کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

یزدی بلافاصله صحیح بودن این نقل قول را تکذیب کرد و گفت گزارش خبرگزاری فرانسه از مصاحبه

او با نیویورک تایمز به نحو غلطی اقتباس شده است. او آن گاه گفت که او چنین گفته بود: «ایرانیان» درباره

همدستیهای عمیق ایالات متحده در چنین اموری اعتقاد کامل دارند ولی او این نظریات را با نهایت دقت

به حکومت ایران نسبت نداده بود». صرف نظر از عقاید شخصی خود، به هر صورت من به اندازه کافی

آموخته ام که به عنوان یک مقام ایرانی چه چیزی را باید بگویم.

3 یزدی آنگاه به طرز دوستانه ای درباره لزوم گرفتن ابتکار از سوی آمریکا برای اینکه ایرانیان از

خود رفع سوء تفاهم بکنند و خاطرات گذشته را از مخیله خود بزدایند شروع به سخنرانی مختصری برای

من کرد. او آنگاه شروع به بحث اصول این دعاوی درباره همدستی ما در برانداختن رژیم مصدق و

مناسبات نزدیک بین ساواک و سیا و پشتیبانی عظیم ایالات متحده از هدفهای بین المللی شاه و فروش

اقلام بسیاری که ایران نیاز به آن نداشت و غیره آغاز کرد و آنگاه گفت آن طوری که او اطلاع دارد کارتر

رئیس جمهوری آمریکا شخصا در تاریخ هشتم سپتامبر یعنی همان شبی که کشتار میدان ژاله به وقوع

پیوست و طی آن هزارها نفر بقتل رسیدند به شاه تلفن کرده بود. او گفت که هر ایرانی معتقد است که رئیس

جمهوری برای آن به شاه تلفن کرده بود که پشتیبانی کامل خود را از اقدامات نظامی در آن روز اعلام بدارد

و برای ایرانیان بسیار دشوار است که چنین چیزی را فراموش کنند. شبکه وسیع مناسبات در سطح عالی

سلسله مراتب با شاه و اشخاص مورد حمایت او که با گذشت سالها برقرار شده بود، همچنین در آینده مانع

مناسبات ایران و آمریکا خواهد و مثلاً راجرز وزیر سابق امور خارجه آمریکا یکی از اعضای هیئت مدیره

بنیاد پهلوی است و سایر اشخاصی که در مناسبات آمریکا و ایران نقش برجسته ای داشته اند روابط

درازمدتی دارند که برخلاف منافع حکومت کنونی است.

4 یزدی آنگاه گفت که البته مقصود از چنین ملاقاتهایی نظیر آنچه ما انجام می دهیم آن است که گذشته

را پشت سر بگذاریم و به آینده نگاه کنیم. معذالک بار سنگین بر گردن ایالات متحده است تا ابتکار را به

دست گرفته و اقدامات ویژه ای به عمل آورد و به مردم ایران نشان دهد که گذشته واقعا گذشته است و اینکه

انقلاب ایران از سوی حکومت ایالات متحده و مردم آمریکا پذیرفته شده است.

5 من مراتب فوق را صرفا بدان جهت گزارش می دهم که طرز فکر وزیر امور خارجه ایران و عده زیاد

دیگری از شخصیتهایی که در حکومت حاضر وجود دارند نشان دهد.یزدی به نظر می رسد اساسا نسبت به

ایالات متحده روش دوستانه دارد و مایل است که مناسبات عادی بین ایران و آمریکا برقرار شود. ولی

مخالفت با شاه در گذشته و پیچیدگی پیوندهای ایالات متحده با رژیم پهلوی در شخص او وزنه سنگینی

تشکیل می دهد.ناس

یهودیهای ایرانی و اقلیتهای دیگر

سند شماره (26)

تاریخ: 20 می 79 30 اردیبهشت 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی. فوری

