[جواب]
باسمه تعالى: حجاب او در هر حال يكسان است اين در زمانى است كه در حال طواف باشد اما در حال احرام نباشد مانند احرام حج تمتع، اگر آن را بر وقوفين بخاطر ترس از حيض و غيره جلو نينداخته باشد اما اگر طواف او در حال احرام بوده [مثلًا احرام عمره تمتع] در اين صورت جايز نيست كه چيزى كه روى صورتش را مىپوشاند بكار گيرد، مانند آن كه نقاب يا پوشيه بپوشد. بلى، جايز است كه آنها را [از روى صورتش] بيندازد بطورى كه به صورت نچسبد، و اللَّه العالم.
(649)
آيا طواف زنى كه پوشش او به مقدار واجب، حفظ نشده است، صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه طواف او باطل مىباشد، و اللَّه العالم.
(650)
از حضرتعالى نقل شده است كه مراد و منظور از ستر عورت در طواف نسبت به زن، اين است كه: در مقايسه با زنان در قديم عريان نباشد، زيرا كه در زمان امير المؤمنين زنى بطور عريان طواف مىكرد كه اين خبر به حضرت رسيد، دستور فرمودند كه كسى بصورت عريان طواف نكند، پس زنى كه لباسها و عبايش را پوشيده است گرچه چهره و صورت و موها و پاهايش آشكار شده باشد گرچه از جهتى حرام است اما هيچ ربطى به طواف ندارد و ضررى ندارد و همچنين از حضرتعالى نقل شده است كه فرمودهايد: «مراد و منظور از عورت، بنا بر احتياط واجب، همان عورت در نماز است، حال اين سؤالها در اين رابطه مطرح مىشود:
الف- كدام يك از نقل قولها بنظر حضرتعالى صحيح مىباشد و بر
كدام يك از آنها عمل كردن به آنها واجب مىباشد؟
ب- زنى كه به نقل قول اول از حضرتعالى اعتماد و اطمينان كرده است، و پاها و موهايش را در حال طواف آشكار كرده است حكم تكليفى و وضعى او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط پوشش زن در حال طواف همانند پوشش او در حال نماز است و در فرض سؤال در مناسك حج احتياط كردهايم يا اينكه در اين موارد به غير از ما مراجعه نمايد و يا آن كه طوافش را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(651)
اگر قسمتى از بدن زن، كه پوشاندن آن در حال طواف واجب شده است در يك شوط يا جزئى و بخشى از يك شوط از روى غفلت يا سهو يا جهل آشكار شد، حكم او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر در حال طواف ملتفت و متوجه شد آن شوط يا اجزائى از آن شوط را اعاده نمايد. و اگر بعد از فارغ شدن از طواف متوجه شد اگر از روى غفلت يا سهو بود ضررى ندارد، و چنانچه شخص جاهل به حكم بود و موالات نيز از بين رفته بود طواف خود را از اول احتياطاً اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(652)
كسى كه طواف خود را از درب كعبه مشرفه يا از حجر اسماعيل عليه السلام يا ركن يمانى از روى جهل و نادانى به حكم شروع كرده باشد و نفهميد و متوجه نگرديد مگر در منى و آن هم پس از تمام كردن وقوفين [وقوف عرفات و مشعر الحرام] حكم حج او چيست و چه چيزى بر
ذمّه اوست؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر حج او واجب بوده است، بايد حج خود را به نيّت اعم از حج يا عمره مفرده تمام كند و حج خود را در سال بعد اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(653)
آيا در طواف دقت كردن واجب است؟ بگونهاى كه شانه طوافكننده موازى اضلاع خانه خدا باشد كه به هنگام رسيدن به ركن بصورت غير متعارف منحرف نشود.
[جواب]
باسمه تعالى: به اين شكل و صورت دقت كردن واجب نيست، و اللَّه العالم.
(654)
آيا مقيّد بودن به برابر شدن شانه با حجر الاسود و آغاز نمودن طواف از همان خط هندسى كه در مسجد الحرام مقابل حجر الاسود «سنگفرش خطكشى شده روى زمين» وجود دارد واجب است؟ يا آن كه در اين رابطه توسعه هست؟ به ويژه كه اگر دايره مطاف به دورتر از بيست و شش ذراع و نيم توسعه يابد بگونهاى است كه اگر از سنگفرش خطكشى شده هم شروع نشود، با علم و توجه به اين موضوع كه پيش از رسيدن به آن خطكشى يا پس از آن به مقدار چند گام است طوافكننده محاذى و مقابل حجر الاسود ديده مىشود آيا در اين صورت اگر از نقطهاى شروع كند و به همان جا به پايان برساند كافى است؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط قبل از رسيدن به حجر الاسود نيّت طواف را مىكند و چنين قصد مىكند كه از بخش محاذات و مقابل حجر الاسود
طوافش را شروع مىكند، و اللَّه العالم.
