کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

پشتیبانی کنیم. او اصرار داشت که اول باید این مسئله مورد بررسی قرار بگیرد که آیا اخوان المسلمین، بین

جنگجویان نفوذ پیدا کرده است یا نه؟ چون اخوان المسلمین هیچ گاه در مصر یا سوریه یا عراق از هم

نپاشید و «ناصر»، «هارون مجددی» را به خاطر نقشش در اخوان المسلمین 8 سال زندانی کرد. او گفت که

اگر اعضای این گروهها (اخوان المسلمین) در کابل به قدرت برسند، چپیها در عرض دو سال سرنگون

خواهند شد.

او خاطرنشان کرد که رهبران مذهبی در نقش دادن آینده افغانیها سهمی داشته اند، ولی تأکید کرد که در

شورا فقط میانه روها باید نقش داشته باشند.

او به گروهی که گیلانی اصرار داشت اطلاع داد که هر نوع از میانه روهای دولتی باید نقش داشته

باشند. برای توضیح اطلاع او، او برای غربال، پیروانش را دقیقا بسیج کرد با ذکر اینکه آنها زیر سلطه کامل

رهبران مذهبی محل خودشان بودند.

تارزی گفت که تبعیدیان افغانی اطلاعات کمی درباره وضع افغانستان دارند و شک دارد که ملحق

شدن به مجاهدین بتواند آینده آنها را تضمین کند.

تارزی ادعا کرد که جنگجویان در حدود 1 تا 2 میلیون دلار از عربستان سعودی دریافت کرده اند. او

ادعا کرد که اکثر این مبلغ به گلب الدین و ربانی از طریق جماعت مسلمین پاکستان داده شده است.

او اضافه کرد که رهبران مذهبی ایران یک سری پشتیبانی از شیعیان افغانی کرده اند، ولی آنها از سنیها که در

اکثریت هستند پشتیبانی نمی نمایند و یا با جنگجویان در پیشاور همکاری نمی کنند.

او گفت که «ربانی» و گلب الدین برای گرفتن پول به عربستان سعودی کلک زده اند، ظاهرا کمپانی نفتی

عربستان قبول نکرده بود که به آنها کمک کند مگر وقتی که چهار گروه از جنگجویان در پیشاور تشکیل

یک جبهه بدهند. برای این کار ربانی گروه خودش را به سه یا چهار گروه تقسیم کرد و سپس یک

موافقتنامه ائتلاف بین خود و مردانش امضاء کرد، بعد عربستان سعودی پول را فرستاد. او درباره منابع

دیگری که امکان دارد به جنگجویان کمک کنند چنین گفت: از آنجایی که خمینی با شاهنشاهی مخالف

است، من شک دارم که اگر رهبران ایرانی بدانند که ظاهر شاه در این کار نقشی دارد، کمکی کنند و از

آنجایی که پاکستان مشغول برگزاری انتخابات است، او هم نمی تواند کمکی کند و عربستان سعودی نیز از

آنجایی که از عکس العمل شوروی می ترسد، هرگز به طور واضح پشتیبانی نمی کند.

تارزی گفت که احتیاجات ضروری جنگجویان سلاح و مواد سوختنی است، ولی گفت که این

احتیاجات را آمریکا باید تأمین کند.

او اظهار امیدواری کرد که بتوانند قبل از زمستان خلقیها را سرنگون کنند. و اگر این طور نشد، آنها به

جنگ ادامه خواهند داد. ولی در این مورد اظهار نگرانی کرد که آنها بتوانند بعد از زمستان در دید عموم

محبوبیت کسب کنند.

تارزی هرگز مثل بقیه از کمبود مالی و یا کمبودهای دیگر شکایت نمی کند و همچنان به شیک پوشی

ادامه داده و خیلی مسافرت می کند. هر چند که او اقرار کرد که دنبال کار می گردد. او گفت که او را به خاطره

رأی وتو در کابل از سازمان ملل متحد بیرون کرده اند. او گفت که برادرش در اواخر ژوئیه در صندوق عقب

یک ماشین از طریق پاکستان از افغانستان فرار کرده و هم اکنون در پاریس است.