موضوع: یهودیهای ایرانی و اقلیتهای دیگر

در طول ملاقات با وزیر امور خارجه یزدی، در بیستم می (گزارش در تلگراف جداگانه)، وی

سرسختانه مواضع دولت موقت ایران را که چه در حال و چه در آینده در ایران انقلابی، رفتاری حاکی از

تبعیض نژادی با جهودها و گروههای اقلیت دیگر انجام نخواهد گرفت، را تکرار کرد. سنای آمریکا که او

ادعا می کند تک تک آنها را می شناسد، تحت سیطره صهیونیستها است و اشتباه است اگر که به نحو دیگری

با آن برخورد شود. یزدی برای تأکید روی این مسئله که اقلیتهای ایرانی از آزادیهای مشابهی با مسلمانان

ایرانی استفاده می کنند، به ملاقات اخیر گروهی از نمایندگان یهودیان در قم با خمینی و اطمینانی که وی به

آنها در مورد حقوق گروههای اقلیت داد، اشاره کرد. یزدی گفت که دولت او اسناد محکمی مبنی بر اینکه

اسرائیل، به ایران مأمورینی فرستاده و به آنها پاسپورت ایرانی داده است که یک مورد بخصوص آن برای

شاه است، دارد. یزدی گفت که ایران هر گونه حقی برای دستگیری این جاسوسان صهیونیست دارد. ولی

چنین دستگیریهایی نباید به عنوان برنامه ای علیه جامعه یهودیان تفسیر شود.ناس

اثرات قطعنامه جاویتس

سند شماره (27)

تاریخ: 22 می 1979 1 خرداد 1358خیلی محرمانه

از: کلاید دی. تایلوربه:کاردار

موضوع: اثرات قطعنامه جاویتس

ما در این بخش متوجه چند فقره آشفتگی یا تحریم تماس با خودمان شده ایم که در چهارچوب

قطعنامه جاویتس کاملاً قابل درک است. روز 21 ماه می دو وعده ملاقات در سطح مدیر عامل شرکت ملی

نفت ایران با ریچارد بش لغو شد. هر دوی این کارمندان جزء اشخاصی بوده اند که مدتها با آنها از زمان

انقلاب تماس داشتیم، حتی یکی از آنها پس از آنکه منشی او وعده ملاقات را لغو کرد تلفنی پوزش

خواست و توضیحی نداد. باربارا شل که وعده ملاقاتی با رئیس یک شرکت بزرگ متعلق به دولت موقت

ایران داشت بدون هیچ گونه توضیحی اطلاع یافت که این وعده ملاقات لغو شده است. روز بیستم ماه می

یک کارمند ارشد بانک مرکزی ایران که قرار بود تاریخ وعده ملاقات خود را تغییر دهد به من گفت که در

آینده قابل پیش بینی مشغول خواهد بود.

ما تعدادی پیامهای تلفنی دریافت کرده ایم و همچنین دیدارکنندگان از ما اظهار نگرانی کرده اند که

روزهای ماندگاری ما در اینجا شمرده شده است. در یک مورد به نایب رئیس یک شرکت بزرگ آمریکایی

از سوی کارمندان ایرانی آن شرکت توصیه شد که تاریخ عزیمت خود را از سه هفته بعد به هر چه زودتر

تغییر دهد.

روابط ایران وایالات متحده: رأی روز 17 می سنا

سند شماره (28)

تاریخ: 22 می 1979 1 خرداد 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن

موضوع: روابط ایران ایالات متحده: رأی روز 17 می سنا

1 تمام متن خیلی محرمانه است، این یک پیام گزارشی است.

2 من از روشی که سخنگوی وزارت خارجه به وسیله آن سیل سؤالات روز 21 می در مورد

عکس العمل ایران نسبت به رأی سنا را کنترل نمود تقدیر می کنم. کار ساده ای نبود. تندی مطبوعات و بالا و

پایین رفتن صدای گویندگان رادیو در اینجا به گونه ای که ما بعدا به طور مجزا گزارش خواهیم کرد، امروز

به صورت مشخصی کاهش پیدا کرد و امیدواریم که بتوانیم از جانب خودمان از تحریک مجدد آن اجتناب

ورزیم.

