کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

کاردار درخواست نمود که یزدی با دفتر دادستان کل تماس حاصل نماید و متذکر شود که گزارش خود

دفتر دادستان کل توصیه کرده است که شری آزاد شود. یزدی در این مورد بی تفاوت بود. (چون. شری به

هنگام این گفتگو در حال آزاد شدن بوده ما تردید داریم که وزارت خارجه هیچ گونه نقشی در آزادی او

داشته است).

8 کاردار همچنین متذکر شد که دولت موقت ایران همچنان از دستیابی ایالات متحده به مقر سابق

نظامی ما و وسائل ما در ایران، از جمله اموال زیاد و سوابق پرسنلی جلوگیری به عمل می آورد.

9 کاردار سپس جلوگیری از کار مطبوعات و اخراج گزارشگران خارجی را متذکر شد. او اظهار

داشت که ما از اقدامات دولت موقت ایران بر علیه مطبوعات آمریکایی بسیار متأسفیم. او از خیلی افراد در

واشنگتن، از جمله کنگره در مورد این موضوع مطالبی شنیده بود. در مجموع شناختی از منافع ایالات

متحده در ایران و تمایلی به همکاری با دولت موقت ایران وجود داشت. دولت ایالات متحده مایل است تا

رابطه به پیش برود ولی چنانچه قرار است این رابطه پیشرفتی داشته باشد بایستی تلاشی دوجانبه وجود

داشته باشد. کاردار سپس از یزدی سؤال کرد که آیا وی مایل به ارائه نظر خود در مورد هر یک از این نکات

می باشد.

10 یزدی اظهار داشت که مطبوعات مطمئنا هیچ گونه نظر مساعدی در مورد ایران که کاردار ممکن

است ابراز داشته باشد در زمانی که وی در ایالات متحده بوده است، عنوان نکرده اند. یزدی سپس بحثی را

شروع کرد که چگونه مطبوعات خارجی اخبار ایران را تحریف نموده و با انقلاب ایران خیلی غیر منصفانه

برخورد می نمایند. یزدی گفت که دولت موقت ایران از نزدیک مراقب بوده است و مطبوعات ایالات متحده

هرگز اخبار خوب راجع به ایران منتشر نمی نمایند. کاردار پاسخ داد که ایران چنانچه به اخراج خبرنگاران

خارجی ادامه بدهد بعید به نظر می رسد گزارش خوبی دریافت کند. او دوباره متذکر شد که ایران نمی تواند

تمام مسئولیتها را به خاطر مطبوعات بدش دور بریزد. ایران به خاطر خیلی از چیزهایی که گزارش شده

مثل تعداد زیاد اعدامهای بدون محاکمه مسئولیت دارد. حتی بعضی از حامیان انقلاب ایران در ایالات

متحده سؤال می کردند که آیا این اعمال انجام شده به وسیله دولت موقت ایران با روح انقلاب ایران سازگار

هستند. کاردار به مشکلات امنیتی محوطه سفارت، به برخورد بد با بازرگانان و به اقداماتی که به نظر آمد

برای اخراج تمام روزنامه نگاران آمریکایی از ایران طرح ریزی شده اند اشاره کرد. این موضوع به سادگی

جامعه را وادار کرد که فکر کند ایران چیزی دارد که می خواهد پنهان کند. یزدی این موضوع را بشدت

تکذیب کرد و اظهار داشت که وی کاملاً آماده خواهد بود تا تمام تا تمام سؤالات مطبوعات را در زمانی که

به واشنگتن می رسد پاسخ دهد.

11 کاردار متذکر شد که وی فکر می کند بعضی از مطبوعات ایالات متحده کار گزارشی خوبی انجام

داده اند. مثلاً کار تایم در مورد خمینی عالی بوده است. (یزدی تصدیق کرد). کاردار اظهار داشت که

گفته هایی که به طور مستمر از رادیو و تلویزیون ملی ایران پخش می شوند و ایالات متحده را غیراز مسائل

دیگر متهم به همکاری با ساواک، سیا و صهیونیستها در طرحهایی برای از بین بردن انقلاب می نمایند هم

ناصحیح بوده اند و هم به روابط ما کمک نمی نمایند. او به یزدی خاطرنشان کرد که دولت موقت ایران

می تواند این نوع تبلیغات ضد آمریکایی را در رادیو و تلویزیون ملی ایران کنترل نماید. یزدی هیچ پاسخی

نداد.

