ساختمانهای سفارت در جریان این تظاهرات، با پلیس ایران گفتگو خواهند کرد.
آقای مکلا تأیید کرد که روابط کنونی بین دولتهای ایران و ایالات متحده آمریکا روابطی سرد است. وی خاطرنشان کرد که ایران هیچ گونه درخواستی دایر بر استرداد شاه سابق، که در حال حاضر به منظور معالجه بیماری سرطان در نیویورک بستری شده است، مطرح نکرده است. به تازگی آیت الله خمینی امپریالیسم آمریکایی و غرب را مورد حمله قرار داده و آنها را مسبب مشکلات و موانع فراروی ایران معرفی کرده است.
از سویی دیگر ابراهیم یزدی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده است که دولت ایران پیشنهاد داده است که قرارداد سال 1959 بین ایران و ایالات متحده آمریکا در مورد همکاریهای نزدیک طرفین و نیز قرارداد سال 1921 در خصوص دوستی ایران و شوروی لغو گردد.
راهپیمایی در مقابل سفارت آمریکا، تهران
سند شماره 367
31 اکتبر 1979 9 آبان 1358
از: دفتر خبرگزاری FBIS ، لندن 2641
به: مقر فرماندهی نیروی هوایی آمریکا، اروپا
موضوع: راهپیمایی در مقابل سفارت آمریکا، تهران
اعلام برنامه های مربوط به راهپیمایی در مقابل سفارت آمریکا در تهران
دفتر هماهنگی نماز و مراسم روز عید قربان برنامه های این روز را به شرح ذیل اعلام کرده است:
ساعت 30/8 شروع برنامه به همراه شعارهای مذهبی و انقلابی
ساعت 9 نماز عید قربان به امامت حضرت آیت الله منتظری
ساعت 30/9 خطبه های نماز عید و سخنرانی
ساعت 10 آغاز راهپیمایی به طرف سفارت آمریکا در تهران.
مسیر راهپیمایی شامل خیابان یادآوران، خیابان شاه، خیابان خیام، میدان امام خمینی، خیابان فردوسی، میدان فردوسی، خیابان سپهبد قرنی، خیابان آیت الله طالقانی و نهایتاً قرائت یک قطعنامه در مقابل سفارت آمریکا خواهد بود.
ناآرامی های دانشجویی
سند شماره 368
محرمانه1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سفارت آمریکا، تهران 11519به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی
موضوع: ناآرامی های دانشجویی
1- (محرمانه تمام متن)
2- خلاصه: راهپیمایی ها و تظاهرات مختلفی طی چند روز گذشته گزارش شده است. هم
در تبریز و هم در تهران این تظاهرات با درگیریهایی میان گروههای متخاصم و همچنین گزارشاتی از شعارها و سرودهای ضدرژیم و ضدخمینی توأم بوده است. تاکنون به هر حال به نظر می رسد تظاهرات غیرمتمرکز بوده و از لحاظ اهداف متفاوت بوده و شاید منعکس کننده ناآرامی عمومی است.
3- چند روز است تهران شاهد راهپیمایی ها و تظاهرات پراکنده می باشد. در 29 اکتبر گزارش شد حداقل 6 دانشجو در جریان تظاهرات در حوالی دانشگاه تهران مجروح شدند. ادعا شده دانشجویان به ممنوعیت اعمال شده از ناحیه دولت درباره بحث ها و فعالیتهای سیاسی در داخل کلاسهای درس اعتراض می کردند.
گزارش مطبوعاتی مدعی است شش «مبارز» در حال تلاش برای ایجاد اختلال در تظاهرات توسط معترضین دستگیر و در یک دادگاه پوشالی در حضور محمد ملکی رئیس دانشگاه محاکمه شدند. چیزی درباره مجازات آنها گزارش نشد.
4- راهپیمایی ها در تهران منحصر به دانشجویان دانشگاه نشده و شامل دانش آموزان دبیرستانها نیز شده است. چندین منبع نیز دادن شعار «مرگ بر خمینی» از سوی دانشجویان تظاهرکننده را گزارش کرده اند اگر چه در گزارشات رسانه ها درباره راهپیمایی به این مطلب هیچ اشاره ای نشده است.