3 یکی از سؤالاتی که در جلسه توجیه مطبوعات در روز 21 می از سخنگوی وزارتخانه شد، اشاره بر

این داشت که ممکن است یک سوء تفاهم اساسی درباره ماهیت اعتراض دولت موقت ایران به رأی روز

17 می سنا که موضوع آن توسط سناتور جاویتس مطرح گردید و نیز موضع آن نسبت به خود سناتور

وجود داشته باشد. ما معتقدیم که پاسخ سخنگوی وزارت خارجه ممکن است در این رابطه کاملاً زمینه

موضوع را روشن نکرده باشد. اعتراض دولت موقت ایران از لحاظ زمینه و پیشینه موضوع نسبت به رأی

سنا است که آن را دخالت بیجا در امور داخلی ایران می داند. اظهار نظرهای رسمی در مورد سناتور

جاویتس محدود به اظهاراتی بر این مبنی بوده است که وی ارتباطات صهیونیستی دارد. روابط گذشته

همسر او با ایران ایر نیز موضوع انتقادات سمی بوده است. در هر حال هیچ گونه تهدیدی از طرف دولت

موقت ایران بر علیه سناتور جاویتس به عمل نیامده است و نیز تا آنجایی که ما می دانیم هیچ گونه تهدیدی

حتی از جانب فرد یا گروهی که ممکن است به عنوان یک عامل ناشناس دولت موقت ایران تعبیر شود بر

علیه او به عمل نیامده است.

4 من متن بیانیه آماده شده توسط سخنگوی وزارتخانه و نسخه ای از سخنرانی روز اول می وزیر

خارجه را برای یزدی فرستاده ام. من علی الخصوص توجه یزدی را به نظرات وزیر در مورد نزدیک شدن

ایالات متحده به تغییر داخلی معطوف نمودم.

5 ما شبانه شدت عکس العمل دولت موقت ایران نسبت به رأی سنا را منعکس نموده ایم. پاسخ دولت

موقت ایران قطعا تا حدودی به عدم اطمینان خاطر مستمرش مربوط می شود. این دولت که شدیدا نسبت

به ضربه پذیریهایش حساس می باشد متمایل است به اینکه حتی کوچکترین اشاره بر فشار از جانب منابع

خارجی را به مداخله غیر قابل توجیه در امور داخلی ایران تعبیر نماید. در هر صورت ما فکر می کنیم که

برای تصمیم دولت موقت ایران در مورد درخواست از ما نسبت به اینکه ورود سفیر کاتلر به تعویق بیفتد

انگیزه دیگری ممکن است وجود داشته باشد، انگیزه ای که در مورد پیش بینیهایمان برای در معرض توفان

فعلی قرار گرفتن بدون تحمل خسارت عمده و دیرپای به ما خوش بینی محتاطانه ای می دهد. دولت موقت

ایران دفعات زیادی قربانی سیستم دوگانه دولت (دولت موقت ایران در یک طرف و ساخت کمیته انقلابی

که تحت دستورات خمینی عمل می کند از طرف دیگر) شده است که کمترین آن قطع روابط دیپلماتیک با

مصر تحت فشار نظرات خمینی در این زمینه بود. چندین عامل ما را بر آن داشت تا به صورت تجربی

نتیجه گیری کنیم که دولت موقت ایران ممکن است این اقدام را به این لحاظ انجام داده باشد که از اقدام

بی محابای یکجانبه دیگری از طرف امام جلوگیری به عمل آورد. در میان اینها طرز برخوردهای سطح

پائین تعجب آوری هستند که به وسیله 4 وزیر مختلف کابینه در 20 و 21 می با من به عمل آمد( ملاقاتهایی

