کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

2- [ردیف 1] نیازمندی های مربوط به قراردادهای تصویب شده در سال قبل (که در برنامه جاری ارایه شده است)

3- [ردیف 5] ارتقای تانک ام-60 به ام-60ای.3

4- [ردیف 10] هواپیماهای ای.ام.اس.تی هنوز در مرحله تحقیق و توسعه (نمونه اولیه) قرار دارند و برای خریدهای نظامی خارجی قابل تحویل نیستند. هیأت مستشاری خرید موقت 50 هواپیمای سی-130 را تا اتخاذ تصمیم بر سر هواپیماهای ای.ام.اس.دی توصیه می کند.

5- [ردیف 3، 8، 9،10، 14] وضعیت نامشخص.

6- [ردیف 13] دولت ایران قبلاً هفت رادار زمینی دوربُرد ای.دی.اس-4 را در حکم بخشی از این سیستم خریداری کرده است. رادارهای ای.دی.اس-4 خرید هواپیماهای ایوکس را که قبلاً تأیید شده است، تکمیل می کند.

سیستم تسلیحاتی- پشتیبانی

خلاصه برآورد هزینه های خرید

(به میلیون دلار)

هیأت مستشاری اطلاع یافته است که دولت ایران خریدهای عمده را تا اطلاع ثانوی به تعویق انداخته است. با توجه به مشخص نبودن قصد دولت ایران، برنامه اولویت بندی هیأت مستشاری نظامی برای سال مالی 1980 به شرح زیر ایفاد می گردد. اقلامی که بیشترین احتمال خرید آنها از سوی دولت ایران وجود دارد شامل سیستم آماد هلیکوپتر، PEACE LOG، مدرن سازی تانک ام-60، سیستم دفاع هوایی بهبودیافته، بعلاوه سیستم های پشتیبانی معمول مرتبط با هر یک از آنهاست.

ردیفهزینه های اولیه سیستمسال مالی 80

1آماد هلیکوپتر200

2(اس.پی) هویتزر 155م.م./ام-109ای1بی.33

3(اس.پی) هویتزر 203 م.م./ام-110ای2 *

4حمل و نقل دریایی، ام-5486

5کیت مدرن سازی تانک، ام-60ای.392

6مجهزسازی AH-1J به موشک های تاو35

7تأسیسات بازسازی خودروهای شنی دارتعویق تا اطلاع ثانوی

8جنگنده های تاکتیکی اف-14*

9تانکر های استراتژیک کی.سی-707*

10هواپیماهای باربری سی-130200

11PEACE LOG200

13سیستم دفاع هوایی بهبودیافته-

14جنگنده های تاکتیکی اف-16*

15استاندارد سازی ناوچه ها270

16سیستم لجستیکی مجتمع65

جمع کل1101

سایر اطلاعات

17پشتیبانی مرتبط سالیانه1050

18نیاز به مهمات مرتبط137

19ذخایر مدیریتی12

جمع کل2300

1- [سال مالی] ارزش تقریبی قرارداد در زمان قبول پیشنهاد

2- [هزینه های اولیه سیستم] هزینه های اولیه تقریبی سیستم شامل محصول نهایی، قطعات و مهمات اولیه، آموزش ها و هزینه های جاری عملیات و تعمیر و نگهداری.

3- [ردیف 17] بر اساس هزینه تقریبی برنامه تحویل شده. هزینه های TAFT/SAA نیز در آن گنجانده شده است.

4- [ردیف 18] هزینه تقریبی برای آموزش و ایجاد ذخیره جنگی.

5- [ردیف 8، 9، 10، 14] وضعیت نامشخص.

6- [ردیف 1] علاوه بر 200 میلیون دلاری که باید در سال مالی 1979 تأمین شود.

7- [ردیف 2] علاوه بر 135 میلیون دلاری که باید در سال مالی 1979 تأمین شود.

8- [ردیف 4] علاوه بر 39 دلاری که باید در سال مالی 1979 تأمین شود.

