کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

رسیده ایم که هیچ کدام از آنها را نمی توان از چهارچوب مناسبات کلی سه جانبه ما جدا کرد و به همین

جهت من به او گفتم که ما کوشیده ایم که چشم انداز هدف نهایی خود را که عبارت است از عادی کردن

مناسبات بین دو کشور از نظر دور نداریم و اجازه ندهیم که هیچ کدام از مسائل انفرادی مانع تحقق این

هدف از طریق عدم درک این واقعیت باشد که در آخرین تحلیل، همه جنبه های مناسبات ما بر روی

یکدیگر اثر می گذارد. من این قسمت از بحثهایمان را با تذکر دادن این نکته پایان داده ام که در حالی که

دولت موقت ایران باید تشخیص نحوه فروش لوازم نظامی به ایران را بر طبق نیازهای سیاسی داخلی

آمریکا به خود آمریکا واگذار کند، ما به هیچ وجه تمایلی برای ایجاد مانع در این گونه فروشها در حدود

امکانات مالی تنخواه گردان نداریم. من از او تقاضا کردم که در این موضوع صبر و شکیبایی داشته باشد و

یزدی در پاسخ گفت که دولت موقت ایران نیز ملاحظات سیاسی داخلی خود را دارد، که باید در نظر گرفته

شود. در عین حال او گفت که اگر ظرف ده روز آینده درباره مسائلی که او در میان گذارده است، اقدامی

صورت گیرد، او قادر خواهد بود که با آن مقابله کند.

5 قبل از خاتمه دادن به این موضوع من توجه یزدی را به این موضوع معطوف کردم که تصویب برنامه

تکمیلی وزارت دفاع آمریکا تنها مجالی خواهد بود که مسائل مربوط به قراردادها حل و فصل گردد. من به

او اخطار کردم که این موضوع بدان معنا نخواهد بود که همه لوازم یدکی که در ابتدا برای ایران تهیه شده بود

و به احتمال قوی شامل اقلامی خواهد بود که ایران پول آن را قبلاً پرداخته است تماما و بلافاصله در

دسترس خواهد بود. من تذکر دادم که به منظور جاری نگهداشتن تنخواه گردان بعضی از اقلام از سوی

نیروهای مسلح ما خریداری شده یا به طرفهای سوم فروخته شده است. من گفتم که هنگامی که ما گزارشی

از وزارت دفاع بعدا دریافت کنیم بهتر خواهیم توانست درباره آنچه که قابل عمل است بحث کنیم. من

همچنین تکرار کردم که اگر دولت موقت ایران هیئتی برای گفتگوی مستقیم با آنهایی که جزئیات اقدامات

به عمل آمده حکومت ما را در اختیار دارند به واشنگتن بفرستد این امر کمک بزرگی خواهد بود.

6 واکنش یزدی ساکت تر از آن بود که من انتظار داشتم. شاید از آن جهت که اطلاعاتی درباره آنچه که

ایرانیان خریداری کرده و پول آن را پرداخته بوده اند، همان طوری که او گفت «بسته بندی و منتظر حمل»

نبود این امر برای او یک حالت غیر مترقبه بود. من بار دیگر به توجیه و تشریح رفتار گذشته خود پرداختم

و خاطرنشان ساختم که اگر ما آن طوری که رفتار کرده ایم رفتار نمی کردیم تنخواه گردان چند هفته قبل از

حیّز انتفاع ساقط می شد. یزدی اندکی گله کرد از اینکه چرا درباره طرز مصرف پول ایران از سال 1966

ببعد توضیحاتی به ایران داده نشده است و مدعی شد که در ماه ژانویه به ایران اطمینان داده شده بود که تتمه

800 میلیون دلاری ایران در تنخواه گردان «برای پوشش همه چیز کافی خواهد بود» ولی به این نتیجه

رسید که اوضاع به طور کلی «درهم و برهم »است و من گفتم که به «ظرفی پر از کرم» شباهت دارد.

