سند شماره (11)
سری تهران 19 فوریه 1978 20 بهمن 1357
آقای وزیر عزیز:
پیوست گزارش خلاصه ای از نتایج سفر اخیر وزیر خارجه دایان به واشنگتن است، که من از رسانیدن
آن به نظر شاهنشاه به توسط شما و در اولین فرصت قدردانی می کنم. من تهران را به قصد واشنگتن در صبح
روز 20 فوریه برای شرکت در جلسه کمیسیون مشترک ایران و ایالات متحده ترک خواهم نمود. اگر شما
یا اعلیحضرت سؤالی درباره پیوست داشته باشید، و یا هر نظریه ای که می خواهید به واشنگتن رسانیده
شود، معاون من، جک میکلوس، که در غیاب من متصدی خواهد بود، در جریان می باشد و البته در اختیار
شما خواهد بود. ما از اعلیحضرت برای ادامه تبادل نظر راجع به این موضوع قدردانی می کنیم و منتظر
شنیدن نتایج ملاقات اعلیحضرت با میهمان مهم این هفته می باشیم.
با احترامات فائقه و درودهای گرم شخصی
ارادتمند، ویلیام اچ. سولیوان سفیر کبیر
جناب امیر عباس هویدا وزیر دربار تهران
جناب امیر عباس هویدا وزیر دربار تهران
سرّی
سفر کوتاه دایان به واشنگتن هیچ تحولی مهمی را در پی نداشت، او معتقد است که به تلاشها برای
موافقت بر یک بیانیه اصول مشترک با سادات باید ادامه داد، ولی به بحث راجع به محتوای اعلامیه در
زمانی که در اینجا بود علاقه مند نبود. او از ما برای از سرگیری جلسات کمیته سیاسی، بر این اساس که
عدم تقارنهای نامطلوبی در جلسات مستمر کمیته امنیتی در قاهره هنگامی که کمیته سیاسی به حالت
تعلیق درآمده بود، وجود داشت؛ تقاضای کمک نمود. ما تقبل کردیم که این را با مصریها مطرح کنیم ولی
اشاره کردیم که فکر نمی کنیم او تا بیانیه اصول مشترک مورد موافقت قرار نگرفته، جوابگو باشد. دایان
همچنین، نگرانی اسرائیل را از فروش هواپیما به عربستان سعودی ابزار نمود (مقدار خیلی کمی راجع به
فروش پیشنهادی به مصر گفته شد).
اسرائیلیها نسبت به اشاره ما به تخلیه تمام جبهه ها تحت قطعنامه 242 سازمان ملل اظهار ناخشنودی
کردند. وزیر (خارجه آمریکا) به دایان برای قبول اسرائیلیها در این باب فشار آورد که قطعنامه 242
مستلزم تخلیه از تمام جبهه ها می باشد، و تصور می شود که موافقتهایی در مورد تعدیلات مرزی، ترتیبات
امنیتی و رابطه سیاسی در ساحل غربی با اردن می تواند بدست آید. دایان از پاسخ مستقیم اجتناب ورزید و
فقط این را گفت که اسرائیلیها برنامه خودشان «برنامه بگین» را برای ساحل غربی دارند. از تبادل نظرهای
اخیر ما با اسرائیلیها، آشکار است که بگین هنوز آماده قبول اصول تخلیه از ساحل غربی نیست، که از نظر
تعهدات ایدئولوژیکی که به مدت طولانی به آنها معتقد بوده قابل فهم است؛ ولی اگر قرار است که راه حل
موفقیت آمیز برای مشکل و جنبه های آتی استقرار صلح باشد، از اهمیت قاطعی برخوردار است.
ما معتقدیم که این مشکلترین تصمیم برای اسرائیلیها در هفته های آینده است. ما مطمئن هستیم که
اعلیحضرت اهمیت این نکته به خصوص را تشخیص می دهند.
