کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

چون ایشان (کنسول)، جانسن نیستند و من هم برژنف نیستم، پس بهتر است درباره مسایلی صحبت کنیم که می توانیم حلش کنیم.»

8- آقای پاولنکو لنینگراد را به مسکو ترجیح می دهد. او گفت خیلی به موزه آرمیتاژ در لنینگراد علاقه دارد و همچنین اظهار داشت هم لنینگراد و هم مسکو حومه ای به نام «اسپوتنیک» دارند.

9- خانم پاولنکو دو مدرک تحصیلی دارد، یکی در مهندسی مکانیک گرایش سردسازی و یکی هم در زبان روسی. او هر دو مدرکش را از دانشگاه لنینگراد گرفته است.

10- فرزندان خانواده پاولنکو نزد مادر خانم پاولنکو در عشق آباد زندگی می کنند. خانم پاولنکو سه ماه تابستان، یعنی ژوئن، ژوییه و اوت را به خانه برمی گردد. او و فرزندانش و مادرش همدیگر را در لنینگراد ملاقات می کنند. بچه ها تقریباً 8 و 12 ساله هستند. آنها در سال های 1960 تا 1961 در مشهد بودند، ولی از مشهد خوششان نیامد.

11- خانم پاولنکو خیلی فارسی نمی داند. مکالمه انگلیسی هم بلد نیست، ولی اگر سئوالی را روی کاغذ برایش بنویسید، آن را می فهمد. گاهی اوقات به جای اینکه شفاهاً جواب شما را بدهد، آن را روی کاغذ می نویسد. نقاشی اش خوب است. دستور تهیه سوپ بورشت را به همسر گزارشگر داد.

12- خانم پاولنکو مجله ی «وگ» را خیلی دوست دارد و از بازار هارپر هم خوشش می آید.

13- خانم پاولنکو فقط نوشیدنی اسکاچ و سودایش را مزمزه کرد.

14- خانم پاولنکو قبلاً پای چپش را جراحی کرده و قسمتی از استخوان آن را برداشته است. به همین دلیل، نمی تواند مدت زیادی بایستد و یا کفش های پاشنه بلند پایش کند.

15- پدر خانم پاولنکو در یک کارخانه ریخته گری در لنینگراد کار می کند.

16- خانم پاولنکو پرسید که آیا فقط گزارشگر و همسرش در آن خانه زندگی می کنند. ظاهراً از اینکه دو نفر چنین خانه ی بزرگی (که البته مسلماً چندان مجلل نیست) دارند، تعجب کرده بود.

اخراج سه دیپلمات اتحاد شوروی از ایران

سند شماره 300

گزارش اطلاعات میدانی

سرّی 12 آوریل 1966- 23 فروردین 1345

منبع: یک سرویس رسمی ایران

موضوع: اخراج سه دیپلمات اتحاد شوروی از ایران

1- در تاریخ 9 آوریل 1966، سازمان اطلاعات و امنیت کشور ایران (ساواک) فکرت اسفندیار اوغلی افندیف، وابسته کنسولگری شوروی در تهران را در حال انجام ملاقاتی پنهانی با یک جاسوس ایرانی که کارمند دولت بود، دستگیر کرد. ساواک افندیف را به وزارت امور خارجه برد و مأموران در آنجا او را به زور تفتیش کردند، و در جیب های او 15000 ریال پول

و سه گذرنامه شوروی یافتند که برای فرد جاسوس و اعضای خانواده اش صادر شده بود. وزارت امور خارجه ایران، پاول پترویچ زوتف، کاردار شوروی در تهران را به وزارتخانه فراخوانده و اعلام کرده است که استوارنامه افندیف باطل شده و او باید ایران را ترک کند. وزارت امور خارجه ایران همچنین قصد دارد با ارسال یک یادداشت به سفارت شوروی از آنها بخواهد که ویکتور نیکولایویچ اسپولنیکف، دبیر اول سفارت، و اسماعیل مرتضی اوغلی علی یف، دبیر سوم سفارت، به دلیل دخالت قبلی شان در همین پرونده از ایران خارج شوند. افندیف در روز 12 آوریل تقاضای خود را برای صدور مجوز خروج تسلیم کرده است.