پس از تصمیم بر تقاضایی که از سفیر کاتلر برای به تعویق انداختن ورودش به عمل آمده بود واقع شد) و نیز

برخورد عمومی که با این حرکت هم به وسیله رسانه های گروهی کنترل شده وسیله دولت و هم به وسیله

یزدی وزیر امور خارجه به عمل آمد. بدنبال حملات تند در برنامه های رادیو تلویزیون ملی ایران در 20

می موضوع مطمئنا در برنامه روز 21 می کم اهمیت تر جلوه داده شد. یزدی در کنفرانس مطبوعاتیش در

21 می و مصاحبه ای که همان روز به وسیله رادیو و تلویزیون پخش شد در لحن معتدل بود و مراقب بود که

بین قسمت های قانون گذاری و اجرایی دولت ایالات متحده تفاوت قائل شود و امیدوار بود که از روابط

خوب بین ایران و ایالات متحده به وسیله رأی سنا جلوگیری به عمل نیاید.

6 تمام این جریان بر این اشاره دارد که بهترین امید ما به دستیابی به یک توافق رضایتبخش با ایران

جدید در دیپلماسی ساکت و آرام نهفته است. علیرغم ناسازگاری خمینی نسبت به ایالات متحده، خیلیها

در اینجا هستند که خالصانه مایل به داشتن روابط دوستانه و همیارانه با ما می باشند و نظرات ما را پذیرا

هستند و در مورد طرز تفکر بین المللی راجع به موضوعاتی از قبیل حقوق بشر حساس هستند. متأسفانه

خمینی در حال حاضر قدرتمندترین چهره سیاسی در تهران می باشد و شخصی است که شاید ایرانیان

مترقی جرأت نمی کنند رودررو با او برخورد نمایند. ما نبایستی توانایی خود را در تأثیر گذاردن بر

جریانات در اینجا بیش از حد ارزیابی کنیم ولی می توانیم امیدوار باشیم با کار سرسختانه با آن ایرانیانی

که مایل هستند اهمیت دوستی با ایالات متحده را درک نمایند تا حدی تأثیر مهمی را داشته باشیم. البته

فرض بر این است که همین افراد در این اختلاط نادر متعصبین و اصلاح گرایان دمکرات، قدرت و نفوذ را

حفظ خواهند کرد.

اظهارات مرتبط با کاتلر در جلسه توجیه مطبوعات 4 ژوئن

سند شماره (29)

تاریخ: 5 ژوئن 1979 15 خرداد 1358خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت خارجه واشنگتن

موضوع: اظهارات مرتبط با کاتلر در جلسه توجیه مطبوعات 4 ژوئن

1 من از توضیح و روشن سازی در مورد گفته های سخنگوی وزارت خارجه در چهارم ژوئن درباره

کاتلر قدردانی می کنم. این گفته ها که ایالات متحده در حال حاضر هیچ گونه برنامه ای برای پس گرفتن

انتصاب او و یا انتصاب وی به پست دیگری ندارد. مسلما این سؤال را مطرح می سازد که چرا اعلام

تقاضای ایران برای انصراف از انتصاب سفیر کاتلر در این زمان صورت گرفت. بنابراین روشی که این

موضوع حساس توسط آن انجام شد فقط می تواند زدن یک تودهنی بدون برگشت به دولت موقت ایران

باشد یا تمایل به تلافی کردن. من می توانم از احساسات و حساسیتهایی که در واشنگتن نسبت به اقدامات

دولت موقت ایران برانگیخته شد قدردانی کنم. از ماها آنهایی که ضربه روزانه اثرات این اقدامات را در

اینجا تحمل می کنند در آن احساسات و حساسیتها شریک هستند.

2 در هر حال من فکر کردم که ما برای انجام آنچه که در توان داریم جهت آرام کردن احساسات فعلی

باید از دیپلماسی آرام (سکوت)استفاده کنیم. این دیپلماسی به نظر آمد که مسئله دشوار دستورات مربوط

به ملاقات من با یزدی بود که به طور کنایه آمیز چند ساعتی قبل از جلسه توجیهی صورت پذیرفت.