7 بعد از آن بحث ما درباره این بود که چگونه ما می توانیم به اتفاق یکدیگر کار کنیم تا همه کس

حداکثر ممکن اطلاعات را درباره تحولات ویژه مربوط به همه جنبه های تنخواه گردان و فروش مصالح

نظامی و اقلام در دسترس داشته باشد (من پیشنهاد کردم که به عنوان اولین گام، ملاقاتی بین ژنرال گست و

سرهنگ کامکار از وزارت دفاع ایران و بایندر از اداره سیاسی وزارت امور خارجه تشکیل شود). یزدی

این قسمت از بحث ما را با گفتن این موضوع پایان داد که دولت موقت ایران باید درباره این موضوع به مردم

ایران توضیح دهد و اظهار امیدواری کرد که ما بتوانیم در این مورد کاری انجام دهیم.

8 تأثیری که من از این ملاقات داشتم این است که عملکردها در این زمینه ممکن است بحق محک

آزمایشی در نظر مقامات رسمی ایران درباره صمیمت ما از لحاظ «آغاز جدیدی» در مناسبات ما با ایران

باشد. یزدی داوطلبانه اظهار داشت که او سرگرم کسب آموزش برای متعادل کردن ایده الیسم انقلابی خود

با واقعگرایی ناشی از مقتضیات سمت خود است. من تصور می کنم که او به احتمال چنین کاری را انجام

می دهد و من تصور می کنم ما می توانیم تا اندازه ای به نحو موجهی افتخار کنیم از اینکه در این روش به او

کمک کرده ایم. معذالک من اعتقاد دارم که ما باید کوششهای بیشتری از آنکه تاکنون انجام داده ایم، برای

آموزش دستگاه رهبری ایران درباره پیچیدگیهای روابط مربوط به فروش لوازم نظامی خارجی با ایالات

متحده انجام دهیم. ما باید آماده باشیم تا جزئیات بیشتری تا آن اندازه ای که آنها بتوانند جذب کنند در

اختیار آنها بگذاریم و ما بایست آماده باشیم که این جزئیات را به موقع خود در اختیار آنها بگذاریم. من

یقین دارم در گزارشی که برای این ماه به ما وعده داده شده است تأخیری حاصل نخواهد شد. علاوه بر این

اقدام سریع درباره مسئله فروشهای نظامی خارجی 5/5 میلیون دلاری نیروی هوایی شاهنشاهی ایران و

از سرگرفته شدن جریان آنچه که در خطوط لوله باقی بماند به نحو محسوسی ثابت خواهد کرد که ما

نمی کوشیم در راه حل و فصل مشکلات مربوط به فروش مصالح نظامی به ایران موانعی ایجاد کنیم.

لینگن

نگرانیهای ایران درباره فعالیتهای نظامی آمریکا در خلیج فارس و آبهای مجاور

سند شماره (46)

تاریخ: 19 ژوئیه 79 28 تیر 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه:وزارت امور خارجه واشنگتن

موضوع: نگرانیهای ایران درباره فعالیتهای نظامی آمریکا در خلیج فارس و آبهای مجاور

1 (تمامی متن خیلی محرمانه)

2 طرحهای ایالات متحده برای مقابله با اوضاع پیش بینی نشده و فعالیتهای آن در مورد خلیج فارس

و آبهای مجاور، یکی از نگرانیهای دوگانه دولت موقت ایران است که مناسبات دوجانبه ایران با ایالات

متحده آمریکا محسوب می شود. (نگرانی دیگر مربوط به امور مساعدتهای نظامی است.) در ملاقات

کاردار با وزیر امور خارجه در تاریخ 16 ژوئیه، وزیر امور خارجه رسما درباره موضوع طرح پیشنهادی

تشکیل یک نیروی ضربتی 110000 نفری پرس و جو کرد. همچنین گزارشهایی که دولت موقت ایران

درباره نقشهای مربوط به افزودن تعداد کشتیهای نیروهای ویژه فرماندهی خاورمیانه و حضور دریایی

آمریکا در اقیانوس هند دارد را نقل کرد.

3 کاردار خاطرنشان ساخت که همه اینها صرفا شامل پیش بینیهای مربوط به احتمالات و طرح ریزی

در مقابل حوادث احتمالی از سوی دولت آمریکاست و باید در چهارچوب نگرانیهای ما برای صلح و

علاقه ما به صلح و ثبات در این منطقه تلقی شود، ولی چنین طرح ریزیهایی را نباید به عنوان اینکه

خاورمیانه آماج طرح ریزیهای آمریکاست به حساب آورد. علاوه بر این ما امیدواریم که حوادث هرگز

ایجاب نکند که چنین طرح ریزیهایی به مورد اجرا گذاشته شود.