- نظرات گزارشگر: افندیف، اسپولنیکف و علی یف همگی از افسران ک.گ.ب هستند. زوتف نیز یک مأمور اداره مرکزی اطلاعات وزارت دفاع است.

2- ساواک از سال 1962 که ابتدا اسپولنیکف با این جاسوس ملاقات و روی او کار کرد به دقت این مورد را زیر نظر دارد. در سال 1964 تماس با این جاسوس به علی یف واگذار شد، و پس از آن در اواسط سال 1965 که جاسوس فوق رسماً جهت تهیه اطلاعات امنیتی، به ویژه در مورد ساواک، به استخدام شوروی درآمد، افندیف مسئولیت او را بر عهده گرفت. جاسوس فوق به دستور ساواک اطلاعات کاملاً کنترل شده ای در اختیار شوروی قرار می داد تا آنکه مقامات ایرانی، با موافقت شاه، تصمیم به خاتمه این مورد گرفتند و چنانکه در بالا ذکر شد، افندیف را دستگیر کردند. مبلغ 15000 ریالی که افندیف به همراه داشت قرار بود به جاسوس ایرانی پرداخت شود. گذرنامه ها نیز به درخواست فرد جاسوس صادر شده بود تا در صورت افشای فعالیتش توسط ساواک، امکان محافظت از او وجود داشته باشد.

3- وزارت امور خارجه ایران به احمد میرفندرسکی، سفیر خود در مسکو، دستور داده است تا با ارسال یک یادداشت رسمی به وزارت امور خارجه شوروی در همین ارتباط مراتب اعتراض دولت ایران را به دولت شوروی اعلام دارد.

4- نظر گزارشگر: هنوز معلوم نیست که آیا اخراج سه دیپلمات اتحاد شوروی از ایران علنی شود. نعمت الله نصیری، رئیس ساواک، موافق علنی کردن موضوع است و احتمالاً در ملاقات روز 14 آوریل خود با شاه این مسئله را توصیه خواهد کرد.

5- [بقیه سند ناخواناست]

نگرانی رسمی ایران از شایعه پراکنی روس ها در این کشور

سند شماره 301

گزارش اطلاعات میدانی

سرّی 16 آوریل 1966- 27 فروردین 1345

منبع: یک سرویس رسمی ایران

موضوع: نگرانی رسمی ایران از شایعه پراکنی روس ها در این کشور

1- مقامات عالی رتبه سازمان اطلاعات و امنیت کشور ایران (ساواک) از شایعه پراکنی ها و

تبلیغات بی پایه و اساس مقامات شوروی در بین سطوح مختلف جامعه در تهران نگران هستند. آنها احساس می کنند که این اقدام یک فعالیت هماهنگ از سوی روس ها برای اشاعه بدبینی و افکندن تفرقه در اذهان مردم ایران است که با هدف مختل کردن روابط ایران و غرب صورت می گیرد.

2- دو تن از فعال ترین مقامات شوروی در این ارتباط فدور الکسیویچ ساولچنکوف، کنسول سفارت، و ویکتور یاکولویچ اسیپوف، دبیر دوم سفارت، هستند. محور فعالیت های آنها دو موضوع است:

الف- پیمان سنتو امروز دیگر بی فایده است و ایران باید از آن خارج شود. آنها به این امر اشاره می کنند که در جریان جنگ هند و پاکستان سنتو هیچ کمکی به پاکستان نکرد.

ب- اختلاف زیادی بین شرکت ملی نفت ایران و کنسرسیوم نفتی وجود دارد، و کنسرسیوم بر خلاف خواست ایران برای افزایش تولید نفت، آن را افزایش نخواهد داد. قرارداد ایران با کنسرسیوم هم فایده ای ندارد، زیرا این قرارداد فقط به نفع کنسرسیوم و شرکت های نفتی غربی است.

3- نظر گزارشگر: ساولچنکوف یک افسر اطلاعاتی شوروی است و گمان می رود که اوسپوف نیز افسر ک.گ.ب. باشد.

