شوروی است.
8 خیلی مایل هستیم عکس العمل کشورهای واردکننده نفت را در مورد خط حمایت از خط اوپک که
در بخش اقتصادی تصحیح شده عنوان گردیده (مرجع ه ) بدانیم. ونس
اظهارنظر وزارت امور خارجه در مورد سخنرانی کاسترو...
سند شماره (26)
از: وزارت خارجه، واشنگتن دی سی. شماره 232651 تاریخ: 14 شهریور 58
به: دفتر حفاظت منافع آمریکا در هاواناطبقه بندی: محرمانه
رونوشت برای: مجمع گیرندگان مطالب مربوط به جنبش غیرمتعهدها
سفارت آمریکا در پکن
نمایندگی آمریکا در سازمان ملل.
موضوع: اجلاس عدم تعهد اظهارنظر وزارت امور خارجه در مورد سخنرانی کاسترو در سوم سپتامبر
1 آنچه در ذیل آمده نسخه غیررسمی تبادل نظر بین خبرنگار رویتر و سخنگوی مطبوعاتی وزارت
امور خارجه کارتر می باشد، که در کنفرانس مطبوعاتی نیمروز وزارتخانه در 4 سپتامبر ایراد گردیده است:
2 آغاز متن: سؤال. نظر شما در مورد سخنان کاسترو چیست ؟
جواب: به عقیده من با خارج شدن رئیس دفتر حفاظت از جلسه نظر ما معلوم شده است. پایان متن.
ونس
خلاصه اطلاعاتی شماره 890
سند شماره (27)
از: وزارت خارجه، واشنگتن دی سی. شماره 234200 تاریخ: 15 شهریور 58
به: مجمع گیرندگان خلاصه اطلاعاتی طبقه بندی: سری
رونوشت برای: وزارت خزانه داری وزارت دفاع
لندن برای گلاسپی، پاریس برای نیکولاس مورفی، وزارت دفاع برای رنسام، سایر گیرندگان برای
روسای هیئتهای نمایندگی
(پاراگراف های 8 1 سری می باشد).
موضوع: خلاصه اطلاعاتی شماره 890 15 شهریور 1358
1 اجلاس کشورهای غیرمتعهد: وخامت اوضاع مصر علیرغم کوششهای مصر برای به دست آوردن
حمایت کشورهای غیرمتعهد در جلسه هاوانا محکومیت مصر به خاطر امضای قرارداد کمپ دیوید و صلح
با اسرائیل اجتناب ناپذیر خواهد بود. این بدلایل زیر می باشد:
الف) میانه روها مشغول مبارزه ایدئولوژیک با کوبا بر سر وظیفه و جهت جنبش غیرمتعهدها هستند و
لذا روی مسئله حمایت از مصر متمرکز نشده اند.
ب) مصر سعی خود را بر جلوگیری از اخراج خود از جنبش مصروف کرده و برای تغییر در لحن
محکومیت خود تلاش به خرج نداده است.
ج) کاسترو قویا قرارداد مصر و اسرائیل را مورد حمله قرار داده.
د) اعضای آفریقایی جنبش با وجود اینکه مخالف حذف مصر هستند، ولی از قرارداد صلح اسرائیل و
مصر حمایت نمی کنند.
ه) سادات در جلسه حضور ندارد، در حالی که گروه پایداری عرب رؤسای کشوری و دولتی را به
عنوان نمایندگان خود به آنجا فرستاده است.
2 مصر برای کسب موقعیت در میان غیرمتعهدهای میانه رو به خصوص یوگسلاوی و هند که نسبت به
قرارداد صلح بی تفاوت هستند، به همراه آنان در برابر پیشنهاد کوبا برای ایجاد پیمان نزدیکتر با بلوک
سوسیالیست موضعگیری کرده است. مصر پیش نویس اصلاح شده اطلاعیه شدیداللحن کوبا را پخش
کرد.