بازدید ترکی از مسکو

سند شماره (24)

از: سفارت آمریکا در مسکوتاریخ: 13 سپتامبر 79

به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی با حق تقدم

طبقه بندی: خیلی محرمانه

موضوع: بازدید ترکی از مسکو

1 با توجه به توقف کاملاً مشهود ترکی در مسکو در روزهای 119 سپتامبر که در مورد آن نسبتا

مقدار کمی گزارش شده، می توان گفت که رهبر افغانی تأکید رسمی مجددی در رابطه با نظریات شوروی

برای کمک به «مردم افغانستان» به دست آورده باشد، ولی دلایلی وجود دارد که عدم توافقهایی در مسائل

دو جانبه موجود بوده است.

2 تنها ملاقات اعلام شده با برژنف و گرومیکو روز 10 سپتامبر بود. «تاس» ملاقات را چنین گزارش

داد:

الف: با توجه به معاهده دوستی، افغان روس (ولی نه به طور خاص در مورد شرایط کمکهای نظامی)

برای گسترش روابط دو جانبه در تمام زمینه ها تعهد کردند.

ب: گفته شد که برژنف به ترکی اطمینان داده که در مبارزه با امپریالیسم و نیروهای ارتجاعی، مردم

کشور دوست افغان می توانند روی استمرار کمکهای مثبت و غیر خودخواهانه روسها حساب کنند.

ج: گفته شد که ملاقات در یک جو صمیمی و دوستانه برگزار شد.

د: گفته شد که «یگانگی کاملی در نظرگاهها» در جریان گفتگوهای مربوط به مشکلات بین الملل

وجود داشته (ولی این اصطلاح را در مورد گفتگوهای مربوط به روابط دو جانبه به کار نبرد).

3 گزارش «تاس» درباره عزیمت روز 11 سپتامبر ترکی این احساس را تأیید می کند که برخی عدم

توافقها وجود داشته است. ترکی گفته که ملاقات او با برژنف «بسیار مفید» بوده و آنها در مورد مسائل مورد

علاقه طرفین در «جوی صریح و برادرانه» گفتگو کرده اند.

4 نظریه: بر اساس اظهاریه برژنف در مورد افغانستان در روز 11 ژوئن، موضوع تعهد کمک شوروی

مهم بوده و به جای دولت دمکراتیک مستقیما خطاب «به مردم افغانستان» است. پوشش کامل ترکی و

برژنف در تلویزیون شوروی و در مطبوعات عمده که حاکی از گفتگوی دوستانه بود، ممکن است حداقل

نشان دهنده این امر باشد که خود ترکی هنوز از حمایت شوروی برخوردار است.تون

آوارگان افغانی در پاکستان

سند شماره (25)

از: وزیر خارجه واشنگتن دی سیتاریخ: 13 سپتامبر 79

به: هیئت نمایندگی آمریکا در ژنوطبقه بندی: محرمانه

شماره سند: 0680

موضوع: آوارگان افغانی در پاکستان

1 تمام متن محرمانه

2 داویدسن مأمور وزارت امور خارجه به تاریخ 11 سپتامبر با NEA/PAB ملاقات کرد، تا گفتگوی

اخیرش با کمیسیون حمایت از آوارگان سازمان ملل در ژنو در مورد وضعیت آوارگان افغانی در پاکستان

را گزارش کند.

داویدسن نتیجه گرفت که کمیسیون حمایت از آوارگان سازمان ملل قصد دارد که تلاش سختی برای

کمک به این آوارگان آغاز کند.

او معتقد است نمایندگان کمیسیون حمایت از آوارگان سازمان ملل که در ماه می به پاکستان سفر کرده

اساسا و طبیعتا سیاسی بود و هدفش این بود که تعیین کند آیا کمیسیون می توانست در ناحیه کار کند یا نه.