12 در عوض یزدی سؤال کرد که آیا دولت ایالات متحده به هیچ صورتی در نشر زیراکسهایی از یک

ورقه که «طرح برنارد لوئیس» نامیده می شود و نشان دهنده طرحی است که کشور را به مناطق کوچک بر

اساس گروههای قومی تقسیم می نماید شرکت داشته است. به نظر می رسد که یزدی این ورقه را تقریبا

جدی گرفته است. کاردار به او گفت که این ارزش وقت وزرا را ندارد چون که مزخرف و پوچ است و به سود

هیچ کدام از کشورهای ایران و ایالات متحده نیست، ولی قول داد که این موضوع را با واشنگتن در میان

بگذارد.

13 ملاقات با تقاضای مجدد کاردار برای هر گونه کمکی که وی در مورد شری و شیبانی و منطقه

گلف می تواند انجام دهد خاتمه پذیرفت. او همچنین از یزدی در مورد موضوع بهائی(ها) جویا شد.

(گزارش جداگانه).

14 اقدام مورد درخواست: از هر گونه اطلاعاتی که وزارتخانه ممکن است در مورد «برنارد لوئیس»

ارائه کند تشکر می کنیم.

مقاصد شوروی در افغانستان

سند شماره (65)

تاریخ: 24 سپتامبر 1979 2 مهر 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی. فوری

موضوع: مقاصد شوروی در افغانستان

1 (تمام متن خیلی محرمانه)

2 وزیر امور خارجه، یزدی، تهران را به قصد شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل ترک کرد. پیشنهاد

می شود که وزارت امور خارجه مسئله دخالت احتمالی شوروی در افغانستان را با وی در نیویورک در

میان بگذارد.

3 سفارت قصد دارد که این مسئله را با رئیس اداره پنجم وزارت امور خارجه ایران در تاریخ 24

سپتامبر در میان بگذارد. ولی ما معتقدیم که فقط یزدی قدرت دارد که تصمیم مؤثری بگیرد.

4 به دفتر وابسته دفاعی و مستشاری نظامی نیز هشدار داده شده است که به محض امکان تماس با

مقامات سطح بالای ایران که احتمالاً ظرف چند روز آینده خواهد بود، مراتب را سریعا گزارش دهند.

لینگن

ملاقات وزیر با یزدی: حضور آمریکا در خلیج فارس

سند شماره (66)

تاریخ: 24 سپتامبر 79 2 مهر 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی فوری

موضوع: ملاقات وزیر با یزدی: خلیج، حضور آمریکا در خلیج فارس

1 (تمام متن خیلی محرمانه)

2 پیشنهاد می کنم که وزیر امور خارجه، ونس، در گفتگویی که قرار است در سوم اکتبر با یزدی داشته

باشد درباره مسئله دسترسی ما به تعاونی سفارت، خلیج، و دیگر املاک نظامی از قبیل پارک موتوری

سلطنت آباد و تسهیلات پایگاه مخابراتی ارتش نیز صحبت به میان آورد.

3 پس از درگذشت آیت اللّه طالقانی، کمیته طالقانی، که قبلاً کنترل تعاونی سفارت را به دست گرفته

بود قرار است این تعاونی و دیگر املاک نظامی (آمریکایی و ایرانی) را به دفتر نخست وزیری یا ارتش

بسپارد. هنوز نمی دانیم که کنترل خلیج در دست چه کسی است ولی امیدواریم که تعاونی سفارت و خلیج

در اختیار دفتر نخست وزیری قرار گیرد. اگر این طور بشود یزدی خواهد توانست در کنترل تعاونی و خلیج

نظارت نماید. با وجود اینکه یزدی در گذشته به ما در این باره پاسخی نداده است، ولی بد نیست یک بار

دیگر آن را امتحان کنیم.

