[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، ضررى به طوافش نمىرساند، و اللَّه العالم.
(666)
كسى كه در حال طواف كردن بخاطر جهل و نادانى به حكم، وارد حجر اسماعيل عليه السلام شد و هنگامى كه به وطن خويش بازگشت حكم آن را فهميد، حكم او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: حج خود را در سال آينده اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(667)
آيا قطع كردن طواف يا سعى بصورت اختيارى سپس شروع كردن آن از اول جايز است؟
[جواب]
باسمه تعالى: جايز بودن آن بعيد نيست لكن احتياط اين است كه اين كار را نكند، و اللَّه العالم.
(668)
اگر طواف را بصورت اختيارى قطع كرد، آيا جايز است كه طواف ديگرى را بلافاصله شروع كند؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صورتى كه به قصد اعم از تمام و اتمام باشد جايز است، و اللَّه العالم.
(669)
اگر پس از شوط چهارم در طوافش حدثى از او سر زد از مطاف خارج شده و پس از وضو گرفتن بخاطر جهل و نادانى بار ديگر براى طواف آمد و طواف كاملى بجا آورد، آيا طواف او صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مورد سؤال چنانچه شخص طواف دوم خود را به قصد اعم از تمام و اتمام بجا آورد اشكالى ندارد، و اگر بخواهد آن را به قصد شروع مجدد و آغاز بجا بياورد، احتياط آن است كه طواف اول را تمام
نموده سپس نماز آن را بخواند و طواف خود را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(670)
در فرض قبلى، اگر مىخواست كه به تكليف خود به كامل كردن طواف خود بپردازد، آيا جايز است كه بيش از آن وقتى كه براى وضو گرفتن لازم است تأخير كند؟ به عبارت ديگر، آيا شرط موالات ميان شوطها، حتى در اين صورت فرض شده هم، باقى خواهد ماند؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر تأخير او براى اتمام طواف بيش از مدّت و مقتضاى وضو گرفتن باشد در اين صورت، احتياط آن است كه شوطهاى باقيمانده طواف را بجا بياورد سپس طواف كاملى را به نيّت رجاءً بجا بياورد و يا آن كه طواف كاملى را به قصد اعم از تمام و اتمام بجا بياورد، و اللَّه العالم.
(671)
اگر برگزارى نماز جماعت طواف را در نيمه شوط سوم يا پس از آن، قطع كند و طوافكننده از جائى كه طوافش قطع شده است جابجا گرديد و به مكان ديگر رفت تا نماز خود را بخواند، يا براى وضو گرفتن مجدد، رفته باشد، در اين صورت حكم طواف او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر قطع شدن آن بخاطر برگزار نمودن نماز باشد در صورتى كه از مطاف خارج نشده باشد و بلافاصله پس از نماز خواندن از همان جائى كه قطع كرده است، به طواف خود مشغول شود، ضررى به طوافش ندارد و طوافش صحيح است و اگر عذرهاى ديگرى [باعث قطع شدن طواف او شده باشد] حكم قطع كردن و دست برداشتن از طواف، در مناسك حج ذكر شده است، به آنجا مراجعه شود، و اللَّه العالم.
(672)
كسى كه نماز جماعت طوافش را قبل از گذشتن از نصف و يا بعد
از گذشتن از نصف قطع كرده است- با علم به اين موضوع كه از جائى كه طوافش قطع شده است تكان نخورده و جابجا نشده است- حكم آن چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، بعد از تمام شدن نماز جماعت، از همان جائى كه قطع شده است ادامه دهد و آن را تمام كند، و اللَّه العالم.
(673)
اگر نماز جماعت هنگام طواف كردن برگزار شد همانگونه كه در خانه خدا مرسوم است، و هنگام نماز شوط اول را انجام داده بود يا آن كه شوط دوم يا سوم يا چهارم خود را تمام كرده بود، حكم او چيست؟
[جواب]
باسمه تعالى: طواف خود را از همان جائى كه بخاطر برگزارى نماز جماعت قطع كرده است، ادامه داده و آن را تمام كند، و اللَّه العالم.
