کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

3- سرلشگر ریاحی به یک گزارشگر محلی گفته است که در 19 ژوئیه به سر کارش در وزارتخانه بر می گردد. ریاحی بعد از اینکه گزارش شده بود که تصمیم به استعفاء گرفته است، چندین روز در محل کارش حاضر نشد.

ب- چهل و یک سرهنگ ژاندارمری بازنشسته شده اند: رادیو گزارش داده است که چهل و یک سرهنگ ژاندارمری بازنشسته شده اند.

ج- قبایل ترکمن ممکن است دوباره سر به شورش بردارند: منبعی که میزان موثق بودن آن مشخص نیست این گزارش را از نشریه «چکیده اخبار ایران» استخراج کرده است. بر اساس گزارش منبعی که اخیراً از دهکده ای در نزدیکی مرز شوروی بازگشته است، قبایل ترکمن دوباره درصدد شورش هستند. اکنون که آنها محصول درو شده را جمع آوری کرده و خطر از بین رفتن محصول، چنانچه در آخرین درگیریهای بین ترکمن ها و فارس های ساکن دشت گرگان پیش آمد، وجود ندارد. آنها احساس می کنند که چیزی برای از دست دادن ندارند. محصول گندم و جو برای امنیت بیشتر در زیرزمین ها انبار شده است، نه در انبارهای معمولی که در درگیری قبلی بسیاری از آنها مورد حمله قرار گرفته و به آتش کشیده شدند. رهبران قبایل برای گردهم آیی و مباحثه بر سر خواسته های ترکمن ها به مدت سه روز در پایان هفته دعوت شده اند.

این وقایع نشأت گرفته از حادثه ای هستند که در هاله ای از ابهام فرورفته است. منبع می گوید که هرکس داستان را به گونه ای شرح می دهد. ظاهراً یک پسربچه ترکمن از روستای آق قلعه به وسیله خدمه یک هلی کوپتر که در آنجا فرود آمده بود، ربوده شده است و پاسداران او را در یک محل مخفی نگاه داشته اند. این هلی کوپتر از انواع هلی کوپترهای معمولی ارتش نبود بلکه آبی رنگ و شبیه هلی کوپترهایی بود که مورد استفاده شاه معزول و خانواده اش قرار می گرفت. ترکمن ها اکنون این حادثه را دست آویزی برای پافشاری بر سر خواسته هایشان قرار داده اند. رهبران آنها قبلاً نامه هایی برای آیت الله خمینی و مهدی بازرگان نوشته اند و از اینکه پاسخی دریافت نداشته اند، گله مندند. چیزی که ظاهراً بیشترین عامل نگرانی ترکمن هاست روش تحکم آمیز است. روحانیون اصرار می ورزند که اعتقاداتشان به مذهب اهل سنت مورد حمایت قرار گیرد و از این هراس دارند که اگر مذهب شیعه به عنوان مذهب رسمی جمهوری جدید معرفی شود، آنها به دست شیعیان متعصب دچار رنج و مشقت شوند.

همانند کردها، ترکمن ها نیز خواهان حق انتخاب مسئولین خود، به کار بردن زبان مادریشان و داشتن مدارس خاص خودشان هستند. آنها از ملاکین فارسی زبانی که رژیم گذشته قطعات بزرگ زمین را در اختیارشان گذاشت، هراس دارند و در مقابل نفوذ فزاینده آنها به دنبال کسب حمایت هستند. چنانچه منبع اظهار می دارد خمینی حق داشت که از دست روسها عصبانی باشد. هنوز اسلحه از طرف مرز می آید و قبایل تقریباً به هر چیز که نیاز دارند، کاملاً مسلحند. همچنین آنها کلاً ترسی ندارند و مشتاق یک نبرد هستند.

رفت و آمدها

سند شماره 265

محرمانه20 ژوئیه 1979 29 تیر 1358

از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی. 187534به: سفارت آمریکا، تهران

موضوع: رفت و آمدها

1- (محرمانه تمام متن)

2- چندین منبع ایرانی بسیار موثق در اینجا مطالب ذیل را اظهار داشته اند:

قطب زاده از سمت خود در رادیو و تلویزیون کنار رفته و در لندن سفیر خواهد شد.

شاهپور بختیار روز سه شنبه 10 ژوئیه ایران را از طریق مرز ترکیه، ترک کرد و اکنون در اروپای غربی مخفی است.

خانواده القانیان اخیراً ایران را ترک گفته و اکنون در لندن به سر می برند.