4 بنا به گزارشهای یزدی در 23 اوت به هنگام عزیمت، به مطبوعات گفته بود که «علاوه بر گفتگو

پیرامون روابط بین دو کشور با ونس، سعی خواهیم کرد درباره نقشه آمریکا مبنی بر وارد کردن نیروهای

نظامی به خلیج فارس به منظور حفظ ثبات منطقه نیز بحث و تبادل نظر بنماییم. وی گفته است که هیچ یک

از حرکتهای اینچنینی آمریکا در منطقه نخواهد توانست در بحران منطقه کاهشی ایجاد نماید.»

5 اظهار نظر: مطبوعات تهران با شور و هیجان زیاد درباره بیانات مقامات دولت آمریکا مبنی بر

تشکیل نیروهای واکنش سریع مطلب منتشر می کنند. در اینجا چنین نتیجه گیری می شود که دولت آمریکا

درصدد آن است که نیروی دریایی رزمی خود را در خلیج افزایش دهد و یا تا به حال افزایش داده است و

دیگر اینکه ما در نظر داریم به افغانستان نیرو بفرستیم، و دیگر اینکه آمریکا در نظر دارد علیه حوزه های

نفتی خاورمیانه اقداماتی انجام دهد. آخرین متن این نتیجه گیریها مقاله ای است که در 24 اوت در کیهان به

چاپ رسیده و به نقل از مدرسی نماینده خمینی در امارات متحده عربی نوشته است که بین پنج تا شش

هزار نظامی آمریکا در پایگاه جفیر بحرین مستقر گردیده است. بد نیست که وزیر با یزدی در مورد مقاصد

نیروهای ما در اقیانوس هند و خلیج فارس صحبت کند تا او به طور کامل مقاصد ما در منطقه را درک

نماید. کاردار از فرصت استفاده کرده در ملاقات وزیر ارشاد ملی، میناچی، گفت که گزارش مطبوعات

درباره حضور نظامیان آمریکا در بحرین کاملاً بی پایه و اساس بوده، کمکی به بهبود روابط بین ایران و

آمریکا نمی کند.لینگن

ارتباط دیپلماسی عمومی بین ایالات متحده و ایران

سند شماره (67)

تاریخ: 26 سپتامبر 1979 4 مهر 58خیلی محرمانه

از:آژانس بین المللی ارتباطات آر. تی. کورانبرای: وزارت خارجه آقای هارولد اچ. ساندرز

موضوع: ارتباط دیپلماسی عمومی بین ایالات متحده و ایران (اکتبر 1979 فوریه 1980)

براساس گفتگوهای انجام شده در محل دفتر شما در 7 سپتامبر، آژانس بین المللی ارتباطات توافق

دارد که برخی تحقیقات محتاطانه در زمینه فرصتهای اضافی برای ارتباط بین ایالات متحده و ایران در

محدوده دیپلماسی عمومی در 4 یا 5 ماه آینده در برنامه قرار گیرد.

ما تلاش خواهیم کرد تا به عنوان یک اقدام راهگشا حلقه های ارتباطی نهادی یعنی مفهومی از ارتباط

که در 7 سپتامبر مورد تأیید قرار گرفت را تقویت نماییم. این حلقه های ارتباطی بر روی جریان روابط دو

طرفه تأکید خواهد کرد. در این فرصت بایستی تشخیص داده شود که توسعه آنها بستگی به ایجاد یک جو

اعتماد و احترام دارد.در مراحل اولیه روابط شخصی توسعه یافته دوستانه و با تفاهم شخص با شخص مهم

می باشند. از طریق این ارتباطات شخصی حلقه های ارتباطی نهادی دقیقا معین می تواند به وجود آید که به

نوبه خودش می تواند روابط دوجانبه بیشتری به بار آورد. زمینه های احتمالی برای آغاز یا تجدید بنای

تماس شامل ایران شناسی، روابط انسانی، علوم طبیعی تدریس انگلیسی و تربیت بدنی می باشند.