5- از این رو تا به حال تظاهراتها نسبتاً کوچک بوده و سفارت هیچ ارزیابی واقعی از حجم آنها ندارد. برخی ناظران تظاهرات 29 اکتبر را 25000 نفر تخمین زدند که بعداً گزارش تعداد آن در رادیو بی.بی.سی منعکس گردید.
6- در تبریز مخالفتهای مشابهی ابراز گردید، و مطبوعات مدعی شدند که در 29 اکتبر 4 دانشجو دستگیر و 5 نفر مجروح شدند. تظاهرات در پی تحصن دانشجویان در مقابل اداره آموزش که حدود دو هفته قبل آغاز گردید رخ داد. به گفته استاندار آذربایجان شرقی معلمان شهر حمایت خود را از دانشجویان اعلام داشته اند.
منابع در تبریز به مأمور سیاسی گفتند که تظاهرات دانشجویان با خشونت زیادی توأم بود، و هنگامی شروع شد که یک گروه از پاسداران انقلاب به تظاهرکنندگان شرکت کننده در تحصن 28 اکتبر حمله کرده و برای مجبور ساختن آنها به تخلیه ساختمان اداره آموزش آنها را با زنجیر کتک زدند.
در 29 اکتبر دانش آموزان دبیرستانی محلی از جمله بسیاری از دختران جوان در حمایت از دانش آموزانی که از پاسداران انقلاب کتک خورده بودند دست به راهپیمایی زدند. گروه اخیر با زنجیر به راهپیمایان حمله کردند و چندین دختر در جریان این آشوب مجروح شدند. وقتی حمله با زنجیر به نتیجه نرسید پاسداران انقلاب شروع به تیراندازی هوایی کردند و دانش آموزان در نهایت متفرق شدند.
یک استاد دانشگاه تبریز به مأمور سیاسی گفت چندین گروه از دانشجویان شعارهای
ضدخمینی سر داده و در چند مورد طی این دو روز جلوتر رفته و «سرود شاهنشاهی» (سرود ملی پهلوی سابق) را می خواندند. منبع مدعی شد خود محوطه دانشگاه تبریز از آنجا که اعتراضها و راهپیماییها به خیابانهای شهر محدود شده آرام است. وی مدعی شد اجتماعات دانشکده در دانشگاه تقریباً شلوغ بوده و آمیزه ای است از عوامل کمونیست، طرفدار اسلام و طرفدار آمریکا. او افزود هیچ کس ترسی از انتقاد کردن از خمینی ندارد و توهین و ناسزا علیه او در اجتماعات دانشکده رایج است.
7- تظاهراتهای دانشجویی در تبریز حداقل به واسطه تنوع انگیزه ها و گروههای مختلف درگیر پیچیده است. یک سری از اعتراضها از طرف دانش آموزان هنرستان (مدرسه فنی) آغاز شد. آنها خواهان دسترسی به دانشگاه و حذف کنکور ورودی برای تحصیلات بالاتر بودند. دیگر دانش آموزان به ممنوعیت فعالیتهای سیاسی در کلاس درس معترض بودند. دیگران که اخیراً از دبیرستان فارغ التحصیل شده اند اکنون که وارد بازار کاری که وجود ندارد می شوند به فقدان اشتغال اعتراض کرده اند.
دولت موقت ایران علیرغم ممنوعیتی که بر علیه این قبیل اعتراضات و راهپیمایی ها اعمال کرده تاکنون اقدامی برای متوقف کردن این راهپیمایی ها به عمل نیاورده است. گروههای دانشجویی به مؤثر بودن راهپیمایی ها و اعتصابات در جریان انقلاب پی برده اند و به نظر نمی رسد آنها اکنون از این روشهای به خوبی اثبات شده، صرف نظر نمایند.
لینگن
ایران خمینی از دانشجویان می خواهد حملات خود را...