(اطلاعیه قرارداد کمپ دیوید و قرارداد صلح مصر و اسرائیل را به خاطر نقض آشکار قطعنامه های
سازمان ملل و بیانیه های جنبش کشورهای غیرمتعهد محکوم کرده و مصر را به انحراف از سیاستهای
جنبش و بی توجهی به حقوق فلسطینیان متهم کرده است.) اطلاعیه مصر تمام پیش نویس کوبا را بی اساس
خواند و ذکر کرده است که اطلاعیه سعی داشته مواضع جنبش را بعنوان یک نیروی مستقل غیر بلوکه به
سوی یک «اتحاد طبیعی» با شوروی بکشاند.
3 مصر همچنین با یوگسلاوی و دیگر میانه روها در جهت محدود ساختن قدرت کوبا به عنوان رئیس
دفتر هماهنگی جنبش کشورهای غیرمتعهد، برای سه سال آینده با سازماندهی دوباره دفتر و مشخص
کردن فعالیتها و گسترش تعداد اعضا به تلاش پرداخت. مصر همچنین کوشید تا کرسی پیشین خود در این
دفتر را که در اجلاس 1976 در کلمبو از دست داده بود، بازیابد.
4 مصریها سعی کرده اند به طور مستقیم با کوبا صحبت کنند، ولی پاسخ کوبا به تلاشهای مصر سریع و
منفی بود. بخش خاورمیانه ای بیانیه آخر و اصلاح شده کوبا لحن شدیدتر و تندتری نسبت به مصر داشت.
علاوه بر نامیدن قرارداد کمپ دیوید و قرارداد صلح مصر و اسرائیل به عنوان نقض قطعنامه سازمان ملل و
تصمیمات جنبش آنها را توطئه آشکار بر علیه فلسطینیان و اعراب نامیده است، و از کلیه اعضای جنبش
خواسته است که آنها را به رسمیت نشناسند، چون آنها برای اسرائیل انگیزه ای می شوند تا او به سیاستهای
توسعه طلبانه، تبعیض نژادی، و سلطه طلبانه خود ادامه دهد.
5 در همان حال جبهه پایداری به رهبری عراقیها کوشید تا مصر را از جنبش اخراج کند. در 30 اوت
گروه پایداری در هاوانا پیش نویس قطعنامه عراق را به تصویب رساندند. این قطعنامه خواستار اخراج
مصر از جنبش غیرمتعهدها و لغو قرارداد صلح کمپ دیوید شده بود.
6 رئیس جمهور عراق صدام حسین، رئیس جمهور سوریه حافظ اسد، قذافی، عرفات، رئیس
جمهور الجزایر بن جدید و رئیس شورای یمن جنوبی اسماعیل به عنوان نمایندگان گروه پایداری در
کنفرانس شرکت کرده بودند. حضور این نمایندگان عالیرتبه از جناح پایداری و غیبت سادات فشار زیادی
بر کشورهای غیرعرب می آورد تا بیاناتی را که سیاستهای مصر نسبت به اسرائیل را محکوم می کنند،
تصویب نمایند.
7 در جواب به نمایندگان آمریکا که به خاطر مصر تلاش می کردند رهبران آفریقاییها در جنبش
گفته اند که درست است که مخالف اخراج مصر هستند، لیکن لحن شدید قرارداد مصر و اسرائیل مسئله
دیگری است. خیلیها معتقدند که قرارداد ضربه هایی به آرمان فلسطینیان زده است.
8 بیشترین کاری که آفریقاییها می توانستند انجام دهند. این بود که سعی کنند بیانات کوبا را با مواضع
سازمان وحدت آفریقا تطبیق دهند، یعنی انتقاد غیرمستقیم ولی آشکار از مصر به عمل آید و قرارداد کمپ
دیوید و مصر و اسرائیل به خاطر نقض آشکار قطعنامه های سازمان ملل و سازمان وحدت آفریقا محکوم
گردند. ولی با توجه به موضع کوبا و عکس العمل اعراب و حضور سادات در حیفا در حالی که مذاکره بر سر
بیانات جنبش صورت می گیرد، گمان نمی رود که آفریقاییها بتوانند مواضع کوبا را تغییر دهند.
