بهتر نمودن رابطه اش با کشورهای غیر سوسیالیستی تشویق کنند.آمستوتز
نظرات روسهای مقیم شوروی در مورد رژیم جدید امین
سند شماره (35)
از: سفارت آمریکا کابل تاریخ: 22 سپتامبر 1979
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی فوری
طبقه بندی: خیلی محرمانه
موضوع: نظرات روسهای مقیم شوروی در مورد رژیم جدید امین
1 تمام متن، خیلی محرمانه
2 خلاصه: یک دیپلمات برجسته شوروی منکر هر نوع اطلاع قبلی راجع به کودتای اخیر حفیظ اللّه
امین شده است، همچنین شوروی فرصتی می بیند که اینک افغانستان را وارد یک مرحله مثبت «حکومت
تحت قانون» بنماید. پایان خلاصه.
3 در یک میهمانی دیپلماتیک در 20 سپتامبر وزیر مختار سفارت موقعیتی داشت تا در مورد
تحولات سیاسی اخیر کابل با کنسول روس «واسیلی سافرونچک» که طبق گزارش، شخصیت مهم
شوروی در یافتن مشکلات سیاسی در افغانستان است، صحبت کند. سافرونچک توضیحات زیر را راجع
به کودتای اواسط سپتامبر حفیظ اللّه امین داد:
الف: سفارت شوری مطلقا هیچ نوع اطلاعات قبلی راجع به حرکت امین بر علیه افسران نظامی در
کابینه یا بر علیه رئیس جمهور پیشین ترکی نداشته است.
ب: نخستین نطق امین در 17 سپتامبر «بسیار مهم» بود و باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. امین قصد
داشت تا یک قانون اساسی را به وجود آورد. زیرا کشورهای خارجی توقع دارند که هر کشوری در دنیا
قانون اساسی داشته باشد.
ج: امین قول داده بود که «بنابراین هیچ گونه توقیف غیر قانونی در افغانستان نخواهد بود.» به علاوه،
امین یک کمیسیون مخصوص از افراد پلیس مخفی افغانستان تشکیل داده است، تا موضوعات زندانیان
سیاسی اخیر و آزادی آنهایی را که بدون دلیل دستگیر شده اند بررسی کند. هنگامی که وزیر مختار اظهار
داشت که ترکی و امین همیشه در مصاحبه های خود با خبرنگاران خارجی گفته اند که هیچ کس در این
کشور بدون دلیل دستگیر نشده است. سافرونچک لبخندی زد و پاسخ داد، این یک قضاوت ذهنی است
(توضیح: او به روشنی اشاره کرد که دلیل دیروز ممکن است لزوما علتی برای امروز نباشد).
د: تمام برنامه ای که به وسیله امین مطرح شد می تواند به عنوان قرار دادن افغانستان تحت حکومت
قانون تلقی شود.
ه: باید به امین شانس کافی داده شود تا ثابت کند که او منظورش همان است که ابراز می دارد.
4 سافرونچک راجع به اظهارات اخیر دولت آمریکا درباره نقل و انتقال نظامیان روسی به شمال
اکسوس و حضور سربازان شوروی در پایگاه هوایی باگرام در شمال کابل اظهار ناراحتی کرد و گفت که
این نوع اظهارات را غیر مفید می داند. مأمور ما به وی خاطرنشان کرد که دولت آمریکا همچنین نظریات
ایالات متحده را در مورد عدم مداخله خارجی در امور داخلی افغانستان تکرار کرده است. سافرونچک
جوابی نداد.
