(559)
بكار بردن چتر در منى و عرفات و داخل شهر مكه قديمى، جايز است يا خير؟
[جواب]
باسمه تعالى: مشهور نزد فقها اين است كه جايز است و احتياط در ترك آن حتى در مكه قديمى است مگر اينكه در اطراف منزل مسكونى خود باشد، و اللَّه العالم.
(560)
بر شخص محرم آيا جايز است در مكه مكرمه و همچنين در عرفات و مشعر الحرام و منى هست در حال راه رفتن به وسيله چتر زير سايه قرار گيرد؟ و در صورتى كه در حال راه رفتن صحيح و جايز باشد، آيا در حال حركت در خودروى بىسقف، نيز صحيح و جايز مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه در حال حركت از اين كار خوددارى كند، حتى در مكه قديمى، بلى رفتن زير سايه منازل و اماكنى كه در آنها سكونت مىكند يا در بين راه در آنها توقف مىكند مانعى ندارد، و اللَّه العالم.
(561)
بر شخص محرم آيا جايز است كه در حال پيادهروى به وسيله سايبانى زير سايه قرار گيرد و يا آن كه در مكه و عرفات و مزدلفه و منى سوار خودروى سقف دار گردد؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه به هنگام حركت كردن- حتى اگر حركت و سير او بصورت سفر هم نباشد- از زير سايه رفتن خوددارى كند، و اللَّه العالم.
(562)
بر شخص محرم آيا جايز است هنگامى كه از مدينه منوره به مكه
مكرّمه منتقل مىشود، زير سايه برود؟ اگر پاسخ آن منفى است پس حكم محرمى كه به هنگام شب به وسيله خودروى خود از منطقهاى به منطقه ديگرى جابجا مىشود، در حالى كه شيشههاى وسيله نقليه خود را باز مىگذارد به گونهاى كه فضاى بيرون آن يا همانند فضاى درونى خودرو مىگردد يا آن كه اندكى با آن تفاوت دارد، اگر فضاى درونى بيش از فضاى بيرونى- وسيله نقليه- ناراحتكننده بود مانند فرض ذكر شده، و اين ناراحتى ناشى از سرعت خودروئى است كه اين تندباد را به وجود آورده، حكمش چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط، زير سايه رفتن حتى در شب هم جايز نيست و اين حالت ذكر شده بنا بر احتياط واجب دليل و مجوّزى براى زير سايه رفتن مردان نمىشود، و اللَّه العالم.
(563)
شخص محرمى سوار بر خودروئى سقف دار شد و پايبند به كفاره آن هم گرديد، حال اين سؤال مطرح مىشود: آيا در اين صورت جايز است كه شيشههاى سمت راست و چپ خود را ببندد و كولر آن را بكار بيندازد؟ با توجه به اينكه او مجبور به سوار شدن در خودروى سقف دار مىباشد، اما مجبور به بستن شيشههاى آن نمىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض سؤال؛ زير سايه رفتن براى او جايز است، اما يك كفاره دارد، ولى احتياط آن است كه شيشههاى ماشين را نبندد، ولى با بستن آنها كفاره متعدد نمىشود، و اللَّه العالم.
(564)
حضرتعالى در مسأله 269 در مناسك چنين فرمودهايد: «... و زير سايه محمل رفتن هنگام سير ... عيبى ندارد» اين سؤال مطرح مىشود:
اين «عيب نداشتن» آيا نسبت به كسى است كه سوار خودرو شده است اگر با استفاده از بدنه و كناره داخل خودرو زير سايه برود؟ يا آن كه نسبت به كسى است كه سوار خودرو نمىباشد اما اگر آن خودرو از كنار او بگذرد سايهاى از آن بوجود مىآيد كه سايهاش بر سر او مىافتد؟
[جواب]
باسمه تعالى: منظور همان مورد دوم است، و اللَّه العالم.
(565)
پس از رسيدن به مكه؛ آيا جايز است كه در خودروئى سقف دار سوار شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه در حال نقل و انتقال داخل شهر مكه نيز آن را ترك كند، و اللَّه العالم.
(566)
اگر حاجى در يكى از محلههاى جديد مكه- مثلًا عزيزيه- مسكن گزيند و در حال احرام بخواهد به سمت مكه قديمى برود، آيا جايز است كه در خودروئى سقف دار سوار شود؟ يا آن كه جايز بودن آن فقط مخصوص همان محلهاى است كه در آن سكونت گزيده است؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط در ترك آن است حتى در خيابانهاى مكه قديمه، و اللَّه العالم.