چنانچه او امروز کمی متحیر است، من به خوبی می توانم آن را درک کنم. من مطمئن هستم که شما موافقت

دارید که یک بی ثباتی مشخص در روش ما وجود دارد.

3 نهایتا، چون که وزارتخانه می دانست من در حال رساندن پیامها به یزدی بودم خیلی خوب می شد

اگر مطلع می شدم که قرار است نظر وزارتخانه اعلام شود و در نتیجه می توانستم آن را به اطلاع دولت

موقت ایران برسانم. من اول بار امروز صبح در حالی که هزاران تظاهرکننده به طرف سفارت در حرکت

بودند از اقدام خودمان به وسیله رادیو ایران مطلع شدم.

علاقه ایران به لوازم یدکی

سند شماره (30)

تاریخ: 7 ژوئن 1979 17 خرداد 1358خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا رمبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی.

موضوع: علاقه ایران به لوازم یدکی

1 (تمامی متن خیلی محرمانه است)

2 در تاریخ 5 ژوئن کارمند وزارت امور خارجه به ما گفت که در ملاقات اخیر بین یزدی وزیر امور

خارجه ایران و تامانی نی سفیر ایتالیا در ایران، یزدی اظهار علاقه به خرید لوازم یدکی کرده است که در

ایتالیا طبق پروانه ایالات متحده برای تجهیزات نظامی که اکنون در ایران وجود دارد تولید می شود. کارمند

مربوط گفت که ایتالیاییها که اکنون در اندیشه دادن پاسخ به این پیشنهاد هستند معتقدند که تقاضای یزدی

کوششی است برای بهبود تماسها با ایالات متحده از طریق یک کشور ثالث زیرا از لحاظ سیاسی در حال

حاضر مراجعه به ایالات متحده به طور مستقیم امکان پذیر نیست.

3 اظهار نظر: در حالی که ما در موقعیتی قرار نگرفته ایم که درباره معتبر بدون این نوع تعبیر از تقاضای

یزدی قضاوت کنیم، ما متوجه شده ایم که ایتالیاییها شاید علاقه مند به فروش لوازم یدکی به ایران به هر

صورت باشند. ما احتمالاً انتظار داریم درباره این موضوع اطلاعات بیشتری به دست بیاوریم، در صورتی

که ایرانیان فهرست ویژه لوازم یدکی مطلوب خود را ارائه دهند.گاردنر

وضع آمریکا در ماههای آتی

سند شماره (31)

تاریخ: 8 ژوئن 1979 18 خرداد 1358سری

از: سفارت آمریکا در تهرانبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی. فوری

موضوع: وضع آمریکا در ماههای آتی

1 (تمام متن سری است)

2 در پیامی جداگانه دورنمای بسیار غم انگیزی را در مورد اینجا برایتان ارسال داشتم. آنچه در ذیل

می آید نظر اینجانب در مورد موضعی است که باید در تابستان آتی اتخاذ نماییم. بیش از این نمی توان

انتظار داشت.

3 برخورد کلی با دولت کنونی ایران:

از ابتدای بازگشت به سفارت من نقش بسیار فعالی ایفا کرده ام به این ترتیب که با بسیاری از وزیران

ملاقات کرده اعلام کرده ام که ما این انقلاب و غیره را پذیرفته ایم. از من به گرمی استقبال می شد، لیکن

تمرکزگرایی خمینی و عکس العمل پر جار و جنجال ایرانیها در رابطه با قطعنامه سنا تأثیر کارهای مثبت را

از بین برده اند.

به نظر من کاردار جدید نباید فعالیت بسیاری از خود نشان دهد. بگذارید ایرانیها خودشان ابتکار

عمل را زمانی به دست گیرند که متوجه شوند برقراری روابط با آمریکا برایشان خالی از فایده نیست.