گروه دوم که بعدا در ماه اوت وارد شد، برای تعیین احتیاجات طرح ریزی شده بود.

3 داویدسن معتقد است که کمیسیون در تعیین اینکه چه کسی قانونا یک آواره است و چه کسی نیست

دچار اشکال خواهد شد. خصوصا با وجود قبایل مهاجر ناحیه که به طور سنتی از مرز رفت و آمد می کنند

و این واقعیت که فقط درصد کمی از پناهندگان در اردوگاهها سکونت دارند (بیشتر با خویشاوندانشان

زندگی می کنند یا برای خودشان همراه گله هایشان اردو می زنند). کمیسیون مایل است که تأکید کند که

اردوگاهها و فعالیتهای کمیسیون حداقل باید 20 کیلومتر از مرز پاکستان افغانستان فاصله داشته باشد.

4 داویدسن در مورد مسائل زمانی با کمیسیون گفتگو کرد، او پیشنهاد کرد که زمستان آتی برای

شروع یک برنامه، هر چه زودتر در نظر گرفته شود. کمیسیون در نظر دارد که برنامه را اواسط اکتبر شروع

کند تا با اجلاس هیئت مدیره اجرایی که در آن زمان صورت می گیرد تلاقی کند.

داویدسن اصرار کرد و کمیسیون حمایت از آوارگان سازمان ملل بالاخره پذیرفت، که ببینند آیا ممکن

است قبل از آن اجلاس به توافقهایی برسند.

5 داویدسن فهمید که کمیسیون حمایت از آوارگان سازمان ملل در فکر این است که برنامه تقریبا 10

تا 13 میلیون دلاری را اجرا کند. کمیسیون از آمریکا متوقع خواهد بود که به طور اساسی در پرداخت

هزینه سهیم شود (در فعالیتهای مشابه گذشته، سهم آمریکا به طور متوسط حدود یک چهارم تا یک سوم از

کل هزینه بوده است).

6 داویدسن از کمیسیون پرسید چه کسانی در انجام یک فعالیت امدادی شرکت خواهند جست. بیشتر

فعالیتها از طریق دولت پاکستان انجام خواهد شد و ممکن است که رهبران قبیله ای در ترتیبات اجرایی

ویژه، در نواحی مرزی دخالت داده شوند. بخش بین المللی کمکهای اضطراری به کودکان سازمان ملل نیز

ممکن است شرکت کند.

7 برای اسلام آباد: در مورد پیشنهاد شما در پاراگراف 12 مرجع الف، ما در نگرانیهای سفارت در

کابل با یک سیاست بسیار فعال دیدار مقامات رسمی آمریکا از اردوگاههای آوارگان در پاکستان با آنها

موافقیم. ما معتقدیم که شما باید محتاط باشید، اما قبول کنید که وضعیتهایی ممکن است پیش آید که

فرصتهای مناسبی برای دیدار از اردوگاهها فراهم آورد. در دیدگاه ما این شامل دیدارهای ترتیب داده شده

به وسیله دولت پاکستان یا کمیسیون برای دیپلماتهای خارجی که بوسیله پاکستان معتبر شناخته می شود

می باشد

8 برای ژنو: ما دریافته ایم که گروه دوم کمیسیون از پاکستان به ژنو بازگشته است. شما باید یک در

خواست ملاقات سریع با مقامات مناسب کمیسیون را بررسی کنید تا به اطلاعات جدید از طرحهای

کمیسیون بر مبنای یافته های گروه اعزامی دست یابید.

ونس

گفتگو با دولت موقت ایران درباره افغانستان

سند شماره (26)

از:وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی تاریخ: 14 سپتامبر 79

به:سفارت آمریکا در تهران فوری

طبقه بندی: سری

موضوع: گفتگو با دولت موقت ایران درباره افغانستان

1 تمام متن سری.