9 مذاکرات بگین و سادات در حیفا: سادات و بگین در 5 سپتامبر پس از دومین ملاقات خود در حیفا
توافق خود را بر سر مسائل متعدد در یک کنفرانس مطبوعاتی ابراز داشتند. مسائل مهمی که بر سر آنها
توافق نسبی وجود داشت عبارتند از:
(الف) در مورد نظارت بر خطوط جداسازنده دو ارتش آنها در صحرای سینا به طور موقت تصمیمی
گرفته شد. هر دو کشور تصمیم گرفته اند که آمریکا را متقاعد سازند که از ایجاد یک نیروی چندملیتی در
صحرای سینا حمایت نماید. وزرای دفاع مصر و اسرائیل تصمیم گرفته اند که به واشنگتن بیایند تا بر سر
این مسئله با وزیر امور خارجه ونس تبادل نظر بنمایند.
(ب) مصر موافقت کرده است که نفت در اختیار اسرائیل قرار دهد، لیکن مقامات مصری گفته اند که
اسرائیل یا باید کمیت و یا قیمت را در مورد نفت انتخاب نماید.
(ج) سادات گفت که از بگین برای دیدار در مصر دعوت کرده است، ولی درباره تاریخ این سفر
پیشنهادی نکرد. هر دو رئیس جمهور در نظر دارند با کارتر در ماه نوامبر بر سر خطوط قرارداد کمپ
دیوید ملاقاتی داشته باشند.
(د) اسرائیل موافقت کرده است که منطقه نفت کاترین در صحرای سینا را قبل از آغاز برنامه تحویل
مصر بدهد.
مهمترین مسائلی که بر سر آنها توافق وجود نداشت، عبارتند از:
(الف) مسئله حاکمیت اورشلیم؛ و
(ب) میزان خودمختاری برای فلسطینیها.
10 (خیلی محرمانه) یهودی نشینهای اسرائیلی: سفارت آمریکا در تل آویو گزارش داد که ایگال
یادین معاون نخست وزیر در 2 سپتامبر در اعتراض به «ریاکاری شارون وزیر کشاورزی، در ایجاد
یهودی نشینهای جدید تحت پوشش «گسترش» یهودی نشینهای کنونی در غیاب وی» جلسه کابینه را
ترک گفت. پس از گفتگو پیرامون این مسئله توسط یادین که در چه مسافتی از یک یهودی نشین می توان
یهودی نشین دیگری مستقر نمود، شارون اعتراف کرد که عنوان گسترش درست نیست و منظور وی ایجاد
«بلوکهای» یهودی نشین بوده است. در همان حال بگین اعلام کرده است که قرارداد مؤتلفه قبلی که به
حزب دموکراتیک یادین اختیار ارجاع مسائل مربوط به یهودی نشینها را به کمیته دفاعی و امور خارجه
کنست می داد دیگر قابل کاربرد و اجرا نیست. این تنها وسیله ای بود که یادین می توانست از طریق آن
موفقیتی به دست آورد. طبق اظهارنظر سفارت شارون سعی دارد راه خود را در مورد یهودی نشینها در
پیش گیرد، چون هیچ یک از وزرای دیگر قدرت مقاومت در برابر بولدوزرهای شارون را ندارند، مگر
اینکه موضوع تصرف زمینها و املاک کاملاً خصوصی درمیان باشد.
11 (محرمانه) مصر اسرائیل نفت: طبق گزارش مطبوعاتی که سفارت آمریکا در تل آویو نیز آنها را
تأیید نموده است، مودای وزیر انرژی در کابینه وزیران در 2 سپتامبر پیشنهاد کرده است که اسرائیل
حوزه های نفتی آلمان را به مصر تحویل ندهد، تا بتواند بر سر مقدار و قیمت نفت تولیدی با همتای مصری
خود به توافق برسد. این پیشنهاد از حمایت کافی کابینه برخوردار نبود، لیکن بنا به همین گزارش سه تن از
وزیران از بگین خواستند که نه تنها مسئله نفت را با سادات حل نماید بلکه یک تضمین کتبی نیز در این باره
دریافت نماید.