سند شماره 369
بدون طبقه بندی1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سرویس پخش اخبار بین المللی، لندن 3023
به: ستاد فرماندهی نیروی هوایی آمریکا، اروپا، رامشتاین
اقدام: سریعاً به بخش بازرسی ارسال شود رونوشت: سفارت آمریکا، تهران
اقدام: کپی جهت اداره اجرایی
موضوع: ایران خمینی از دانشجویان می خواهد حملات
خود را علیه ایالات متحده گسترش دهند
سرویس خبری تهران در ساعت 30/20 روز اول نوامبر 79.
ما هم اکنون اعلامیه زیر را که توسط دفتر امام خمینی در قم منتشر شده دریافت نمودیم:
بسم الله الرحمن الرحیم
روز 13 آبان، روز هجوم وحشیانه رژیم منحوس به دانشگاه و کشتار دسته جمعی دانشجویان عزیز ماست.
رژیم مخالف با تمام مظاهر تمدن و پیشرفت کشور، یک روز به مدرسه فیضیه و مدارس
علوم اسلامی در سراسر ایران حمله ور می شد و یک روز به دانشگاه تهران و مدارس و دانشگاههای سراسر ایران، این مراکز دانش و دانشمندان.
اکنون که سالروز حمله به دانشگاه است، برای پیوستگی بیشتر لازم است روحانیون عزیز قم و تهران و سایر شهرستانهای نزدیک به تهران در مراسمی که در دانشگاه تهران است، شرکت نمایند و همچنین روحانیون تمام شهرهای ایران در دانشگاه هر نقطه از ایران که بدین مناسبت مجلس بزرگداشتی برقرار کرده اند، شرکت نمایند و با حضور در دانشگاههای سراسر ایران و پیوستن به دانش آموزان و دانشجویان و استادان عزیز، توطئه های جدایی افکنانه بین این دو نیروی مترقی را خنثی کنند.
دشمنان ما در هر فرصت خصوصاً در این روز از هیچ توطئه ای دست بردار نیستند و با هر وسیله ممکن می خواهند آرامش را از ملت عزیز سلب کنند.
بر دانش آموزان، دانشگاهیان و محصلین علوم دینیه است که با قدرت تمام، حملات خود را علیه آمریکا و اسرائیل گسترش داده و آمریکا را وادار به استرداد این شاه مخلوع جنایتکار نمایند و این توطئه بزرگ را بار دیگر شدیداً محکوم کنند.
بر دانش آموزان، دانشگاهیان و محصلین علوم دینیه است که با تمام نیرو، وحدت خویش را حفظ و از انقلاب اسلامی خود طرفداری نمایند و بر ملت است که از این دو جناح عزیز با تمام قدرت پشتیبانی کنند.
دست خدا به همراه همگی باد. والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته.
امضا
روح الله الموسوی الخمینی
10 آبان 58
ایران: ترور آیت الله طباطبایی در تبریز
سند شماره 370
1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: دفتر خبرگزاری FBIS ، لندن 3066به: مقر فرماندهی نیروی هوایی آمریکا، اروپا
موضوع: ایران: ترور آیت الله طباطبایی در تبریز
متن گزارش: تهران-1 نوامبر 79- به گزارش یک منبع موثق، مجتهد سرشناس آیت الله سید محمدعلی هادی[قاضی] طباطبایی، امام جمعه شهر تبریز و نماینده آیت الله روح الله خمینی رهبر عالی ایران در این شهر، شب گذشته هدف گلوله قرار گرفت و به شهادت رسید. (مجتهد به فردی گفته می شود که دارای مدرک دکترای الهیات است.) آیت الله شریعتمداری، یکی از دوستان بسیار نزدیک آیت الله طباطبایی، در بیانیه ای خاطرنشان کرده است که این جنایت نشأت گرفته از توطئه های دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی است. استاندار آذربایجان شرقی نیز به همین دلیل سه روز عزای عمومی در شهر اعلام کرده است.