4 درباره افزایش تعداد ناوها، کاردار اظهار شگفتی کرد از اینکه دولت موقت ایران ممکن است ورود

اخیر یک نیروی ویژه به اقیانوس هند با فرماندهی نیروی خاورمیانه که به طور دائم در منطقه وجود دارد

را با یکدیگر مخلوط کرده باشد. کاردار گفت که اعزام یک نیروی ویژه به اقیانوس هند چیزی است که ما به

طور منظم انجام می دهیم و اینکه این مورد هیچ گونه ارتباطی با تحولات اخیر ندارد و از سوی دیگر از

لحاظ ظرفیت کشتیها به اندازه نیروهای ویژه قبلی چندان اهمیت ندارد.

5 یزدی دیگر درباره این موضوع پافشاری نکرد، بلکه گفت او می خواهد نگرانی دولت ایران را

درباره فعالیتهای نظامی آمریکا که مستقیما به ایران مربوط می شود مورد تأکید قرار دهد. روز 17 ژوئیه

یزدی در یک مصاحبه با خبرگزاری نیمه رسمی پارس (تلگراف مرجع) بار دیگر به این موضع اشاره کرد و

گفت که تنها تهدیدی که ممکن است نسبت به امنیت خلیج فارس وجود داشته باشد از جانب ایالات

متحده آمریکا خواهد بود. به ویژه آنچه مربوط به طرح آمریکا برای ایجاد یک نیروی ویژه 110000

نفری است. او اظهار امیدواری کرد که این نقشه تنها یک ماهیت فرضی داشته باشد و صورت واقعیت پیدا

نکند.

لینگن

از سر گرفته شدن خدمات روادیدی و امنیت محوطه سفارت

سند شماره (47)

تاریخ: 27 ژوئیه 1979 6 تیر 1358خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن. دی. سی

موضوع: از سر گرفته شدن خدمات روادیدی و امنیت محوطه سفارت

1 (تمامی متن خیلی محرمانه است)

2 خلاصه: کاردار پس از بحث درباره مسائل به طور کلی، با یزدی وزیر امور خارجه در تاریخ 25

ژوئیه، مسئله از سرگرفتن خدمات روادیدی و نیازهای مربوط به امنیت کافی محوطه را با بایندر، رئیس

اداره چهارم سیاسی در تاریخ 26 ژوئیه مطرح کرد. این ملاقاتها به دنبال نگرانی بیان شده در چند روز قبل

به کاردار از طرف بایندر بر سر اشکال در دسترسی روادیدی در مورد هزاران دانشجوی ایرانی بود که در

پی رفتن به آمریکا یا بازگشت به آمریکا قبل از فصل پاییز، با آن مواجه شده بودند. بایندر گفت دولت

موقت ایران حاضر است محوطه اداری امن و به اندازه کافی را در خارج از محوطه سفارت فراهم کند تا

صدور روادید در کوتاهترین مدت تسهیل شود. کاردار این پیشنهاد را رد کرد و کوششهایی را توصیف کرد

که ما برای خدمات محدود روادیدی از ماه فوریه به بعد انجام داده ایم تا کار ایرانیانی را که برای روادید به

خارج تقاضا می کنند، تسهیل کنیم و عملیات کنسولی کامل را در نزدیکترین تاریخ از سرگیریم. کاردار

خاطرنشان ساخت که از سرگرفتن خدمات روادیدی نه تنها متکی به وسایل کافی و کارمندان است، بلکه

همچنین وابسته به ترتیبات امنیتی منظم می باشد. بایندر شدیدا عکس العملی نشان داد و اظهار داشت که

این ارتباط را یک نوع «تهدید» تلقی می کند. کاردار در پاسخ خاطرنشان ساخت که واقعیتهای اوضاع یک

چنین ارتباطی را اجتناب ناپذیر می سازد. (پایان خلاصه)