2 مدتی است که ما مبادله وسیع اطلاعاتی و ارزیابی در مورد موقعیت افغانستان و در درگیری

شوروی را در آنجا، با پاکستانیها داشته ایم. ما فکر می کنیم که مفید باشد که گفتگوی مشابهی با ایرانیها، با

توجه مخصوص به نقش شوروی در افغانستان، داشته باشیم. این گفتگو باید به طور عادی از مباحثات

قبلی که سفارت با دولت موقت ایران داشته است، جریان یابد.

3 از دو جمع بندی اخیر (تلگرام کابل 6672 در مورد نفوذ شوروی و دخالت در افغانستان و تلگرام

کابل 6697 در مورد وضعیت ناآرامیها) مطالبی به دست می آید که شما ممکن است در مذاکره با دولت

موقت ایران در باره افغانستان از آن استفاده نمایید. به علاوه باید نکات زیر را بگویید:

ما از رنجهای مردم افغانستان واز دست رفتن زندگی (آنها)در اثر ادامه جنگ در افغانستان شدیدا نگران

هستیم. در مورد افزایش دخالتهای شوروی در افغانستان شدیدا نگران هستیم.

در مورد افزایش دخالتهای شوروی در افغانستان بسیار نگرانیم. اخیرا تعداد مشاوران نظامی روسی و

تحویل وسایل و تجهیزات افزایش یافته است. می توانید از ارقام تلگرام کابل 6697 استفاده کنید ولی باید

این ارقام کاملاً عینی باشد. ما به استفاده گروههای رزمی شوروی در افغانستان به عنوان یک موضوع

بسیار جدی که می تواند انعکاس زیانباری در سراسر منطقه و برای روابط شرق و غرب داشته باشد توجه

خواهیم نمود.

4 لطفا ما را در جریان نقطه نظرهای دولت موقت ایران در باره این موضوع قرار دهید.ونس

رژیم خلقی در کابل آماده باش شدید امنیتی برقرار می کند

سند شماره (27)

از: سفارت آمریکا در کابل تاریخ: 15 سپتامبر 79

به: وزیر خارجه واشنگتن دی سی

طبقه بندی: خیلی محرمانه

شماره سند: 6874

موضوع: رژیم خلقی در کابل آماده باش شدید

امنیتی برقرار می کند

1 تمام متن محرمانه

2 خلاصه:کابل در آرامشی قبل از طوفان به سر می برد، در حالی که به نظر می رسد که رهبری خلقی

منتظر یک عکس العمل نظامی محتمل نسبت به تصفیه سه عضو نظامی باقیمانده از کابینه هستند،

واحدهای مهم مسلح در کابل ظاهرا به نخست وزیر حفیظ اللّه امین وفادار مانده اند. تاکنون هیچ فعالیتی از

نیروی هوایی در طول بحران مشاهده نشده است. شورویها ممکن است در این مانور تاکتیکی سیاسی

شرکت نداشته باشند. پایان خلاصه.

3 به هنگام ظهر، به وقت کابل، شهر کابل در آرامش نسبی قبل از طوفان بسر می برد.اقدامات امنیتی

نظامی شدید در ناحیه کاخ ارگ (خانه خلق) و مجتمع رادیو افغانستان نزدیک سفارت اجرا می شود (رفت

و آمد به سفارت از دروازه پشت حالا مجاز است).

نواری که به وسیله تانکها کنترل می شود، شامل خیابان اصلی از طرف شمال شرق میدان پشتونستان

به سوی فرودگاه می شود. هنوز روشن نیست که فرودگاه برای ترافیک باز است یا نه. در نقاط دیگر شهر،

فعالیت تجاری معمولی مجاز است و ترافیک معمولی است. اما تمام چهار راهها به وسیله خودروهای

مسلح حفاظت می شوند.