وضعیت سفارت آمریکا در ساعت 11 صبح، تهران
سند شماره 371
محرمانه 1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سفارت آمریکا، تهران 11520به: وزارت امور خارجه آمریکا، واشنگتن دی. سی
موضوع: وضعیت سفارت آمریکا در ساعت 11 صبح، تهران
1- (محرمانه تمام متن)
2- علیرغم اعلامیه رهبران حزب جمهوری اسلامی در شب گذشته، مبنی بر اینکه هیچ گونه راهپیمایی در مقابل سفارتخانه ما در پی برگزاری نماز اول نوامبر در ترمینال اتوبوس رانی جنوب تهران برگزار نخواهد شد ولی در حدود ساعت 9 صبح به وقت محلی جمعیتی حدود 3500 نفر که تعداد آن پیوسته افزوده می شد در مقابل دیوارهای سفارت واقع در خیابانهای روزولت و تخت جمشید تجمع نمود و در حالیکه شعارهای ضدآمریکایی می دادند چند بار به راهپیمایی مقابل درب های جلوی سفارت پرداختند و پوسترها و پلاکاردهایی را به روی درب خیابان روزولت آویختند.
3- در آغاز تظاهرات در ترمینال اتوبوس رانی که ما آن را از طریق رادیو پیگیری می کردیم بیانیه ای مجدداً صادر شد مبنی بر اینکه بعد از برگزاری نماز و شعار دادن، شرکت کنندگان در راهپیمایی می بایست به جای رفتن به طرف سفارت آمریکا به سمت میدان شوش راهپیمایی نمایند. و همچنین قطعنامه محکومیت آمریکا را نیز در همانجا بخوانند.
سخنگوی ترتیب دهندگان تظاهرات در ضمن توضیح داد که مراسم می بایست پس از قرائت قطعنامه پایان پذیرد.
4- بامداد امروز نیروهای اعزامی پلیس برای حفاظت از سفارت تقویت گردید و اکنون حدود 35 نفر را شامل می شود. این تعداد قاعدتاً می بایست تا زمانی که تظاهرکنندگان تا حدی از انسجام برخوردارند کافی باشد. لینگن
وضعیت سفارت آمریکا در ساعت 14، تهران
سند شماره 372
محرمانه 1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سفارت آمریکا، تهران 11522به: وزارت امور خارجه آمریکا، واشنگتن دی. سی
موضوع: وضعیت سفارت آمریکا در ساعت 14، تهران
1- (محرمانه تمام متن)
2- در حدود ساعت 12:30 جمعیتی که در حدود 2 هزار نفر بود در مقابل درب مشرف به خیابان روزولت گرد آمده و با انجام راهپیمایی به سمت بالای خیابان روزولت و عبور از دیوار پشتی محوطه و از کنار آپارتمانهای اردلان که تعدادی از کارمندان سفارت در آن زندگی می کنند، به سمت ساختمان جدید کنسولگری در ضلع شمال غربی رفتند. جمعیت در آنجا متوقف گردید و شعارهای بیشتری را سر داد و سپس به سمت خیابان تخت جمشید روانه شد
و آخرالامر به طرف تقاطع روزولت باز گردید. هسته اصلی تظاهرکنندگان که تعدادی در حدود هزار نفر را شامل می شد در آنجا باقی ماند و تا ساعت 2 بعد از ظهر که تظاهرات به پایان رسید شعارهایی را به طور یکنواخت تکرار می کردند. بنا به اعلامیه ای که به چنگ پلیس افتاد این تظاهرات توسط حزب توده سازماندهی شده بود.
3- همچنین جمعیت دیگری که در میدان شوش گرد آمده بود بدون پیش آمدن هیچ رویدادی پراکنده شد. ما هنوز هیچ گونه تخمینی از تعداد شرکت کنندگان در این تظاهرات نداریم.
4- همکاری پلیس در سفارت بسیار عالی بود. کاردار سفارت مراتب سپاسگزاری خود را به عرض فرمانده نیروهای اعزامی پلیس و هم چنین مصطفایی رئیس شهربانی کل کشور ابلاغ نموده است.