3 کاردار ابتدا بحث را درباره دو موضوع آغاز کرد؛ اول بررسی آنچه ما از فوریه گذشته برای تسهیل

کار ایرانیانی که تقاضای روادید می کنند، انجام داده ایم. او خاطرنشان ساخت که علیرغم موانع ناشی از

نقصان کارمندان به اندازه کافی و فضای لازم برای کار در شرایط امن، ما روزانه پنجاه روادید دانشجویی و

همچنین تعداد قابل ملاحظه ای به اصطلاح موارد «اضطراری » صادر می کنیم. علاوه بر این ما اکنون

حاضریم کار روادید روزانه 100 دانشجویی که بازمی گردند را به محض اینکه وزارت علوم و آموزش

عالی، آزمون شناسی خود را افتتاح کند، انجام دهیم. در مورد ایرانیانی که تقاضای روادید خارجی را

کرده اند، ما از تقاضای سابقه این افراد صرف نظر کرده و دو مأمور تکلم کننده به زبان فارسی را به رم

فرستاده ایم تا با تعداد زیادی از تقاضاکننده های ایرانی که در آنجا هستند، سروکار داشته باشند. از سوی

دیگر در پستهای دیگر اروپایی نیز تعداد زیادی روادید برای ایرانیان صادر می کنند. در پاسخ به اتهام

یزدی در تاریخ 25 ژوئیه مبنی بر اینکه ایرانیان هنگامی که در خارجه مراجعه می کنند روادید به آنها داده

نمی شود، کاردار گفت که ما باید این تصور را داشته باشیم که این موضوع مربوط به قابلیت فهم طبق

موازین قانون است نه اینکه ناشی از این واقعیت باشد که تقاضا کننده ایرانی بوده است. مشاور سیاسی نیز

که حضور داشت خاطرنشان ساخت که تا آن اندازه ای که از پستهای خارج از ایران کسب اطلاع شده،

چنین به نظر می رسد که ایرانیانی که به آنها روادید داده نشده، تقاضا کنندگانی بودند که اسناد دانشجویی

آنها مرتب نبوده است.

4 کاردار گفت ما نمی توانیم پیشنهاد دولت موقع ایران را درباره ساختمان جداگانه بپذیریم زیرا لازم

است که عملیات کنسولی همگی در یکجا حفظ شود و بهر صورت ما احتیاجی به چنین ساختمانی

نمی بینیم زیرا کوششهای ما در این زمینه همچنان در جریان است. کاردار بار دیگر آنچه را که ما برای به

دست آوردن تسهیلات جدید انجام می دهیم (از قبیل کار در دو شیفت ) و اینکه کارمندان کافی جدید در

محل داشته باشیم، تکرار کرد. وی معذالک تأکید کرد که به او از سوی وزارت امور خارجه دستور داده

شده است که اگر امنیت کافی برای سفارت تأمین نشود، این تسهیلات جدید را باز نخواهد کرد و این امنیت

کافی شامل کنار گذاشتن نیروهای نامنظم از محوطه سفارت است.

5 بایندر پاسخ داد و گفت که آنچه که کاردار به او گفته است به منزله یک «تهدید» می ماند. کاردار به

سرعت جواب داد که این یک تهدید نیست و اظهار تأسف کرد که بایندر چنین کلمه ای را به کار برده است.

او گفت اینکه ما می گوییم که نمی توانیم عملیات روادیدی خود را بدون امنیت کافی توسعه دهیم، بیان

واقعیات است و بدین مفهوم آمادگی ما برای از سرگرفتن عملیات کامل روادیدی با توانایی دولت موقت

ایران برای ترتیبات امنیتی لازم ارتباط مستقیم دارد. بایندر گله کرد از اینکه دولت موقت ایران برای حل

مشکل امنیت محوطه سفارت، سخت می کوشد و در حالی که دولت موقت ایران می تواند اظهار نگرانی

سفارت را در این باره بپذیرد. آلودگیهای همدستیهای واشنگتن در این مورد، موضوع دیگری است.