5 سافرونچک ضمنا در مورد اینکه در مطبوعات بین المللی توجه زیادی به وی می شود گله می کرد و
گفت که مایل نیست به عنوان مشکل یاب اصلی شوروی در اینجا معرفی شود و می خواست بداند که آیا
سفارت آمریکا نقشی در این تبلیغات داشته است یا خیر. مأمور ما اظهار نمود که به عنوان یک دوست
دیپلمات، ناراحتی سافرونچک را در خصوص ذکر نامش به کرّات در روزنامه ها می فهمد و همدردی
می کند و اطمینان داد که سفارت آمریکا (چنین مزاحمتی ایجاد نمی کند و) خلوت حرفه ای او را رعایت
می نماید.
6 توضیح: سافرونچک تقریبا این استنباط را به دست داد که او خودش نطق 17 سپتامبر امین را
نوشته است. زیرا با جزئیات بسیار کوچک خیلی آشنا بود.
7 اگر این درست باشد که روسها ناگهان گرفتار تب عمل انجام شده پر دردسر شده اند، باید حداکثر
کوششان را در مورد رهبری حزب خلق انجام دهند تا چهره بسیار زشت او را حداقل در کوتاه مدت
بپوشاند. استراتژی حکومت قانون ممکن است یکی از چندین حق باقیمانده در کیسه گشاد سافرونچک
باشد، تا قبولیت عمومی این رژیم را افزایش دهد، اما پیاده کردن آن کار مشکلی است، مخصوصا اگر امین
به وسیله مسکو قابل کنترل نباشد و به صورت دیکتاتور بی رحم عمل کند.آمستوتز
دولت پاکستان موقعیت افغانستان را ارزیابی می کند
سند شماره (36)
از: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.تاریخ: 22 سپتامبر 79
به: سفارت آمریکا در اسلام آباد فوریطبقه بندی: سری
مرجع: اسلام آباد 10702
شماره سند: 373
موضوع: (خیلی محرمانه) دولت پاکستان موقعیت افغانستان را ارزیابی می کند
1 (سری تمام متن سری است)
2 شما باید به سؤالات عثمان بر طبق مطالبی که در زیر می آید پاسخ دهید:
ما اخیرا اقداماتی غیرعادی در شمال اکسوس مشاهده کرده ایم. این اقدامات دلیل تدارک برای خارج
شدن از پادگانها با حمایت نیروهای هوایی است. این مسئله می تواند در ارتباط با وقوع پیشامدها در
افغانستان باشد، ولی در عین حال هیچ مدرک مستقیمی در دست نیست.
ما هنوز هیچ اقدامی از طرف شوروی در مرز شمالی مشاهده نکرده ایم.
ما تصور نمی کنیم که شوروی فعلاً قصد داشته باشد نیروهای بیشتری را به افغانستان بفرستد. اما با این
وجود به نظر ما افزایش اقدامات برای افغانستان دشوار است.
تفسیر اخیر شوروی در مورد مسائل افغانستان که شامل پیام تبریک برژنف برای امین بود پخش نشد. اگر
چه به اعتقاد ما شوروی چاره ای جز اینکه در کوتاه مدت از امین حمایت کند ندارد.
ما در گذشته نظراتمان را در مورد مداخله با شوروی در میان گذاشتیم. در رابطه با مشاهده آثاری که
مبنی بر افزایش اقدامات نظامی شوروی در مرز شمالی با افغانستان می باشد، ما هنوز مشغول بررسی این
هستیم که چه اقداماتی غیر از اطلاعیه عمومی نوزدهم سپتامبر می تواند مؤثر باشد.
در مذاکرات گذشته، روسها همان بیانیه عمومی مسکو را که مبنی بر عدم دخالت آنان در افغانستان و
همچنین عدم شرکت آنها در جنگ بود ارائه دادند. کمک شوروی به افغانستان در مطبوعات شوروی به
عنوان جواب برادرانه ای به تقاضاها و نیازهای افغانها تصویر شده است.