12 (محرمانه) اسرائیل شهرداران ساحل غربی: بنا به گزارش اورشلیم پست، از تشکیل یک جلسه
سیاسی در اورشلیم شرقی در اعتراض به سادات وسیله تعدادی از «شخصیتهای عمومی عربی» به
خصوص شهرداران ساحل غربی در 4 سپتامبر، ممانعت به عمل آمد. بنا به گزارش همین روزنامه دولت
نظامی با انتشار اعلامیه هایی به افراد و اشخاص دستور داد که وارد خاک اسرائیل و نیز حومه های
اورشلیم شرقی که محل برگزاری اجلاس است، نشوند. شهردار نابلس نیز محتوی این گزارش را تأیید
کرده، به سرکنسول آمریکا در 5 سپتامبر گفت که وی را در یک محل بازرسی نظامی از 10 کیلومتری
جنوب نابلس باز گردانده اند.
13 (طبقه بندی نشده) لیکود دایان: بنابه گفته رادیوی نیروهای دفاعی اسرائیل تعدادی از اعضاء
جناحهای لیکود از وزیر امور خارجه دایان خواهند خواست که پس از ملاقات خود با حامیان فلسطین در
مناطق اشغالی از مقام خود استعفا نماید. دایان گفته است که وی به ملاقات با مردم در این مناطق ادامه
خواهد داد. یکی از دستیاران دایان گفته هدف از این مذاکرات اینست که «ببینیم که آیا در این مناطق کسی
هست که بتوان با او درباره خودمختاری سخن گفت یا خیر.»
14 (محرمانه) «اجلاس کوچک» سرکیس. طبق گزارش یکی از مقامات روزنامه بیروت السفیر در
4 سپتامبر رئیس جمهور در حال بررسی امکان یک «اجلاس کوچک» مرکب از خودش، اسد و عرفات
می باشد.
15 (طبقه بندی نشده) ایران دعوت از صدام حسین: بنا به یک گزارش مطبوعاتی در 5 سپتامبر از
دوحه، وزیر خارجه ایران یزدی گفته است که از رئیس جمهور صدام حسین برای سفر به ایران دعوت کرده
است. یزدی که در حال حاضر در اجلاس هاوانا به سر می برد به یک روزنامه کویتی گفته است که سازمان
جاسوسی اسرائیل و آمریکا سعی دارند در روابط بین ایران و همسایگانش به خصوص عراق تیرگی به
وجود بیاورند. همچنین یزدی گفته است که سعی دارد به تفاهم بهتر با عربستان سعودی دست پیدا
کند.ونس
نیروهای زمینی شوروی در کوبا
سند شماره (28)
از: وزارت خارجه واشنگتن دی سی. شماره 236246تاریخ: 17 شهریور 58
به: تمام واحدهای دیپلماتیک و کنسولی طبقه بندی: محرمانه
موضوع: نیروهای زمینی شوروی در کوبا
خلاصه: این پیام در مورد توجیه دولتهای میزبان درباره نیروهای زمینی شوروی در کوبا راهنمایی
می دهد. اقدامی را که در پاراگراف 7 درخواست شده ملاحظه کنید. (پایان خلاصه).
1 برای توجیه دولتهای میزبانی که در مورد مسئله نیروهای زمینی شوروی در کوبا درخواست خبر
کرده اند، شما می توانید از مطالب ذیل استفاده کنید. بیشتر این اخبار از بیانیه مطبوعاتی وزیر مورخ 14
شهریور اقتباس شده است. با دریافت اخبار بیشتر ما راهنماییهای دیگری تهیه خواهیم کرد.
2 سابقه: ما اخیرا در مورد حضور یک واحد نیروی زمینی شوروی در کوبا یقین حاصل کرده ایم.
پیش از آن شواهد پراکنده ای که از حضور آن واحد داشتیم قطعی نبودند. بهترین تخمینی که می توانیم
داشته باشیم، این است که این واحد حداقل از اواسط دهه 1970 در کوبا بوده، هرچند امکان دارد که این
واحد قبل از آن هم حضور داشته است.