فهرست اعلام

فهرست اعلام

آ. ا

آتن/ 8, 122, 169

آروتیونویچ کرستجیان، واگان/ 519, 522

آریانپور، هوشنگ (دریادار)/ 342

آژانس انرژی بین المللی/ 148

آسوشیتدپرس (خبرگزاری)/ 579

آفریقا/ 40

آفریقای جنوبی/ 156

آل عصفور، شیخ علی/ 32, 36

آلاسکا/ 130

آلبانی/ 139

آلمان شرقی (جمهوری دمکراتیک آلمان)/ 142, 151, 532

آلمان غربی/ 41, 71, 72, 73, 129, 132, 165, 223, 225, 238, 247, 325, 467

آلمان/ 193, 270, 349, 377, 576

آمریکا/ صفحات متعدد

آموزگار، جمشید/ 119, 120

آناتولی، آی. لاورنتیف/ 514, 533

آندرسون، رابرت/ 23

آنکارا/ 8 , 587, 588

آنگولا/ 190

آنیسموف/ 555, 560, 578

آیزنهاور، دوایت/ 521

الئیچف/ 557, 563, 564

اباضی/ 47

ابوظبی/ 3, 7, 8, 11, 17, 30, 37, 46, 55, 58, 61, 63, 65, 79, 91, 99, 102, 103, 104, 109, 112, 113, 115, 116, 117, 118, 120, 121, 124, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 135, 136, 139, 140, 141, 142, 144, 146, 147, 149, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 168, 169, 173, 177, 181, 183, 196, 199, 203, 207, 211, 221, 222, 223, 224, 228, 230, 238, 239, 240, 241, 243, 244, 249, 252, 255, 261, 264, 269, 272

اتاوا/ 146, 157, 168

اتحاد جماهیر شوروی  شوروی

اتریش/ 527

اتیوپی/ 5, 15, 52, 190

اجلاس آنکتاد/ 132

اجلاس ابوظبی/ 130

اجلاس بغداد/ 131

اجلاس خبرگان سازمان ناتو در خاورمیانه/ 223

اجلاس طائف/ 59, 62, 66, 67, 68, 73

اجلاسیه بغداد/ 27, 28

اچ. ئی. ژاک پری/ 527, 528

احمد بن سیف آل ثانی/ 57, 72

احمد خلیفه السویدی/ 127

احمد عبدالنبی مکی/ 267, 268, 269

اخبار الخلیج (روزنامه)/ 36

اردلان (دریاسالار)/ 356, 359, 362

اردلان، علیقلی (دکتر)/ 535

اردن/ 4, 68, 208, 209, 253, 281, 282

ارسنجانی، حسن (دکتر)/ 579, 580

ارکستر سمفونی پیتزبورگ/ 573, 576, 577

ارکستر سمفونی تهران/ 577

ارمنستان/ 551, 589

اریک اف. فون ماربود/ 341

ازهاری، غلامرضا (ارتشبد)/ 196

اسپانیا/ 325

اسپولنیکف، ویکتور نیکولایویچ/ 546, 549, 550, 556, 593

اسپیلمن، فرانک/ 128

استاپی، نورمان/ 97, 98, 99, 100, 101, 102

استالین (خیابان)/ 527

استالین/ 525, 526, 528, 529, 532

استانبول/ 567

استانتون (عضو کنگره آمریکا)/ 135, 137

استرالیا/ 551

استرنر، 102

استل، چارلز/ 542

استوکلن (سرهنگ دوم)/ 469, 471

استول (سرهنگ دوم)/ 353, 354

استیونسن/ 524

اسرائیل / 15, 16, 18, 26, 27, 28, 41, 51, 52, 53, 64, 133, 137, 140, 148, 150, 152, 153, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 176, 178, 187, 194, 197, 211, 213, 242, 249, 253, 272, 325, 580

اسکات (سرلشگر)/ 478

اسکیرنف، ویکتور ام/ 544

اسکات، (سرهنگ)/ 479, 485, 495, 496, 497, 500, 501, 502, 503

اسکات، رابرت/ 550

اسکاتلند/ 267

اسلام آباد/ 30, 37, 149, 210, 219, 220, 244, 246, 282

اسلو/ 157, 168

اسماعیل، عبدالله/ 146, 148, 157, 158, 159, 160, 168, 169

اسمیت/ 190, 191, 233

اسمیروکف، ولادیمیر پی/ 545

اسیپوف، ویکتور پاکولویچ/ 594

اصفهان/ 195, 336, 337, 338, 354, 447, 529, 571

اطلاعات (روزنامه)/ 533, 534

افراسیابی (سرهنگ)/ 374, 375

افضلی، بهرام (ناخدا)/ 347, 348, 350, 382, 383, 438, 465

افغانستان/ 14, 15, 17, 38, 39, 40, 41, 138, 140, 187, 292, 293, 294, 295, 309, 313