(655)
برگشتن سر يا گردن بطرف كعبه در حال طواف كردن با حفظ و نگهدارى شانه سمت چپ، آيا به طواف ضررى مىرساند؟
[جواب]
باسمه تعالى: ضررى به طواف نمىرساند، و اللَّه العالم.
(656)
اگر كسى از حال و وضعيت صحيح خود در حال طواف دور كعبه منحرف شد، اما جاى دقيق آن را نمىداند، آيا جايز است كه برگردد و قبل از جائى كه شك دارد كه از آنجا منحرف شده است، طواف خود را از همان نقطه شروع و ادامه دهد؟ و اين مقدار زيادى را از باب مقدّمه علمى جزء طواف قرار دهد، جايز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: تدارك طواف با نيت مزبور مانعى ندارد، و اللَّه العالم.
(657)
به علّت شلوغى و ازدحام جمعيّت چه بسا ممكن است كه بدون اختيار شخص طوافكننده برگردد و كمى به سمت جلو حركت كند، حكم طواف يا شوط آن طواف چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: راه رفتن به سوى جلو بدون اختيار مجزى مىباشد، اما اگر برگشت، بر او واجب است آن مقدارى كه در آن برگشته است اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(658)
اگر طوافكننده به علت ازدحام جمعيت و شلوغى هُل داده شد، يا آن كه همه طواف كنندهها همانند يك گروه و جمعيّت با همديگر طواف مىكنند و نيّت آنها نيز قطع نشده است، حكم طواف آنها چگونه است؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مزبور طواف صحيح است و مجزى مىباشد،
و اللَّه العالم.
(659)
اگر طوافكننده در از دست دادن اختيار يا انحراف خود از خانه در حال طواف كردن شك كند، آيا اعاده كردن آن به او واجب مىشود يا نه؟
[جواب]
باسمه تعالى: اعاده كردن آن بر او واجب نيست، و اللَّه العالم.
(660)
آيا دست زدن به ديوار كعبه مشرفه در حال طواف كردن اشكال دارد؟
[جواب]
باسمه تعالى: بنا بر احتياط اولى ديوار كعبه را در حال راه رفتن در طواف دست نزند، و اللَّه العالم.
(661)
آيا اين مطلب صحيح است كه علت اين كه جايز نيست كه هنگام طواف كردن داخل حجر اسماعيل عليه السلام شده و يا آن كه جايز نيست ديوار آن را دست زد، آن است كه جزئى از كعبه مشرفه بوده است اما برخى از پادشاهان پس از خراب كردن آن، آن را از كعبه جدا كردهاند؟
[جواب]
باسمه تعالى: ظاهراً اين مطلب صحيح نيست بلكه ممنوعيّت و جايز نبودن اين عمل تعبدى مىباشد، و اللَّه العالم.
(662)
اگر شخص مكلّفى طواف عمره تمتع را انجام دهد و در يكى از دورها ديوار حجر اسماعيل عليه السلام را با دست خود لمس كرد و اعمال خود را دنبال كرد و تا مرحله تقصير به پايان رساند سپس فهميد كه دست زدن به حجر اسماعيل عليه السلام به طواف او ضرر مىرساند طواف و بقيه اعمال خود را تكرار كرد، آيا كفارهاى بر ذمّه اوست يا خير؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض مذكور در سؤال كفارهاى بر ذمّه او نيست و دست
گذاشتن بر ديوار حجر در حال طواف مانعى ندارد هر چند احتياط مستحبى ترك آن است، و اللَّه العالم.
(663)
كسى در يكى از سالها حج را بجا آورد، و هنگام طواف عمره تمتع صورت خودش را به سوى كعبه در حال راه رفتن برگرداند و نمىدانست كه چنين كارى جايز نيست مگر آن كه ايستاده باشد، حكم آن چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: چنانچه در وقت راه رفتن در حال طواف با تمام بدن رويش را به طرف كعبه قرار داد بنا بر احتياط طواف باطل است، اما اگر برگشتن او تنها با چهره و صورت باشد، اشكالى ندارد و طواف او صحيح است، و اللَّه العالم.