سند شماره (12)
از : وزارت خارجه واشنگتن، دی. سی. تاریخ : 10 می 1979 20/2/1358
طبقه بندی : سری
طرح خودمختاری که هفته پیش بگین به کمیته وزرا ارائه داد، ظاهراً بر اساس برنامه خود مختاری
اصلی بگین در دسامبر 1977 می باشد. طرح جاری فرمول کمپ دیوید را به حساب می آورد. مفسر
هاآرتز گفت که برنامه بگین دو اعلامیه یک جانبه را استنتاج می کند. اعلامیه اول اظهار می دارد که
اسرائیل نه اجازه می دهد که یک کشور فلسطینی در مناطق جودا، ساماریا و غزه تشکیل شود و نه آن را
تحمل خواهد کرد.
دومین اعلامیه اظهار می دارد که در پایان 5 سال خودمختاری، اسرائیل متقاضی تشخیص حق
حاکمیت غیر قابل شک خود بر مناطق یاد شده، خواهد بود.
گزارشات مطبوعات اشاره می کند که چندین ماده در برنامه بگین بحثی را در کمیته وزرا به وجود
آورد. حریف، یک ناظر مطلع و مفسر معاریو گزارش می کند که در جلسه 8 می کمیته وزرا از چندین وزیر
انتظار می رفت که موضوع اینکه طرحها باید اظهار دارند که سرچشمه اختیار شورای اداری از اسرائیل
ناشی می شود، را مورد بحث قرار می دهند.
اعلامیه های بگین مبنی بر اینکه اسرائیل هرگز یک کشور فلسطینی را قبول نخواهد کرد و روی
حاکمیت اسرائیل بر جودا، ساماریا و غزه پس از 5 سال خودمختاری تأکید می کند، آشکارا برای مطمئن
ساختن موافقین جنگ در داخل هروت و حزب ملی مذهبی طرحریزی شده است.
منابع دولتی می گویند که پیشنهاد بگین برای مذاکره با لبنانیها، حداد را برای به مخاطره انداختن
دهکده های جنوب لبنان به منظور آماده شدن برای یک حمله سراسری نظامی اسرائیل تشویق نمود.
مشکلات بگین همان طوری که به مذاکرات نزدیکتر می شود، هم سیاسی و هم روانی هستند. در مورد
جبهه سیاسی او مجبور است که بین تقاضاهای سیاستهای داخلی و سیاستهای مربوط به مذاکرات قدم
بردارد. از لحاظ روانی بگین باید خودش را متقاعد سازد که او به اصول خودش خیانت نمی کند.
در 8 می آسوشیتدپرس گزارش کرد که کابینه اسرائیل به برقراری دو محل اسکان جدید در ساحل
غربی رأی داد. یاوین معاون نخست وزیر و عده ای از وزرا با این حرکت مخالفت نمودند. رادیو اورشلیم
گزارش کرد که گروه صف در کنیسه (پارلمان) به خاطر آزاد کردن چریکهای فلسطینی به ازای یک سرباز
اسرائیلی در دو ماه قبل، رأی عدم اعتماد خواهد داد.
کمیته مقدماتی کنفرانس وزرای خارجه کشورهای اسلامی پیشنهاد می کند، که عضویت مصر از
سازمان کنفرانس اسلامی به تعلیق درآید. خبرگزاری خاور میانه مصر، اظهار می دارد که این تصمیم به
وسیله مانورهای مراکش برای ممانعت از حضور مصر در کنفرانس به عمل آمده است.
بنا به گزارش رویتر مراکش به طور رسمی به مصر اعلام نموده که به هواپیمایی که مقامات مصری را ح
عمل می کند، اجازه فرود نخواهد داد.
سفارت آمریکا در صنعا گزارش می کند که یک تیم 81 نفره تایوانی با 6 هواپیما از 16 هواپیمای 5 F
به یمن وارد شدند. این برنامه که با استفاده از هواپیماهای آمریکایی و خلبانان تایوانی که تماماً بوسیله
سعودی ها پرداخت می شود، یک شروع خجالت آور است. میگهای روسی از زمان ورود هواپیمای 5 F
پایتخت یمن روزانه پروازهایی بر فراز فرودگاه و محل پارکینگ هواپیماهای F - 5نموده اند.
