کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

ایرانیش را که غالباً میانه خوبی، با رژیم فعلی ندارند ببیند احتمالاً در بازگشتش با دردسر زیادی روبرو

خواهد شد. در خصوص دومین دلیل یعنی آینده سیاسی، اگر که او به ایالات متحده برود و دوستانش را

نبیند، نه تنها از نظر شخصی این کار برای وی زننده است، بلکه به معنای از دست دادن کامل هرگونه نفوذ

سیاسی است که وی هنوز ممکن است داشته باشد. او گفت علاوه بر این سال آینده انتخاباتی در کار خواهد

بود و با اینکه اکنون چشم انداز تیره است، ولی وضعیت ممکن است در 12 ماه آینده تغییر کند (وی انتظار

دارد که انتخابات در پایان اوت یا ابتدای سپتامبر در زمانی که دانشگاهها هنوز تعطیل هستند صورت

پذیرد) و اگر این موضوع روی دهد، وی از اینکه خارج از کشور باشد ناراحت است. او گفت شش هفته

قبل از انتخابات گذشته و پس از یک دوره کوتاه در زمانی که همه راهها بسته بود فرصتهایی برای ابراز

عقیده سیاسی به وجود آمد.

و نهایتاً از بابت دلیل سوم یعنی اشتغال فعلی او گفت که بانک توسعه صنایع و معادن ایران هم اکنون در

شلوغ ترین دوره فعالیت خود قرار دارد و تعدادی پروژه هستند که در دست اقدام می باشند که وی عمیقاً با

آنها درگیر است و برای چند ماهی وقت او را به طور کامل خواهند گرفت و نمی داند چگونه می تواند با

وجدانی خوب تقاضای مرخصی برای مدتی طولانی را بنماید. دکتر مهدوی تصریح کرد که وی قادر به

قبول این دعوت نیست و اظهار امیدواری نمود که وی برای سال دیگری مورد ملاحظه قرار بگیرد. من با

اظهار تأسف به او پیوستم، ولی در عین اینکه وی را از علاقه خودم به امکان کاندید شدن او برای بار

دیگری مطمئن می ساختم، متذکر شدم که این برنامه ها از این سال به سالی دیگر همیشه نامشخص هستند

و در نتیجه اکنون هیچ گونه اطمینانی نمی تواند داده شود که سال آینده یا پس از آن چه وضعیتی ممکن

است وجود داشته باشد.

فریدون مهدوی 5

فریدون مهدوی 5

خیلی محرمانه

تاریخ: 26 نوامبر 1969 برابر با 5 آذر 1348

از: آقای آرمیتا

موضوع: فریدون مهدوی

فریدون مهدوی معاون بانک توسعه صنایع و معادن ایران که یکی از کسانی است که روابط نزدیک با

جبهه ملی داشته و اکنون به سختی درگیر کارهای اقتصادی ایران بخصوص در بخش خصوصی است. در

عین حال او به موضوعات سیاسی علاقمند است و از تازه به دوران رسیده های سیاسی در ایران می باشد.

انگلیسی و آلمانی را خوب صحبت می کند. در مورد همکاری او باید محتاط بود و زیاد مورد اعتماد

نیست.

در سالهای اخیر کمتر رادیکال شده است و هرچند که در موضع مخالف است (در زمینه های قانون

اساسی)، لیکن امروزه در مورد موضوعات سیاسی منطقی تر برخورد می کند. یک وقتی به من گفته بود که

اگر شاه ترور شود او به سرعت خود را به دانشگاه خواهد رساند، محلی که در آن به روی فعالیت مرکزی

جبهه ملی می توان حساب کرد و او خواهد توانست صدها دانشجو را به راه بیندازد و این امر بازار را وادار

خواهد کرد که به نوبه خود اعتصاب بزرگی را برای کسب آزادی جلوگیری از کمونیسم به راه بیندازد.

بعدها به نظر می رسید که او معتقد شده است رژیم احتمالاً در جهت آزادیهای بیشتری حرکت می کند. به هر

صورت وی به قدری در امورات اقتصادی گرفتار است که وقت کافی برای سیاست ندارد. به هر صورت او

دوستی خوب و طرف تماس اطلاعاتی مفیدی می باشد.