9- [ردیف 13] برنامه جاری در سال مالی 1980. انتظار نداریم که هیچ قرارداد خرید نظامی خارجی در سال مالی 1980 برای این برنامه به امضا برسد. پنجاه میلیون دلار به منظور ارتقای تأسیسات و عملیاتی کردن هفت رادار زمینی دوربرد که قبلاً از سوی دولت ایران در حکم بخشی از سیستم آی.ای.دی.اس. خریداری شده بود، پرداخت شده است.

10- [ردیف 15] علاوه بر 80 میلیون دلاری که باید در سال مالی 1979 تأمین شود.

11- [ردیف 16] سیستم لجستیکی مجتمع نیروی دریایی شاهنشاهی ایران، علاوه بر 5 میلیون دلاری که باید در سال 1979 تأمین شود.

منافع ایالات متحده و اهداف مساعدت های امنیتی

1- منافع آمریکا در ایجاد رابطه مساعدت امنیتی با ایران

اهمیت اصلی ایران به موقعیت مهم جغرافیایی آن، جایگاهش در حکم یک تولید کننده عمده نفت و کشوری دارای ذخایر گازی عظیم، وابستگی شدید برخی از هم پیمانان اصلی ما و همچنین وابستگی کمتر ما به نفت ایران، و نقش نوظهور ایران در رهبری منطقه خلیج فارس به طور اخص و در منطقه به طور اعم است. ایران اساساً کشوری متمایل به غرب است، و این تمایل ناشی از مقاومت سنتی ایران در برابر هژمونی شوروی (و قبل از آن روسیه) بوده است. ایالات متحده آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم به این سو تلاش کرده است با حمایت از ایران در ایجاد اقتصاد و ارتشی قوی- و در نتیجه با ثبات- این نقش را تقویت کند. ایران نیز از طریق همکاری در چارچوب پیمان سنتو به طور دو جانبه حقوق، اختیارات و تسهیلاتی در اختیار ایالات متحده قرار داده است. به طور خلاصه، تقویت روز افزون ایران سهم به سزایی در حفظ منافع ملی مشترک ما دارد.

2- اهداف مشخص مساعدت های امنیتی شامل موارد زیر می شود

الف- مساعدت به ایران در پرورش توانایی استفاده و تعمیر و نگهداری سیستم های تسلیحاتی کسب شده از ایالات متحده،

ب- مساعدت به ایران در توسعه نیرو های نظامی متعارف به منظور تضمین امنیت کشور، که به نوبه خود به حفظ ثبات کشور و حفاظت از منافع آمریکا کمک خواهد کرد،

پ- مساعدت به ایران در ایجاد و حفظ نیروهای رزمی و پشتیبانی لجستیک به منظور برآوردن نیازهای پیش بینی شده،

ت- مساعدت به ایران در ایجاد و حفظ توان کافی و عملیاتی بسیج نیروها،

ث- حمایت از ایجاد و حفظ همکاری های نزدیک تر منطقه ای به منظور مقاومت در برابر نفوذ کمونیسم علاوه بر اهداف دیگر،

ج- تضمین دسترسی مستمر ایالات متحده و جهان آزاد به منابع نفت و گاز،

چ- تشویق مشارکت ایران در ترتیبات امنیتی جمعی طرفدار غرب.

گزارش شلیک موشک هارپون [اژدر] توسط نیروی دریایی ایران

سند شماره 126

محرمانه20 دسامبر 1978- 29 آذر 1357

از: دفتر وابسته دفاعی ایالات متحده، تهران به: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی.سی

موضوع: گزارش شلیک موشک هارپون [اژدر] توسط نیروی دریایی ایران

منبع: 68460008

خلاصه: این گزارش درباره آخرین اطلاعات به دست آمده از شلیک یک موشک هارپون

توسط نیروی دریایی ایران است.

مشروح گزارش: (محرمانه غیر قابل رؤیت برای بیگانگان)

منبع اطلاعات زیر را گزارش کرده است:

1- دو قایق تندروی موشک انداز LACOMBATTANTE از کلاس KAMAN در این مانور شرکت داشتند. قایق فرماندهی کمان – 115 بود. قایق پشتیبان هم از کلاس کمان بود (که نامش را نمی دانیم).

