سند شماره (45)خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در آنکاراتاریخ: 1 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی
شماره سند: 7248
موضوع: نظرهای ترکیه درباره اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان
1 (تمامی متن خیلی محرمانه)
2 این پیام برای صورت گرفتن اقدامات لازمه است (به پاراگراف 7 مراجعه کنید).
3 خلاصه: مأمور سیاسی سفارت اقدام مرجع (ج) را با یکی از کارمندان وزارت امور خارجه که در
جریان انقلاب ترکی در افغانستان خدمت می کرده است دنبال کرد. این مأمور اظهار داشت که در وزارت
امور خارجه از اقدام ترکیه در قبال شورویها در مورد افغانستان پشتیبانی وجود دارد. ولی کمتر احتمال
می رود که یک اعلامیه عمومی منتشر شود. ترکها درباره نظریات کشورهای دیگر و واکنشهای آنها درباره
اوضاع در افغانستان علاقه نشان می دهند. مأمور وزارت امور خارجه در باره علاقه احتمالی روسها
نسبت به اعتمادی سفیر سابق افغانستان در پاکستان و اتحاد شوروی به عنوان جانشین امین حدسیاتی زد.
پایان خلاصه.
4 اقدام حکومت ترکیه در قبال اتحاد شوروی: آلپ قره عثمان اوغلو رئیس بخش خاورمیانه در
وزارت امور خارجه ترکیه به (ریچاردونه) مأمور سفارت در تاریخ بیست و هشت سپتامبر گفت که در
محافل وزارت امور خارجه ترکیه در مورد اقدام سیاسی ترکیه در قبال شورویها درباره افغانستان بدون
آنکه جنبه علنی داشته باشد پشتیبانی وجود دارد. معذالک از آنجایی که وزیر امور خارجه اکنون در ترکیه
است، مدتی طول خواهد کشید تا تصمیم نهایی در این مورد گرفته شود، بسیار غیرمحتمل است که
حکومت ترکیه درباره افغانستان اعلامیه رسمی صادر کند. حکومت ترکیه درباره اقدامات سایر کشورها
در قبال شورویها درباره موضوع افغانستان (در صورتی که چنین اقداماتی صورت بگیرد) بسیار علاقه مند
است. قره عثمان اوغلو درباره اعلامیه وزارت امور خارجه آمریکا به مطبوعات به عنوان نشانه ای از
علاقه ایالات متحده درباره اوضاع افغانستان واکنش مثبتی نشان داد. (اظهار نظر: در سراسر جریان
گفتگو قره عثمان اوغلو روشن ساخت که حکومت ترکیه درباره افزایش علاقه و نفوذ ایالت متحده در
سراسر منطقه سنتو نظر مساعد دارد، رجوع شود به آنکارا 7201).
5 مداخله اتحاد جماهیر شوروی: قره عثمان اوغلو عقیده حکومت ترکیه را مبنی بر اینکه روسها
نیروی نظامی به افغانستان نخواهند فرستاد مگر اینکه بحرانی در این کشور صورت گرفته و زندگی اتباع
روسی در معرض تهدید قرار گیرد را بار دیگر تکرار کرد. معذالک او معتقد بود که روسها در پی اسب
دیگری در افغانستان هستند که سوار آن بشوند، زیرا پایگاه امین در افغانستان بسیار ضعیف است. ترکها
معتقدند که اعتمادی، سفیر افغانستان در مسکو و بعدا در اسلام آباد یکی از کاندیداها خواهد بود و اینکه
روسها در حال حاضر می کوشند با او تماس بگیرند. قره عثمان اوغلو گفت اعتمادی روز قبل از کودتای
ترکی از پاکستان به کابل آمده و از آن به بعد مدت کمی در زندان بوده است. او اضافه کرد که اعتمادی
مناسبات عالی با روسها داشته است و ممکن است تماسهایی در میان گروههای افراطی پرچمی که در
مسکو به حال تبعید به سر می برند برقرار کرده باشد، قره عثمان اوغلو نظر ما را درباره موضوع اعتمادی به
عنوان جانشین امین جویا شد.
6 حادثه عصیانگری نظامیان: ترکها شنیده اند که یک عده بیست نفری از خلبانان افغانی ابتدا
مأموریت داشتند شهر هرات را در جریان آشوبی که در آنجا چند ماه قبل رخ داده بود بمباران کنند.