4 سفارت هنوز تلاش می کند که با کنار هم گذاشتن جزئیات، طرح کلی حوادثی را به دست آورد که

منجر به اطلاعیه 14 سپتامبر مبنی بر کنار گذاشتن مقامات نظامی باقیمانده کابینه (تلگراف کابل 6851) و

برقراری حداکثر اقدامات تأمینی حول رهبری باقیمانده خلقی، شد. اینکه کارهایی در پیش بود در سه یا

چهار روز گذشته تذکر داده شده بود. کنسول هند در جلال آباد، حوالی 12 سپتامبر یادآور شد که فرماندار

محمد ظریف علیرغم جنگ فزاینده در آن منطقه، آنجا نبود او دچار تردید شده بود که آیا ظریف کشته

شده یا دستگیر شده بود. اما برعکس آن طور از کار درمی آید که ظریف ظاهرا به کابل بازگشته بود تا در

تصفیه اعضای نظامی کابینه، شرکت کند. وزیر جدید ارتباطات، قبل از انتقال چند ماه پیش به قندهار به

عنوان فرماندار، معاون وزیر در همان وزارت خانه بوده است. او در گذشته با مقامات آمریکایی روابط

دوستانه داشته است و شخصی باهوش، شایسته و واقع بین انگاشته می شود. در مورد سرنوشت وزیر سابق

وزارتخانه او، سید محمد گلابزوی چیزی معلوم نیست.

5 سفارتخانه انگلستان در سیزدهم سپتامبر، شایعاتی شنیده بود که وزیر سابق داخلی محمد اسلام

وطنجار، و وزیر سرحدات شرجان مزدوریار، به وسیله شورشیان ربوده شده بودند. مزدوریار آخرین بار

به وسیله دیپلماتهای خارجی در جشن روز ملی بلغارستان در 9 سپتامبر دیده شد و وطنجار آخرین بار

وقتی پرزیدنت ترکی از هاوانا در 11 سپتامبر بازگشت، دیده شده بود (در آن زمان، او در سلسله مراتب در

حزب، پس از امین قرار داشت). سرنوشت وزیران عوض شده، به وسیله رادیو افغانستان اطلاع داده نشد.

هر چند آنها می توانند احتمالاً آزاد باشند که یک دلیل برای آماده باش کامل نظامی ممکن است باشد، این

محتمل تر است که رهبری خلقی قادر بوده که آنها را دستگیر کند. یک مرد بالقوه خطرناک چون وطنجار

به خوبی می توانست بعد از یک جلسه بازجویی سریع اعدام شده باشد (دیپلماتهای هندی فعالیتهای

شدیدی را در مرکز بازجویی مخصوص پلیس مخفی در طول خیابان محل سفارتشان به هنگام پیش از

ظهر 14 سپتامبر، شاهد بوده اند).

6 اعتقاد بر این است که اسداللّه، فرمانده عوض شده (پلیس مخفی)، با وطنجار در رابطه بوده است.

گفته می شود فرمانده کل جدید پلیس مخفی، محمد عزیز، یکی از معاونین اسداللّه بوده است.

اطلاعیه رادیویی در مورد انتصاب عزیز بیان کرد که پلیس مخفی یک بخش از وزارت دفاع است، و نه آن

چنان که قبلاً گمان می رفت یک بخش از وزارت داخله است، یا یک سازمان مستقل که تحت کنترل هیچ

وزارتخانه ای نیست. امین به عنوان کفیل وزارت دفاع، کنترل مستقیم روی این نیروی پلیس مخفی

گسترش یابنده به دست می آورد.

7 انفجار ساعت 50/17 در ارگ به تاریخ 14 سپتامبر، به گفته چندین ناظر، به طور آشکار یک

انفجار هوایی بود. آن می توانسته است یک گلوله توپ یا خمپاره باشد که به ارگ شلیک شده، شاید برای

نوعی از مفاهیم ابلاغ علامت و خبر. پس از آن شلیکهای متعاقبی صورت نگرفت. شلیک سلاحهای

کوچک پراکنده در نقاط مختلف شهر، بعد از ظهر آن روز و نیز دوباره در صبح پانزدهم سپتامبر شنیده شد.

معنی و مقصود این عمل، اگر مقصودی باشد، هنوز معلوم نیست.