3 برای اسلام آباد: شما مخاطب تلکسی هستید که در آن به تعدادی از مقامات دستور داده شده که
نظراتشان را در رابطه با دخالتهای شوروی در افغانستان بیان کنند.ونس
مقاصد روسیه در افغانستان
سند شماره (37)
از: سفارت آمریکا، دهلی نوتاریخ: 27 سپتامبر 79
به: وزارت امور خارجه، واشنگتن فوریطبقه بندی: سری
موضوع: مقاصد روسیه در افغانستان
1 (سری تمام متن)
2 کنسول سیاسی روز 27 سپتامبر در قسمتهایی از مذاکرات با دبیر وابسته امور خارجی از وزارتخانه
ا. ر. دئو (اروپای شرقی و یوگسلاوی) شرکت داشت. ما با توجه به اینکه اطلاع از مذاکرات سودمند
شوروی درباره افغانستان در این زمینه کمک خواهد کرد، خواستار نظرات دولت هند درباره مقاصد
روسیه در افغانستان شدیم.
3 دئو گفت که دولت شوروی اطلاعاتی با اطمینانی درباره فعالیتهایش در رابطه با افغانستان نداده
است، ولی این موضوع در بحث، مورد توجه بوده و در مورد مسائل زیر صحبتهایی شده است.
4 به روسها گفته شد که هند خواستار افغانستان کاملاً مستقلی است، روسها گفتند که مداخله ای در
استقلال افغانها انجام نداده اند.
دئو با احتیاط تمام گفت که پس از این اظهار روسها، وی به آنها گفت که باور می کند و بر این اساس
خواستار اجتناب از فعالیتهایی که منجر به هر گونه اشتباه برداشت دیگری گردد شده است. دئو افزود که
جوابی در این مورد داده نشد.
5 دئو اظهار داشت مطلب دومی که به روسها گفته شد، این بود که تعریف دولت هند از استقلال
افغانستان شامل اجازه انتخاب رهبری آزاد مردم افغان بدون کمک خارجی است. روسها جواب دادند که
آنها مانند ایران، پاکستان، چین و آمریکا در امور داخلی افغانها آن قدر دخالت نمی کنند. دئو به روسها گفته
که دولت هند این اتهامات را جدی تلقی می کند و مایل است دلایل متقن تایید آنها را بررسی کند، اما
روسها اصلاً به این موضوع توجه نکردند.
6 در رابطه بانظر کنسول مبنی بر علائم فزاینده ای از فعالیتهای نظامی روسها در مرز شمالی افغانستان
و شوروی، دئو گفت که دولت هند شیوه مستقلی برای تایید این معنا در دست ندارد. «ما ممنون خواهیم شد
که اگر شواهد متقنی مانند تصاویر ماهواره ای یا علائم الکترونیک ضبط شده که مایلیم در ادامه سیاست
خود مبنی بر حمایت از استقلال افغانستان مورد نظر قرار دهیم، دریافت بداریم.
7 نظریه: خوشبین نیستیم که دولت هند با این وضع ضعیف تا هنگام انتخابات در پایان سال بتواند
موفق به درخواست قاطع از شوروی مبنی بر خودداری از مداخله در افغانستان بشود.
حتی اگر هندیها موضوع را مطرح کرده باشند، ممکن است ما را در جریان قرار ندهند. به هر حال دئو راه را
برای ما در این مورد که ظاهرا مورد توجه دولت هند نیز می باشد باز گذاشت. تهیه مدارک فعالیتهای نظامی
شوروی بسیار مؤثرتر از اظهار نگرانیهای تکراری خواهد بود.
ملاقات کاردار با امین رئیس جمهور
سند شماره (38)
از: سفارت آمریکا در کابلتاریخ: 27 سپتامبر 79
به: وزیر امور خارجه در واشنگتن
طبقه بندی: خیلی محرمانه
شماره: 7218
موضوع: ملاقات کاردار با امین رئیس جمهور
1 تمامی متن محرمانه.