5- ما تصمیم نداریم تا زمانی که تغییر شرایط اقتضا کند گزاش دیگری برای شما ارسال داریم. لینگن
ایران، تظاهرات ضدآمریکایی
سند شماره 373
محرمانه1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی. سی 1409
به: سازمان اطلاعات دفاعی، تهران
موضوع: ایران، تظاهرات ضدآمریکایی
1- (محرمانه- غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) به دنبال یک تعطیلی مذهبی در روز اول نوامبر، حزب جمهوری اسلامی که طرفدار آیت الله خمینی است یک راهپیمایی به عنوان حرکتی در جهت محکومیت سیاستهای استعماری انگلستان و آمریکا ترتیب می دهد. این حزب اعلام کرد که این تجمع برای محکوم کردن حضور شاه در آمریکا خواهد بود. یک منبع سفارت آمریکا خاطرنشان می سازد که در روز اول ماه 50000 معترض در جلوی سفارت خواهند بود.
2- (محرمانه- غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) در حالی که این تظاهرات برنامه ریزی شده صرفاً اعتراضی محض نسبت به حضور شاه در آمریکا می باشد، اما امکان خشونتهایی نیز وجود دارد. خیلی از راهپیمایی های این چنینی به خوبی بدون هیچ خشونت مستقیمی بر علیه سفارت نظم یافته اند. به هر حال با وجود افزایش اظهارنظرات عمومی در مورد حضور شاه در نیویورک عناصر رادیکالی از این گروه و یا هر گروه دیگر می توانند اغتشاشاتی به وجود بیاورند.
سفارت با یک گروه کوچک اعزامی از شهربانی حفاظت می شود. اما احتمالاً اگر سفارت در معرض حمله ای جدی قرار بگیرد، حضور آنها بی اثر خواهد بود.
ناآرامیهای دانشجویی
سند شماره 374
1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سفارت آمریکا، تهرانبه: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.
موضوع: ناآرامیهای دانشجویی
1- (محرمانه تمام متن)
2- خلاصه گزارش: گردهماییهای مختلف دانشجویی و تظاهرات طی چند روز گذشته، تظاهرات تهران و تبریز همراه با خشونت بین گروههای مخالف، همراه با افزایش شعارهای ضدخمینی و ضدرژیم؛ به هر حال تاکنون، به نظر می رسد تظاهرات غیرمتمرکز، و درخواست ها متفاوت است و شاید ناشی از ناآرامیهای عمومی باشد. پایان خلاصه.
3- تهران چند روز است که شاهد تظاهرات و درگیریهای پراکنده است. گزارش شده است که حداقل 6 دانشجو در تظاهرات نزدیک دانشگاه تهران زخمی شده اند. دانشجویان نارضایتی شان را علیه ممنوعیت تحمیلی دولت در خصوص بحثها و فعالیتهای سیاسی در دانشگاهها ابراز می کردند. منابع خبری ادعا می کنند که شش پاسدار که قصد بر هم زدن تظاهرات را داشتند به وسیله تظاهرکنندگان دستگیر شدند و درحضور محمد ملکی رئیس دانشگاه تهران به محاکمه کشیده شدند. احکام صادره در مورد آنها گزارش نشده است.
4- تظاهرات تهران فقط محدود به دانشجویان دانشگاه تهران نبود بلکه شامل دانش آموزان دبیرستانها نیز می شد. بعضی منابع دیگر گزارش می کنند که شعار «مرگ بر خمینی» را در تظاهرات دانشجویان شنیده اند، هر چند که منابع خبری مطلبی در این مورد ذکر نکرده اند.
5- تاکنون، وسعت تظاهرات نسبتاً کوچک بوده است و سفارت نیز تخمین درستی از حد و حدود تظاهرات ندارد. بعضی از شاهدان رقم 25000 نفر را برای تظاهرات 29 اکتبر اعلام می کنند، همان رقمی که بی بی سی نیز بعداً اعلام نمود.