8 نشانه هایی وجود دارد که شورویها ممکن است از حوادث 14 سپتامبر قبل از وقوع آن خبری

نداشته اند. مأمورین سفارت که نزدیک نواحی میکرویان که تعداد زیادی از شورویها آنجا زندگی

می کنند، رفت و آمد کرده اند، کمی قبل از انفجار ساعت 50/17 دیروز، زنان روسی و بچه هایشان را

مشغول بازی و قدم زدن بدون هیچ گونه پیشگیری امنیتی واضح دیده اند. اما امروز پیش از آن، به وسیله

مأمورین هندی (وزیر مختار) گزارش شده بود که ناحیه به وسیله سربازان روسی که یونیفورم افغانی

پوشیده بودند محافظت می شده است. اما مأمورین سفارت که ناحیه را در ساعت 10 گشته اند، اثری از این

موضوع ندیده اند. سفارت شوروی در ناحیه کارتیزه اکنون به وسیله دو تانک حفاظت می شود.سه

لیموزین وزارتخانه خلقی، با نگهبانها، به وسیله یک دیپلمات انگلیسی دیده شدند که بیرون آن سفارت

منتظر بوده اند. ما تصور می کنیم این نشان می دهد که شورویها اکنون در صحنه هستند.

9 عدم حضور هر گونه فعالیت هوایی در طول بیش از 24 ساعت به نظر ما قابل ذکر می رسد. نیروی

هوایی ممکن است به عنوان غیرقابل اعتماد بر زمین گذاشته شده باشد. مانند موردی که وزیر دفاع،

عبدالقادر تصفیه شد.

10 نظریه: امین، که در موقعیتی است که به طور نزدیک از نیروهای مسلح مطلع است، ممکن است

یک توطئه در شرف تکوین به رهبری وطنجار را کشف کرده و تصمیم گرفته در مرحله اولیه رشد با یک

برخورد پیشدستانه، آن را خنثی کند. این عمل به طور کامل ارتش را از شورای وزیران و نیز محتملاً از

شورای انقلاب حذف کرده است. اینکه رهبری باقیمانده ارتش چگونه عکس العمل نشان خواهد داد اگر

اصلاً عکس العملی داشته باشد می ماند تا دیده شود. نیروی های KDY ناحیه کابل، به نظر می رسد که

تاکنون به طور قاطع از امین حمایت کرده اند.

11 هنوز واضح نیست که آیا شورویها قبلاً درباره حرکت امین آگاهی داشتند یا ناگهان با یک عمل

انجام شده رو به رو شدند. مسکو حتما نمی تواند راضی باشد که خلقیها، علیرغم توصیه شوروی پایگاه

قدرت سیاسی شان را بیش از پیش محدودتر کرده اند که نتیجتا مبارزه جاری برای بقای رژیم را مشکل تر

می کند. اکنون برای شورویها این مطرح می شود که یک کودتای نظامی سریع می توانست وضع آشفته

سیاسی جاری را به حال متوازنی درآورد و این می توانست به یک گروه کاملاً جدید اجازه دهد که کنترل را

به دست گیرد، از آن جمله افسران ارتشی سابقا گمنام که می توانستند تمایلات سیاسی شان را پنهان کنند و

جنبه های فتنه انگیزتر از انقلاب کبیر ثور را تعدیل کنند. در روزهای آینده ما کوشش خواهیم کرد که چند

نفر از این افسرها بشناسیم.

آمستوتز

امین و استفاده سیاسی از کاهش تشنجات

سند شماره (28)

از: سفارت آمریکا کابلتاریخ: 17 سپتامبر 79

به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی

طبقه بندی: خیلی محرمانه

موضوع: همزمان با کاهش تشنجات در کابل

رئیس جمهور امین استفاده های سیاسی اخیر را از این جریان می کند

1 (تمام متن محرمانه).

2 خلاصه: کابل ظاهرا برخی از کشمکشهای روزهای اخیر را از دست داده است، به طوری که رئیس

جمهور جدید حفیظ اللّه امین کنترلش را بر دستگاه حزب و دولت محکم کرده است. پایان خلاصه.