2- به دلیل مشکل نشت سوخت، قایق فرماندهی کمان – 115 کنترل آتش را به قایق پشتیبان سپرد.

3- هدف تقریباً در 74-80 کیلومتری جنوب قایق موشک انداز بود. موقعیت قایق موشک انداز 21 درجه و 45 دقیقه شمالی و 180 درجه شرقی-غربی از چابهار بود.

4- هدف یک LSU بود.

5- یک کشتی شوروی در منطقه جنوب شرقی کشتی هدف قرار داشت، ولی فاصله آن مشخص نبود. مشاهده شد هلیکوپتری که از کشتی شوروی برخاسته است پس از اصابت موشک به هدف، به دور هدف چرخ می زند.

6- منبع گزارش داد که دو موشک هارپون معیوب در انبار نیروی دریایی ایران وجود دارد

موافقت ایالات متحده با تجدید موافقت نامه...

سند شماره 127

3 ژانویه 1979- 13 دی 1357

از: سفارت آمریکا، تهرانبه: دولت ایران

[موضوع]: موافقت ایالات متحده با تجدید موافقت نامه

حضور هیأت نظامی این کشور در ایران

یادداشت شماره 004

سفارت ایالات متحده آمریکا ضمن تقدیم تعارفات خود به وزارت امور خارجه شاهنشاهی ایران افتخار دارد عطف به یادداشت های آن وزارتخانه شاهنشاهی محترم به شماره های 18/7411 مورخ 10 سپتامبر 1978؛ 18/8816 مورخ 17 اکتبر 1978؛ و 18/10080 مورخ 21 نوامبر 1978 مبنی بر تمایل دولت شاهنشاهی ایران برای تمدید موافقت نامه 6 اکتبر 1947 در ارتباط با هیأت نظامی ایالات متحده در ایران به مدت یک سال دیگر، اظهار دارد که پس از کسب نظرات دولت ایالات متحده، این سفارت اختیار یافته است تا موافقت دولت آمریکا را با تجدید موافقت نامه 6 اکتبر 1974 به مدت یک سال دیگر که از 21 مارس 1979 شروع خواهد شد، به عرض برساند. سفارت موقع را برای تجدید ارادت خود به وزارت امور خارجه شاهنشاهی ایران مغتنم می شمارد.

سفارت ایالات متحده آمریکا، تهران 3 ژانویه 1979

وضعیت برخی پیمانکاران نظامی و پروژه هایشان در ایران

سند شماره 128

محرمانه17 ژانویه 1979- 27 دی 1357

از: سفارت آمریکا، تهرانبه: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی.سی

موضوع: وضعیت برخی پیمانکاران نظامی و پروژه هایشان در ایران

1- در طول چند روز گذشته، کنسول سیاسی-نظامی سفارت وضعیت عملیات و نیروهای چندین شرکت بزرگ آمریکایی را که در چارچوب برنامه خریدهای نظامی خارجی یا قراردادهای مستقیم در پروژه های نظامی ایران فعالیت دارند بررسی کرده است. نتایج این بررسی عبارتند از: (الف) عملیات و تکمیل پروژه همه شرکت ها تا حد قابل توجهی، و در برخی موارد تا حد بحرانی، کاهش یافته و روند کار رو به کاهش است؛ (ب) به رغم این مسئله، همه شرکت ها قصد دارند تا آنجا که امکان دارد به تعهدات قراردادی شان عمل و اعتبار شرکت را برای آینده حفظ نمایند، هر چند احتمالاً قرارداد دو شرکت در آینده نزدیک تغییراتی خواهد کرد؛ (پ) تعداد نیروهای شرکت ها به حداقل لازم کاهش یافته است، ولی کمتر کسی مایل است هم اکنون ایران را ترک کند و روحیه نیروها به طور تعجب انگیزی بالاست؛ و (ت) علاوه بر احتمال عدم ایفای تعهدات قراردادی، بزرگترین و فوری ترین مشکلات موجود ناشی از سرخوردگی در زندگی روزمره است. در زیر خلاصه وضعیت چند شرکت، و نکاتی که در گفتگو با هیأت مستشاری نظامی به دست آمده، ذکر می گردد.