بایندر گفت که به او دستور داده شده است که اعلام کند که دولت موقت ایران ناگزیر خواهد بود به اطلاع

افکار عمومی ایران برساند که اگر خدمات روادیدی کامل از طرف آمریکا از سر گرفته نشود، این تصمیم از

سوی ایالات متحده گرفته شده است. او اضافه کرد که امیدوار بوده است که چنین چیزی را اعلام ندارد.

ولی اظهارات کاردار راه دیگری را برای او باقی نگذاشتند. او گفت که او و وزیر امور خارجه حاضرند

اطمینان دهند که هر عمل ممکن است انجام می گیرد تا امنیت لازم برقرار شود. ولی افزود که کاردار باید

فشارهایی که آنها تحمیل می کنند را درک کند.

6 کاردار گفت که او کاملاً اهمیت کار روادیدی را در مناسبات دوجانبه درک می کند و اظهارات قبلی

خود را به یزدی یادآوری کرد مبنی بر اینکه ایرانیانی که در ایالات متحده تحصیل می کنند، بخشی از منابع

انسانی را تشکیل می دهند که هر دو کشور می توانند برای تجدید بنای مناسبات خود از آنها استمداد کنند.

کاردار افزود که در عین حال نمی توان واقعیتهای اوضاع را برای همیشه نادیده گرفت. وی همچنین گفت

که ترتیبات امنیتی کنونی برای محوطه سفارت را در واشنگتن به خوبی می دانند و آن از طریق گزارشهای

مطبوعات درباره این موضوع است و این گزارشها نگرانی فوق العاده ای را ایجاد کرده است. او تأکید کرد که

این اوضاع آسیبهای فراوانی به چهره و شهرت ایران می رساند و اینکه به نحو اجتناب ناپذیری

عکس العملهایی را باعث می شود و چنین اوضاعی نمی تواند به طور نامحدودی بدون اینکه پاسخی را از

جانب ایالات متحده باعث شود ادامه یابد. او تکرار کرد که آنچه که می گوید تهدید نیست بلکه بیان

واقعیات است.

7 به دنبال این اظهارات بایندر عقب نشینی کرد و تکرار کرد که او و دیگران تمام آنچه را که در توانایی

دارند برای حل مسئله امنیت انجام می دهند. او تقاضا کرد که درک شود که ایران هنوز به وضع عادی

بازنگشته است؛ هر چند او پذیرفت که او اگر به جای کاردار می بود و با همان شرایط امنیتی موجود در

محوطه سفارت مواجه می شد، هر روز به وزارت امور خارجه مراجعه می کرد و به اعتراض می پرداخت.

کاردار گفت که او درک می کند که ایران دارای مشکلات بزرگی است ولی در عین حال به بایندر یادآوری

کرد که این ما نیستیم که این مشکلات را ایجاد کرده ایم.

لینگن

دیدار آگاه با ساندرز و کنستابل

سند شماره (48)

تاریخ: 1 اوت 1979 10 مرداد 1358خیلی محرمانه

از: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سیبه: سفارت آمریکا تهران

موضوع: دیدار آگاه با ساندرز و کنستابل

1 (تمامی متن خیلی محرمانه)

2 روز 31 ژوئیه آگاه، کاردار ایران با ساندرز، معاون وزیر امور خارجه و معاون او، کنستابل ملاقات

کرد. دیدار آگاه نخستین ملاقات و مذاکره بود که موضوع اصلی آن تمایل دوجانبه به داشتن روابط قویتر و

عادیتر بود. ساندرز علاقه ما را به داشتن ایرانی نیرومند و مستقل و برخوردار از پشتیبانی خلق که بتواند

در مقابل فشارهای شوروی ایستادگی کند و به موقع سرگرم مناسبات سازنده متقابل با ایالات متحده

باشد تأکید کرد. ایالات متحده علاقه ای به وارد کردن خود در مداخله در امور داخلی ایران ندارد بلکه

می خواهد مقامات ایرانی بدانند که ما حاضریم در زمینه های منابع و مصالح مشترک با یکدیگر همکاری

کنیم.

3 آگاه متقابلاً احساسات را تأکید کرد و احساسات دوستانه و تحسین مردم ایران را نسبت به ایالات

متحده علیرغم تاریخ پیوندهای ایالات متحده با رژیم شاه تشریح کرد.