احتمالاً آنها که با خمینی در ارتباط نزدیک هستند و بسیاری از آنها با وی مخالف نیز هستند، چنین باور

کرده اند که ما مایل به آشتی با وی هستیم و بنابراین هر گونه ناسزا را تحمل خواهیم کرد.

در رابطه با ارزیابی پیشین من (تلگرام سپتامبر) باید بگویم که ما نمی توانیم در دراز مدت تأثیر

مثبتی بر اوضاع اینجا داشته باشیم. ما نباید از دولت و سیاستهای ابتکاری خمینی پشتیبانی نماییم چون

در دراز مدت قابل تحمل نخواهد بود.

به نظر من درست نیست که سفیری نزد خمینی فرستاده شود مگر اینکه دولت کنونی ایران قدرت

ابتکار را در دست گیرد. سفیر مزبور نخواهد توانست بر نحوه تفکر وی تأثیر بگذارد و او را به عنوان عاملی

به عنوان عاملی که سرنگون کننده افراط گرایی وی می باشد تلقی خواهند کرد.

کارمندان سفارت تا حد امکان باید تماسهای همه جانبه پیشین خود را ادامه دهند.

با سران و رهبران نظامی باید مذاکره آغاز گردد و در صورتی که سفارش دریافت لوازم یدکی به ما

ارائه شد باید به گرمی تقاضاهای آنها را برآورده سازیم( البته تا حدی که کنگره اجازه دهد)

وزارت امور خارجه تا حد امکان نباید پیرامون ایران اظهارنظرهای آشکار نماید و در صورت لزوم

باید از جملاتی نظیر «ما امیدواریم که بهبودی در روابط پدید آید» استفاده نماید.

در حال حاضر باید سیاست عدم مداخله را شدیدا رعایت نماییم. هیئت سیاسی آنچنان دستخوش

تفرقه شده است که نمی توانیم کار دیگری برای آن انجام دهیم.

4 در مورد کارمندان. تصمیم مبنی بر به تعویق افتادن ارسال سفیر جدید بسیار درست است. ورود

ایشان در اواخر سپتامبر و اکتبر بسیار مناسب خواهد بود.

در تعداد کارمندان سفارت نباید افزایش به وجود آید و شاید لازم باشد که تعداد آنها کمتر نیز بشود

و جانشینهای کارمندان کنونی نیز باید در تابستان کنونی ارسال گردند. دیگر تکالیف سفارت باید به تعویق

بیفتند تا ببینیم اوضاع چگونه خواهد شد.

به همسران و فرزندان کارمندان نباید اجازه مسافرت به اینجا را داد تا سفیر جدید در این مورد

ارزیابی خود را ارسال نماید.

ساختمان بخشهای کنسولی جدید باید پایان پذیرد ولی خدمات کنسولی نباید قبل از ورود سفیر

جدید از سرگرفته شود.خدمات مربوط به روادید تنها کاری است که ما می توانیم برای ایرانیها انجام دهیم.

تداوم وظایف محدود کنونی برای ما مقدار کمی نارضایتی و ناراحتی پدید آورده است.ناس

وقایع ایران و تأثیر آنها بر منافع آمریکا

سند شماره (32)

تاریخ: 8 ژوئن 1979 18 خرداد 1358سری

از: سفارت آمریکا در تهرانبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی. فوری

موضوع: وقایع ایران و تأثیر آنها بر منافع آمریکا

1 (تمام متن سری است)

2 در حالی که آماده هستم جانشین کاردار در این مأموریت بشوم در نظر دارم افکار و نظریات خود

را با شما در میان بگذارم و در ابتدا باید به شما هشدار دهم که شاید این تجارب یک سال گذشته باشد که

موجب تندی نظریات من شده است. با این وصف، بسیاری از همکاران دیپلماتیک (بجز ژاپنیها) و

همکاران در سفارت اکثر با عقاید من در این زمینه ها موافق هستند.