برنامه های دیدار ایرانیان از ایالات متحده هنوز ادامه دارد، ولیکن به سبکی سطح پائین و نسبتا کم

است و فعلاً محدود به کار کمیسیون فولبرایت می باشد. ایالات متحده بایستی حمایت مالی خودش را از

این عملیات به عنوان یک رابطه نهادی (دانشگاهی) اصلی و خوب بنیان نهاده شده بین مدرسین خصوصی

و عمومی و نهادها در هر دو کشور حفظ نماید. بصورتی مشابه فعالیتهای برنامه ریزی شده، دید روشن

انستیتوی آمریکایی مطالعات ایران بایستی پرورش داده شود. ما در محدوده این روش کلی و در پاسخ به

توصیه های کاردار و مأمور امور عمومی (PUBLIC AFFAIRS)و در صورتی که مقامات ایرانی روشن

سازند که علاقه ما به روابط افزایش یافته دوجانبه است، مبانی زیر را برای برخی ابتکارات مهار زده شده

که ممکن است مورد توجه قرار گیرند خواهیم آزمود:

1 دیدار متخصصین و شخصیت های اجتماعی دقیقا انتخاب شده از ایران را پیشنهاد کنید. هر وقتیکه

امکان پذیر بود دیدارها به صورت خصوصی ترتیب داده خواهد شد. اشخاص بایستی نسبت به ایران

امروز اعتبار و بستگی داشته باشند.

2 دعوت از متخصصین اسلامی ایرانی و احتمالاً شخصیتهای مذهبی ایران به جشنهای سالگرد

هجرت در ایالات متحده را بالا ببرید. برنامه های دیدار بایستی شامل نمایندگان مشابهی از دیگر جوامع

اسلامی نیز باشد تا بر ماهیت چند ملیتی بودن مراسم تأکید داشته باشد. هدایت و سرپرستی برنامه ها که

یک نقش اساسی بازی می کند بایستی به طور خصوصی با کمیته سالگرد هجرت ترتیب داده شود.

3 با مؤسسات خصوصی از قبیل بنیاد جانسون یا سمینارهای دانشگاهی از جمله مرکز شرق غرب

وارد مذاکره شوید تا گروههای از متخصصین ایرانی را به ایالات متحده بیاورند که موضوعات غیر جدلی

را مورد بحث قرار دهند. جلسات ترجیحا بایستی چند ملیتی باشند. زمینه های احتمالی ادبیات،

نویسندگی خلاق یا بصورت اصولی تر توسعه کتابخانه و علوم کتابخانه ای می باشد.

4 با چند مشاور و راهنمای دانشجویان خارجی که دقیقا انتخاب شده اند و از دانشگاههایی هستند

که در اداره دانشجویان اسلامی و ایرانی خبره و ماهر می باشند همکاری کنید تا:

الف: در این دوره تغییرات در ایران نیازهای پدید آمده و گرایشات دانشجویان ایرانی را ارزیابی

نمایید.

ب: در پی برنامه هایی برای یک کنفرانس دانشجویی احتمالی یا دیگر انواع بحث و گفتگو در ایالات

متحده و در زمانی مساعد در آینده باشید.

5 در جستجوی مؤسسات آموزشی آمریکایی باشید که در ارتباطات یا حمایت از دیگر عملیات

مبادله آموزشی در کشورهای جهان سوم از قبیل فعالیتهای دانشگاه نبراسکا (اوهاما) در پاکستان شرکت

می جویند و نیز در پی امکانات دعوت از دانشجویان یا دانشگاهیان ایرانی برای شرکت جستن در چنان

سمینارهایی یا پروژه هایی باشید که اندیشه روشنفکری و تماس مداوم را پرورش می دهند.

6 افزایش تدریس انگلیسی فعلی آژانس بین المللی ارتباطات، انجمن ایران و آمریکا و مؤسسات

فرهنگی را به این شرط که ادعاهای اداری برای خسارتهای قبلی و مصادرات توسط مقامات ایرانی قبول

شود مورد بررسی قرار دهید.