فریدون مهدوی 6 فریدون مهدوی به عنوان آقای وزیر مورد خطاب قرار می گیرد

فریدون مهدوی 6

سری

سازمان مرکزی اطلاعات (سیا)

تاریخ: 31 جولای 1974 برابر با 9 مرداد 1353

فریدون مهدوی

وزیر بازرگانی

با عنوان آقای وزیر مورد خطاب قرار می گیرد.

فریدون مهدوی که حدود 40 ساله است، مقام تازه تأسیس وزارت بازرگانی را در 7 اردیبهشت 1353

به دست آورد. او که سابقاً مخالف سازش ناپذیر شاه و یکی از رهبران جبهه ملی مخالف بود در 1342 به

مدت 8 ماه زندانی شد. به هر حال در 1346 به طور قابل توجهی از رادیکال بودن او کاسته شد و به نوعی

از توافق با دولت رسید. او به واسطه مقامهای مختلف در بانک توسعه صنایع و معادن ایران با سازمانهای

اقتصادی دولت همکاری نمود.

مهدوی دارای یک دکترای در اقتصاد از دانشگاه هامبورگ می باشد. او پس از 6 ماه خدمت در بانک

بیرگمن ویرتز هامبورگ در 1338 به ایران بازگشت. او به مدت کوتاهی به عنوان مشاور مالی و اقتصادی

سازمان مسکن خدمت نمود، سپس به خدمت بانک توسعه صنایع و معادن ایران درآمد. او در بانک به

عنوان یک اقتصاددان در اداره اقتصادی، عضوی از اداره سرمایه گذاری و روابط عمومی، مدیر اداره

اقتصادی معاون رئیس کل و سرانجام رئیس کل بانک، خدمت نمود. او به اروپا مسافرت کرده است.

مهدوی از نظر مالی مستقل، دارای فکری خشن و بدون احساسات، سخنور و پرجرات می باشد. او به

انگلیسی و آلمانی صحبت می کند.

فریدون مهدوی 7 گزارش بیوگرافیک: فریدون مهدوی وزیر بازرگانی

فریدون مهدوی 7

سری

وزارت امور خارجه

از: سفارت آمریکا در تهران

پنجم دسامبر 1974 برابر با 14 آذر 1353

گزارش بیوگرافیک: فریدون مهدوی وزیر بازرگانی

دکتر فریدون مهدوی نمونه ای است از بررسی یک رادیکال انتخاب شده ایرانی. هنگامی که او جوان

بود عضو شورای جبهه ملی بود که از آن زمان به بعد بدون اعتبار شده و اکنون دیگر منحل شده است. او

مدت هفت ماه در سال 1342 به خاطر فعالیتهای مخالف خویش زندانی شده بود و پس از این مدت زندان

دارای این اعتقاد شد که شاه که به عقیده او اصلاحگر غیر صمیمی است، ناگزیر سقوط خواهد کرد، حتی

تنها به خاطر اینکه سیاستهای حکومت او به وسیله اشخاص نادان و فاقد صلاحیت به مورد اجرا گذارده

می شد. علیرغم سابقه خویش مهدوی تقریباً بلافاصله بعد از زندان سمت ریاست بخش اقتصادی بانک

توسعه صنعتی و معدنی ایران را به دست آورد و از همین پایگاه برای عمران ملی در چارچوب نظام موجود

کار کرد و به این عقیده رسید که شاه هر چند مرد تنفرآوری است، در عین حال تنها حائل بین ایران و هرج و

مرج به شمار می رود. در این مرحله (1344) او هنوز معتقد بود که جبهه ملی می تواند نقش رهبری را در

ایران بعد از شاه ایفا کند، اگر به سرعت عمل کرده ابتکار عمل را از کمونیستها بگیرد. ظرف سال بعد

هنگامی که شاه قدرت خود را تحکیم بخشید و مخالفان همچنان رو به ضعف رفتند مهدوی برای حفظ

معتقدات خود مبارزه می کرد، ولی در حالی که رهبران جبهه ملی یا زندانی شده یا مانند مهدوی از لحاظ

سیاسی غیرفعال بودند و در حالی که شاه قدرت تحرک ملّیون را از طریق اصلاحات موفقیت آمیز و یک

سیاست خارجی مستقل تر از دست آنها قاپید، یک لحن نومیدی به استدلالهای او رسوخ کرد و او

امیدواریهای خود را برای تغییر رژیم بر روی تارهای ظریفی از قبیل فقدان «مشوقهای معنوی» در میان

مردم بنیان گذاشت. مهدوی که یک ملی گرای ضد شوروی است و در عین حال طرفدار یک ایرانی است که