3 وقایع سیاسی داخلی

انقلاب ایران هنوز به پایان خط نرسیده است. بیش از 50 درصد احتمال دارد که درگیریهای

خشونت بار دیگری نیز به وقوع بپیوندد. اوضاع بسیار بحرانی است.

هیئت سیاسی به صورت گروههای سیاسی بسیار آشفته ای در آمده است و احتمالاً همکاری معنی

داری در بین آنها پدید نخواهد آمد (که از شاخصهای ایران بشمار می رود).

گروههای متعددی در مورد قانون اساسی و ماهیت دولت به خمینی حمله ور شده اند. وقایع

خشونت بار حتما رخ خواهد داد. لیکن به نظر من او در آینده نیز نیرومندترین قدرت سیاسی خواهد بود.

هنوز معلوم نیست که چه کسی جانشین وی خواهد شد تا بتواند با قدرت کافی به کنترل ملت بپردازد.

قدرت مطلقه در اختیار وی و گاردهای انقلابی و اجتماعات مسلح قرار دارد. در پلیس و واحدهای نظامی

بهبود بسیار کمی به وجود آمده است.

ضد آمریکاگرایی در اینجا جنبه واقعی زندگی است و با جوششهای سیاسی احتمالاً افزایش

خواهد یافت. به علت روابط ما با شاه ما هدف اصلی واقع شده ایم. چون این از خصوصیات اخلاقی

پارسیهاست که همیشه گناه بدبختیهای خود را به گردن دیگران بیندازند.

«دولت» متشکل از افراد پاکی است که قدرتی در دست ندارند. آنها منتظر دستورات خمینی هستند

که سیستم کمیته های انقلابی را دیکته می کند. بنابراین این دوگانگی قدرت و اختیارات بر همه سطوح

دولتی، تجاری و فعالیتهای خصوصی تأثیر گذارده و موجب انحراف وزیران می گردد.

اقتصاد کاملاً آشفته و درهم و برهم است بخش اعظم مدیران خارجی و ایرانی فراری شده اند؛

تعدادی از آنها زندانی شده اند و بسیاری دیگر به علت مداخله کمیته های کارگری و انقلابی و کمبود مواد

خام وارداتی قادر به انجام وظیفه نیستند. نظام بانکداری موقعیت خود را به طرز عمده ای بهبود

بخشیده است. بیکاری همه گیر شده است. لیکن دلارهایی که از طریق نفت عاید می گردد برای پرداخت

حقوق کارگران بیکار و تأمین مواد غذایی و از بین بردن کمبودهای غیر خوراکی که خودی نشان می دهند،

وارد اقتصاد می گردند.

فشار تفرقه انگیز این کشور چند زبانه و دارای اقلیتهای گوناگون در حال حاضر در ترکستان،

خوزستان و کردستان مشاهده می گردد. اوضاع در این نقاط وخیم تر خواهد شد و آذربایجان نیز نقطه

بعدی خواهد بود.

4 دورنمای آینده ای که خمینی در آن باشد:

خمینی 79 ساله، خسته و از نظر سلامت در وضع چندان خوبی نیست. ولی سیاست کوتاه مدت ما

باید بر این اساس باشد که فکر کنیم او تا مدتی بر سرکار خواهد بود. در واقع، فوت وی کشور را دستخوش

آشوب بیشتری خواهد کرد. او تنها کسی است که می تواند اجتماع را از آشفتگی کامل برهاند.

او مردی است که می خواهد یک دولت کاملاً اسلامی استوار بر اصول قرآن و سنت اسلامی را در

جهان پیاده کند. گاهی هم طوری صحبت می کند که گویی وی پیامبر منتخب خدا می باشد.

او متقاعد شده است که تنها او و «توده های »مردم این انقلاب را به وجود آورده اند و همانها

می خواهند که یک کشور اسلامی به وجود آید. بنابراین او دست اندرکاران مدرنیزه کردن و دموکراسی را

حقیر شمرده و مایل نیست مخالفین دموکرات را نیز در قدرت سهیم بداند.