7 نسبت به موقعیتها برای دعوت از ایرانیان به شرکت جستن در برنامه های مبادله بین مناطق

خصوصا برنامه های رسانه های گروهی هوشیار باشید.

تذکر: رادیو صدای آمریکا درنظر دارد زمان پخش برنامه های فارسی خود برای ایران را در اول سال

جدید یکساعت افزایش دهد. این رادیو یک برنامه نیم ساعته در صبحها اضافه خواهد نمود که خبر و

مطالب خبری پخش خواهد کرد و نیم ساعت به اول برنامه نیمساعته عصرهایش اضافه خواهد نمود.

برنامه افزایش یافته عصر موقعیتی بهتر برای پوشش عمیقتر و موضوعات فرهنگی میسر خواهد نمود.

مسائل مورد نظر شامل: وقایع ایران خارج از گردونه سیاسی،یک سری مطالب در مورد مطالعات و

مراکز اسلامی ایرانی در ایالات متحده، و مصاحبه ها با محققین آمریکایی و ایران شناسان و چهره های

اجتماعی مناسب که نماینده طیف وسیعی از نظرات سیاسی و سیاست خارجی هستند، می باشد.

یادداشت مکالمه بین ونس و سونودا

سند شماره (68)

تاریخ: 27 سپتامبر 1979 5 مهر 1358سری

از: هیئت نمایندگی آمریکا در سازمان ملل متحدبه: وزارت امور خارجه واشنگتن دی. سی

موضوع: یادداشت مکالمه بین ونس و سونودا (وزیر امور خارجه ژاپن در مجمع عمومی ملل متحد

1 (تمامی متن سری است)

2 شرح زیر قسمتی از مذاکرات دوجانبه سونودا و ونس، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در

تاریخ 26 سپتامبر درباره ایران است. سونودا آن گاه مکالمه ای را نقل کرد که وی دو روز قبل با وزیر امور

خارجه ایران داشته است. سونودا گفت که روابط بین ژاپن و ایران بسیار خوب است و او به وزیر امور

خارجه ایران گفت که ژاپن حاضر است در کوششهای ملت سازی ایران شرکت کند. در عین حال او به وزیر

امور خارجه ایران گفت که ایران نیاز به همکاری با آمریکا و سایرین را دارد و پیشنهاد کرد که آنها با ایالات

متحده مذاکره کنند. وزیر امور خارجه ایران پاسخ داد که ایران قصد ندارد همکاری با غرب را کنار بگذارد

و اینکه در موقع مناسب با ما مذاکره خواهد کرد.

وزیر امور خارجه آمریکا قدردانی خود را به سونودا بخاطر اظهاراتش به وزیر امور خارجه ایران بیان

داشت و خاطرنشان ساخت که هفته آینده وی با وزیر امور خارجه ایران در نیویورک ملاقات خواهد کرد.

نیویورک

سونودا گفت او از ملاقات با وزیر امور خارجه ایران تحت تأثیر قرار گرفته و احساس کرده است که او

یک مرد جدی است. پایان متن.

ونس

مذاکرات دوجانبه با وزیر امور خارجه ایران

سند شماره (69)

تاریخ: 1 اکتبر 1979 9 مهر 58خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت خارجه واشنگتن

موضوع: مذاکرات دوجانبه با وزیر امور خارجه ایران

1 تمام متن خیلی محرمانه

2 شما در زمانی با یزدی ملاقات می کنید که ممکن است نقطه عطف مهمی را در امور داخلی ایران

ایجاد کند. در عین حالی که برای هر ناظری مهم است تا از قضاوتهای عجولانه در مورد این وضعیت

اجتناب ورزد ولی دوری جستن از این نتیجه گیری سخت است که روحانیون در حالتی هستند تا بالقوه

هرگونه و یا تمام مخالفین طرحهایشان برای ایجاد یک کشوری که اساسا وسیله روحانیون اداره شود را از

سر راه بردارند و اسلام به عنوان ایدئولوژی و احتمالاً حزب جمهوری اسلامی فراهم آورنده دستگاه

حزبی کنترل کننده باشند.