2 خلاصه: من بامداد امروز ملاقات دوستانه و فارغ البالی با امین رئیس جمهوری داشتم، او با
اشاره ای که به مناسبات بهتر با ایالات متحده کرد، جذابیت تمام و روش بسیار دوستانه ای داشت. هیچ
گونه مسائل ویژه ای در این ملاقات مورد بحث قرار نگرفت. پایان خلاصه.
3 در چند روز اخیر سفیران و کارداران برای ادای احترامات به رئیس جمهوری امین، به مناسبت
«انتخاب» او به عنوان رئیس جمهوری افغانستان و دبیر کل حزب صف کشیده بودند. من پنجمین فرستاده
برای دیدار او در بامداد امروز بودم و به من گفته شد که ششمین نفر بعدازظهر امروز ملاقات خواهد کرد.
4 امین فارغ البال و مسلط بر خود و از لحاظ ظاهری بسیار دوستانه بود. هیچ گونه نشانه ای از اینکه
وی به طوری که گزارش شده در جریان تیراندازی در کاخ در تاریخ 14 سپتامبر مجروح شده است وجود
نداشت مشکل بتوان با مشاهده این مرد خوش خلق باور کرد که او بوده است که از این همه توطئه ها جان
سالم به در برده و بالاخره در راس قرار گرفته است. در حالی که من به او نگاه می کردم نمی توانستم بیاد
نیاورم که تنها در سال قبل یعنی در سال 1977 هنگامی که ما سرگرم یکی از تمرینهای عادی مورد لزوم
برای تشخیص هویت رهبران بودیم، ما امین را در فهرست مربوطه نگنجانده بودیم. همچنین پی بردن به
این مطلب در جریان صحبت با این مرد دوستانه، بسیار دشوار است که تصور کنیم که او نیز به طور مستقیم
در اعدام حدود 6000 مخالف سیاسی مسئولیت داشته است. در هرچیزی که او می گفت معقول جلوه گر
می شد و چهره مردی را نشان می داد که می توان با او بحث منطقی کرد که به تفاهم رسید.
5 همان طوری که وزارت می داند من دو دستور فوری داشتم: یکی، درباره اینکه این ملاقات باید
کوتاه مدت باشد و دومی اینکه به غیر از اظهار این مطلب که حکومت ایالات متحده مایل است با تقاضای
مکرر امین جهت مناسبات دوستانه هم عقیده باشد،هیچ مطلب پرمعنای دیگری را نگویم. همان طور که
شما می دانید اقدامات عادی صرف چای برای چند دقیقه ای آغاز نخواهد شد و اینکه یک خروج پرشتاب
به عنوان یک اهانت تلقی خواهد شد. کارمندان من و من مغزهای خود را قبلاً در این باره تحت فشار قرار
داده بودیم که برای گذراندن وقت به چه نوع گفتگویی می توانستم متوسل شوم، ولی همه اینها کمتر از آنچه
که من نگران آن بودم برای من مشکل ایجاد کرد. امین یک حالت روحی متمایل به وراجی داشت و من به او
مجال دادم که بیشتر صحبتها را او انجام دهد. عکسهایی از ما گرفته شد که روی هم چهار دقیقه به طول
انجامید و آنچه که مورد شگفتی من بود این بود که عکاسان که دو نفر بودند 9 قطعه عکس گرفتند. از
آنجایی که همتاهای دیپلماتیک من عکسهایشان به اتفاق امین در جراید محلی چاپ شده است من تصور
می کنم که عکس من نیز به نوبه خود در مطبوعات چاپ خواهد شد.
6 بلافاصله پس از آنکه عکاسان رفتند امین گفت که او می خواهد برای واشنگتن روشن کند که او
مایل است «مناسبات بهتر و دوستانه تر» داشته باشد. خدا را شکر که من قادر بودم که در پاسخ بگویم که
واشنگتن نیز در این احساس برای مناسبات دوستانه با او سهیم است.