(567)
اگر آفتاب و گرما و سرما و باران و باد نباشد و زير سايه رفتن برابر و يكسان با نرفتن باشد، اما خودرو در حال حركت، تندبادى بوجود آورد،
به گونهاى كه هوا و فضاى وسيله نقليه به علت سرعت آن دگرگون شود، در اين حالت آيا زير سايه رفتن جايز مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در حالت اختيار جايز نيست و در صورت اضطرار براى زير سايه رفتن بايد كفاره بدهد، و اللَّه العالم.
(568)
حضرتعالى در مناسك حج در مسأله 270 چنين فرمودهايد:
«منظور از زير سايه رفتن اين است كه بدين وسيله از آفتاب يا سرما يا گرما يا باران يا باد و مانند اينها جلوگيرى كند، و چنانچه هيچ كدام از اينها نباشد به طورى كه بود و نبود سايهبان يكسان باشد عيبى ندارد» آيا چنين چيزى ممكن است؟ يا آن كه تعليق به موضوع محالى شده است؟ و اگر سايهبان از آفتاب و سرما و يا باران جلوگيرى نكند، آيا بكار بردن آن جايز مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: امكان داشتن آن بدين صورت است كه شب باشد و نه آفتاب و نه باران و نه باد باشد و چيزى را روى سر خود بگيرد كه در اين صورت اين كار اشكالى ندارد و بر ذمّه او چيزى نيست، و اللَّه العالم.
(569)
آيا كسى كه در جايى متوقف است ولى قصد و نيت سير و حركت دارد حكم او در حرمت زير سايه رفتن مثل شخص در حال حركت است، مثلًا در راه براى گفتگو با كسى، يا نياز به دستشويى در جائى بنشيند يا آن كه خودروئى كه در آن سوار شده است، بخاطر شلوغى و ترافيك يا اشكال فنى و يا سوختگيرى و موارد ديگرى در ميانه راه توقف كند، در همان حالى كه در آن سوار شده است، آيا جايز است كه سايهبان يا چترى را روى
سر خود بگيرد؟
[جواب]
باسمه تعالى: حرمت زير سايه رفتن مخصوص به حال حركت است، و اللَّه العالم.
(570)
شخصى كه بوسيله هواپيما به جدّه آمده است، تصميم مىگيرد كه سوار خودروى سقف دار شود و از ميقات مُحرم گردد و بازهم در همان خودروى سقف دار به راه خود ادامه دهد. و پس از آن گوسفندى را به [عنوان كفاره] قربانى كند، آيا چنين كارى جايز است؟ يا آن كه بايد بدنبال خودروئى بىسقف باشد و در صورتى كه چنين خودروئى را پيدا نكرد، آنگاه مىتواند سوار خودروى سقف دار گردد؟
[جواب]
باسمه تعالى: بر شخص محرم واجب است كه بدنبال خودروى بىسقف باشد و اگر بدست آوردن آن امكان نداشت پس از احرام بستن مىتواند سوار خودروى سقف دار گردد و كفاره آن را نيز پرداخت نمايد، و اللَّه العالم.
(571)
حجاج، از هتل در مكّه لباس احرام پوشيدند و سوار اتوبوسها شدند و به طرف مسجد جن [مكه قديمى] حركت كردند تا آن كه از آنجا محرم شوند [و نيّت و تلبيه حج تمتع را در آنجا اجرا كنند] و راهنما وارد خودروى زنان شد تا براى آنها نيّت را بگويد كه ناگهان پليس فرا رسيد و راننده را مجبور كرد كه حركت كند، در حالى كه راهنما در آن بود و زمان آن پيش از مغرب بود و وسيله نقليه تقريباً 200 متر حركت كرد و جابجا
گرديد، آيا [اين راهنما] براى زير سايه رفتن واجب است كه كفاره بپردازد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض سؤال بنا بر احتياط بايد كفاره بپردازد، و اللَّه العالم.
(572)
پس از وارد شدن به [چادرها] در منى جايز است كه شخص براى رفتن بسوى جمرات يا كشتارگاه زير سايه برود؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط در ترك آن است، و اللَّه العالم.