فرانسیس یونسه وزیر خارجه فرانسه در یک سخنرانی در مجلس ملی گفت که موضع دولت فرانسه
نسبت به پیمان مصر و اسرائیل نه خصومت و نه مخالفت می باشد. در روابط بین اسرائیل و کشورهای عربی
مشکل فلسطینیها وجود دارد که اکثریت آنها در تبعید هستند و آرزوی یک کشور از خودشان را دارند و
بدون پیدا کردن یک راه حل درست برای این مشکل یک صلح بادوام وجود نخواهد داشت.
یک سرویس خبری غربی از مقامات فرانسوی نقل قول می کند که عراق به زودی یک قرار 5/1
میلیارد دلاری با فرانسه برای خرید 100 هواپیمای F - 1میراژ و دیگر سلاحهای پیچیده امضاء خواهد
نمود.
سند شماره (13)
از : وزارت خارجه واشنگتن دی. سی.
طبقه بندی : محرمانهتاریخ : 18 ژوئیه 1979 27/4/1358
دو فدراسیون بزرگ مزارع اشتراکی اسرائیل که هر دو به فرقه هایی از حزب کارگر وابسته هستند،
اعلام کرده اند که در آینده نزدیک در یکدیگر ادغام خواهند شد. یک تحلیل سیا بر این اشاره دارد که ادغام
به جنبش کوچک مزارع اشتراکی اجازه مشارکت در تصمیم گیریهای حزب کارگر را می دهد. ایگال آلون
وزیر اسبق خارجه ممکن است از اتحادیه مزارع اشتراکی به عنوان پایگاهی برای مقابله با رئیس حزب
کارگر شیمون پرز استفاده کند. دو جنبش اشتراکی یعنی ایهود و موحد از سال 1951 به خاطر اختلافات
ایدئولوژیکی در آن زمان از یکدیگر جدا بوده اند. ولی یک نسل جدید از رهبران که در مشاجره اصلی
شرکت نداشته اند ادغام را برای هر دو جنبش قابل قبول اعلام کرده اند. اگرچه جنبش مزارع اشتراکی
شامل کمتر از 3 درصد جمعیت اسرائیل می شود ولی منابع مالی، سازمانی و انسانی آن می تواند به طور
جدی در انتخابات ملی اهمیت داشته باشد. وظیفه اولیه فدراسیون جدید، بازسازی ایدئولوژی
سوسیالیستی حزب کارگر می باشد. اغلب اعضای مزارع اشتراکی (کیبوتز) این باور خود را پنهان
نمی سازند که حزب کارگر در انتخابات سال 1977 به این خاطر شکست خورد که ایدئولوژی
سوسیالیستی خود را بی اهمیت کرد و چهره یک ماشین سیاسی فاسد و کم بها را بدست آورد.
رهبران کیبوتز (مزارع اشتراکی) همچنین خواهان پایان بخشیدن به چیزی که آنها سیاستهای
گمراه کننده لیکود (حزب لیکود) می نامد، می باشند. چندین نفر از رهبران کیبوتز در مراسم گشایش
فدراسیون بر علیه سیاست اسکان دولت بگین صحبت کردند. رهبران کیبوتز قطعنامه ای را برای
ضمیمه سازی جولان تصویب نمودند.
فدراسیون جدید کیبوتز ممکن است نقشی اساسی در کشمکش بر سر رهبری حزب کارگر بازی کند.
آلون و رابین شروع به تجهیز حمایت به منظور مقابله با شیمون پرز برای کنترل حزب نموده اند. نسل
جوانتر رهبران کیبوتز منجمله حریف که به نظر می رسد پیروان زیادی داشته باشد روشن ساخته اند که
می خواهند نقش سیاست با روشهای قدیمی را کاهش دهند و مشتاق حمایت از برنامه های آلون 61 ساله
نیستند. نفوذ سیاسی اتحادیه کیبوتز احتمالاً با اتحاد بیشتر بین رهبری آن و یک شاخه که بوسیله رئیس
هیئت مدیره بانکها پولیم لوینسون رهبری می شود بالا برده خواهد شد. لوینسون و حریف، متحدین دیرینه
سیاسی هستند.