کمتر به نفوذ ایالات متحده لبیک بگوید، نگران بود از اینکه برقراری یک کارخانه ذوب آهن ساخته شده به

وسیله شوروی در اصفهان نفوذ کمونیستی را در این کشور تسهیل خواهد کرد. او هنوز هم از حکومت به

خاطر میزان رشد کمتر از حداکثر و کوتاهی در پرورش نهادهای سیاسی انتقاد می کرد، ولی در اردیبهشت

1345 او به عموی خود حسین مهدوی که در تبعید بود توصیه کرد که کنترل محکم از سوی نیروهای

امنیتی و اصلاحات موفقیت آمیز، ایران را برای فعالیتهای ضد رژیم رسوخ ناپذیر ساخته است. در عین

حال نظر او در باره شاه بهبود یافت و او به این نتیجه رسید که رشد مداوم اقتصادی بایستی قبل از محیط

سیاسی دمکراتیک قرار گیرد. معذالک او تا اندازه ای که مربوط به پای بندیهای سیاسی بود در دو طرف

نرده فاصل قرار داشت، چنانکه در سال 1345 وی بورس اهدایی ایالت متحده را با این استدلال که دیدار

از ایالات متحده باعث خواهد شد که او دوستان و خویشاوندان تبعید شده خود را ببیند و هنگام بازگشت

دچار زحمت شود رد کرد، از سوی دیگر اگر او از دیدار با هموطنان قدیمی خویش خودداری می کرد،

همین نفوذی که هنوز در میان بقایای جبهه ملی داشت را از دست می داد. در بین سالهای 47 1346

مهدوی متعهد بودن خود را به شاه و کشور اعلام داشت و در سال 1348 او عمیقاً درگیر در طرحهای

اقتصادی انواع مختلف بود و به نحو فزاینده ای وابستگی نزدیکی به طرحهای حکومت پیدا کرد. انتصاب

او در اردیبهشت 1353 به عنوان وزیر بازرگانی به منزله مرحله نهایی از سیر تحول از یک رهبر سیاسی

بالقوه به یک تکنوکرات جوان دستگاه حاکمه بود که میل دارد چهره اقتصادی ایران را از طریق نظام

موجود تغییر دهد.

مهدوی که در سال 1312 به دنیا آمده عضو یکی از خانواده های بزرگ و برجسته ملاک و بازرگان

است واز این طریق او با بسیاری از خانواده های طبقه بالا و از قرار معلوم با شوهر خواهر دوقلوی شاه

اشرف ارتباطاتی دارد. او با یکی از اعضای خانواده اخوان که همچنین برجسته و ثروتمند است ازدواج

کرده و فرزندی ندارد. مهدوی درجه لیسانس خود را در سال 1330 در پاریس به دست آورد و در سال

1337 درجه دکترا در اقتصاد از دانشگاه هامبورگ کسب نمود و سپس مدت شش ماه در سال 1338 در

مدرسه اقتصاد لندن به تحصیل پرداخت و آن گاه به عنوان کارمند سازمان مسکن به تهران بازگشت. از

سال 1338 تا 1342 او در استخدام بانک توسعه معادن صنایع ایران بود. پس از آزادی از زندان در سال

1342 او به عنوان رئیس بخش اقتصادی بانک توسعه صنایع معادن ایران منصوب شد و تا درجه معاون

مدیر عامل بانک قبل از اینکه به وزارت بازرگانی انتقال یابد ارتقاء یافت. در حالی که در بانک توسعه

صنایع و معادن ایران کار می کرد او همزمان سمتهایی در سازمانهایی که با پشتیبانی این بانک به وجود آمده

بود در دست داشت از قبیل دبیر کل بورس سهام تهران و رئیس کمیته اجرایی خطوط کشتیرانی آریا.

دکتر مهدوی که به زبانهای آلمانی و انگلیسی علاوه بر فارسی صحبت می کند، ثابت کرده است که

مردی پرتحرک و با استعداد و جاه طلب است. با گذشت سالها او مناسبات نزدیکی با سفارت داشته و گاه

به گاه داوطلبانه اطلاعاتی به مأمورین سفارت به طور محرمانه داده است و همچنان یک ناظر با ادراک از

صحنه سیاسی ایران باقی مانده است.