ونس

گزارش وضعیت ایران

سند شماره 266

محرمانه 20 ژوئیه 1979 29 تیر 1358

از: دفتر وابسته دفاعی آمریکا، تهران 7675

به: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی. سی

منابع: رسانه های خبری داخلی، مقامات سفارت، پرسنل دفتر وابسته دفاعی

تهیه کننده گزارش: ای.بی.گرازینی، متخصص امور اطلاعاتی

مقام تأیید کننده گزارش: سرهنگ تی.ای.شافر، وابسته دفاعی

موضوع: گزارش وضعیت ایران

16- خلاصه (محرمانه): این گزارش اطلاعاتی درباره مطالب زیر ارائه می دهد، شامل: استعفای تیمسار رحیمی. استعفای سرلشگر فربُد. انتصاب رئیس جدید ستاد ارتش. ترور یک روحانی. تظاهرات همافران در دوشان تپه. معرفی نامزدهای مشترک برای انتخابات از سوی پنج گروه سیاسی. اخبار متفرقه.

17- از 17 تا 21 حذف شده است.

22- جزییات: (محرمانه)

الف- استعفای تیمسار رحیمی. تیمسار عزیزالله سیف[سید] امیر رحیمی، فرمانده جنجالی نیروهای زبده دژبان، روز گذشته اعلام کرد که به دستور امام روح الله خمینی از پُست خود کناره گیری می کند. رحیمی در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «پس از 20 سال تحمل درد و رنج و زندان و بیکاری و 5 ماه فرماندهی دژبان، به احترام دستورات امام خمینی استعفا می دهم، زیرا اعتقاد دارم پیروی از دستورات رهبر وظیفه هر ایرانی است.» حاج قدرت الله لطفی، فرمانده پاسداران سیاه جامه ای که محافظ رحیمی بودند فاش ساخت که به تیمسار رحیمی

پیشنهاد شده است تا به عنوان وابسته نظامی ایران در خارج از کشور انجام وظیفه نماید، ولی او پیشنهاد فوق را رد کرده است. هم اینک آیت الله خمینی در حال بررسی واگذاری مأموریت دیگری به تیمسار رحیمی است. بر اساس گزارش رسانه های خبری، رحیمی در خلال آخرین مصاحبه اش، همچون مصاحبه های دیگرش تأکید کرد که «من از مستشاران خارجی، علی الخصوص مستشاران نظامی متنفرم. سی سال است که مستشار نظامی داشته ایم، و حالا موقع آن است که افسران زبده خودمان کارها را انجام بدهند.» او همچنین متذکر شد که محافظان سیاه جامه اش «جدانشدنی» هستند و همچنان از جانش محافظت خواهند کرد.

نظریات مرکز تهیه گزارش (محرمانه): برکناری تیمسار رحیمی کمی بعد از ملاقاتِ روز گذشته آیت الله خمینی و طالقانی در قم صورت می گیرد. طبق حکم کتبی سرلشگر ریاحی برای تیمسار رحیمی، او تا زمانی که پُست مناسبی برایش پیدا شود در ستاد کل ارتش انجام وظیفه خواهد کرد. البته به اعتقاد ما این آخرین خبری نیست که از رحیمی خواهیم شنید. مسلماً او ساکت نخواهد نشست و هر وقت فرصتی پیدا کند نظراتش را به خبرنگاران ابراز خواهد کرد. بر اساس شایعات تا 48 ساعت دیگر نام جانشین رحیمی اعلام خواهد شد. قبلاً گفته بودند که سرهنگی به نام دلنواز جای رحیمی را خواهد گرفت، ولی منابع خبری معتقدند که این خبر صحت ندارد.

ب- استعفای سرلشگر فربُد. بر اساس گزارشی که امروز در روزنامه تهران تایمز منتشر شد، سرلشگر ناصر فربُد، رئیس ستاد نیروهای مسلح نیز استعفا داده است. تهران تایمز یکی از دلایل استعفای فربُد را اعتقاد او به این مسئله ذکر کرده است که نیروهای مسلح نباید در سیاست دخالت کنند و نباید از در حکم ابزاری برای مداخله در امور سیاسی و یا مقابله و سرکوب تظاهرات سیاسی استفاده کرد.