خلبانان بمبهای خود را دورتر از هدفها پرتاب کردند و به پایگاه خود بازگشتند. آن گاه خلبانان روسی
جای آنها را گرفته و آماجهای تعیین شده را در مرکز هرات بمباران کردند. خلبانان افغانی به خاطر
عصیانگری خود به محاکمه صحرایی کشانده شده و اعدام شدند.
7 تقاضای اقدام: با اشاره به پاراگراف 5، سفارت قدردانی خواهد کرد اگر نظریه وزارت امور خارجه
آمریکا درباره اظهار نظر سفارت کابل مربوط به نظر ترکیه مبنی بر اینکه شورویها اعتمادی را به عنوان
یک جانشین احتمالی امین می دانند را دریافت کنند.اسپایزر
گروه امین در افغانستان: و نقطه نظرهای سفرای یوگسلاوی و شوروی
سند شماره (46)
از: سفارت آمریکا کابلتاریخ: 2 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی دارای حق تقدمطبقه بندی: خیلی محرمانه
موضوع: گروه امین در افغانستان: و نقطه نظرهای
سفرای یوگسلاوی و شوروی
1 (خیلی محرمانه تمام متن)
2 خلاصه: طبق گفته سفیر یوگسلاوی در کابل، شورویها چندین ماه قبل از جریان بحران نیمه
سپتامبر که منجر به اقتدار خشونت بار و کامل امین شد، از ازدیاد اضطراب و ناراحتیهای علیه نور محمد
ترکی رئیس جمهور افغانستان و حفیظ اللّه امین نخست وزیر، آگاه بودند. اما روسها هر گونه اطلاع از کودتا
را توسط خودشان رد می کنند. به نظر می رسد که مسکو مایل است با امین کار کند، چرا که او شوروی را در
مقابل یک عمل انجام شده قرار داده است. «پایان خلاصه».
3 بوگدان مالباسیک سفیر یوگسلاوی در افغانستان با درخواست اینکه منبع این خبر را به کلی
محفوظ نگهدارد، مأمور ما را در جریان مذاکره اخیر خود با سفیر شوروی، به نام الکساندر م.پوزانف در
رابطه با کودتای اواسط سپتامبر امین قرار داد (مالباسیک توضیح داد که او گاه گاهی صحبتهای طولانی با
پوزانف داشته و متوجه شده که پوزانف به این جلسات نسبتا علاقه مند است. پوزانف اظهار داشته که
همچنان علاقه صمیمانه ای نسبت به یوگسلاوی، یعنی جایی که وی سالها در آنجا خدمت کرده است
دارد).
4 بنا به گفته مالباسیک، پوزانف اطلاعات ذیل را در مورد کشمکش حاد قدرت در سلسله مراتب
«حزب خلقی» در اختیار قرار داده است. سفیر شوروی که اعتراف کرد تا میزان معینی در این ماجرا
دخالت داشته، گفت که هنوز درباره کلیه اتفاقاتی که منجر به پیروزی امین شده است «مطمئن نیست». او
هر نوع اطلاع قبلی از درگیری خشونت آمیز 14 سپتامبر را تکذیب می نماید (توجه: افسران آمریکایی که
در آن روز در گوشه و کنار کابل گشت می زدند. متذکر شدند که در همان روز تعداد سربازان افغانی و افراد
شهربانی در خیابانها افزایش یافته و وابستگان روسی به طور عادی رفت و آمد می کردند و محل اقامت
افراد شوروی از برنامه حفاظتی آشکار خوبی برخوردار نبود).
5 پوزانف به مالباسیک گفت که روابط تیره بین رئیس جمهور ترکی و امین از ماه ها قبل افزایش یافته
بود و پوزانف از تصمیم شخص ترکی انتقاد کرد و می گفت ترکی موافق نبود که قدرت کامل نخست وزیری
به امین که به عنوان وزیر اول انتخاب شده بود برسد. پوازنف اظهار داشت که برای مثال ترکی می خواست
ریاست تمام جلسات شورای وزرا را داشته باشد و این امر امین را شدیدا ناراحت می کرد.