- لاکهید (برنامه PEACE LOG): کل نیروها به میزان بسیار ناچیزی کاهش یافته و به میزان فعلی 440 نفر رسیده است. البته کارمندان جدیدی نیز به تازگی وارد تهران شده اند. مشکلات اصلی محل کار، نبود گرما و روشنایی است، که موجب کاهش بهره وری و غیبت کارمندان ایرانی می شود. مدیران لاکهید قصد دارند پروژه را ادامه دهند ولی معتقدند که هر چه بحران طولانی تر شود، نگاه داشتن نیروها در ایران نیز دشوارتر خواهد شد. شواهد دلالت بر آن دارد که نیروی هوایی شاهنشاهی ایران مایل به ادامه پروژه PEACE LOG است. اصولاً به نظر می رسد برنامه فوق وضعیت خوبی داشته باشد زیرا چندین ماه جلوتر از اهداف تعیین شده است.

- نورثروپ (برنامه پشتیبانی پایگاه هوایی در پایگاه خاتمی، بعلاوه برنامه های آموزش خلبانی و تعمیر و نگهداری هواپیماها): اخیراً استادان خود را از پایگاههای هوایی وحدتی (دزفول) و تبریز فراخوانده است، ولی برنامه پشتیبانی پایگاه هوایی در پایگاه خاتمی (اصفهان) در سطح حداقل ادامه دارد. دولت ایران هزینه فعالیت این شرکت را در سه ماهه جاری پرداخته است. با وجود این، دولت ایران باید خیلی زود هزینه فعالیت آن برای سه ماه آینده را نیز بپردازد. بسته به رویدادهای احتمالی هفته های آتی، شاید شرکت نورثروپ قرارداد پشتیبانی خود را در پایگاه خاتمی خاتمه یا کاهش دهد. ولی، به هر حال، اگر قرار باشد این کار را انجام دهد، بسیار آهسته و احتمالاً در طول دوره ای 4 تا 6 ماهه دست به چنین کاری خواهد

زد. احتمالاً شرکت نورثروپ مایل است در صورت امکان و با حفظ آبرو از قرارداد پشتیبانی پایگاه خاتمی خارج شود.

- شرکت هلیکوپترسازی بل اینترنشنال (آماد تهران؛ آموزش و عملیات در اصفهان و کرمانشاه): کل کارمندان شرکت که هم اکنون 2600 نفر هستند، ممکن است به 2000 نفر کاهش یابند، در حالی که شرکت قبلاً قدری بیشتر از 4000 نفر کارمند داشت. از 990 اعضای خانواده کارمندانی که در ایران باقی مانده اند، فقط در حدود 260 نفر آنها به خروج از ایران تمایل نشان داده اند.

به طور کلی، عملیات این شرکت در اصفهان و کرمانشاه با توجه به وضعیت در کوتاه مدت خوب بوده است، اگرچه نبود بنزین برنامه های آموزش پرواز را تعطیل کرده است. مشکل اصلی در آماد تهران است. نبود گرما و برق، تولید را به قدری بالاتر از صفر رسانده است. تنها فعالیت هایی که هم اینک در آماد تهران انجام می شود برنامه ریزی و تعمیر و نگهداری است. علاوه بر این، اگر قرار باشد فعالیت های آماد تهران از سر گرفته شود و ادامه یابد، باید تا 15 فوریه قرارداد جدیدی با شرکت هلیکوپترسازی بل بسته شود. چنانچه برنامه آماد تهران متوقف شود، فعالیت های این شرکت در اصفهان و کرمانشاه نیز تا حد قابل توجهی کاهش خواهد یافت.