در یک مقاله در اورشلیم پست در 17 ژوئیه راجع به بحث در مورد فعالیتهای سرکنسولگری آمریکا
در اورشلیم چنین نوشته شد که هر اقدام اسرائیل بر علیه مقامات کنسولگری آمریکا نتیجه معکوس بر
اقدامات هیئت های نمایندگی اسرائیل در خارج خواهند داشت. مقاله می گوید که مقامات کنسولی آمریکا
از دخالت در فعالیتهای سیاسی در ساحل غربی منع شده اند ولیکن منابع سیاسی خلاف این را می گویند.
یک وکیل اسرائیلی که 2 مورد دعوای فلسطینیها در زمینه مصادره زمین در دادگاه اقامه می کند به
سرکنسولگری آمریکا در اورشلیم گفت که این دعواها بر اساس حقوق بشر بین المللی مطرح گردیده
است. رادیو اورشلیم در 17 ژوئیه گزارش کرد که دو مورد استقرار نظامی سال قبل به غیرنظامی تبدیل
شده، ولی تغییر در وضعیت استقرار بر حسب دستورات یک مقام بالا اعلام نشده بود.
رادیوی نیروهای دفاعی اسرائیل گزارشی در مورد نظرات بگین در مورد صحبتهایش با سادات پخش
کرد. بگین گفت هر دو موافقت نمودند که تانکرهای اسرائیلی روز بعد از استرداد مناطق نفتی آلما به مصر با
نفت مناطق آلما پر شوند. بگین گفت او و سادات موافقت نمودند که در مورد اسکانها مخالف باشند. در
مورد خودمختاری او گفت که اسرائیل به همکاری کامل مردم ساحل غربی و غزه برای مطمئن ساختن آنها
از خودمختاری کامل نیاز دارد، ولی این (همکاری) آنها را ملزم به شرکت در انتخابات نمی کند. بگین گفت
او و سادات در شورای اروپا شرکت نخواهند کرد، ولی وزرای خارجه خود را به شورا خواهند فرستاد.
وزیر کشور کویت در 17 ژوئیه گفت دولت او از برنامه انرژی پرزیدنت کارتر استقبال می کند و برای
همکاری سازند، بین ملل مصرف کننده و تولیدکننده نفت در امور انرژی اظهار امیدواری می کند.
سند شماره (14)
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی تاریخ سند: 3 اوت 1979 12 مرداد 1358
شماره سند: 1959
طبقه بندی: سری
1 پیش بینی برای سقوط دولت بگین: جدا از یک تغییر در دولت که از مرگ، ناتوانی، یا استعفای بگین
نخست وزیر ناشی می شود، امکان دارد که دولت به طور ناگهانی سقوط کند. این مورد که دولت رأی اعتماد
را در کنیسه از دست بدهد، یا اگر در مقام پیش بینی چنان شکستی استعفا دهد، اتفاق خواهد افتاد. در
آتمسفر فعلی سیاسی و روانی، چنین سقوطی احتمالاً به وسیله یک انتخابات جدید دنبال خواهد شد، تا با
اصلاح کردن ائتلاف با استقرار یک کابینه کارگری.
2 سه موضوع وجود دارد که می تواند سقوط دولت را به دنبال داشته باشد: مذهب، اقتصاد و
سیاست خارجی.
3 بحثهای مذهبی شدیداً در اسرائیل التهاب پذیر هستند. نه فقط ائتلاف برای بقاء وابسته به آراء
احزاب مذهبی می باشد (حزب مذهبی ملی و آگودت اسرائیل)، بلکه اجزا دنیاپرست جنگ طلبی در
ائتلاف وجود دارند که با معتقدین دوستانه نیستند (حزب لیبرال و جنبش دموکراتیک، خصوصاً در لحن
بسیار دنیاپرستانه هستند)، به علاوه، عوامل ماوراء مذهبی (معتقد) که فقط در حرکت اسرائیل به طرف
یک حالت مذهبی تر علاقه مند هستند، فشار مداومی روی احزاب مذهبی اعمال می کنند. در نتیجه، یک
عکس العمل، که با فشار عمومی از تاتوری کارتا ماوراء مذهبی شروع می شود و با خارج شدن احزاب
مذهبی از ائتلاف به نقطه اوج می رسد، می تواند به سرعت اتفاق بیافتد.