(573)
آيا بخاطر شدّت حرارت آفتاب از روى اضطرار جايز است كه زير سايه برود؟ در اين صورت، اگر زير سايه رفت، آيا لازم است كه كفاره بدهد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صورت اضطرار جايز است كه زير سايه برود اما كفاره بر ذمّه اوست، و اللَّه العالم.
(574)
اگر پليس حجاج را مجبور كند كه از روى سقف خودرو پياده شوند و به درون آن بروند در اين فرض آيا واجب است كه كفاره زير سايه رفتن را نيز بپردازند؟
[جواب]
باسمه تعالى: آرى در اين فرض نيز كفاره واجب مىشود، و اللَّه العالم.
(575)
شخص محرم در منى اگر بخواهد از چادرها به سمت رمى جمرات برود، آيا جايز است كه زير سايه چيزى قرار بگيرد؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط در ترك آن است، و اللَّه العالم.
(576)
در حال حاضر مسجد تنعيم جزء خانههاى مكه شده است، و خانههاى مكه از آنجا هم فراتر رفته است، اگر مكلف در خود مكه باشد، و بخواهد عمره مفرده انجام دهد و از اين مسجد محرم شود، حال اين سؤالها مطرح مىشود:
الف: آيا جايز است كه سوار خودروى سقف دار شود؟
ب: از كدام نقطه و مكان واجب است كه تلبيه را قطع كند؟ آيا به هنگام ديدن حرم؟ در حالى كه ممكن است در مسجد تنعيم، حرم را ببيند؟
[جواب]
باسمه تعالى: حكم زير سايه رفتن گذشت، و با ديدن خانههاى مكّه قديم، تلبيه را قطع كند، و اللَّه العالم.
(577)
اگر شخص محرم به اول صحراى عرفات رسيد و بدنبال جائى بود تا در آن وارد شود، آيا در اين صورت جايز است كه هنگام گشتن و قبل از مستقر شدن در چادر خويش با چتر و يا سوار خودروى مسقف شدن، زير سايه برود؟ و همچنين در مشعر الحرام يا منى هم مىتواند چنين كارى را بكند؟ و آيا بين اينكه محل استقرار او معلوم نباشد يا معلوم باشد اما به آنجا نرسيده باشد، تفاوتى وجود دارد يا خير؟
[جواب]
باسمه تعالى: در اين موارد ذكر شده احتياط، در ترك آن است، مگر آن كه مجبور شود يا آن كه از ضرر و زيان آن بترسد كه در اين صورت جايز است، اما بنا بر احتياط، بايد كفاره بدهد، و اللَّه العالم.
(578)
ميان مكه و منى تونلهائى وجود دارد كه براى حجاج رهگذر
درست شده است، و درازاى آن به طول يك كيلومتر است، آيا گذشتن شخص محرم از درون آن، زير سايه رفتن صدق مىكند؟ و اگر راهى غير از اين وجود داشته باشد يا نداشته باشد، حكم آن فرق مىكند؟
[جواب]
باسمه تعالى: زير سقف و سايه تونل حركت كردن و زير هر سقف و سايه ثابت رفتن، جايز است و آنچه كه ممنوع است، سايهاى است كه همراه شخص باشد، مانند سقف خودروها و غيره، و اللَّه العالم.
(579)
براى گريز از مشقّت و مشكلات و يا بمنظور هماهنگى و وحدت در شعارها در مراسم اسلامى، آيا جايز است كه در خودروهاى معمولى- سقف دار- سوار شود؟ همانگونه كه عامه چنين مىكنند؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر مقصود رفتن روى سقف خودرو باشد في نفسه مانعى ندارد، امّا اگر مقصود سوار شدن در داخل خودرو سقفدار باشد عمل مزبور براى محرم جايز نيست مگر در صورت اضطرار، و اللَّه العالم.
(580)
اگر شخص محرم در آسانسور برقى سوار شود، حكم آن چيست؟ و اگر در ميانه راه و پيش از رسيدن به مكّه- مثلًا در جدّه- چنين كارى كرده باشد، حكم آن چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اشكالى ندارد، بلكه آنچه كه حرام است، زير سايه رفتن در حال حركت است، و اللَّه العالم.
(581)
حكم سوار شدن در آسانسور كه در ساختمانها بكار برده شده است، در حال احرام چيست؟