3 ساعت 16 (به زمان کابل) در 17 سپتامبر است، کشمکشهای سیاسی روزهای اخیر ظاهرا در کابل

کاهش یافته است. اگر چه تانکها هنوز محل های مهم اطراف کاخ ارگ (خانه خلق) و ساختمان رادیو

افغانستان را حفاظت می کنند، ولی سرنشینان تانکها زیر سایه وسایل خود در حال استراحت به سر

می برند.

ادارات دولتی ظاهرا به کار روزمره خود بازمی گردند، اگر چه رئیس جمهور حفیظ اللّه امین و پیروانش

به نظر می رسد که هنوز احتیاط را در این می بینند که جاده را از نظر نوعی واکنش نظامی علیه حکومت و

حزب خود، با دقت زیر نظر بگیرند (مخصوصا سمت پایگاه زرهی پل چرخی را)، اما به نظر می آید که

همزمان با گذشت ساعاتی بدون درگیری اعتماد بیشتری پیدا می کنند.

4 برای امین برنامه ریزی شده که ساعت 12 شب (به زبان پشتو) و ساعت 30/20 (به زبان دری)

برای ملت صحبت کند، مردم افغان منتظرند ببینند چه نشانه هایی دریافت می دارند، مثلاً آیا امین هم چنان

با لحن احترام آمیزش در مورد رفع بیماری از رهبر بزرگ «نور محمد ترکی» که در 16 سپتامبر به وسیله

اطلاعیه تغییر رهبریت مشخص شد یاد خواهد کرد، یا شروع به بی اعتبار کردن «آموزگار بزرگ» خواهد

کرد. آموزگاری که یک بار او را به عنوان «شاگرد قهرمان» خواند؟

ترکی در 15 سپتامبر توسط مطبوعات به عنوان چهره مقدس معرفی شد، ولی از 16 سپتامبر به بعد نام

او در وسایل ارتباط جمعی بدون عنوان یا عبارات افتخارآمیز ذکر شد. منابع موثق گزارش دادند که دختر

امین تصویر ترکی را در 16 سپتامبر در مدرسه اش پاره و او را «مردی بدسرشت» توصیف کرده است.

5 آیا این تغییرات بیشتر کابینه را به اطلاع خواهد رساند؟ در بین آنهایی که در این رابطه شایع شده که

امشب یا در هفته آینده خاطر تمایلات مخالف امین اخراج می شوند عبارتند از:

وزیر امور مالی عبدالکریم میثاق، وزیر کار و امور اجتماعی دستگیر پنج شیری، وزیر معادن و صنایع

محمد اسماعیل دانش، وزیر حمل و نقل محمد حسن بارق شافعی (که ضمنا دست راست امین بود و وزیر

امور داخلی محمد اسلام وطنجار را که در معیت هیئتی در فرودگاه از ترکی در بازگشت از سفرش به هاوانا

و مسکو در 11 سپتامبر استقبال کرده بود، خلع کرد).

6 برای ترکی چه اتفاقی افتاد؟ اکثر کابلیهایی که کارمندان سفارت از زمان اطلاعیه عصر دیروز با آنها

صحبت کرده اند فکر می کنند که ترکی در خلال جنگ مسلحانه ای که در قصر روی داد و باعث قتل محافظ

بدسابقه اش «سیدداود تارون» گردید، بر اثر جراحات وارده از تیراندازی مرده باشد و این امر در تاریخ 14

یا 15 سپتامبر اتفاق افتاد (تاریخ دقیق هنوز روشن نیست). به خوبی می توان گفت که ترکی و تارون خواه

ناخواه در حوادث خشونت آمیز تصفیه اخیر اعضای نظامی کابینه گیر افتاده باشند و در آن وقت هنوز

«امین» برای از بین بردن ترکی طرح نریخته و امین توجه به آنها را در جدول زمانی خود دیرتر قرار داده

بود. اما وقتی فرصت پیش آمد امین فورا آن را مغتنم شمرد.