فریدون مهدوی 8 فریدون مهدوی وزیر کشور

فریدون مهدوی 8

فریدون مهدوی وزیر کشور

سری

فروردین 1356

فریدون مهدوی وزیر کشور بیشتر به خاطر فعالیتهایی به عنوان اولین وزیر بازرگانی از اردیبهشت

1353 تا اردیبهشت 1355 درست قبل از افشای یک سری رسوائیها در امر شکر و زمانی که از وجهه افتاد

شهرت دارد.

هرچند مهدوی هیچ گاه به طور علنی درگیر ماجرا نشد، لیکن طبق مدارکی که مقامات دولت ایران

فراهم کرده بودند، او عالماً و عامداً در آن دست داشت.

در همان زمان مهدوی قائم مقام دبیر کل حزب رستاخیز بود. در سال گذشته مهدوی فعالیتش بسیار کم

بود احتمالا مکافات شرکت خود در ماجرای تعیین قیمت شکر را پس می دهد.

در اوائل سالهای 1340 هنگامی که مهدوی مردی جوان و یک عضو رادیکال جبهه ملی بود، به علت

فعالیتهای علیه رژیم به مدت 7 ماه در سال 1342 به زندان افتاد. پس از خروج از زندان به عنوان رئیس

بانک توسعه و صنایع و معادن ایران انتخاب و تا سال 1347 با سیستم همکاری داشت. موقعیت او به

سرعت بهتر می شد، تا اینکه در سال 1353 به عنوان وزیر بازرگانی انتخاب شد. او یک تکنوکرات جوان

است که همیشه از وزرا بوده است لیکن از افراد شاه نبود.

دکتر مهدوی شخصیتی خوش برخورد و مشعوف است، لیکن همیشه در مورد عوض کردن واقعیت

اقتصادی ایران به سختی فکر می کند و سخت تلاش می نماید. وقتی وزیر بازرگانی بود با کارمندان سفارت

دوست و دمخور بود. او لیسانس خود را از پاریس گرفت و دکترای خود را در اقتصاد از دانشگاه هامبورگ

آلمان دریافت داشت و مطالعات خود را در مؤسسه اقتصادی لندن تکمیل کرد. به عنوان عضو یکی از

فامیلهای قاجار و زمیندار معروف ایران او با خانواده اخوان که در سطح هم بودند ازدواج کرد. او و

همسرش که یک دکوراتور است هیچ فرزندی ندارند. یکی از منسوبین آنها گفته می شود که شوهر خواهر

دوقلوی شاه، اشرف باشد. او بارها به اروپا سفر کرده، ولی به آمریکا مسافرتی نداشته است. دکتر مهدوی

انگلیسی و آلمانی را به خوبی و باوقار صحبت می کند.

فهرست اعلام

آ الف

آبادان / 8، 69، 811

آبتین، علی / 86، 376، 377

آتاتورک / 199

آتلانتیک ریچ فیلد / 391

آتن / 38

آذربایجان / 111، 128، 171، 431

آذربایجان شرقی / 211

آذری قمی، احمد (آیت اللّه) / 293، 464، 465

آرامش، احمد / 618

آرامکو (شرکت نفت آمریکا و عربستان سعودی) /

199

آرش (افسانه) / 615

آرکو / 406

آرمیتاج، جان / 679، 826، 835

آرنت، هانا / 560

آرون / 246

آزمون، منوچهر / 8، 9، 150

آژانس اطلاعاتی وزارت دفاع / 185، 186

آژانس خبرگزاری پارس / 409

آژانس کمکهای امنیت دفاعی / 75

آسیای جنوبی / 51

آسیای مرکزی / 163، 198، 331

آشاری (سرتیپ) / 408

آفریقا / 235

آفریقای جنوبی / 42، 44، 236، 514

آفریقای شمالی / 550، 557

آفریقای مرکز / 163

آق اولی، فرج اله (ژنرال) / 618

آقایان، شاهین / 421

آقایان، فلیکس / 421

آکادا (خانم) / 406

آکی توو، آوراهام / 559

آلاسکا / 399

آلدوبی، سوای / 560

آل شبیر خاقانی، طاهر (آیت اللّه) / 186

آل کلام، ک. / 399

آلمان / 646

آلمان غربی / 68، 117، 134، 138، 496، 788،

825

آمریکا / (اکثر صفحات)