او آن گاه مطلبی را که تاکنون بارها با دیدارکنندگان در گذشته عنوان کرده بود بار دیگر عنوان کرد و آن
اینکه جمهوری دمکراتیک افغانستان هیچ گونه سوء نیتی نسبت به هیچ یک از کشورهای جهان ندارد و در
واقع او می خواهد با همه کشورها مناسبات خوبی داشته باشد و اینکه جمهوری دموکراتیک افغانستان
صمیمانه مایل به صلح است. او همچنین مطلب آشنای قبلی خود را درباره اینکه افغانستان یک کشور
عقب مانده ایست که شدیدا نیاز به پیشرفت اقتصادی و اجتماعی دارد و تنها به کمک کشورهای بیگانه
می تواند به این پیشرفت برسد. تکرار کرد.
هر چند او از کمک ایالات متحده ذکری نکرد، ولی از فحوای اظهارات او روشن بود که او امید داشت
ما روزی از عمران و پیشرفت اجتماعی جمهوری دموکراتیک افغانستان پشتیبانی کنیم.
7 او همچنین از حدود عادی خود فراتر رفته و پوزش طلبید از اینکه افغانستان در کشورهای
متعددی (از جمله ایالات متحده آمریکا) سفیر ندارد و توضیح داد که خوب از لحاظ اشخاص واجد
شرایط که بتوانند به نحو رسایی نماینده رژیم باشند دچار کمبود است و لذا او انتظار دارد که من نخستین
مجرا برای مناسبات دو جانبه بین ایالات متحده و افغانستان باشم. ضمن ادامه این موضوع او دوباره اظهار
داشت که در دفتر او برای پذیرایی از من هر گاه من بخواهم با او مشورت کنم باز است. من با توجه به
تقاضای وزارت امور خارجه افغانستان مبنی بر اینکه ما تعداد اعضاء نمایندگی سیاسی خود را در
افغانستان کاهش دهیم، کوشیدم تا چند مطلب مثبت برای ایجاد یک اثر بیان کنم. من او را متوجه کردم که
هواپیمای دی سی 7 برای شرکت هوایی افغانستانی آریانا قرار است روز 7 اکتبر به کابل برسد و من گفتم
امیدوارم اتفاقی برای جلوگیری از ورود این هواپیما نیفتد. من آن گاه خاطرنشان ساختم که حکومت
ایالات متحده اخیرا سطح تعرفه خود را درباره هفت قلم که افغانستان به ایالات متحده صادر می کند
کاهش داده است (این کاهشها در نتیجه کنفرانس توکیو بوده است) و اینکه هر چند این امر زیانهایی برای
خزانه داری ما در بر دارد، من امیدوارم که با افزایش صادرات افغانستان برای این کشور اثر سودمندی
داشته باشد. سرانجام من به علاقه او به انرژی خورشیدی و ملاقات او با یک کارشناس آمریکایی در این
زمینه که در ماه ژوئیه گذشته از کابل دیدن کرده بود اشاره کردم و گفتم آژانس بین المللی مخابرات آمریکا
در نظر دارد یک نمایشگاه به مقیاس بزرگی در سال آینده در این باره ترتیب دهد، پاسخ او درباره این
مطلب پرشور و شوق بود و او گفت امیدوار است این نمایشگاه عالی باشد.
8 همه اش این بود. من تصور می کنم دیداری که از او انجام داده ام یک حرکت عاقلانه ای بود. من فکر
می کنم که او از فرصت ارسال پیامی به وزارت امور خارجه آمریکا درباره اینکه او خواستار روابط بهتری
است استقبال کرد و او منتهای کوشش را انجام داد تا از هر گونه مطلب ضد و نقیضی اجتناب کند. هنگامی
که من بعدا با شاه محمد دوست معاون وزارت امور خارجه ملاقات کنم، در صورت لزوم در نظر دارم که به
تمایل امین جهت مناسبات بهتر به عنوان استدلالی برای اینکه وزارت امور خارجه افغانستان فشارهای
خود را بر آمریکا و تعداد کارمندان آمریکا در کابل کم کند، اشاره کنم.