4 قسمت اعظم گفتگو در اطراف توصیف «منفی» حوادث بعد از انقلاب ایران از سوی مطبوعات

آمریکا بود. هنگامی که کنستابل پرسید که برای تقویت مناسبات چه کاری از دست ایالات متحده

برمی آید، اولین اشاره آگاه این بود که در درجه اول کاری باید با مطبوعات آمریکایی انجام گیرد. او به

سرعت افزود که به خوبی می داند که برای مقامات حکومت ایالات متحده چنین کاری ممکن نیست.

دومین نکته ای که آگاه در میان گذاشت این بود که درباره این امکان که شاه ممکن است به آمریکا بیاید

اظهار نگرانی کرد. بعضی از اشخاص در ایران این احساس را دارند که لااقل «تشویق از در عقبی» از سوی

عناصری در دستگاه دولتی ایالات متحده برای آمدن شاه به آمریکا وجود دارد.

ساندرز اظهار نظر کرد که مرحله ای از زمان در آینده هنگامی که از حرارت تب آلود انقلاب کاسته

شود، ما تصور می کنیم که ایرانیان کمتر به آنچه که انقلاب علیه آنها بود توجه خواهند کرد و بیشتر به آنچه

که انقلاب قرار بود تحقق بخشد، توجه خواهند نمود. آگاه این استدلال را درباره کنار گذاشتن گذشته

چندان مورد توجه قرار نداد.

5 سومین نکته مورد بحث آگاه درباره اینکه ایالات متحده چه کار باید انجام دهد تا مناسبات بهبود

یابد، عبارت بود از کمک به حل دعاوی در دادگاهها که پولهای دولت موقت ایران را در این کشور مسدود

کرده است. آگاه به ویژه از اقدامات حقوقی انجام گرفته از سوی شرکت الکترونیک دنیا که ظاهرا در ماه

نوامبر به مرحله محاکمه خواهد رسید،نگران بود. ما تأکید کردیم که برای کمک می کوشیم ولی هنگامی که

مسائل به دادگاهها ارجاع می شود دامنه امکانات کمک ما محدود است.

6 هنگامی که آگاه پرسید ایران چه کاری باید بکند تا مناسبات بهتر شود، ما درباره لزوم امنیت بهتر

جهت محوطه سفارت پافشاری کردیم. پرشت که او نیز حضور داشت توضیح داد که ما نباید اجازه

دهیم هزاران ایرانی در صفوف روادید بایستند در حالی که از یک نیروی محافظ با انضباط برخوردار

نیستیم.

7 آگاه عکس العمل مساعد خود را درباره اظهارات اخیر ساندرز خطاب به EJRC مورد توجه قرار

دارد. او گفت که به دقت «بین سطور را خوانده است» و فکر می کند که موضع ایالات متحده نسبت به

مقامات ایران از روزهایی که مقامات ایالات متحده از پیوندهای خود با شاه دم می زدند و تمجید

می کردند، به میزان قابل ملاحظه ای بهبود یافته است. آگاه گفت او یک نسخه از متن را همراه با اظهار نظر

خود را برای یزدی خواهد فرستاد. او همچنین گفت که کارمندان سفارت برای بحث در اطراف این متن به

طور غیر رسمی اجتماع خواهند کرد. ساندرز پیشنهاد کرد با نمایندگان سفارت در صورت تمایل آنها

تبادل نظر کنند.

ونس

برنامه های احتمالی آمریکا

سند شماره (49)

تاریخ: 2 اوت 1979 11 مرداد 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهران

به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی

گزارشگر: ویکتور. ال. تامست

موضوع: برنامه های احتمالی آمریکا

1 (طبقه بندی نشده) آنچه در ذیل می آید ترجمه غیر رسمی یک یادداشت وزارت امور خارجه ایران،

مورخ 22 ژوئیه به شماره 4/4660 می باشد.

«وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، سلام و تأییدات خود را به سفارت ایالات متحده آمریکا

تقدیم داشته و افتخار دارد که به مذاکرات جناب آقای ابراهیم یزدی و جناب آقای «بروس لینگن» کاردار

سفارت در تاریخ 16 ژوئیه 1979 رجوع کرده و توجه سفارت را به نکات زیر جلب می نماید.