(674)
كسى كه يك شوط يا بيشتر از طواف را انجام داد اما از نصف آن تجاوز نكرد كه ناگهان نماز جماعت برگزار شد براى استراحت از مطاف خارج شد يا آن كه بخاطر ازدحام جمعيّت از مطاف خارج شد. سپس بازگشت حكم او چگونه خواهد بود؟ آيا لازم است كه شوطهاى خود را بار ديگر اعاده كند يا آن را از همان جائى كه قطع كرده است ادامه دهد و تمام كند؟ و بر فرض كه بر خلاف آن عمل كرد «يعنى آن را تمام كرده سپس اعاده نمايد» وظيفه او چيست؟ و حكم او چگونه خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض سؤال بنا بر احتياط طواف را از همان جائى كه قطع كرده است تمام كند سپس طواف را اعاده نمايد. و اگر در مورد سؤال شخص طواف را تمام كرد و آن را به قصد و نيّت وظيفه فعلى خود تكرار
نمود، مجزى خواهد بود، و اللَّه العالم.
(675)
كسى كه چهار شوط يا بيشتر را انجام داده است سپس بخاطر حاجت و نيازى مانند تجديد وضو يا استراحت و يا چيزهائى همانند آنها طواف خود را قطع كرد و از مطاف به مقدار يك ساعت يا بيشتر خارج شد و بار ديگر براى طواف بازگشت و طواف خود را دوباره از سر گرفت و به نيّت و گمان خويش طواف قبلى را باطل كرده است، آيا چنين كارى صحيح مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر معتقد بود كه وظيفه او شروع كردن آن از نو بوده است، اشكالى ندارد، و اللَّه العالم.
(676)
آيا براى شخص مختار كه عذرى ندارد جايز است كه طواف واجب خود را پشت مقام ابراهيم عليه السلام بجا آورد بگونهاى كه مقام ابراهيم عليه السلام ميان طوافكننده و كعبه قرار گيرد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در صورتى كه هنگام طواف كردن ازدحام و شلوغى نباشد، احتياط واجب آن است كه طواف خود را پيش از مقام بجا آورد، ولى در مواردى كه ازدحام و شلوغى جمعيّت باشد، جايز است كه پشت مقام طواف كند، و اللَّه العالم.
(677)
با وجود ازدحام و شلوغى كه معرّف حضور حضرتعالى است، آيا جايز است كه طواف پشت مقام ابراهيم عليه السلام صورت گيرد؟ گرچه بسيار هم فاصله داشته باشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در مفروض سؤال، طواف كردن پشت مقام ابراهيم عليه السلام جايز
است، و اللَّه العالم.
(678)
آيا فاصله افتادن نماز جماعت در مسجد الحرام در طواف باطلكننده آن است؟ با توجه به اين نكته كه گاهى تقريباً نيم ساعت از وقت را فرا مىگيرد، و آيا تفاوتى ميان آن كه پيش از شوط چهارم يا بعد از شوط چهارم، قطع شود؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر پس از تمام شدن نماز جماعت، به طواف خود مشغول شود، اشكالى ندارد و در اين حكم بين اينكه قطع طواف قبل از شوط چهارم باشد يا بعد از آن فرقى نيست، و اللَّه العالم.
(679)
اگر نماز جماعت طواف كسى را قطع كرد و معتقد شد كه طوافش باطل شده است و بخاطر جهل و نادانى بار ديگر از اول طواف خود را بجا آورد، آيا اين طواف مجزى مىباشد؟ يا آن كه حتماً بايد طواف قطع شده خود را تمام نمايد؟ و همچنين در سعى اگر چنين شده، آيا تفاوتى دارند يا نه؟
[جواب]
باسمه تعالى: وظيفه او اين بوده است كه از همان جائى كه قطع شده است آن را ادامه داده و تمام مىكرد. و ليكن با فرض اعتقادش كه بايد آن را از سر مىگرفت، آنچه كه انجام داده است، صحيح مىباشد و همين حكم در مورد سعى نيز جارى است، و اللَّه العالم.
(680)
براى شخص طوافكننده جايز است كه براى زيارت يك بيمار يا گرهگشائى از كار خود يا يكى از برادرانش از مطاف خارج شود، سؤال اين است: آيا جايز است كه كسى از مطاف بصورت اختيارى- غير از مواردى
كه در مسأله ذكر شده است- خارج شود و طواف خود را قطع نموده سپس آن را اعاده نمايد؟
[جواب]
باسمه تعالى: جايز بودن آن بعيد نيست اما احتياط آن است كه اين كار را ترك كند و در هر حال اگر آنچه كه انجام داده است سه شوط يا بيشتر بود احتياط آن است كه طواف خود را تمام كرده سپس آن را اعاده نمايد و اگر كمتر از سه شوط بود طواف خود را اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(681)
كسى كه بخاطر عذرى كه مانع از ادامه دادن و تمام كردن طواف بود از مطاف خارج شد و عذرش عقلائى بود و در حالى كه كمتر از چهار شوط يا بيشتر طواف كرده بود و پس از گذشت يك روز يا دو روز آمد، وظيفه او چيست؟ آيا طواف خود را تمام نموده يا اينكه آن را اعاده نمايد و آنچه كه طواف كرده است لغو نمايد، و در صورتى كه در سعى يا در رمى جمرهها چنين كارى انجام دهد، در حكم آنها تفاوتى خواهد بود؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط اتمام سپس اعاده آن است و همچنين همين حكم نيز در سعى جارى است و اما در رمى كردن، واجب است كه رمى در همان روز خودش صورت گيرد و تأخير آن تا روز بعد جايز نيست و اگر تأخير كرد حتماً بايد آن را قضا نمايد، و اللَّه العالم.