3 ترکیب: به نظر می رسد که این واحد از 3000 2000 نفر تشکیل شده باشد. واحد مذکور شامل
گردانهای موتوری تفنگدار، گردانهای تانک و توپخانه و بخشهای پشتیبانی رزمی و خدماتی می باشد. این
ارقام جدا از مستشاران نظامی و پرسنل فنی نظامی شوروی در کوباست که اکنون به تخمین ما بین 1500 و
2000 نفر می باشند.
4 مأموریت: مأموریت این واحد روشن نیست.این واحد از هیچ ظرفیت ترابری هوایی یا دریایی
برخوردار نیست. تفاهمات دو جانبه ما با شوروی در مورد کوبا که عمدتا مربوط به سیستمهای سلاحهای
تهاجمی بوده اند، شامل حضور این واحد نمی شود.
5 موضع ایالات متحده: معذالک حضور این واحد یک مسئله نگران کننده جدی برای ایالات متحده
است.
6 تماس با شورویها: ما برای شورویها، روشن ساخته ایم که نگرانیهای ما در این مورد جدی
می باشند. وزیر خارجه ونس در 14 شهریور اظهار داشت که: «من به وضع فعلی رضایت نخواهم داد.» در
یک سطح عالی مذاکراتی در جریان است.
7 اقدام درخواستی: واحدهای دیپلماتیک نماینده در پیمان آتلانتیک، سازمان کشورهای آمریکایی
و واحدهای اصلی نماینده در جنبش غیرمتعهدها باید واکنشهای چشمگیر محلی نسبت به گزارشهای
مربوط به نیروهای زمینی شوروی در کوبا را تا پایان وقت اداری دوشنبه 19 شهریور به واشنگتن گزارش
دهند. مفیدترین شکل گزارش این است که نتیجه گیریها خلاصه باشد، به جای آنکه به طور مورد به مورد
شرح ما وقع داده شود. ونس
سند شماره (29)
تاریخ: 19 شهریور 58 طبقه بندی: محرمانه
از: سفارت آمریکا در تهران شماره 9919 به: وزارت خارجه واشنگتن دی سی.
عطف به: وزارتخانه 236246
موضوع: نیروهای زمینی شوروی در کوبا
1 درخواستی برای دریافت خبر درباره نیروهای زمینی شوروی در کوبا به سفارتخانه تسلیم نشده
است. با توجه به تمجید صمیمانه وزیر خارجه یزدی از پرزیدنت کاسترو، فکر می کنیم که احتمال ندارد ما
با درخواستی برای توجیه درباره این موضوع روبرو شویم.
2 وسایل جمعی ایران اگر چه مقدار چشمگیری از گزارشهای خود را به اجلاس نهائی جنبش
غیرمتعهدها اختصاص داده اند، ولی عموما به مناقشه مربوط به نیروهای زمینی شوروی توجهی نکرده اند.
فقط روزنامه فارسی زبان «اطلاعات» مورخ 15 شهریور بوده که عنوان درشت «روابط شوروی و آمریکا
به خاطر کوبا وخیم می شود» را داشته است. این نشریه مقاله خبرگزاری فرانسه درباره جلسه 14 شهریور
شورای امنیت کشور درباره این موضوع را نقل کرده بود. این روزنامه گزارش یونایتدپرس را نیز درباره
بیانیه ونس در انتقاد از ادعای کوبا مبنی بر عدم تعهد خود را درج نموده بود. درباره این موضوع در آن
روزنامه چیزی ابراز نشده بود.تامست
وزیر امور خارجه یزدی در اجلاس غیرمتعهدها
سند شماره (30)
تاریخ: 22 شهریور 58 طبقه بندی: خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در تهران شماره 10049
به: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی
رونوشت برای: دفتر حفاظت منافع آمریکا در هاوانا
موضوع: وزیر امور خارجه یزدی در اجلاس غیرمتعهدها
1 (تمام متن خیلی محرمانه است).