9 با در نظر گرفتن توصیه شدید وزارت امور خارجه درباره اینکه ملاقات بسیار کوتاه مدت باشد، من
هنگامی که امین را ترک کردم به ساعت خود نگاه کردم و با شمردن چهار دقیقه ای که عکاسان در اتاق
بودند من 19 دقیقه در حضور امین بودم و تصور می کنم که این مدت درست و کافی بوده است.
تماس با وزیر اطلاعات و فرهنگ، کاتاوازی
سند شماره (39)
از: سفارت آمریکا کابل تاریخ: 27 سپتامبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.طبقه بندی: خیلی محرمانه
شماره سند: 7208
موضوع: تماس با وزیر اطلاعات و فرهنگ، کاتاوازی
1 (تمام متن خیلی محرمانه است )
2 طی تماسی با خیال محمد کاتاوازی، وزیر اطلاعات و فرهنگ در 25 سپتامبر توسط کاردار و
منشی دفتر آژانس بین المللی ارتباطات خانم مارلین مکافی و وابسته دفاعی، وزیر خواستار «افزایش
همکاری» بین افغانستان و ایالات متحده شد. این نظریه وزیر با آنچه که یک ماه پیش گفته شد مبنی بر
اینکه «خصومت صدای آمریکا و کشور آمریکا با انقلاب، همکاری را در این زمان غیر ممکن می سازد،
متناقض بود. او طبق گزارش این اظهارات را هنگامی ادا می کرد که دستور داد 34 عضو کارمند
وزارتخانه اش از آموزش زبان انگلیسی آژانس بین المللی ارتباطات خارج شوند. این دستور فعلاً لغو شده
و کارمندان وزارتخانه آموزششان را از سر خواهند گرفت.
3 وزیر اظهاراتش را با توصیف «تغییرات عظیمی» که در افغانستان در حال اتفاق افتادن است آغاز
کرد. او کشورش را «آزاد و مستقل» خواند و گفت کشورش «خواستار» همکاری با تمام کشورهایی که
مایل به کمک به ما هستند می باشد. او به «اهمیت ویژه همکاری فرهنگی» اشاره کرد و گفت «اکنون
موقعیت آنچنان است که باید همکاری ممکن شود.» کاتاوازی مخصوصا به احتیاج افغانستان برای
همکاری «کشورهای پیشرفته ای مثل شما» در زمینه تعلیم و تربیت و آموزش فنی و زبان انگلیسی برای
کارمندان دولت اشاره کرد.
4 نظریه: اظهارات صمیمانه کاتاوازی با لحن نظرات وی راجع به آمریکا در ماههای آخر رژیم ترکی
متناقض بود. ما مایلیم فکر کنیم که تغییرات طرز فکری وی نشانه های تغییر کلی در سیاست نسبت به ما
باشد، ولی هنوز نشانه های برعکس این نظریه را را در سایر مواضع می بینیم که ما را مطمئن می سازد. نحوه
قرار ملاقات نیز قابل ملاحظه است. ابتدا هنگامی که موسسه بین المللی ارتباطات با تواضع خواستار قرار
ملاقاتی برای خانم مکافی با تعدادی از کارکنان رسمی جمهوری دمکراتیک افغانستان می شود، همه
امتناع می ورزند به استثناء ملاقاتی که با رئیس دایره عهدنامه های وزارت امور خارجه ارائه گردید، ولی
سپس با یک عقب گرد کامل و ناگهانی، تمام لیست قرار ملاقاتها مورد تصویب قرار گرفت و ترتیب آنها داد
شد.