- TRW (برنامه ریزی برای نیروی هوایی شاهنشاهی ایران): برخی کارها در حال انجام است. به رغم دلمشغولی کارکنان به وضعیت جاری، روحیه ها خوب است. اکثر اعضای خانواده کارکنان، ایران را ترک کرده اند، به همین دلیل بیشتر کارکنان را در خانه هایی مجتمع ساخته اند که وضعیت سوخت در آن رضایت بخش است.

- ریتیون (موشک آی-هاوک): اگرچه شرکت قصد دارد تا آنجا که ممکن است به تعهداتش عمل کند، ولی فعالیت های آن در هفته های اخیر به میزان 50 درصد کاهش یافته است. کار در کارگاههای تهران نزدیک دو هفته پیش متوقف شد. به تقاضای فرمانده پایگاه وحدتی، کلیه نیروها از تاریخ 31 دسامبر از این پایگاه تخلیه شدند. برنامه عملیات و آموزش در پایگاه بوشهر، به دلیل اینکه همه نیروها در خود پایگاه اقامت دارند، کم و بیش عادی است. همه نیروها و دفاتر شرکت ها به هتل هیلتون انتقال یافته اند.

- گرومن (اف-14): شرکت همچنان کلیه فعالیت های آموزشی و تعمیر و نگهداری را که بدون نیاز به بنزین ممکن باشد در اصفهان و شیراز انجام می دهد. در اصفهان، که مشکلات بسیار عدیده ای وجود داشته است، وضعیت امنیت، غذا و سوخت منازل فعلاً قابل تحمل است. اصلی ترین و فوری ترین مشکل کمبود بنزین است، زیرا کمیابی آن موجب شده است که هر روز فقط نیمی از آمریکایی ها بتوانند به سر کارهایشان بروند. به رغم این مشکلات، مدیران شرکت خوش بین هستند که نیروهایشان می توانند فعلاً در سطح حداقل کار را ادامه دهند.

سولیوان

وضعیت پیمانکاران نظامی

سند شماره 129

محرمانه23 ژانویه 1979- 3 بهمن 1357

از: سفارت آمریکا، تهرانبه: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی.سی

مرجع: سفارت 0822

موضوع: وضعیت پیمانکاران نظامی

1- (محرمانه- تمام متن).

2- از زمان ارسال تلکس مرجع تاکنون وضعیت پیمانکاران عمده دفاعی در ایران مدام وخیم تر شده است. سرعت کاهش فعالیت ها و پیچیدگی وضعیت هر دو افزایش یافته اند. در زیر آخرین وضعیت برخی پیمانکاران عمده ارسال می گردد.

3- شرکت هلیکوپترسازی بل اینترنشنال: تیمسار توکلی، معاون وزارت دفاع در امور تسلیحاتی، به شرکت بل گفته است که وزارتخانه متبوعش قبل از 15 فوریه «ترتیبات» جدیدی را برای آماد تهران با آن شرکت امضا خواهد کرد. ولی در این فرایند، شرکت بل باید دو تغییر عمده در قراردادهایش بدهد: (الف) هزینه «ترتیبات» جدید آماد باید با اختصاص بودجه متعلق به دو قرارداد دیگر شرکت بل (آموزش و عملیات) به این ترتیبات پوشش داده شود، و (ب) به جای برنامه ریزی برای 2000 کارمند در ایران، شرکت باید برای 1000 کارمند در ایران برنامه ریزی کند. واکنش مدیران شرکت این بود که چند روز وقت خواستند تا احتمالات و امکانات آتی را با هیأت مستشاری نظامی در میان بگذارند. نظر شخصی مدیران شرکت در ایران این بود که شرکت می خواهد موقعیت و پروژه خود را حتی الامکان حفظ کند، و اگر دولت ایران تصمیم گرفته که این کار با 1000 نفر انجام شود، بنابراین همین طور می شود.

4- ریتیون: در تلکس مرجع گفته بودیم که فعالیت های شرکت طبق گزارش ها حداقل 50 درصد کاهش یافته است. هم اینک مدیران شرکت در ایران کاهش فعالیت ها را 75 درصد برآورد می کنند.