2 هرگونه اطلاعاتی که آن وزارتخانه یا هاوانا در مورد فعالیتها و بیانات وزیر امور خارجه ایران دکتر
یزدی در اجلاس غیرمتعهدها در اختیار دارد، برای ما ارسال نمایید. این اجلاس از این جهت برای ایرانیان
حائز اهمیت بود که برای اولین بار دولت جدید توانسته بود، در جهان غیرمتعهدها گام بگذارد.
3 چون قرار است کاردار با وزیر امور خارجه یزدی در روز سه شنبه 18 سپتامبر ملاقات نماید تقاضا
دارد، پاسخ سریع خود را تا آخر وقت اداری 17 اوت (17 سپتامبر) به وقت واشنگتن برای ما بفرستید.
لینگن
اجلاس نهضت غیرمتعهدها
سند شماره (31)
تاریخ: 26 شهریور 58 طبقه بندی: خیلی محرمانه
از: وزارت خارجه واشنگتن دی سی. شماره 244178
به: سفارت آمریکا در جرج تاون، مانیل، بانکوک، اسلام آباد، داکا، مونروویا، پاناما، لیبرویل، کوناکری،
رباط، الجزیره، مسقط، کوالالامپور، جاکارتا، خارطوم، موگادیشو، بوئنوس آیرس، رانگون، امان،
سنگاپور، کاراکاس، لاپاز، برازیلیا، کیتو، لیما، گابورون، دارالسلام، کلمبو، سن خوزه، بلگراد، دهلی نو،
قاهره، بوگوتا، داکار، ابیجان، لاگوس، لندن، پاریس، بن، لوکزامبورگ، لاهه، کپنهاک، بروکسل، اتاوا،
توکیو، کانبرا، آتن، آنکارا، بخارست، مادرید، لیسبون، استکهلم، هلسینکی، برن، دوبلین، نمایندگی
آمریکا در ناتو، سفارت آمریکا در پکن، تونس، دوآلا، سئول، بریج تاون، وزارت دفاع، کاخ سفید، سیا
آژانس ارتباطات بین المللی آمریکا، سازمان امنیت کشور،
رونوشت برای: تمام واحدهای دیپلماتیک کنسولگری آمریکا در لوبومباشی، ژوهانسبورگ
موضوع: اجلاس نهضت غیرمتعهدها
1 (تمام متن خیلی محرمانه است)
2 آگاهی از نظرات شرکت کنندگان مختلف در اجلاس نهضت غیرمتعهدها و اقداماتی که هر یک از
این دولتها می توانند در قبال فعالیتهای کنفرانس انجام دهند برای ما بسیار شایان توجه است. در همان
حال ما معتقدیم که تلاش عمده ما در تأثیر بخشیدن بر دولتها به خصوص در زمینه نهضت غیرمتعهدها
می تواند منافع ما را با عکس العملهایی روبرو نماید. بنابراین، تلگرام حاضر حاوی نتیجه گیری مقدماتی ما
پیرامون نتایج کنفرانس بوده و نیز در برگیرنده سؤالاتی پیرامون عکس العملها و اقدامات دیگر دولتهای
شرکت کننده است که ما مایل به دریافت پاسخ در رابطه با آنها هستیم. به طور مکرر پیشنهاد می کنیم که در
این زمینه به هیچ گونه اقدام دیپلماتیک دست نزنید مگر اینکه قبلاً مطمئن شده باشید که این کار شما هیچ
گونه عکس العمل منفی را به بار نخواهد آورد. از نظر ما بهتر است که سفرای ما در اکثر موارد از موقعیتهای
غیررسمی و یا رسمی استفاده کرده با در میان گذاشتن مسائل دیگر با دولتها به طور ضمنی نظریات
مقامات دولت میزبان خود را در این زمینه نیز استخراج نمایند. آنچه در ذیل آمده نشانگر ارزیابی
مقدماتی ما از اجلاس نهضت غیرمتعهدها و مسائلی است که مخاطبهای اقدام گر ما باید در مباحثات خود
با مقامات دولت میزبان مورد استفاده قرار بدهند.