الف: شورش کردها به طریقی سرکوب شده است تا درس عبرتی باشد برای دیگر اقلیتها.

ب: جبهه دمکراتیک ملی و رهبریت آن مارک ضد انقلابی خورده اند و به دیگر عناصر مخالف بصورت

مشابهی اخطار شده است.

ج: یک شورای کنترل شده وسیله روحانیت در حال انجام یک بررسی کامل بر روی قانون اساسی

است که به نظر می رسد به کنترل اسلامی شیعی بر دستگاه دولت رسمیت دهد.

د: علیرغم صحبت از عفو، اعدامها ادامه دارد؛ حتی در مورد جنایتکاران عادی. به نظر می رسد که قم

مصمم است تا از هر گونه نمایش بخشش یا دلسوزی قضایی خودداری کند.

ه: رئیس سپاه پاسداران که به وسیله انقلاب به وجود آمده به تازگی پست وزارت دفاع را به دست

گرفته است.

و: خلع نزیه از مدیریت عامل شرکت نفت یک نشانه عمومی قوی و مهم برای غیر روحانیون از تصمیم

قم به اجتناب از هر گونه کاهش کنترل آن بر چیزهایی است که اهمیت دارند، از جمله بخش نفت.

ز: نوعی از واهمه و نگرانی در مورد یک توطئه منتسب به مطبوعات غربی بر علیه انقلاب ایران وجود

دارد. (اکنون هیچ روزنامه نگار آمریکایی در اینجا اقامت ندارد).

ح: ایالات متحده همچنان به خاطر همکاری وسیعش با صهیونیسم بین المللی در از بین بردن

امیدهای فلسطینیها،به وسیله خمینی مورد تقبیح قرار می گیرد، در حقیقت به نظر می آید خمینی خودش و

انقلاب را به این صورت می بیند که در حال تبدیل شدن به یک نیروی واقعی متحد کننده در تمام منطقه

برای مبارزه در جهت حقوق فلسطینیها می باشند.

3 مطالب بیشتری وجود دارد لیکن کافی است که بر این نکته تأکید کنیم که در حال حاضر روحانیون

در اوج تفوق و برتری قرار دارند. به نظر می آید چیزی وجود نداشته باشد که از محکم کردن کنترل سیاسی

آنان در ساخت رو به رشد قانون اساسی جلوگیری کند نه ارتش، نه بختیار از پاریس، نه فقدان بازدهی

مورد نظر از انقلاب، و نه بازرگان و دیگر میانه روها در دولت موقت ایران. (در مطبوعات امروز از بازرگان

در یک مصاحبه با اوریانا فالاچی نقل قول شد که گفته بود «... از نقطه نظر رسمی دولت کشور را اداره

می کند ولی از لحاظ ایدئولوژیکی و انقلابی خمینی و شوراهایش کشور را کنترل می کنند حقیقتا راست

است».

4 چیزی که می تواند این گرایش را متوقف سازد (ولی با گذشت زمان) درک وسیعتری، (از آنچه

اکنون وجود دارد) از مشکلات اداره جامعه ای چند حزبی و یک اقتصاد نسبتا مدرنیزه مثل اقتصاد ایران با

ادراکات مذهبی که به نظر می آید جای کمی برای شرکت عناصر غیر مذهبی این کشور باقی می گذارد،

باشد.

5 سؤال این است که آیا خمینی اصلاً از این کار استقبال می کند و به لحاظ آن نتایج رضایتبخش

نیستند. حتی اگر او چنین کند، یک سؤال واقعی وجود دارد که آیا او می تواند بر یک جریان مهم که اکنون

جاری است و ملازمینش در قم که از تمام جهات حتی از او سرسخت تر هستند غلبه کند.