5- نورثروپ: مقامات عالی رتبه نیروی هوایی شاهنشاهی به شرکت گفته اند که هزینه مربوط به سه ماه آینده فعالیت پشتیبانی شرکت در پایگاه خاتمی که از اول مارس شروع می شود پرداخت خواهد شد. با وجود این، شرکت نورثروپ چندان امیدی به این پرداخت ندارد و جداً به تعطیل کردن فعالیت های خود در طول چند ماه آتی می اندیشد.

6- گرومن: وضعیت گرومن در اصفهان از زمان ارسال تلکس مرجع بسیار تغییر کرده است. اولین مشکل، عدم پرداخت هزینه فعالیت مدرسه آمریکایی ها از سوی دولت ایران است. گرومن فکر می کرد در صورت بسته شدن مدرسه، تعداد زیادی از اعضای خانواده کارکنانش ایران را ترک خواهند کرد. نهایتاً ایران با تسلیم یک چک در روز 22 ژانویه موقتاً هزینه های مدرسه را متقبل شد و مدرسه به مدت چند هفته دیگر باز خواهد بود. البته طبق گزارش ها چک مزبور در روز 23 ژانویه برگشت خورده است. مسئله ای که اوضاع را سردرگم تر کرد،

اعتصابی است که از امروز صبح (23 ژانویه) به رهبری همافرها در پایگاه هوایی خاتمی شروع شده است، و رهبران اعتصاب گفته اند که (الف) هر هواپیمایی که نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بخواهد استفاده کند، خراب خواهند کرد، و (ب) مایل نیستند هیچ خارجی در فعالیت های نیروی هوایی مشارکت داشته باشد. گرومن همه نیروهای خود را از پایگاه خارج کرده است. گرومن درخواست کرده است دو هواپیمای دربست دیگر در طول سه روز آینده به اصفهان برود و اسباب و اثاثیه و همچنین کارمندان و اعضای خانواده هایشان را که مایل هستند، از ایران خارج سازد. مدیران شرکت معتقدند که فقط تعداد بسیار اندکی از نیروهایشان در اصفهان باقی خواهند ماند. سولیوان

یادداشت تفاهم

سند شماره 130

[موضوع]: یادداشت تفاهم

این یادداشت تفاهم بین دولت ایالات متحده و دولت ایران به منظور اصلاح نامه های پیشنهاد و قبولی که در چارچوب معاملات تسلیحاتی خارجی بین طرفین به امضا رسیده و در حال اجراست، به امضا می رسد.

به موجب این یادداشت تفاهم، دولت ایران موافقت خود را با اقدام سریع دولت ایالات متحده مبنی بر اجرای موارد زیر اعلام می کند:

خاتمه و لغو کلیه اقدامات مربوط به تأمین برنامه ها- اقلام زیر:

- برنامه PEACE ZEBRA – کلیه قراردادهای موضوع برنامه خریدهای نظامی خارجی

- 160 هواپیمای اف-16 ای- بی، قطعات یدکی، AGE، Mods، مساعدت های فنی، آموزش و پشتیبانی (آماد فنی و پیمانکار)

- برنامه PEACE SKY- کلیه قراردادهای موضوع برنامه خریدهای نظامی خارجی

- 7 هواپیمای ای-3 ای، قطعات یدکی، AGE، Mods، مساعدت های فنی، آموزش و پشتیبانی (آماد فنی و پیمانکار)

- برنامه PEACE ROLL- کلیه قراردادهای موضوع برنامه خریدهای نظامی خارجی

- 16 هواپیمای آر.اف-4، قطعات یدکی، AGE، Mods، مساعدت های فنی، آموزش و پشتیبانی (آماد فنی و پیمانکار)

- کاهش تعداد اقلام قابل تحویل زیر به میزانی که در جدول ذکر شده است:

شرح اقلاممیزان کاهش

ناوشکن های سی.جی-993، اسپراونس2

زیردریایی، کوسه، اس.اس.5631

موشک، فونیکس، ای.آی.ام-54 ای444

موشک، هارپون، آر.جی.ام-84209