آمستوتز
مقاصد شوروی در افغانستان
سند شماره (40)
از: سفارت آمریکا بلگرادتاریخ: 28 سپتامبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.طبقه بندی: خیلی محرمانه
شماره سند: 7328
موضوع: (بدون طبقه بندی) مقاصد شوروی در افغانستان
1 (تمام متن خیلی محرمانه)
2 روز 26 سپتامبر سفارت اظهاراتی در رابطه با نگرانیهای آمریکا نسبت به مقاصد شوروی در
افغانستان به FSFA به عمل آورده و خواستار اظهار نظر یوگسلاوها شد. روز 28 سپتامبر کنسول سیاسی
ما در مورد اوضاع با آقای دراگسلاوپزیک رئیس اداره فوق الذکر در امور جنوب شرق آسیا گفتگو کرده و
نسخه ای از بیانیه ساندرز معاون وزارت امور خارجه را در رابطه با این موضوع که از بولتن تلگرافی در 26
سپتامبر دریافت کرده بود به ایشان داد.
پزیک از ما برای اطلاعات تشکر کرد و صراحتا عقیده خود را بیان کرد، اما گفت که اطلاعات دریافتی
دولت یوگسلاوی سطحی و متضاد است. حوادثی که منجر به سلطه امین و اوضاع جاری و سرنوشت ترکی
گردیده «همچنان مبهم» است.
3 در بررسی مجمل تاریخچه حکومت ترکی و امین از آوریل 78، پزیک گفت که «وحدت» نسبی
رژیم فقط 2 ماه دوام داشت و منجر به شکاف غیرمنتظره در حزب پرچم گردید. دولت یوگسلاوی در مورد
حوادث اخیر متعجب بود، به خصوص جایگزینی خشونت آمیز ترکی که به نظر بلگراد از وحدت گروه
خلقیها بیش از اینها انتظار می رفت. پزیک گمان داشت که روسها نیز شگفت زده شده باشند، زیرا ترکی
درست قبل از برکناریش در مسکو بود. دولت یوگسلاوی افرادی را برای بررسی حوادث در منطقه ندارد،
مخصوصا داخل اتحاد شوروی، لکن نگرانی زیادی متوجه حرکت شوروی برای افزایش حضورش به
ویژه از نظر نظامی در افغانستان، می باشد.
4 پزیک اعتراف کرد که دولت یوگسلاوی جهت اتفاقات در افغانستان را نمی داند، ولی با اظهارات
کنسول در این مورد که اساس دولت افغانستان متزلزل و ضعیف گردیده مخالفتی نداشت. او گفت که
سفارت یوگسلاوی در کابل، از نقش نظامیان در حوادث اخیر مطمئن نیست که آیا متحد باقی مانده است و
یا اینکه چه روشی در آینده در پیش خواهند گرفت، ولی گفت که «مطمئنا» نظامیان کلید اصلی
آینده اند.یجلبورگر
ملاقات نیوسام با وزیر خارجه افغانی
سند شماره (41)
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.تاریخ: 29 سپتامبر 79
به: سفارت آمریکا کابل فوریطبقه بندی: خیلی محرمانه
شماره سند: 6809
موضوع: ملاقات نیوسام با وزیر خارجه افغانی
1 خیلی محرمانه تمام متن
2 خلاصه: در جریان یک جلسه طولانی شبه تجاری در نیویورک، نیوسام معاون وزارت خارجه
آمریکا و شاه ولی وزیر خارجه افغانستان بیاناتی در زمینه منافع و بهبود روابط دو جانبه ابراز کرده اند و در
مسائل دیگر توافق کمتری داشته اند. بحث درباره قتل دابز و پیشرفت حاصله در قبول کمک خارجی
دولت جمهوری دمکراتیک افغانستان است. شاه ولی داشتن روابط خوب با پاکستان را تأیید کرد، ولی در
مورد آموزش «فراریان» در آنجا شکایتی داشت. او حضور روسها را در افغانستان بسیار دست کم گرفت و
از استقلال و غیرمتعهد بودن دولت خود دفاع کرد، از توجه به کنترل مواد مخدر توسط دولت افغانستان
قدردانی کرد. پایان خلاصه.