6 پوزانف اظهار داشت که بحران جاری بعد از زمانی که ترکی در یازده سپتامبر از هاوانا و مسکو
برگشت شروع شد. در جلسه کابینه ای که در 12 سپتامبر تشکیل شد، امین لزوم تغییرات کابینه را خواستار
شد و گفت که هر چه زودتر باید محمد اسلام وطنجار وزیر کشور و شرجان مزدوریار وزیر امور مرزی و
سیدمحمد گلابزوی وزیر ارتباطات عوض شوند. ترکی اعتراض کرد و رودرروی امین ایستاد.
7 مطابق گزارشات پوزانف، «اختلاف و دعوا تا 13 سپتامبر ادامه داشت» و در 14 سپتامبر زمانیکه
امین تغییرات کابینه را اعلام کرد، این اختلاف به اوج خود رسید. ترکی «امین را احضار کرد تا درباره آن
عمل توضیح دهد و در نتیجه تیراندازی رخ داد. پوزانف گفت که در این روزهای بحرانی دو ملاقات با
رهبران حزب خلق داشته است. در رابطه با ملاقات اول چیز زیادی نگفت، ولی درباره ملاقات دوم گفت
که جلسه ای صبح روز 15 سپتامبر یعنی روز قبل از اینکه امین به جانشینی ترکی معرفی شود، با امین داشته
است (توجه: خبر این ملاقات توسط مطبوعات پخش شد).
8 مالباسیک از صحبتی که با پوزانف داشته عقیده دارد که شوروی مجبور است سیاست خود را در
افغانستان با عمل انجام شده امین تطبیق دهد، هر چند که اشتیاق زیادی در این امر نشان نمی دهد. زمانی
که او نقاط ضعف امین را از قبیل تصویر بدی که در جامعه دارد، به پوزانف متذکر شد، سفیر شوروی جواب
داد: «که امین قوی و متشکل است، البته او اشتباهاتی دارد، اما کدام رهبراست که اشتباه نداشته باشد.»
9 جالب توجه اینکه پوزانف، وطنجار خلع شده را یک مرد خوب توصیف کرد (توجه: کرارا شایعاتی
که پس از کودتا شنیده شده نشان می دهد که وطنجار تقاضای پناهندگی از سفارت شوروی کرده است و
سفارت هندوستان اعتقاد دارد که پوزانف سعی کرده که از وطنجار و دیگر وزرای نظامی که در 14
سپتامبر اخراج شده اند وساطت و جانبداری کند).
10 مالباسیک عقیده راسخی دارد که روسها امتیازات خاصی از امین برای حمایت کردن از او بعد از
کودتا گرفته اند. برای مثال او فکر می کند که روسها پافشاری می کنند برای اینکه ترکی باید زنده بماند.
مالباسیک اظهار داشت که در حال حاضر امین کاملاً به شوروی متکی است و «باید مزد این حمایت را
بدهد.»
11 مالباسیک معتقد است که روسها در حال حاضر کوشش خواهند کرد که امین را یک رهبر
پسندیده و دلخواه بسازند و اگر در چنین کاری کوتاهی کنند امکان دارد که غیر از دخالت مستقیم نظامی،
راهی مثل یک کودتای سریع توسط نیروهای مسلح افغانی را برگزینند. لکن او احتمال دخالت نیروهای
نظامی شوروی را رد نکرد، اما فکر می کند که هر چند این اقدام بعید است، ولی سرانجام این عمل حاد
الزامی می شود.
12 نظریه: گزارش مالباسیک با مطالب دیگر منابع مورد اطمینان تطبیق می کند همان طوری که
انتظار می رود ماشین شایعه سازی کابل مطالب یک نوع زیادی را تولید کرده است. بیشتر این شایعات از
زمانی که ترکی در 9 و 10 سپتامبر با برژنف در مسکو صحبت کرده به وجود آمد. بعضیها می گویند که
رهبران شوروی به او گفته اند که کار تو تمام شده است، ولی با مقایسه با برخورد بشاش امین هنگام
بازگشت ترکی به کابل در 11 سپتامبر، قبول چنین خبرنگاران کننده ای بعید است. بعضیها می گویند که
برژنف به او گفته است که کلک امین را بکند، اما او از عهده برنیامده است. این سفارت مایل است که بگوید
که معتقد است که رهبری آینده افغانستان به هیچ وجه در مسکو مورد بحث واقع نشده است. (ضمنا باید
توجه داشت که هنگام استقبال در فرودگاه، وطنجار، نفر دوم بعد از امین ایستاده بود).