سرلشگر فربُد در توضیح دلایل استعفایش که پس از مشورت با مقامات ارتش و دولت انجام شد، گفت: «برخی اختلاف نظرها و دیدگاهها و همچنین مداخله ی کمیته ها، گروههای سیاسی، و سایر مراکز قدرت در امور ارتش گزینه ای بجز استعفا برای من باقی نگذاشت.» سرلشگر فربُد گفت اگر می خواهیم واقعاً یک ارتش مردمی داشته باشیم، ارتش باید کاملاً «استقلال فکر» داشته باشد تا بتواند از منافع ملی دفاع کند و نظم و انضباط خود را محفوظ نگاه دارد.

نظریات مرکز تهیه گزارش (محرمانه): منابع خبری می گویند که استعفای سرلشگر فربُد غیرمنتظره نبود و رئیس جدیدی به ریاست ستاد ارتش منصوب شده است. (نگاه کنید به پاراگراف پ همین گزارش)

ج- انتصاب رئیس جدید ستاد ارتش: بر اساس گزارش های خبری در مرکز خبر برای خبرنگاران خارجی و همچنین روزنامه های ایران، نخست وزیر مهدی بازرگان سرتیپ شاکر را به ریاست ستاد مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران منصوب کرده است. این

انتصاب در روز 19 ژوئیه انجام شد. علاوه بر نکاتی که در پاراگراف ب ذکر شد، گزارشی در مرکز خبری برای خبرنگاران خارجی انتشار یافت که در آن آمده بود یکی از دلایل استعفای سرلشگر فربُد اعتراض به انتصاب آخوندی به نام سید علی خامنه ای در پُست معاونت وزیر دفاع بوده است.

نظریات مرکز تهیه گزارش (محرمانه): هیچ شرح حالی از سرتیپ شاکر در دفتر وابسته نظامی موجود نیست، ولی می گویند او در سال 1928 در شیراز به دنیا آمده و در ایالات متحده آموزش دیده است. آخرین پُست او فرماندهی شورای علمی دانشکده افسری ایران بوده است.

د- ترور یک روحانی: دکتر محسن بهبهانی، واعظ و متصدی سابق برنامه های مذهبی در رادیو، شب جمعه ساعت 18:00 به دست یک موتورسوار ترور شد. موتورسوار زنگ منزل بهبهانی را زده بود و وقتی بهبهانی برای پاسخ گفتن درب منزل را باز کرده بود، موتورسوار چندین تیر به مغز وی شلیک کرده بود.

نظریات مرکز تهیه گزارش (محرمانه): تا به این ساعت هیچ گروهی مسئولیت ترور بهبهانی را بر عهده نگرفته است ولی تهیه کننده گزارش احتمال می دهد که ترور فوق نیز به دست همان گروه قبلی صورت گرفته باشد، زیرا شیوه ترور تکراری است، یعنی همان موتورسوار و کوبیدن در. گروه فرقان مسئولیت آخرین تروری را که به همین شیوه انجام شده بود، بر عهده گرفته است.

ه- نامزد های مشترک 5 گروه سیاسی در انتخابات: براساس اخبار مرکز خبرنگاران خارجی، 5 گروه سیاسی از جمله سازمان چریکی مجاهدین خلق تصمیم گرفته اند تا در انتخابات مجلس خبرگان نامزدهای مشترکی معرفی کنند. چهار گروه دیگر عبارتند از: جنبش به رهبری دکتر علی اصغر حاج سید جوادی، جنبش انقلابی خلق مسلمان و جنبش مسلمانان مبارز و سازمان شورای اسلامی. نامزدهای مشترک این 5 گروه عبارتند از: آیت الله محمد[محمود] طالقانی، دکتر حبیب الله پیمان، دکتر علی اصغر حاج سیدجوادی، مسعود رجوی، دکتر کاظم سامی، عزت الله سحابی، دکتر طاهر کاتوزیان، و دکتر عبدالکریم لاهیجی.

و- اخبار متفرقه:

(1) روزنامه بامداد گزارش داد که گروهی ناشناس با راکت های آرپی جی7 به پاسگاه ژاندارمری شلمچه در جزیره مینو، در نزدیکی خرمشهر حمله کردند. هنوز هدف مهاجمان از این حمله مشخص نشده است ولی ظاهراً آنها قصد تخریب پل جزیره را داشتند.

(2) طبق گزارش امروز رادیو ایران، آیت الله خمینی روز گذشته در قم اعلام کرد که سازمان رادیو و تلویزیون ملی باید تحت کنترل یک شورا باشد، «و نه در دست یک نفر که هر کاری دلش بخواهد، انجام دهد.»