عده ای دیگر می پرسند که چگونه امین برای مرگ «تارون» مراسم تشییع جنازه یک شهید را در 16

سپتامبر برپا می کند، ولی درباره مرگ ترکی سکوت می نماید؟ باز هم عده ای معتقدند که ترکی هنوز زنده و

در حال مردن است و مرگش توسط رژیم اعلام می شود.

7 در 17 سپتامبر وقتی با عبدالمجید منگال، یک مقام رسمی وزارت خارجه که ترکی را در سفر به

هاوانا و مسکو همراهی کرد، تماس گرفته شد، وزیر مختار اظهار داشت که دیپلماتهای غربی ترکی را

هنگام بازگشتش از کابل در 11 سپتامبر شاد و ظاهرا سرحال دیده بودند. منگال اظهار نمود که ممکن

است ترکی ظاهرا سالم به نظر می رسید، اما هنگام سفر دچار نوعی بیماری شده بود. او همچنین افشا کرد

که ترکی به وسیله یک پزشک متخصص همراهی شده است.

منگال اضافه کرد که راجع به مسئله سلامتی ترکی به موقع خود اطلاع بیشتری خواهیم یافت، حتی

شاید در طول صحبتهای امشب امین این مسئله به سرعت در حال مطرح شدن است و در عین حال هزاران

تصویر ترکی که کابل را پر کرده بود همه ناپدید شده اند. رهبریت در حزب و حکومتی که امین از زمان

انقلاب بالفعل نشان داده عملاً محقق گردیده است. مردم نمی دانند که آیا امین استالین افغانستان اجازه

می دهد که حتی خاطره رهبر بزرگ نابغه (ترکی) باقی بماند یا خیر.

8 واکنش شوروی در کابل: چنان که در گزارش قبلی سفارت اشاره شده (کابل 6874)، هنوز روشن

نیست که آیا سفارت شوروی در کابل مخفیانه از جنبش ضد وطنجار «امین» قبل از شروع عملیات اطلاع

داشته یا نه. شورویها در کوتاه مدت در مقابل یک امر انجام شده (چنانچه چنین فرضی درست باشد) راهی

جز همراهی با جریان حوادث نداشتند. مطبوعات کابل گزارش دادند که سفیر روسیه الکساندر ام پوزانف

ساعت 10 صبح 15 سپتامبر با امین ملاقات کرد. یکی از منابع به ما گفت که آن ملاقات تا ظهر ادامه داشت

و در این جلسه به نظر می رسد که یک تفاهم کلی میان رهبر در حال ظهور و حامیان اصلی شوروی روی

داده است.

9 برداشت کلی در محافل دیپلماتیک و مابین افغانهای مطلع این است که روسها راضی نیستند. اما

احتمالاً دریافته اند که آنها هیچ انتخاب دیگری در این زمان ندارند جز حمایت از امین مغرور و بی رحم.

طبق گزارش، شورویها که زمانی درصدد توسعه پایگاه سیاسی رژیم کابل برآمده بودند تا بدین وسیله

اغتشاشات را سرکوب نمایند، اکنون این پایگاه را بسیار محدود و حتی به باریکی نوک مداد یافته اند.

همچنین زمانی به روسها گفته شده بود که امین خونخوار مشکل اصلی رژیم حزب خلقی است (اما

«عموترکی» حتی در محافل غیرخلقی نیز از حامیانی برخوردار بود) و بنا به گزارش قصد از بین بردن او را

داشتند. اما حالا امین تنها فردی است که برایشان باقی مانده تا اینکه انتخاب قابل اطمینان بیشتری پیدا

کنند. او تنها وسیله ای است که مسکو می تواند از طریق وی از یک «حزب اخوت» دفاع کند و یک «انقلاب

مترقی» را نجات دهد، زیرا اینها از جمله مسئولیتهای ایدئولوژیکی است که شورویهای محلی شدیدا از آن

دم می زنند.