(682)
اگر كسى در حال طواف خانه خدا- كه شرف آن افزون باد- كارى كه مخلّ طواف است انجام داد مانند روبرو شدن يا پشت كردن به كعبه يا راه رفتن روى شاذروان، و آن مقدار از خطاها را نيز اعاده نكرد، و نماز خواند و سعى [و تقصير] نمود و همچنين طواف نساء و نمازش را هم بجا
آورد، سپس متوجه خطاى خود گرديد، از آنجائى كه جاهل قاصر يا مقصّر بود يا فراموش كرده بود، در اين صورت حكم طواف و اعمالى كه در پى بىآن است، چگونه خواهد شد و همچنين اگر اين اشتباه و خطا در طواف عمره تمتع بود، اعمال حج تمتع او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: اگر فراموش كرده بود و پس از رسيدن به وطن خود يادش آمد و نمىتوانست خودش مستقيماً آن را جبران كند، در اين صورت بايد كسى را به نيابت برگزيده تا از طرف او طواف كند، و اگر جاهل بود چنانچه امكان جبران كردن داشت بايد آن را جبران نمايد، و همچنين اعمال مترتب بر آن را بنا بر احتياط بايد اعاده نمايد وگرنه در صورت استقرار حج بر او از قبل بايد حج خود را در سال آينده اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(683)
زنى در حالى كه شوهرش در حال انجام دادن شوط دوم طواف خود بود، او را ملاقات كرد، وقتى كه او طوافش را كامل كرد، آن زن شش شوط خود را تمام كرده بود و شوط آخرش را بجا نياورد تا طوافش را كامل كند، بلكه بار ديگر طواف خود را از اول شروع كرد، حكم طواف اول و دوم او چگونه خواهد شد؟
[جواب]
باسمه تعالى: در فرض تحقق قصد قربت از آن زن طوافى را كه انجام داده صحيح است، و اللَّه العالم.
(684)
اگر شخص مُحرمى از احرام خود در آمد و ناخنهاى خود را كوتاه كرد، سپس معلوم شد كه عمره او بخاطر باطل بودن طوافش- مثلًا- باطل شده است، در اين صورت چه چيزى بر او واجب مىگردد؟
[جواب]
باسمه تعالى: بر او واجب است كه طواف و همچنين سعى خود را نيز جبران نمايد بلكه تقصير خود را نيز اعاده نمايد، و اللَّه العالم.
(685)
امسال شلوغى و ازدحام جمعيت بسيار زياد بود در اين حالتها، آيا حد و مرزى براى طواف و نماز وجود دارد، با توجه به اين نكته كسانى كه عاجز و ناتوان از طواف كردن بودند، و سوار بر كالسكه يا ويلچر شده بودند، مسئولين حرم [براى طواف دادن] آنها را به طبقه بالا فرستاده بودند حكم طواف اين افراد چگونه است؟
[جواب]
باسمه تعالى: طواف كردن در طبقه بالا مجزى نمىباشد ولى در صورت ازدحام جمعيت طواف در طبقه همكف تا هر جا كه امكان دارد مجزى مىباشد همچنان كه نماز طواف را نيز بايد پشت مقام تا هر جا كه امكان داشت بخواند، و اللَّه العالم.
(686)
شك در تعداد شوطها باطلكننده طواف است، آيا گمان نيز باطلكننده طواف مىباشد؟
[جواب]
باسمه تعالى: گمان تا زمانى كه به مرحله اطمينان نرسيده است محكوم به حكم شك است، و اللَّه العالم.
(687)
اگر طوافكننده هنگام طواف كردن در عدد طواف خود شك كند و در عين حال به طواف خود ادامه داد شوط يا قسمتى از آن را انجام داد سپس براى او به عدد آنها علم حاصل شد و يقين كرد، آيا طواف او صحيح است؟
[جواب]
باسمه تعالى: احتياط آن است كه بعد از نماز طواف، آن را اعاده نمايد،