آمریکای لاتین / 15، 557

آمس / 516

آمل / 17

آملی (آیت اللّه) / 202

آموزگار، جمشید / 365، 388، 394، 533، 617

آموزگار، جهانگیر / 533، 617

آنکارا / 25، 126، 142، 251، 546، 584، 624

آنگولا / 235، 236

آوری، ال عاد / 561

آویشن ویک (هفته نامه) / 583

آیزنهاور / 780

آیشمن در اورشلیم (کتاب) / 560

ابتهاج، ابوالحسن / 367، 606، 620، 813، 820،

821، 822

ابراهیم زاده (دکتر) / 440، 441، 527، 528،

529، 530، 533

ابراهیمیان، مهدی / 382

ابوالمعالی، جعفر / 397، 402

ابوظبی / 42، 74، 75، 126، 251، 562

اتاق صنایع و بازرگانی / 374

اتحادیه بین المجالس / 372

اتحادیه سوسیالیست / 636

اتحادیه شورای مرکزی در راه آهن / 507

اتفاه، حاج محمدتقی / 23

اتیوپی / 235، 236، 311، 557، 559

اجلاس ژنو اوپک / 533

اخوان المسلمین / 164، 198، 562

اداره امور خاور نزدیک / 23

اداره حکومت نظامی ایران / 27

اداره سیاسی آمریکای شمالی / 187

اداره کنسولی اصفهان و تبریز / 33

اداره گمرک ایران / 31، 532

اداره مالیات / 31

ادریس (پادشاه) / 97

ادهم، لقمان / 618

اربابی، امیر هوشنگ / 396، 402، 403، 404

ارتفاعات جولان / 559

اردبیل / 138، 146

اردکانی / 151

اردلان، علی / 260، 440، 441، 510، 527،

528، 529، 530، 531، 532، 533

اردن / 564، 570

اردنی، ملک حسین / 543، 564، 581

ارسنجانی / 810، 811، 830، 832

ارفع زاده، مهرداد / 670

اروپا / 200، 507، 838

اروپای شرقی / 44، 175، 201

اروپای غربی / 44

ارومیه / 330

اریتره / 236

ازهاری، غلامرضا (ارتشبد) / 13، 18، 30، 31،

32، 38، 40، 47، 51، 64، 68، 70، 407

اسپانیا / 14، 122

اسپید / 398

استادیوم المپیک / 188

استادیوم جلالیه / 662

استالین، ژوزف / 645، 811

استانفورد / 606

استمپل، جی. دی / 23، 112، 156، 157، 184،

212، 215، 225، 451، 479، 481، 483، 489،

500، 679، 680، 681، 682، 683، 684

استوسل / 496

استون، شب / 369

استیو / 396

اسد، حافظ / 563، 564

اسد، رفعت / 564

اسدی / 469

اسرائیل / 42، 43، 44، 65، 96، 164، 166،

168، 181، 205، 241، 242، 244، 245، 277،

288، 296، 300، 302، 333، 334، 335، 337،

338، 348، 354، 450، 495، 514، 526، 539،

540، 541، 542، 543، 544، 545، 546، 547،

548، 549، 550، 551، 552، 553، 554، 555،

556، 557، 558، 559، 560، 561، 562، 567،

568، 569، 570، 571، 572، 573، 574، 577،

580، 583، 591، 632، 681

اسفندیاری (سپهبد) / 408، 409

اسفندیاری، ملک منصور (دکتر)، 383

اسکاد / 274، 276، 583، 584

اسکراسدل / 491

اسکندری، پروانه / 793، 803، 806

اسکندریه / 823

اسکودرو / 84

اسکیود / 90

اسلام آباد / 251

اسلامی، عباس / 383

اسمیت، تام (سرهنگ) / 134

اسنو، کریس / 68، 240

اشپیگل (هفته نامه) / 564

اشتری، علی / 23

اشتوتگارت / 51

اشدود (اسدود) / 550

اشرف زاده، سیدکاظم / 151

اصفهان / 9، 10، 11، 20، 21، 26، 27، 28، 33،

46، 47، 48، 49، 50، 51، 56، 58، 60، 63، 85،

95، 99، 100، 109، 151، 186، 187، 189،

190، 191، 192، 193، 228، 243، 272، 273،

274، 276، 293، 303، 333، 352، 354، 382،

488، 506، 507، 532، 619، 631، 641، 646،

647، 649، 658، 661، 667، 672، 683، 687،

786، 788، 793، 794، 802، 805، 811، 821،

834، 837

اطاق بازرگانی ایران ایالات متحده / 527

اطریش / 637، 646

اعتبار، عبدالحسین / 367