6- در تبریز تظاهرات مشابهی در 29 اکتبر به وقوع پیوست، و روزنامه ها اعلام کردند که 4 دانشجو دستگیر و 5 تن دیگر زخمی شدند. تظاهرات به دنبال تحصنی در اداره آموزش که تقریباً از دو هفته پیش شروع شده بود، به وقوع پیوست. به نقل از استاندار استان آذربایجان شرقی، معلمین شهر حمایتشان را از دانشجویان اعلام کرده اند. منابع سفارت در تبریز به مأمور سیاسی گفته اند که تظاهرات دانشجویان همراه با خشونت زیادی بود و زمانی شروع شد که گروهی از پاسداران انقلاب به تظاهرکنندگانی که از 28 اکتبر در تحصن بودند حمله نموده و ضمن کتک زدن آنها با زنجیر قصد بیرون کردنشان را از ساختمان اداره آموزش داشتند. در 29 اکتبر دانشجویان مدارس عالی از جمله بسیاری از دختران جوان دست به تظاهراتی زدند تا حمایتشان را از دانشجویان مصدوم به وسیله پاسداران انقلاب نشان دهند. این تظاهرات نیز با زنجیر مورد حمله قرار گرفت و چند دختر در دانشگاه ملی مجروح شدند. وقتی حمله با زنجیر موفقیت آمیز نبود، پاسداران انقلاب دست به تیراندازی هوایی زدند و سرانجام
دانشجویان پراکنده شدند. یکی از استادان دانشگاه تبریز به مأمور سیاسی سفارت گفت که چند گروه از دانشجویان شعارهای ضدخمینی می دادند و طی این دو روز آنها در بعضی اوقات (برای استهزاء رژیم جدید) سرود شاهنشاهی می خواندند. (سرود ملی خاندان پهلوی). این منبع ادعا می کرد از زمانی که اعتراضات و تظاهرات، محدود به خیابانهای شهر شده محوطه دانشگاه تبریز آرام است. او ادعا نمود که میتینگهای دانشجویان در دانشکده تقریباً نظم مشخصی ندارد و مخلوطی از هواداران کمونیسم و اسلام و آمریکا می باشند. او اضافه نمود که از این دستجات کسی نیست که از انتقاد به خمینی بترسد و توهین و لعنت وی در میتینگهای دانشکده امری شایع است.
7- تظاهرات دانشجویان حداقل به واسطه انگیزه های بی شمار و گروههای متفاوت شرکت کننده در آن، از پیچیدگی برخوردار است. شماری از اعتراض کنندگان را دانش آموزان هنرستانها (مدرسه فنی) تشکیل می دهند که خواستار پذیرش آسانتر برای ورود به دانشگاه و حذف امتحان نهایی که برای وارد شدن به مرحله بالاتر تحصیل صورت می گیرد، هستند. بعضی دیگر از معترضین از جمله دانش آموزانی هستند که خواستار لغو قانون منع فعالیتهای سیاسی در کلاسهای درس می باشند. اکنون فارغ التحصیلان دبیرستانها به عدم فقدان وجود بازار کار اعتراض می دارند و اینکه حالا آنها وارد مرحله ای شده اند که بازار کاری برای اشتغال آنان وجود ندارد. با وجود اینکه احکام تحمیلی دولت باعث این مشکلات شده، دولت موقت ایران کوششی در جهت توقف این گونه تظاهرات نکرده است. گروههای دانش آموزی در دوران انقلاب درباره کارساز بودن اعتصابات و تظاهرات تجربیاتی به دست آوردند و احتمال کمی وجود دارد که آنان از این تجربیاتی که در دوران انقلاب کارساز بوده است دست بکشند.
لینگن
تظاهرات در تهران
سند شماره 375
محرمانه1 نوامبر 1979 10 آبان 1358
از: سفارت آمریکا، تهران 1519به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی
[موضوع: تظاهرات در تهران]
یک سری اعتراضات که به واسطه تعدد انگیزه ها و گروههای شرکت کننده، نامفهوم بود، جرقه آن توسط دانش آموزان «هنرستان» (مدرسه تکنیکی) که خواستار دستیابی آسان تر به دانشگاه و کاهش ملزومات امتحان ورودی برای آموزش عالی بودند، زده شد. دیگر دانشجویان به ممنوعیت فعالیت سیاسی در کلاسها اعتراض کردند. دیگران که اخیراً از مدارس عالی فارغ التحصیل شده اند به فقدان استخدام (در ادارات) در شرایطی که آنها به بازاری تقریباً فاقد کار و حرفه وارد گردیده اند اعتراض می کردند. علی رغم ممنوعیتهای تحمیل شده توسط حکومت در مورد یک چنین اعتراضات و راهپیماییهایی، دولت موقت تاکنون کوشش جهت