4 مسایل اقتصادی نیز می تواند یک نقطه اشتغال سیاسی فراهم بیاورد. عدم رضایت عمومی از
سیاستهای اقتصادی دولت بگین در داخل کنیسه و حتی در میان ائتلاف منعکس شده است. مخالفین
بی شمار دولت فعلی می توانند از رأی در مورد یک مسئله اقتصادی به عنوان بهانه ای برای رأی دادن
برعلیه کابینه استفاده کنند، یا آنها می توانند در یک لحظه بحرانی امتناع ورزند و یا غیبت نمایند.
5 سرانجام، امتیازاتی در مورد مسایل حساس مرتبط با خودمختاری چیز بی ارزشی است که
می تواند پشت دولت را بشکند. امتناع یا غیبت چندین عضو کنیسه از لیکود و حزب ملی مذهبی در یک
رأی گیری نزدیک می تواند پایان را برای کابینه هجی کند.
6 (طبقه بندی نشده) عکس العمل در مقابل مصاحبه رئیس جمهور با نیویورک تایمز: یادین معاون
نخست وزیر اسرائیل گفت هر تلاشی برای تغییر رأی 242 سازمان ملل برای پیشدستی کردن مخالفت
سازمان آزادیبخش فلسطین یک مانع خطرناک برای پیشبرد مذاکرات در جهت صلح خواهد بود. یادین
گفت مقایسه مشکل فلسطینیها با جنبش حقوق مدنی ایالات متحده "مایه تاسف" است.
الف: تامیر وزیر دادگستری گفت "موضوع نفت" ایالات متحده را به کوشش و تسریع مذاکرات
برانگیخته است. او گفت یک توافق "عام ملی" اسرائیلی در مقابل تلاش برای گذشتن از وراء خودمختاری
اداری برای فلسطینی ها مقاومت خواهد نمود.
ب: یک مقاله یدیوت آهارونات گفت سیاست ایالات متحده در زمینه مذاکرات با سازمان آزادیبخش
فلسطین یک "نگرانی بزرگ" برای اسرائیل می باشد. روزنامه در شگفت است که آیا از اسرائیل تقاضا شده
که "یک کشور سازمان آزادیبخش فلسطین" را به رسمیت بشناسد.
ج: معاریو گفت نظرات رئیس جمهور یک اساس ایدئولوژیک، برای فشار به اسرائیل در مذاکرات
خودمختاری به وجود می آورد.
7 عکس العمل مطبوعات ساحل غربی مختلط بود، یک روزنامه میانه رو به وسیله سخنان رئیس
جمهور ترغیب شده بود و دو روزنامه دیگر مصاحبه را رد می کردند.
8 (محرمانه) برگ مذاکرات خودمختاری: برگ، وزیر کشور اسرائیل، از چیزی که او در گزارش به
کمیته وزراء در مورد مذاکرات خودمختاری، به عنوان نقش ایالات متحده در آخرین دور مذاکرات
خودمختاری مشخص می نمود؛ انتقاد کرد. او "مداخله" ناروای ایالات متحده در گفتگوها را محکوم کرد و
از پیشنهادهای "یک طرفه ای" که به طوری که گفته شده ایالات متحده ارائه داده، اظهار شگفتی نمود.
"برگ گفت ما اکنون به یک منطقه مین گذاری شده وارد می شویم". او نظر خودش را که ایالات متحده
فقط زمانی می تواند پیشنهاد ارائه دهد که مذاکرات با بن بست مواجه شود، تصریح نمود. سفارت آمریکا
در تل آویو گزارش می کند که مطبوعات اسرائیل، به تعبیر برگ از مذاکرات اعتراض نمی کنند. سفارت در
تل آویو همچنین اظهار نظر می کند که با رسیدن مذاکرات خودمختاری به اصل موضوع، انتقادات از جانب
اسرائیل احتمالاً غیرقابل اجتناب خواهد بود، مگر اینکه ایالات متحده تصمیم به باقی ماندن در یک
حالت انفعالی بگیرد.