3 بر اساس تجزیه و تحلیل مقدماتی ما از بیانیه اجلاس نهضت غیرمتعهدها این چنین به نظر می رسد
که اعلامیه اجلاس نهضت غیرمتعهدها در هاوانا موجبات رضایت آن دسته از اعضای غیرمتعهدها را که
اصول فلسفه این نهضت را دارای اهمیت خاص تلقی می کنند، فراهم آورده است. با درنظر گرفتن اصول
استاندارد نهضت غیرمتعهدها باید گفت نتایج به دست آمده بر سر مسائل مهم مذکور در بیانیه چندان هم
یکدست نیست.
4 از جزئیات اعلامیه که بگذریم، کاسترو در هاوانا آنچنان رویداد سیاسی «ضد آمریکایی» را پدید
آورد که اکثر مطبوعات جهان متوجه آن گردیدند. لیکن هنوز معلوم نیست که این عملکرد کوبا بتواند در
درازمدت سبب شود که کاسترو رهبری جهان سوم را به دست گیرد (که بخشی از این رؤیا از طریق نهضت
غیرمتعهدها عملی خواهد شد) و یا این معنی را که کوبا اصولاً بر شوروی متکی است، در اذهان تقویت
نماید. ما هنوز قادر به ارزشیابی تأثیر کلی این بازی تبلیغاتی کاسترو نیستیم، ولی مایل هستیم که به
میانه روهای نهضت غیرمتعهدها فهمانده شود که ما در مورد این جنبه جدی کنفرانس بسیار نگران هستیم.
5 اصول و گرایشهای نهضت غیرمتعهدها یوگسلاوها و هندیها و دیگران ظاهرا توانسته اند بیانیه
اصلی کوبا را که در آن درباره گرایش ایدئولوژیکی به مسکو سخن رانده شده، برداشته به جای آن
رساله ای را که محافظه کاران نهضت با تأکید بر روش سنتی «بین بلوکها» تهیه کرده بودند قرار دهند. این
امتیازات که یوگسلاوها آنها را بزرگترین پیروزی تیتو نام گذارده اند به وسیله معیارهای مورد بحث نهضت
غیرمتعهدها درباره امپریالیسم، استعمار، و صهیونیزم و نژادپرستی تضعیف و خنثی می شوند. علاوه بر اینها
این اعلامیه حاوی یک لحن شدیدا ضدآمریکایی می باشد. ولی مهمتر از همه این است که در این اعلامیه
درباره «سلطه جویی» (مثلاً شوروی) نیز سخن به میان آورده شده است.
6 درباره موضوعات خاص:
الف: پیرامون آمریکای لاتین، بحث درباره لغو قرارداد ریو و هیئت دفاعی درون آمریکایی (بین
کشورهای آمریکای لاتین م) حذف شده است. لحن مقامات پانامایی کاملاً بهتر شده است (البته با
ابتکارات خود پاناماییها) و اعلامیه با حالتی حاکی از خشنودی از بیانیه ای که کشورهای تحت قرارداد آن
را صادر کرده و از اصول اساسی نهضت غیرمتعهدها پشتیبانی کامل خود را ابراز داشته اند، یاد کرده است.
ظاهرا در این پیشرفتها کشور پرو دارای یک نقش اساسی و مهم بوده است. در مورد پورتوریکو بیانیه
خواستار انتقال قدرت است در حالی که از آزادی چهار ناسیونالیست پورتوریکویی نیز ابراز خشنودی،
کرده است. با این وصف لحن ضدآمریکایی کوبا در چند مرحله مورد انتقاد قرار گرفت. این بیانیه برخلاف
پیش نویس قبلی کوبا، دیگر آمریکا را مسئول رژیم سوموزای نیکاراگوئه نمی داند. پاراگرافهایی که
آمریکا را متهم به بدرفتاری با مهاجرین آمریکای لاتین می کرد و نیز آن را متهم به استفاده از اسرائیل به
عنوان یک منبع تسلیحاتی (به عنوان دلیلی بر تزویر آمریکا درباره حقوق بشر) برای حفاظت از رژیمهای
منطقه نموده بود، حذف گردید. ابقای یکی از پاراگرافها که روابط آمریکای لاتین با اسرائیل را مورد انتقاد
قرار داده بود، موجب بلند شدن صدای اعتراض از طرف کشورهای پرو، پاناما، بولیوی و آرژانتین گردید،
سخنان آنها در متن گنجانده شد. در این متن هنوز هم از استقلال جزایر کارائیب فرانسه حمایت می گردد.