(664)
اگر كسى در حال طواف كردن از سمت شاذروان به ديوار كعبه دست زد، حضرتعالى در مناسك چنين فرمودهايد: «احتياط اين است كه هنگام طواف دست خود را از طرف شاذروان به ديوار كعبه يا اركان آن دراز ننمايد»، آيا اين احتياط وجوب است يا نه؟ و اگر احتياط وجوبى بود تكليف كسى كه چنين كارى كرده است و به وطن خويش بازگشته است، آيا بر ذمّه او چيزى هست كه آن را جبران كند يا نه؟
[جواب]
باسمه تعالى: بر او چيزى نيست و طواف او صحيح مىباشد و احتياط مزبور استحبابى است، و اللَّه العالم.
(665)
گاهى طوافكننده مجبور مىشود كه بدنش با ديوار حجر اسماعيل عليه السلام تماس داشته باشد، آيا به اعمال او ضررى مىرساند يا نه؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، ضررى به طوافش نمىرساند، و اللَّه العالم.
(666)
كسى كه در حال طواف كردن بخاطر جهل و نادانى به حكم، وارد حجر اسماعيل عليه السلام شد و هنگامى كه به وطن خويش بازگشت حكم آن را فهميد، حكم او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج خود را در سال آينده اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(667)
آيا قطع كردن طواف يا سعى بصورت اختيارى سپس شروع كردن آن از اول جايز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: جايز بودن آن بعيد نيست لكن احتياط اين است كه اين كار را نكند، و اللَّه العالم.
(668)
اگر طواف را بصورت اختيارى قطع كرد، آيا جايز است كه طواف ديگرى را بلافاصله شروع كند؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صورتى كه به قصد اعم از تمام و اتمام باشد جايز است، و اللَّه العالم.
(669)
اگر پس از شوط چهارم در طوافش حدثى از او سر زد از مطاف خارج شده و پس از وضو گرفتن بخاطر جهل و نادانى بار ديگر براى طواف آمد و طواف كاملى بجا آورد، آيا طواف او صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مورد سؤال چنانچه شخص طواف دوم خود را به قصد اعم از تمام و اتمام بجا آورد اشكالى ندارد، و اگر بخواهد آن را به قصد شروع مجدد و آغاز بجا بياورد، احتياط آن است كه طواف اول را تمام
نموده سپس نماز آن را بخواند و طواف خود را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(670)
در فرض قبلى، اگر مىخواست كه به تكليف خود به كامل كردن طواف خود بپردازد، آيا جايز است كه بيش از آن وقتى كه براى وضو گرفتن لازم است تأخير كند؟ به عبارت ديگر، آيا شرط موالات ميان شوطها، حتى در اين صورت فرض شده هم، باقى خواهد ماند؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر تأخير او براى اتمام طواف بيش از مدّت و مقتضاى وضو گرفتن باشد در اين صورت، احتياط آن است كه شوطهاى باقيمانده طواف را بجا بياورد سپس طواف كاملى را به نيّت رجاءً بجا بياورد و يا آن كه طواف كاملى را به قصد اعم از تمام و اتمام بجا بياورد، و اللَّه العالم.
(671)
اگر برگزارى نماز جماعت طواف را در نيمه شوط سوم يا پس از آن، قطع كند و طوافكننده از جائى كه طوافش قطع شده است جابجا گرديد و به مكان ديگر رفت تا نماز خود را بخواند، يا براى وضو گرفتن مجدد، رفته باشد، در اين صورت حكم طواف او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر قطع شدن آن بخاطر برگزار نمودن نماز باشد در صورتى كه از مطاف خارج نشده باشد و بلافاصله پس از نماز خواندن از همان جائى كه قطع كرده است، به طواف خود مشغول شود، ضررى به طوافش ندارد و طوافش صحيح است و اگر عذرهاى ديگرى [باعث قطع شدن طواف او شده باشد] حكم قطع كردن و دست برداشتن از طواف، در مناسك حج ذكر شده است، به آنجا مراجعه شود، و اللَّه العالم.
(672)
كسى كه نماز جماعت طوافش را قبل از گذشتن از نصف و يا بعد