ز- راهپیمایی همافران در دوشان تپه: در روزهای 21 و 22 ژوئیه 1979 در اعتراض به وضعیت شان در نیروی هوایی دست به تظاهرات زدند. منابع خبری می گویند که در روز 21

ژوئیه نزدیک به 500 تا 1000 نفر در مقابل ساختمان ستاد نیروی هوایی تجمع کردند و با فریاد از تیمسار امامیان، فرمانده نیروی هوایی خواستند تا از ساختمان بیرون بیاید تا آنها با او صحبت کنند. یکی از منشی های ایرانی سفارت آمریکا می گوید که در روز 22 ژوئیه تقریباً 5000 نفر همافر در مقابل ساختمان ستاد تجمع کرده بودند و شعار می دادند و سرود می خواندند. این خانم همچنین گفت که همه مقامات نیروی هوایی برای جلوگیری از بروز درگیری ساختمان را ترک کرده بودند.

نظریات مرکز تهیه گزارش (وابسته دفاعی) (محرمانه):

هنوز خواست همافران و همچنین نتیجه این تظاهرات مشخص نیست. فقط می توانیم بگوییم که این بزرگترین تجمع همافران در یک محل بوده است که تا بحال یکی از کارمندان ما آن را دیده و یا گزارش داده است.

نظریات کلی مرکز تهیه گزارش (بدون طبقه بندی):

این آخرین گزارشی است که گزارشگر در مورد وضعیت ایران تهیه می کند زیرا قرار است در روز 27 ژوئیه به منظور انجام کارهای بازنشستگی اش به واشنگتن دی.سی. بازگردد و احتمالاً پُست دیگری در دولت پیدا کند.

عکس العمل رسانه ها

سند شماره 267

استفاده محدود اداری22 ژوئیه 1979 31 تیر 1358

از: سفارت آمریکا، تهران 7625به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی

موضوع: عکس العمل رسانه ها

1- روز جمعه 29 تیرماه، رادیو و تلویزیون ملی ایران یک برنامه نیم ساعته گفتگو پیرامون انقلابهای معاصر جهانی را پخش کرد و به مقایسه نتایج پرداخت. نتیجه حاصله این بود که انقلاب اسلامی ایران مشابه هیچیک از آنها نبوده و کاملاً ممتاز است. شرکت کنندگان، مورخین در بخش اعظم مباحثات خود به نقش آمریکا در ویتنام پرداخته و آن را قبیح ترین مورد امپریالیسم آمریکا خواندند. رؤسای جمهوری آمریکا از آیزنهاور به بعد محکوم شدند لیکن از نیکسون به خاطر کم اهمیت جلوه دادن بحران و تشدید آن انتقاد بسیار شدیدی به عمل آمد. رابطه آمریکا و ایران در زمان شاه طوری توصیف شد که ایران «شریک جرم در شرارتهای آمریکا» نشان داده شد و شاه منبع اصلی کمک های مالی به امپریالیسم آمریکا در ویتنام خوانده شد.

2- همان شب رادیو و تلویزیون ملی ایران، یک فیلم نیم ساعته تحت عنوان «چگونگی فروش یک نیروی هوایی» را به معرض نمایش گذاشت که در مورد دولت نیکسون بود و عناوین دیگر فیلم عبارت بودند از «رشوه برای ژنرالها» و «ماشین گریسی». دوبله فارسی این فیلم به رشوه های داده شده از طرف شرکت نورتروپ و لاکهید به مقامات نظامی سعودی و

اندونزی اشاره داشت. طبق اظهارات آمده در این فیلم، شرکت لاکهید جمعاً 22 میلیون دلار به مقامات خارجی رشوه پرداخته است. کیسینجر مورد انتقاد قرار گرفته است چون وی با افشای رشوه ها مخالف بود و معتقد است که این کار بر روابط آمریکا و کشورهای مزبور خساراتی وارد خواهد ساخت. این فیلم به جلسات کمیته امور خارجی مجلس سنای آمریکا در زمینه افشاگریهای موجود پیرامون شرکت نورتروپ نیز می پردازد.

3- نظریه: در تاریخ 18 ژوئیه رادیو و تلویزیون ملی ایران اعلام کرد که برنامه های جالبتری را در زمینه تولیدات داخلی و وارد شده، ارائه خواهد کرد تا خواست عمومی ارضا گردد. هیأت نظارت جدید رادیو و تلویزیون ملی ایران برنامه ریزی جدید را مطابق با منافع ملی جمهوری اسلامی می داند لیکن به هیچ وجه پاسخگوی خشونت عمومی نسبت به خشک و ایدئولوژیک بودن محتوای آن نیست.