الف: در تاریخ 21 ژوئن 1979، ژنرال راجرز، رئیس ستاد ارتش آمریکا که اخیرا به عنوان فرمانده

قوای «ناتو» تعیین شد، گفت که وزارت دفاع آمریکا برنامه ای دارد که یک نیروی ضربتی 000/110

نفری جهت قادر ساختن آمریکا برای مبادرت ورزیدن به انجام عملیات توسط نیروی هوایی آمریکا، در

هر نقطه ای خارج از حوزه فعالیت ناتو، تشکیل دهد و خلیج فارس و حوزه های نفتی این منطقه به طرز

مؤکدی به عنوان یکی از اهداف عملیات آمریکا در زمانهای اضطراری ذکر شده اند.

ب: اخیرا گفته شده است که ملاقاتهایی در کاخ سفید توسط کمیته مطالعات سیاسی آمریکا به وسیله

چند تن از اعضای کابینه در روزهای 21 و 22 ژوئن برگزار شده که در آن تصمیم گرفته شده بود که

واحدهای نیروی دریایی آمریکا در خلیج فارس باید تقویت شده و حضور نظامی و نیروی دریایی ارتش

آمریکا در اقیانوس هند نیز باید گسترش یابد.

ج: تعدادی از مقامات عالیرتبه آمریکا، که در میان آنها وزیر دفاع «براون»، «سناتور جرج» و «گاری

هارت» دیده می شدند، به طور خیلی واضح و آزادانه، امکان مداخله نظامی آمریکا در حوزه خلیج فارس

را یادآور شدند.

دولت موقت جمهوری اسلامی ایران نمی تواند نسبت به این تحولات که خطر و تهدیدی برای حاکمیت

و تمامیت ارضی ایران به شمار می آیند بی تفاوت باشد و مایل است که مراتب نگرانی خود را در رابطه با این

گونه طرحها ابراز دارد. بدون شک چنین طرحهایی اثرات نامطلوبی در روابط بین دو کشور خواهند

داشت.»

2 (خیلی محرمانه) کاردار در ملاقاتش با وزیر امور خارجه، یزدی، در تاریخ 25 ژوئیه و بار دیگر در

ملاقاتی با رئیس اداره چهارم سیاسی، بایندر، در همان تاریخ گفته است که وی به بیانات شفاهی یزدی، در

تاریخ 16 ژوئیه پاسخ گفته است و وی چیزی دیگری ندارد که بگوید. از آن تاریخ وی یک نسخه از

مصاحبه وزیر دفاع براون را که راجع به این موضوع صحبت کرده بود برای یزدی فرستاده است.لینگن

تعیین سفیر کبیر

سند شماره (50)

تاریخ: 2 اوت 1979 11 مرداد 58سری

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت خارجه واشنگتن

از کاردار برای نیوسام

موضوع: تعیین سفیر کبیر

1 از شما به خاطر پیام محبت آمیزتان و نیز از پیام وزیر تشکر می کنم.

2 پیام شما نظرات مرا در مورد مسئله تعیین یک سفیر جدید با توجه به زمان و جو موجود پرسیده

بود. جواب کوتاه من این است که من معتقدم منافع ما در ایران با امکان تعیین هرچه سریعتر یک سفیر

جدید که ترجیحا حتی از برنامه زمانی که شما پیشنهاد می کنید زودتر باشد، برآورده می شود. جواب دیگر

من این نگرانی قابل درک شما را به حساب می آورد که جوی که ما در آن دست به چنین اقدامی می زنیم،

بایستی حامی جهات سیاسی باشد که در جستجوی آن هستیم. این جو برای ما به میزان معتنابهی راجع به

چیزی صحبت می کند که دولت موقت ایران آماده انجام آن در کاری است که بایستی جریان دوجانبه

تجدید بنای یک رابطه باشد.