افندیف، فکرت اسفندیار اوغلی/ 566, 567,

568, 569, 592, 593

اقبال، منوچهر (دکتر)/ 538

اقیانوس آتلانتیک/ 22

اقیانوس هند/ 40, 53, 150, 151, 152, 220, 221, 231, 232, 233, 255, 256, 296, 319

اکو آو ایران (نشریه)/ 560, 586

اکونومیست (نشریه)/ 21

الباطن (عربستان)/ 193

التوگ (دریادار)/ 357

الثوره (روزنامه)/ 67, 251

الجزایر/ 15, 83 , 147, 158, 159, 165, 214, 584

الجزیره (روزنامه)/ 63

الجزیره/ 8 , 13, 79, 146, 157, 168

الجمالی، قاسم/ 271, 272

الحرثی، حمید/ 97

الحمر، عبدالملک/ 129

الحوادث (نشریه)/ 157, 158

الدرشات/ 263

الراشد، راشد/ 256, 257, 258

الرنیایی، خلیفه/ 114

الریفا/ 35

السکاندرف/ 529

السویدی، احمد/ 66, 129, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 139, 157, 264

الشریفی، عیسی/ 36

الشنفاری، سید احمد/ 97, 114

الشوری، اسماعیل/ 66, 73

الشیراوی، یوسف/ 170

العتیبه، مناسعید/ 127, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 146, 157, 158, 159, 160, 161, 168, 172

العتیقی، عبدالرحمن/ 81, 83

العطیه، محمد (سرتیپ)/ 190, 191, 197, 226

القبیسی/ 45

الکساندروف/ 516, 517

الکسیف، یوری کنستانتینویچ/ 545 552, 556, 572, 573

الکواری، عیسی/ 107

اللوزی، سام/ 157, 158, 159

المدرسی، محمدهادی/ 45

المعتصم حمود ناصرالسعید (سرهنگ)/ 60

المیشاب (عربستان)/ 193

النویس، ناصر/ 117, 129, 132

الوطن (روزنامه)/ 161, 162

الویتور، تی. دبلیو./ 74

الی/ 120

الیوت، تئودور/ 567

ام سعید (ترمینال آبی)/ 104

امارات متحده عربی/ 5, 6, 7, 8, 19, 37, 38, 44, 55, 56, 58, 66, 69, 99, 101, 115, 116, 118, 120, 121, 122, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 146, 147, 150, 157, 158, 159, 160, 161, 163, 165, 168, 169, 170, 174, 177, 204, 210, 219, 223, 233, 234, 236, 237, 238, 239, 240, 244, 253, 264

ام القصر (بندر)/ 213

ام القوین/ 97, 99, 100, 101, 102, 116, 274

امان/ 3, 13, 26, 203, 33, 34, 42, 44, 48, 52, 53, 55, 57, 58, 63, 64, 65, 67, 69, 71, 72, 149, 169, 172, 173, 181, 183,

200, 211, 282

امیر خلیفه بن حمد آل ثانی/ 29, 106, 209, 210, 226

امیرانتظام، عباس/ 30, 360, 491

الانباء (نشریه)/ 225

انبارهای ادیسن/ 364

انجمن ایران و آمریکا/ 591

انجمن دوستان خاورمیانه/ 265

انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی/ 559

اندریف، الکساندر ای/ 545

اندونزی/ 516

انستیتو بروکینگز/ 154

انستیتو تکنولوژی ماساچوست/ 153

انگلستان  انگلیس

انگلمن (ناو سروان)/ 365, 375, 382, 430, 438, 439, 446, 478

انگلیس/ 14, 15, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 30, 52, 121, 123, 151, 165, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 200, 201, 202, 223, 224, 225, 236, 239, 247, 260, 261, 262, 263, 264, 266, 267, 268, 272, 273, 274, 275, 325, 342, 529, 565