شلنبرگر

اخراج خبرنگار تایمز

سند شماره 268

محرمانه22 ژوئیه 1979 31 تیر 1358

از: سفارت آمریکا، تهران 7630به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.

موضوع: اخراج خبرنگار تایمز

1- یوسف ابراهیم، نماینده خبری مجله نیویورک تایمز در صبح روز 22 ژوئیه به وزارت ارشاد ملی خواسته شد و یک نامه ای که به فارسی نوشته شده بود از طرف بهزادنیا (معاون وزارت) به او داده شد و مضمون این نامه این بود که به او یادآوری شده بود که حضورش در ایران تحت عنوان نماینده خبری مجله نیویورک تایمز امکان نداشته و باید تصمیم بگیرد که «هر چه زودتر» ایران را ترک کند.

2- ابراهیم کوشش کرد که بهزادنیا را متقاعد کرده ولی چیزی که در جواب شنید این بود که این خواسته «آنها»ست و «آنها» خیلی به اشتباهاتی که ابراهیم مرتکب شده چندان صریح سخن نخواهند گفت.

بهزادنیا اضافه کرد: کالیبورن از واشنگتن پست نیز به طور موقت در اینجا خواهد بود و همچنین از نماینده رویتر نیز خواهیم خواست که اینجا را ترک کند و او گفت امکان دارد که تعدادی روزنامه های فارسی زبان هم بسته شوند.

3- کاردار، مسئله را با طباطبایی، معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت در میان گذاشت. طباطبایی گفت که اطلاعی از موضوع ندارد. کاردار نسبت به این عمل اظهار تأسف کرد.

4- ابراهیم در نامه کتبی در رابطه با اخراجش به دفتر نخست وزیری، رسماً اعتراض کرد. رویدادهای آتی را به آگاهی شما خواهم رساند.

لینگن

مسعود مهاجر از آیندگان

سند شماره 269

استفاده محدود اداری23 ژوئیه 1979 1 مرداد 1358

از: سفارت آمریکا، تهران 7720به: سازان ارتباط بین الملل آمریکا، واشنگتن دی. سی.

موضوع: مسعود مهاجر از آیندگان

خلاصه: وابسته مطبوعاتی با مسعود مهاجر، عضو هیأت تحریریه آیندگان ملاقات نمود، مهاجر، آیندگان را عاری از مناقشات داخلی پنداشته و انگیزه آن را رعایت انعکاس رویدادها بدون غرض ورزی و دور نگاهداشتن آن از حیطه کنترل و سانسور علما می داند، مهاجر در مورد از سر گرفته شدن روابط آمریکا و ایران خوش بین نیست و اخراج ابراهیم را نمونه ای از رفتار نادرست مراکز متعدد قدرت به حساب می آورد.

1- روز دوشنبه (مردادماه) روزن، وابسته مطبوعاتی با مسعود مهاجر یکی از اعضای هیأت تحریریه آیندگان ملاقات نمود. هنگامی که در اداره روابط عمومی روزنامه منتظر مهاجر بود، روزن با یک پدیده غریب در رابطه با آیندگان روبرو شد که همانا تشویق گزارشگران محقق آزاد به همکاری با این روزنامه بود. تعدادی از مقاله های بسیار تحقیقی روزنامه نیز از همین طریق تأمین می گردد. شاهد این مدعی نیز گفتگوی وابسته مطبوعاتی، روزنامه نگار آزاد شفیعی در تلاش برای فروش افشاگریهای خود در مورد شاهین شهر اصفهان است که بنا به گفته نویسنده طرح شاهزاده اشرف بوده است تا با از بین بردن و اخراج زارعین محلی زمین لازم برای مسکن پیمانکاران آمریکایی را فراهم آورد.