3 با گفتن این موضوع بایستی توجه داشت که دولت موقت ایران در جستجوی علائمی از جانب ما

می باشد. ما تنها قدرت بزرگ یا همسایه مهم ایران هستیم که در اینجا سفیری نداریم. از سؤالاتی که ما

واقعا از هر گوشه ای با آن روبرو هستیم آشکار است که زمان و شخص سفیر جدید آمریکا، در گرایشات

رهبران دولت موقت ایران نسبت به ما مهم است. هر آنچه که ما در مورد مسئولیتهای دولت موقت ایران در

باب کاتلر و وضعیت فعلی روابطمان ممکن است بیندیشیم، بیشتر این ایرانیان غیبت مداوم یک سفیر را به

عنوان مدرکی که ما هنوز بایستی خودمان را با واقعیتهای جدید ایران تطبیق دهیم، می بینند. بنابراین عمل

واقعی انتصاب یک سفیر به عنوان رأی اعتمادی از جانب ما دیده می شود.

4 علاقه خاصی در میان دو بخش دیگر درباره مقاصد ما وجود دارد. اولی شامل تعدادی از دول دیگر

خصوصا متفقین ما در اروپای غربی می باشد که از اقدام ما استنباطات فراوانی در مورد این موضوع

خواهند نمود و انتظار و امید دارند که ما خیلی زود عمل نماییم. دومین گروه را بازرگانان آمریکایی با

منافع و مشکلاتی در ایران تشکیل می دهند. این گروه به طور ویژه ای نسبت به مقاصد ما در باب یک سفیر

حساسیت دارند. عملاً تمام تماسهای ما در این بخش، این حقیقت که ما هنوز اقدام نکرده ایم را به عنوان

یک عامل که در طرف منفی تعادل نکات مثبت و منفی آنان می باشد گوشزد می نماید و درباره عملیات آتی

در ایران بر تصمیمات تأثیر می گذارد.

5 به لحاظ این دلایل من همچنان به اهمیت این موضوع اعتقاد دارم که اقدام به انتصاب یک سفیر

نبایستی به درازا بینجامد. هر چند فکر می کنم برنامه زمان بندی پیشنهاد شده در پیام شما خیلی طولانی

است، لیکن به لحاظ جو موجود احتمالاً واقع بینانه می باشد. ادامه این تلگرام به آن جنبه توجه می کند.

6 چند ماه آینده در اینجا با یک جریان انتخاباتی خواهد گذشت که برای مستقر نمودن یک دولت

مطابق با قانون اساسی برای اواخر پاییز طرح ریزی شده. چنین به نظر می آید که جریان انتخابات آشفته و

نتایج چیزی کمتر از حد انتظار باشد، ولی هم آیت اللّه و هم دولت موقت ایران به مقدار زیادی متعهد به

انجام جریان انتخاباتی هستند و در صورت عدم وقوع شکستی غیر منتظر، یک دولت جدی و آن طور که

امید می رود قویتر در دنبال آن بر سر کار خواهد آمد.

7 من در حال حاضر هیچ دلیلی ندارم که فکر کنم گرایش دولت جدید به طور مؤثری با گرایش دولت

موقت ایران تفاوت خواهد داشت. خود من در اینجا در تمام سطوح به گرمی پذیرفته شده ام. سر و

صداهای سیاسی اخیر دولت درباره ما عموما مثبت بوده اند. ما احساس می کنیم که هم یزدی و هم

بازرگان به طور فزاینده ای نیاز به حرکت در جهت یک تفاهم بهتر با ما را تشخیص می دهند. این موضوع

حتی به میزان زیادتری در مورد رهبریت نظامی وجود دارد.

8 فرضیاتی که در بالا تشریح شد با توجه به گرایشات تشکیلات عادی دولت می باشند.قم نیز مطرح

است. همان طور که می دانید نظریات سیاسی ابراز شده آیت اللّه و یارانش در هفته های اخیر معتدل تر بوده

است. ولی بایستی تأکید کنم که گرایش و برخوردهای او متکی به چیزی است که به گمان ما ناخوشایندی

و تنفر بنیانی از ایالات متحده می باشد. خیلی از آنهایی که در اطراف او هستند به نظر می آید که حتی نسبت

به مقاصد ما مظنون تر باشند. اطرافیان او به احساساتی بودن و سطحی بودن در برخورد با امور سیاسی

گرایش دارند. چونکه این محفل دسترسی سریع به گفته های روزانه آیت اللّه و اثر فوری بر روی آن دارد،