13 بنا به گفته سفارت هندوستان که در پاراگراف قبلی نیز از آن ذکری شد، نقش پوزانف این بود که
در 14 سپتامبر در تیر اندازی کاخ خلق دخالت مسلحانه داشته است، هر چند که ما نسبت به این موضوع
شک داریم، ولی فکر می کنیم که احتمالاً در مقطعی پوزانف برای طرفداری از وطنجار دخالتی کرده باشد،
همان طور که اظهارات بعد از کودتای او برای مالباسیک نشان می دهد.
14 هر چند بعضی از ناظران محلی فکر می کنند که هر وقت مشکل حاد می شود مشت آهنین
شورویها (در این مرحله امین) پیدا می شود( مانند جریان شورش افغانستان)، ولی ما بر این عقیده ایم که
وقتی اعضاء سرسخت و غیرقابل کنترل حزب خلق مثل عقربها در یک کوزه به جان هم افتاده اند، نقش
شوروی به طور کامل در این خشونت دیده نمی شود. حضور مستمر زنان و کودکان روسی در مناطق
عمومی کابل در خلال بحران 14 سپتامبر و همچنین اخبار وسایل ارتباط جمعی شوروی در مورد ملاقات
ترکی در مسکو و بعد از آن که امین در 16 سپتامبر به جای او نشست، نشان می دهد که سفارت مسکو
اطلاعی نداشته و چنین واقعه ای برایش غیر مترقبه بوده است.
15 به نظر می رسد که پوزانف نتوانسته برنامه سیاسی با ثباتی را در این جا فراهم سازد. به دلیل اینکه
پوزانف در خلال سال گذشته اغلب اختلافهای جدی، با امین داشته در محافل دیپلماتیک اینجا راجع به
عدم تمدید مأموریتش شایعاتی بگوش می رسد. یک منبع خبری افغانی که معمولاً در گذشته مورد اعتماد
بوده گفته است که شوروی در 27 سپتامبر برای جانشینی پوزانف در خواست موافقت کرده است. منبع اسم
جانشین را نمی دانست.
پایان نظریه آمستوتز
نیروهای نظامی روسی در افغانستان
سند شماره (47)
از: سفارت آمریکا در کابلتاریخ: 3 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.
طبقه بندی: سری
موضوع: نیروهای نظامی روسی در افغانستان
1 (تمام متن سری).
2 تعریف افراد نظامی روسی: هنگامی که سفارت در کابل لغت «نیروهای نظامی» را به کار می برد
منظورش پرسنل نظامی روسی در افغانستان است که شامل گروهای زیر است:
الف: نیرو و سربازان نظامی حدود 600 نفر که در حال حاضر دفاع قسمت داخلی پایگاه هوایی باگرام
را به عهده دارند که به «نیروهای ویژه واکنش» معروفند.
ب: نیروهای نظامی متخصص حدود 1000 500 نفر از سربازان گردان زرهی که در حال حاضر در
پادگان پل چرخی که پادگانی زرهی است مستقر می باشند.
ج: تعدادی سرباز جوان در اطراف کابل که به حفاظت تأسیسات و خانه های روسها مشغولند
(بسیاری از آنها کاملاً قیافه اسلاوی دارند و یونیفورمهای افغانیشان خیلی تمیزتر از یونیفورم سربازان
معمولی افغان است).
د: هر نظامی روسی که کار عملیش و نقشش بیشتر از یک مستشار نظامی است، مثل تکنسینهای
روسی که کارشان تعمیر هلیکوپترهای توپدار و ارابه های مسلح جنگی که امروزه در عملیات علیه
شورشیان به کار گرفته می شود، می باشد.
3 تعداد پرسنل نظامی روسی: بر اساس دقیقترین اطلاعاتی که در دسترس ما قرار دارد منجمله
اطلاعاتی که به وسیله سایر منابع حساس دولت آمریکا تأیید می شود، احتمالاً 4200 نفر نیروی نظامی در
افغانستان در حال حاضر به سر می برند. این تعداد را می توان محافظه کارانه تلقی نمود. همان طوری که در
بالا ذکر شد، حداقل 60 نفر از سربازان روسی از پایگاه هوایی باگرام حفاظت می نمایند. تعداد واقعی این
افراد می تواند بیشتر از این باشد. گروه دیگر که در پاراگراف قبلی 600 نفر ذکر شده بسیار دست پائین
گرفته شده. در بعضی موارد دقیق بودن، کار سختی است، به همین دلیل تعداد سربازان گردان زرهی در
پادگان زرهی پل چرخی 500 تا 1000 نفر ذکر شده. اگر این ارقام دوباره بازدید و بررسی شود تعداد کل
بالاتر هم خواهد رفت.
