرام به نيّت رجاء به هنگامى كه به ادنى الحل مىرسد، جمع كند، و اللَّه العالم.
(372)
كسى كه بخاطر كارى، وارد شهر جدّه شد، سپس ناگهان تصميم گرفت كه عمره مفردهاى بجا آورد در همان هتل، بدون نذر محرم شد، آيا احرام او منعقد شده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر با همان احرام، عمرهاش را بجا آورده است و بعد از آن كه از اعمال خود فارغ شد حكمش را فهميد چيزى بر او نيست. و اگر قبل از انجام دادن عمره مفرده فهميد احتياط آن است كه به يكى از ميقاتها رفته و از آنجا محرم شود تا عمرهاش بصورت صحيح صورت گيرد، و اللَّه العالم.