اوبلاست، ایوانو/ 532

اوپک عربی/ 123

اوپک/ 7, 80, 82, 83, 84, 85, 87, 90, 95, 103, 106, 107, 113, 114, 118, 121, 128, 130, 131, 134, 135, 136, 137, 143, 146, 147, 148, 157, 158, 159, 164, 165, 167, 168, 169, 170, 211, 213, 224

اورشلیم/ 8, 16, 27, 28, 33, 72

اورگانف، ان. ان./ 531

اوسپیوف، ویکتور یاکولویچ/ 594

اوگدن/ 463

اولکسیو/ 536

اولیفیرنکو، گریگوری ایلیچ/ 540, 541, 544, 550, 552

اونتاریو/ 482

اهواز/ 386

ایالات متحده  آمریکا

ایتالیا/ 84, 223, 247, 263, 270, 325, 467

ایتو/ 113

ایران (اکثر صفحات)

ایزدی/ 470

ایمانیان (تیمسار)/ 409, 419, 345

اینگرسل/ 285, 286

ایوانویچ رودیونف، الکساندر (سرهنگ)/ 513

ب

باباخانوف/ 590

بارِتا، جان/ 144, 145

بازار هارپر/ 592

بازارف، سیمن تاراسویچ/ 517, 518, 538, 553, 554,

بازرگان، مهدی (مهندس)/ 30, 31, 360, 445

باسکا، جان (سرهنگ)/ 541

باشگاه شوروی (تهران)/ 527, 528, 559

باقری (سرلشگر)/ 461, 499, 500, 501, 502, 506

باکو/ 515, 517, 526, 567, 568

بال، جورج/ 156

بالکان/ 514

بامداد (روزنامه)/ 225

بانک صادرات ایران/ 7

بانک مرکزی عمان/ 95

بانک ملی ایران/ 7

بانکوک/ 142

بایکف، گورمن/ 580, 581, 582, 583, 584

بایندر، داریوش/ 415, 454, 456, 468, 470, 471, 472, 473, 474

بحرین/ 28, 32, 33, 34, 36, 42, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 58, 61, 63, 65, 66, 67, 68, 69, 78, 105, 123, 127, 128, 134, 150, 152, 161, 165, 170, 171, 174, 176, 179, 190, 197, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 226, 228, 229, 230, 231, 244, 249, 250, 251, 253, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 270, 273, 275

بخارست/ 514, 563

برانسن، چارلز/ 463

براون، لئو (سرهنگ دوم)/ 264, 542, 543,

براون، هارولد/ 150, 151

برایتن (ناخدا سوم)/ 344, 345, 347, 348, 349, 350, 365, 366

بَِرِت، رابرت (ژنرال)/ 462, 527

بردیف، ردژپ نوریویچ/ 558, 565

برزیل/ 84

برژنف/ 592

برژینسکی، زبیگنیو/ 150

برگستن/ 135

برلین/ 540

برن/ 145

برِنان/ 490

برور، میل/ 77

بروستر/ 223

بروکسل/ 8, 21, 146, 160, 161, 168, 169

بریا/ 524

بریتانیا  انگلیس

بریتیش بانک میدل ایست/ 124

بریکهم، نلسن/ 537, 565, 566, 571

بریمی/ 124

البطشی، علی/ 97, 114

بغداد/ 3, 11, 13, 26, 27, 32, 35, 37, 42, 43, 44, 46, 47, 53, 54, 55, 56, 57, 61, 63, 66, 68, 69, 72, 73, 79, 128, 146, 149, 157, 160, 163, 209, 220, 221, 222, 223, 224, 239, 240, 241, 247, 249, 250, 251, 252, 253, 255, 257, 539, 551, 578

بلژیک/ 174, 325

بلغارستان/ 142, 514

بِلِف/ 562

بلگراد/ 161, 514, 515

بلومنتال/ 135, 136, 137, 138

بن (شهر)/ 44, 79, 146, 157, 160, 161, 168, 169, 172, 222, 225, 237, 239

بنت/ 224

بندر (شاهزاده)/ 221

بندر انزلی/ 195, 383, 384, 386, 467, 515, 517, 526, 546

بندر پهلوی  بندر انزلی

بندر جبل علی/ 123, 124, 210

بندر جبیل/ 248