3 به ابتکار دولت آمریکا، معاون وزیر خارجه نیوسام درخواست ملاقاتی جهت تبادل نظر کلی یک
ساعته با وزیر خارجه افغان شاه ولی در نیویورک نمود. دستیار معاون ساندرز و مدیر امور خاور نزدیک
«پک» نیز حضور داشت. شاه ولی فقط یک یادداشت نویس به همراه داشت.
4 نیوسام گفتگو را با این مطلب آغاز کرد که آخرین باری که در افغانستان بود، با رئیس جمهور وقت
ترکی و وزیر امور خارجه امین ملاقاتی داشته بود. وی از این فرصت ابراز خوشحالی و آرزوی موفقیت
برای تصدی مسئولیتهای جدید شاه ولی و امین نمود. نیوسام گفت که کاردار آمستونز گزارش کرده که در
همان روز، گفتگوی صمیمانه ای با رئیس جمهور امین داشته است.
5 در مقابل، شاه ولی گفت که دولت جمهوری از آغاز خواستار روابط خوب با تمام کشورها بدون
استثناء بوده و افغانستان به طور سنتی روابط دوستانه ای با آمریکا داشته و دولت جمهوری نیز در حصول
این روابط جدی بوده است. درباره قتل دابز، شاه ولی گفت که وقایع رخ داده، به هیچ وجه خواست دولت
افغانستان نبوده است. جمهوری دمکراتیک افغانستان ثابت کرده که وقایع در اختیارش نبوده است.
6 نیوسام گفت که عکس العمل سوء قصد مذکور در آمریکا بسیار قوی بوده و منجر به اقدام کنگره
شده که به طریقی همکاریهای ما را تقلیل داده است، سعی کرده ایم کمکهای برنامه ای خود را تحت ضابطه
قانونی انجام داده و یا به شکل منظمی آنها را خارج سازیم. آمریکا همواره برای بحث جهت اقداماتی که
بایستی به منظور بازگرداندن روابط عادی صورت گیرد آمادگی دارد. از این بیان که رئیس جمهور امین
خواهان روابط بهتر است استقبال می کنیم. هروقت زمان بحث برای داشتن روابط بهتر فرا برسد، ما در
جستجوی راههای خواهیم بود که از عهده شرایط مقرره توسط کنگره برآییم.
7 در پاسخ به این مطلب شاه ولی که «تبلیغات نادرست» در این مورد در رهبران سیاسی آمریکا نفوذ
کرده، نیوسام گفت که وقایع مربوط به قتل باعث این عکس العمل شده نه گزارشات روزنامه ها. همچنین
احساس می شود که همکاری زیادی در زمینه تحقیقات طبق انتظار به عمل نیامده است. در مقام دفاع
شاه ولی به نکات مشکوک مهمی که هنوز در مسئله قتل کندی وجود دارد اشاره کرد و تکرار کرد که دولت
جمهوری افغانستان معتقد است که سعی خود را نموده است.
8 وقتی که درباره کمکهای قبلی دولت آمریکا توسط افغانستان مثل دره هیرمند یادآوری شد،
شاه ولی گفت که به دلیل همین روابط دوستانه قبلی بین دو کشور بوده که جمهوری دمکراتیک افغانستان
این وضع را «غیرعادی» تلقی می کند و او مشکلی یا مانعی در حل اینها نمی بیند. او انکار کرد که دولت
افغانستان از روش قبلی خود در رابطه با کمک منابع چندگانه برای اجرای همکاری در طرحها عدول کرده
است. شاه ولی به استمرار پروژه های بانک جهانی، آلمان و دیگر طرحها اشاره کرده و گفت عملیات
افغانستان در برخی «موارد خاص» (یعنی آمریکا) از این احساس که بعضی از افراد شایستگی لازم را