برای جزئیات بیشتر لطفا تلگرامهای 4008 NHK مورخه 8 سپتامبر 4407 NHK مورخه 22
سپتامبر و 4056 NHK مورخه 27 سپتامبر 1979 بررسی شود.
4 تعریف مستشاران نظامی روسی: این عبارت فقط در مورد آن دسته از پرسنل نظامی روسی به کار
برده می شود که کار اصلی و اولیه آنها تقسیم نیروهای افغانی و توصیه های تکنیکی است.
از آنجایی که تعداد مستشاران مأمور این کار بسیار زیاد می باشند، به نظر می رسد که در طول برخورد
با نیروهای شورشی نقش عملی تر و فعالتری به عهده می گیرند.
به هر حال در چندین مورد فرماندهی مستقیم و مسئولیت ارتباطات کمی تداخل بین «مستشاران
نظامی» و «نیروی نظامی» به وجود می آید. بعضی از این افسران روسی هنگامی که منطقه آنها آرام
می شود، نقش مستشاری را به عهده می گیرند و گروهی همچنان در مقام فرماندهی ابقا می شوند. حداقل
سه نفر از فرماندهان روسی در درجات ژنرالی هستند.
5 تعداد مستشاران نظامی: ما حدس می زنیم حدود 3000 نفر عنوان مستشاری دارند. اما بنا به
دلایل فوق الذکر چند صد نفر از این افراد احتمالاً به قسمت گروههای جنگی منتقل شده اند. متأسفانه ما
اطلاعات کاملاً دقیقی از این تقسیم بندیها و انتقالات نداریم. فهمیدن نقش و کار گروههای بزرگی مثل
آنهایی که در باگرام و پل چرخی مستقر هستند، خیلی راحت تر از مستشاران نظامی است که به طور
انفرادی در واحدهای افغانی در سرتاسر مملکت کار می کنند.
6 تعداد کل پرسنل نظامی روسی در افغانستان 4200 نفر نیروی جنگی و نظامی در حال حاضر کاملاً
قابل تعیین و تشخیص است. این تعداد به اضافه حدود 3000 نفر که رل اصلی آنها به نظر می رسد که
آموزش و مشاوره باشد، تعداد کل 7200 نفر پرسنل نظامی روسیه را در افغانستان تشکیل می دهند. اکثر
آنها را نیروی جنگی تشکیل می دهند و در حال حاضر عکس العمل سریعی از طرف روسیه انتظار می رود.
همان طوری که در بالا گفته شد ارقام ما در بالا محافظه کارانه است و به همین جهت از موضوعاتی است که
باید بررسی شود. مشخصات و اطلاعات در صورت تغییرات عمده در آمار و ارقام بالا به اطلاع خواهد
رسید.
آمستوتز
موقعیت ترکی و اخراج وزرای نظامی کابینه
سند شماره (48)
از: سفارت آمریکا کابلتاریخ: 3 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.طبقه بندی: خیلی محرمانه
شماره سند: 7318
موضوع: مقام شوروی درباره موقعیت ترکی و اخراج
وزرای کابینه که مقامات نظامی بوده اند به اظهار نظر می پردازد
1 (تمام متن خیلی محرمانه)
2 خلاصه: بنا به اظهار یک مقام شوروی، ترکی به تنهایی در قصر خلق زندانی است و دیگر اینکه
ترکی به همراه سه وزیر برکنار شده (وطنجار، گلابزوی و مزدوریار) از حزب اخراج شده اند. پایان
خلاصه.
3 در فرودگاه، امروز با ویلیور جی. اوزادچی، که در اتاق انتظار اشخاص مهم (امتیاز خاص) منتظر
پرواز به مسکو بود برخورد نمودم (استفاده وی از اتاق انتظار اشخاص مهم در حالی که وی عازم شوروی
برای گذراندن تعطیلات است، نمایانگر اهمیت اوزادچی و سفارت شوروی است، زیرا سفرا تنها زمانی
قادر به استفاده از این بخش هستند که یا برای اولین بار وارد می شوند و یا برای همیشه آنجا را ترک
می کنند.)