9 (طبقه بندی نشده) اسرائیل نظرخواهی: هاآرتز گزارش می کند که محبوبیت بگین همان طور
پایین باقی می ماند. در یک نظرخواهی در ژوئیه، فقط 43 درصد از جواب دهندگان نسبت به
نخست وزیری بگین اظهار رضایت کردند، که در مقابل 60 درصد در سال قبل 6/40 درصد در ماه قبل
قرار می گیرد.
10 سازمان آزادیبخش فلسطین سیاستهای داخلی: رویتر گزارش می کند که جبهه خلق برای
آزادی فلسطین تحت رهبری جرج حبش مجدداً مکانی در کمیته اجرای 15 نفره سازمان آزادیبخش
فلسطین پس از یک غیبت تقریباً 5 ساله به دست می آورد. جایگزینی عضو سابق کمیته، مرحوم زهیر
محسن، به طوری که گفته شده فرصتی برای تجدید بنای کمیته فراهم می آورد. رویتر بعداً گزارش می کند
که دو فرقه افراطی فلسطینی که به وسیله عراق حمایت می شوند، (جبهه مجاهدت خلق و جبهه
آزادیبخش فلسطین) نیز ممکن است مکانهایی در شورا به دست آورند. ما اشاره می کنیم که گروه حبش
قرار بود که دوباره به کمیته سابق در فوریه امسال و در جریان شورای ملی فلسطین، ملحق شود. ولی گروه
به خاطر منازعه در کمیته قبلی بین فرقه های واپس گرا و الفتح، بر سر دو سازمان افراطی که قبلاً اشاره شد،
به کمیته ملحق نشد. ما هیچ گونه تأییدی از اینکه توافقی صورت گرفته باشد که به جبهه خلق برای آزادی
فلسطین اجازه داده باشد که جایش را در کمیته قبلی به دست آورد، نداریم.
11 (طبقه بندی نشده) مصر مذاکرات سه جانبه:سازمان خبرگزاری خاورمیانه مصر گزارش می کند
که اطلاع پیدا کرده است که مصر تصمیم نهائی در مورد موضوع شرکت در ملاقات سه جانبه ای که از طرف
ایالات متحده درخواست شده را پس از بازگشت خلیل نخست وزیر و وزیر کشور پطروس غالی از
اسرائیل، آغاز خواهد نمود.
12 (محرمانه) عراق محاکمه توطئه گران: دادگاه ویژه که توطئه گران را در عراق محاکمه می کند
دومین جلسه خود را در دوم اوت برگزار کرد. هنوز هیچ نتیجه ای اعلام نشده است. قسمت حفاظت منافع
آمریکا در بغداد گزارش می کند، که شهر به حالت عادی بازگشته است. ایده مداخله سوریه در توطئه ادامه
پیدا می کند. دو بعثی برجسته سوری، که هر دو از نظر رهبران سوریه مرتد شناخته می شوند، در یک مراسم
در دوم اوت که در مورد آن خیلی تبلیغ شده بود، شرکت کردند. این یک تودهنی عراقیها به دمشق
می باشد؛ اگرچه هیچ مدرکی وجود ندارد که عراق تاکنون مستقیماً حافظ اسد را برای وقایع عراق سرزنش
کرده باشد.
13 (طبقه بندی نشده) ضربه کماندوهای اسرائیلی: رادیو اورشلیم اعلام کرده است که در شب دوم و
سوم اوت یک نیروی حمله نیروهای دفاعی اسرائیل به پایگاههای تروریستها در جنوب فتح الاند حمله
نمود. نیروی اسرائیلی هیچ تلفاتی را متحمل نشد، و برطبق گفته سخنگوی نیروهای دفاعی اسرائیل، 7
تروریست کشته شدند.
خلاصه اطلاعاتی (جاسوسی) 929 اول نوامبر 79