او در میان افراطیون (اسلامی، چپگرا، ساف و غیره) محصور بود و حتی کابینه نیز توانسته است

توجه وی را به خود جلب نماید. خلاصه اینکه امکان ندارد بتوان مستقیما وی را تحت نفوذ قرارداد.

خمینی در امور جهانی و نیازهای یک کشور مدرن، احساسات و اموری که موجبات نارضایتی

جدی داخلی و بین المللی را فراهم می آورد سررشته ای ندارد.

نارضایتی (تنفر؟) وی از آمریکا بسیار واقعی است. او واقعا معتقد است که ما سعی داریم مداخله

نموده و انقلاب را از بین ببریم.

5 آینده نزدیک:

اگر پیش بینی من درست باشد که وی چهره مسلط جامعه در چند ماه آینده خواهد بود، باید گفت که

آمریکا نمی تواند امید چندانی به ایران داشته باشد:

یک نظام دیکتاتوری واقعی پدید خواهد آمد که رهبران محافظه کار مذهبی با استفاده از ارعاب و

توسل به دادگاههای انقلابی سعی خواهند کرد جناحهای مخالف را بترسانند. تمام اینها نیز به وسیله عدم

کارایی دولتی، فردگرایی ایرانیها، فساد و مخالفت مستمر دیگر نیروهای سیاسی از قبیل چپها که به

فعالیتهای سیاسی عادت کرده اند تشدید خواهد شد. این موضوع نیز سبب خواهد شد که گروههای

ناراضی به تروریسم متوسل شوند.

روابط دیپلماتیک ما نیز بسته به خواست خمینی است و هر زمان امکان قطع آن وجود دارد.

احساسات ضدآمریکایی در همه جا رایج است و گاهی جان کارمندان ما را نیز به مخاطره می افکند. ما

نخواهیم توانست به منابع مفید و مؤثر دسترسی داشته باشیم.

اقتصاد نیز به آرامی بهبود خواهد یافت. آینده فعالیتهای تجاری آمریکا، بجز در مورد صدور مواد

مورد نیاز از قبیل مواد غذایی، بسیار محدود خواهد بود. تاجرانی که سعی دارند با استفاده از قراردادهای

قدیمی به کار بپردازند، سعی دارند ادعاهای معتبر خود را جمع آوری نمایند و سرمایه گذاریهای مشترک

نیز با مقامات متضادی روبه رو می شوند که برای شرکت و خودشان خطراتی به بار می آورد.

در صحنه بین المللی، ایران از نظر ما سازش ناپذیر است و حمایت خود را از نهضتهای انقلابی تندرو

اعلام می دارد و سر منشأ عدم ثبات در منطقه به حساب می آید.

در این محیطی که بی ثباتی حادی در آن وجود دارد صنعت نفت نیز علیرغم تمایلات اقتصادی

داخلی دچار وقفه خواهد گردید.

6 من در پیامی جداگانه در مورد وضع خودمان در ماههای آتی اظهار نظر خواهم نمود. اگر چند دقیقه

وقت صرف کرده تحلیل مشاور سیاسی تامست تحت عنوان « در انتظار گودو به سبک ایران » را بخوانید

(تهران 5932) خواهید توانست بیش از این پیام از آن استفاده کرده و نظریه درازمدتی را کسب نمایید.ناس

عالیجناب: دکتر ابراهیم یزدی، وزیر خارجه ایران

سند شماره (33)

13 ژوئن 1979 23 خرداد 58تهران ایران

دکتر ابراهیم یزدی، وزیر خارجه ایران، تهران

عالیجناب:

من از شما در مورد موضوع انجمن ایران و آمریکا در اصفهان و دفتر تعلیم و تربیت اصفهان استمداد

می طلبم.

همانطور که می دانید، انجمن ایران و آمریکا یک مؤسسه فرهنگی خصوصی است که سعی دارد روابط