4 اوزادچی یکی از صمیمی ترین و صریحترین مقامات شوروی بوده است و من از موقعیت استفاده
کرده از او چند سؤال کردم. فکر می کنم که جوابهایش قابل ضبط باشد.
ترکی «به تنهایی» در قصر خلق زندانی شده است (پرزیدنت حفیظ اللّه امین نیز در همین محل زندگی
می کند)؛ فکر می کنم که منظور این باشد که خانواده اش از وی جداست. او زنده است و توسط هیچ گونه
سلاحی به وی آسیبی وارد نشده است. درباره این شایعه که ترکی احتمالاً برای معالجات پزشکی به مسکو
خواهد رفت، از اوزادچی پرسیدم، وی گفت: «حالا نه ولی بعدا این امکان وجود دارد».
در مورد وضع جسمانی ترکی با صراحت به من جواب نداد.
وزرای پیشین وطنجار، گلابزوی و مزدویار سالم هستند، ولی درباره موقعیت مکانی آنها اوزادچی
اطلاعاتی در اختیار من قرار نداد. وی گفت که بنا به شایعات آنها به یکی از کشورهای همسایه گریخته اند.
وقتی از او پرسیدم که شاید منظورش شوروی است، با خنده گفت: «نه این طور نیست. فرار آنها به شوروی
نمی تواند برای ما موضوعی محرمانه باشد. مگر نه این است که ما اعلام کرده ایم که ببرک کارمل در پراگ به
سر می برد.»
وقتی که درباره اخراج ترکی و سه وزیر پیشین از حزب از اوزادچی سؤال کردم، وی گفت، که «این
موضوع کاملاً صحت دارد.»
اوزادچی گفت که وی به منظور امور مشورتی ابتدا به مسکو می رود و پس از آن یک ماه را در کریما به
عنوان تعطیلات خواهد گذراند. وی گفت که دیگر خسته شده است و موقعیت سیاسی محلی اشکالاتی را
در کار وی ایجاد کرده است. در حین جدا شدن به آرامی گفت: «هیچ کس نمی داند فردا چه اتفاقی خواهد
افتاد.»آمستوتز
سند شماره (49)
از: سفارت آمریکا جده تاریخ: 6 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.
شماره سند: 7548
1 تمام متن خیلی محرمانه
2 در طول ملاقات روز 23 اکتبر با مسئول امور وزارت خارجه عربستان سعودی اسماعیل الشوری
مأمور سیاسی مدرکی غیر رسمی از شرح تلگرامی از نقطه نظرهای آمریکا درباره موقعیت داخلی در
افغانستان و جریان موقعیت ارتباطات روس افغانستان تحویل داد. الشوری از آمریکا برای این
اطلاعات تشکر کرد.او نگرانی دولت عربستان سعودی را از تحولات در افغانستان تکرار کرد و گفت
دولتش از بحثی که با آمریکا روی این مسئله داشته سود برده است.
3 در مورد تفاسیر دولت عربستان سعودی درباره موقعیت افغانستان سؤال شد، الشوری کوششهای
گذشته عربستان سعودی را در ایجاد نوعی وحدت بین دو گروه مقاوم که توسط سبقت اللّه مجددی و سید
احمد گیلانی رهبری می شدند، را مرور کرد. او گفت دولت عربستان سعودی در آغاز از کمک مالی به هر
دو این گروهها به امید اینکه آنها می توانستند نسبت به آن به طرف نوعی ترتیب مشترک رانده شوند
خودداری کرده بود.اخیرا به هر حال دولت عربستان سعودی نظرش را تغییر داد.گرچه الشوری با دقت
کامل سعی داشت تا کمک عربستان سعودی را«خیلی معتدل »وصف کند، ولی گفت دولت عربستان
سعودی تصمیم گرفته از تلاشهای مقاومانه علیه جمهوری دمکراتیک افغانستان حمایت نماید. حتی اگر
گیلانی و مجددی و دیگران نتوانند این شرایط را قبول نمایند(گرچه او نقشی نداشت، شاید دولت عربستان
سعودی خودش سعی و کوشش را نگه دارد). الشوری گفت هدف دولت عربستان سعودی این بوده که
اوضاع را مشوش نگه دارد و از اینکه رژیم ضعیف شده خلقی تعادل خود را بازیابد جلوگیری
نماید.پلاکه
مقاصد شوروی در افغانستان
سند شماره (50)سری
از: هیئت نمایندگی ایالات متحده در ناتوتاریخ: 10 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی فوری
موضوع: (سری) مقاصد شوروی در افغانستان
1 (کل مطلب سری است).