2- مهاجر، روزن را به چند تن از همکارانش در هیأت تحریریه معرفی کرد و خوش و بش ها دوستانه برگزار شد. پس از نشستن پشت میزی که در اطاقی ریخته و پاشیده قرار داشت، مهاجر به مسئله اصلی پرداخت و در مقام تشریح گفت که در روزنامه اش میان چاپچی ها و نویسندگان برخلاف کیهان مناقشات داخلی وجود ندارد، برعکس در مورد هدف روزنامه همگی آنها اتفاق نظر دارند. با به دست گرفتن قدرت پس از اعتصاب روزنامه پاییز، هیأت تحریریه توانست با چاپچی های خود منافع مشترکی را پدید آورد، یعنی تصریح کردند که باید در کشوری که فاقد هرگونه موانع بود به انعکاس آنچه که رخ می دهد بپردازند. وی به روزن نمونه ای از این کار را نشان داد که یکی مقاله ای بود در مورد حمله گروهی به نام جوانان مسلمان اصفهان به مراکز توزیع روزنامه در این شهر، و مقاله دیگر یکی از مقالات انحصاری آیندگان در مورد نادرست بودن کشتار کارگران در حال اعتصاب توسط گروهی از پاسداران. مهاجر گفت روزنامه اش به این دلیل شهرت چپگرایی یافته است که عملاً نمی توانند و نمی خواهند از معیارهای خود منحرف گردند. وی در مورد روابط آمریکا و ایران در آینده نزدیک چندان خوش بین نبود و افزود که مراکز قدرت متعدد به هیچ وجه اجازه نمی دهند که شناخت واقعی از سیاست پیدا شود. وی متقاعد شده بود که اخراج ابراهیم رئیس دفتر نیویورک تایمز مثال خوبی برای نشان دادن زودرنجی این عناصر در این گونه مراکز است که

یکی از آنها بهزادنیا در وزارت ارشاد ملی می باشد.

3- مهاجر هنگام یادآوری از تیراژ 300 هزار تایی روزنامه بسیار خوشحال به نظر می رسید چون این رقم دو برابر تیراژ سه ماه گذشته است. وی گفت آیندگان مراکز توزیع خود را در لندن، پاریس و رُم گشایش داده است و تلاش می کند که در نیویورک یا کالیفرنیا نیز به خاطر تمرکز شدید ایرانیها، این مراکز مورد نیاز را ایجاد نماید. شلنبرگر

گزارش هفتگی سیاسی

سند شماره 270

محرمانه24 ژوئیه 1979 2 مرداد 1358

از: سفارت آمریکا، تهران 7772به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.

موضوع: گزارش هفتگی سیاسی

1- (محرمانه تمام متن)

2- خلاصه گزارش: اقدامات برای آماده شدن به منظور انجام انتخابات مجلس خبرگان ادامه دارد، تظاهرات برای «وحدت» و یادبود مصدق، آشوب در مناطق مرزی ایران- ترکیه، مریوان آرام و تقریباً خالی از سکنه است، آیت الله خاقانی در قم ظاهر شده است. (پایان خلاصه).

3- تعدادی از گروهها و احزاب و سازمانهای گوناگون اسامی کاندیداهای خود برای انتخابات مجلس خبرگان را اعلام نمودند. بدون هیچ تعجبی، اکثریت قریب به اتفاق اسامی ارائه شده تاکنون، از روحانیون است. انتخابات کماکان قرار است برابر برنامه در 3 اوت انجام شود.

4- در روز 17ژوئیه تظاهرات «وحدت» در سراسر ایران به منظور نشان دادن اعتقاد مردم به جمهوری اسلامی و اهداف آن» برگزار شد. در حالیکه روزنامه ها در گزارشات خود مدعی شرکت «میلیونها» نفر هستند، نشانه هایی در دست است که این تظاهرات سراسری به شور و هیجان و خودجوشی تظاهرات روزهای اول انقلاب نبود. مأمور سیاسی سفارت از منبعی در تهران دریافت که توسط کمیته محلی به آژانس کرایه اتومبیل او دستور داده شده بود تا همانند سایر مغازه های مجاور آژانس، تعطیل نماید تا مجبور به شرکت در تظاهرات شوند. (توجه: بنظر می رسد که سازماندهندگان راهپیمایی انقلابی، از رو ش های عصر پهلوی سرمشق گرفته باشند.) منبع دیگری از کرمانشاه به مأمور سیاسی کنسولگری اطلاع داد بیش از یکهزار نفر در تظاهرات «وحدت» حضور نداشتند، در حالیکه ادعای مقامات، این رقم را به دویست و پنجاه هزار نفر (یعنی تعداد کل جمعیت شهر) می رساند. طبق اظهار منابع تبریزی، تظاهرات در آنجا به استادیوم ورزشی شهر ختم می گردید و در پرجمعیت ترین لحظه خود استادیوم نیمه پر بود.

5- در 21 ژوئیه، تظاهرات دیگری در تهران به احترام (مجدد) نخست وزیر اسبق، مصدق برگزار شد. در این تظاهرات که به عنوان امری مشترک، توسط «جبهه دموکراتیک ملی»، «فداییان خلق»، «جبهه ملی» و دیگر گروهها برگزار شد، جمعیت زیادی در میدان بهارستان