ب: لحن بیانیه در مورد آسیای جنوب شرقی که بر دوستی و اعتماد دو جانبه ملل منطقه تأکید داشت،
از دولتهای این منطقه خواسته است که بر اساس اصول نهضت غیرمتعهدها اختلافات خود را کنار بگذارند
(که این اصول احتمالاً عدم مداخله و احترام به تمامیت ارضی می باشد). در این بیانیه پاراگرافی نیز آمده
است که می توان آن را نوعی انتقاد از ویتنام دانست، چون کنفرانس ژنو پیرامون مسئله، آوارگان را یادآور
می شود و از طرفین می خواهد که وظایف خود را انجام دهند. متن این بیانیه از کاهش تعداد مهاجرین
غیرقانونی اظهار خشنودی کرده امیدوار است که برای پایان یافتن اینگونه مهاجرتها تلاشهایی انجام شود
(که یک انتقاد ضمنی از ویتنام به شمار می رود).
ج: در مورد اقیانوس آرام نیز با ایجاد تغییرات زیاد در پیش نویس تهیه شده به وسیله کوبا، یک روش
هماهنگتر اتخاذ شده است. تمام عبارات یک جانبه ای که در رابطه با آمریکا در بیانیه آمده بود حذف
گردید، و به جای کلمات امپریالیست یا حضور نظامی آمریکا کلماتی چون مداخله یک ابرقدرت گنجانده
شد. اکنون بیانیه خواستار خروج همه پایگاههای خارجی، واحدهای نظامی و پایگاههای پشتیبانی و
غیره شده است، تا این منطقه بتواند با صلح و آرامش توأم گردد.
د: در مورد آفریقا نیز به کنفرانس کشورهای مشترک المنافع لوزاکا اشاره شد، که نمایندگان جبهه
وطن پرست پیرامون آن توضیحاتی دادند. این بیانیه با تأکید اعلام داشت که نتایج مذاکرات قدرتها در
صورتی حاصل خواهد شد که حاکمیت اکثریت واقعی و استقلال منطبق با قطعنامه های سازمان وحدت
آفریقا، مجمع عمومی سازمان ملل و نهضت غیرمتعهدها ایجاد شده باشد. قطعنامه 435 شورای امنیت
سازمان ملل در رابطه با تلاش گروههای رابط غربی درباره نامیبیا نیز به طور مختصر مورد بحث قرار
گرفت. سایر قسمتهای مربوط به بخش آفریقائی (پیش نویس) با تعدادی از هم پیمانان ما که نامشان در
کنار نام ما به عنوان حمایت کنندگان از آفریقای جنوبی مشخص گردید، نسبتا لحن خصمانه دارد. این
هم پیمانان ما عبارتند از فرانسه، آلمان غربی، انگلیس، ایتالیا، بلژیک، کانادا، استرالیا، اسرائیل و ژاپن. این
اجلاس تقاضای سازمان وحدت آفریقا را برای تشکیل یک کنفرانس در سال 1980 که نتیجه آن تحریم
آفریقای جنوبی از نظر اقتصادی و دیگر موارد است، در خود درج نموده است.
ه : بخش مربوط به خاورمیانه ظاهرا از نظر منافع آمریکا اصلاً قابل پذیرش نمی باشد. محکومیت
کمپ دیوید در بیانیه ای جدا از اعلامیه آمده و در آن خواسته شده است، که پیرامون عضویت مصر در
کنفرانس وزرای غیرمتعهدها در سال 1981 گزارشی ارائه شود. اعراب تلاش زیادی بکار بردند تا مصر
اخراج شود و این بیش از حد انتظار بود، ولی با تلاشهای آفریقاییها عضویت مصر بر سر جای خود باقی