2 در خلال ملاقات کمیته سیاسی در نهم اکتبر، نماینده کانادا نکاتی را که شامل پاراگراف پنجم
تلگراف مرجع ب می شود بیان کرد (برای اتاوا دوباره فرستاده می شود) و در آن تمایل کنونی کانادا نسبت
به مورد توجه قرار دادن بی ثباتی افغانستان و اثر این بی ثباتی روی پاکستان که احتمالاً اثرش بیشتر است
تا تحریک شدن شوروی به دخالت مستقیم نظامی در افغانستان، بیان شد. ما قبلاً نقطه نظرهایی برای
نماینده کانادا تهیه کرده بودیم که به وسیله تلگرام مرجع الف فرستاده شد و آنها را در جواب مداخلات
(پادرمیانی) کانادا در مشورتهای سیاسی تکرار کردیم. در هر دو مورد نماینده کانادا، علاقه کانادا را برای
دریافت اطلاعات بیشتر تأیید کرد. مخصوصا در رابطه با فعالیتهای نظامی شوروی در شمال مرز
افغانستان و شوروی که امکان دارد در ارزیابی و تشخیص مجدد موضع کانادا در قبال نزدیک شدن
احتمالیش به شوروی به کار آید و ما اشاره کردیم که درخواست کرده ایم که واشنگتن ما را در این مورد از
آخرین وقایع مطلع گرداند (تلگرام مرجع ج).
3 نماینده هلند در کمیته، در مورد مذاکرات اخیر بین سفیر هلند در اسلام آباد و نماینده محلی تاس،
گزارش داد که نماینده محلی تاس شکایت کرده که امین هم مانند ترکی که قبلاً دست اندرکار حکومت بود
آماده قبول نصایح (مشورت) نیست و اصلاحات را در شکل نپخته و شتاب آلودی اعمال می کند که باعث
تشدید شکافها در بین جامعه قبایل افغان می شود. سفیر و نماینده هلند اضافه کرد که برداشتش از این نقطه
نظرها این است که این احتمالاً نشانگر کنار کشیدن شوروی در حمایت از امین می باشد. گیلتمن
رسانه های شوروی مرگ ترکی را گزارش می نمایند
سند شماره (51)
از: سفارت آمریکا در مسکوبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی.سی
تاریخ: 11 اکتبر79طبقه بندی: (خیلی محرمانه ) (استفاده محدود اداری مسکو 23627)
شماره سند: 3627
موضوع: رسانه های شوروی مرگ ترکی را گزارش می نمایند
1 مطبوعات شوروی در تاریخ 10 و 11 اکتبر در گزارش یک سطری به نقل از آژانس خبری
افغانستان، مرگ ترکی را گزارش کرد.
برنامه خبری ورمیا که یک برنامه خبری تلویزیونی شامگاهی است، نیز با لحن خشکی در تاریخ 10 اکتبر
آن را گزارش نمود. از تاریخ 16 سپتامبر زمانی که ترکی به علت وضع جسمانی از سمت خود استعفا کرده
بود، مطبوعات شوروی برای اولین بار از وی سخن به میان آورده بودند.
2 اظهار نظر: از 16 سپتامبر به این سو، مطبوعات شوروی درباره افغانستان به طور کامل و درباره
امین بالاخص کمتر به گزارش می پردازند. این گونه برخورد می تواند نمایانگر عدم اطمینان شوروی
نسبت به وقایع افغانستان و موضع امین پس از کودتا علیه ترکی باشد.تون
مفتی محمود علاقه مند به کمک مجدد به پناهندگان و تبعیدی های افغانی می باشد
سند شماره (52)
از: سفارت آمریکا اسلام آبادتاریخ: 14 اکتبر 79
به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی با حق تقدمطبقه بندی: خیلی محرمانه
موضوع: مفتی محمود علاقه مند به کمک مجدد به پناهندگان و تبعیدی های افغانی می باشد
1 تمام مطلب محرمانه است.
2 در ملاقات با مأموران سفارت در تاریخ هفتم اکتبر، مولانا مفتی محمود رئیس اتحاد ملی پاکستان