6 پاسخ ساده این است که یک جریان تسلیم ناپذیر وجود دارد که نیروهای میانه رو را از دور خارج

می کند و سرانجام بازرگان را با روشی که در مورد نزیه در شرکت ملی نفت اعمال شد از مقامش خلع

می نماید.

7 من زیاد مطمئن نیستم. من از ماه قبل زمینه خیلی کمتری برای خوش بینی می یابم، ولی خمینی از

نظر سیاسی ناپخته نیست و وی به همان ترتیبی که در جستجوی چیزی است که برایش اهمیت دارد ممکن

است هنوز احتیاج به نوعی از همکاری با میانه روها را (که بازرگان به صورتی ضعیف ولی بازیگرانه

همچنان نمایانگر آن است) برای اطمینان یافتن از ثبات سیاسی مداوم در نماید و این برتری اسلام در

ساخت اجتماعی و سیاسی آینده ایران می باشد.

8 شما می توانید از یزدی سؤال کنید که وی گرایشات آتی را در این منطقه چگونه می بینید. او یک

معتقد با ایمان است. یک انقلابی که مثل هر کس دیگری در دولت موقت ایران به خمینی نزدیک است ولی

می تواند احتیاج به متعادل ساختن ایده آلهایش را با واقعیتها درک کند. او خیلی برای من صحبت کرده

است و من آماده هستم تا صحبتهایش را باور کنم. گفتگوی شما با او که اولین تماس سطح بالایی است که

ما با رهبریت انقلابی داشته ایم برای مقاصد ما در اینجا اهمیتی حیاتی دارد. در تأیید این موضوع برای او،

که ما واقعیتهای جدید ایران را قبول می نماییم و فی الواقع ما آرزو داریم ایران در توسعه نهادهای دولتیش

موفق باشد، یزدی همچنین بایستی بداند که ما از سختگیری و عدم وجود جنبه انسانی در انقلاب که به نظر

می آید توجه کمی به حقوق یا منافع عناصر میانه روتر در ایران امروز می نماید، ناراحت هستیم. خمینی

اهمیت زیادی برای وجهه ایران در ایالات متحده قائل نیست ولی دیگرانی از قبیل یزدی هستند که این

اهمیت را قائل هستند.

ملاقات ساندرز معاون وزارت امور خارجه با یزدی وزیر امور خارجه

سند شماره (70)

تاریخ: 14 اکتبر 1979 12 مهر 58سری

از: هیئت نمایندگی آمریکا در نیویورکبه: وزیر امور خارجه، واشنگتن فوری

رونوشت به: سفارت آمریکا در تهران فوری

گزارشگر:ساندرز معاون وزیر امور خارجه آمریکا

موضوع: ملاقات ساندرز معاون وزارت امور خارجه با یزدی وزیر امور خارجه (ایران)

1 (تمامی متن سری است)

2 در ملاقاتی در عصر روز سوم اکتبر و به دنبال ملاقات وزیر با یزدی، ساندرز معاون وزارت خارجه

با او و همراهان او مدت دو ساعت درباره وضع روابط آمریکا و ایران بحث کرد. وقت زیادی در مرور

گناهان ما در گذشته و ناتوانی حقیقی ما در درک ماهیت انقلاب اسلامی سپری شد. ساندرز کوشید تا به

یزدی چشم انداز یک سلسله مناسبات جدید آمریکا و ایران براساس واقعیات کنونی و آینده ای که ما

می توانیم در آن همکاری داشته باشیم را نشان دهد، ولی موفق نشد.

3 یزدی مطلب را روشن کرد و گفت که او احساس می کند که جهان بینی آمریکا که منجر به پشتیبانی

آمریکا از شاه شده است، کار ما را برای پذیرفتن انقلاب اسلامی، به ویژه زیانهای مادی که از نظر از دست

بازار مهم اسلحه متوجه ایالات متحده شده است،دشوار می کند.

4 او اصرار کرد که با ایران باید براساس برابری و احترام رفتار کرد و هر گونه برداشتی درباره حقوق

بشر یا مسائل دیگری که این اندیشه را القا کند که ما (آمریکا م) به ایران دیکته می کنیم، باید مهار شود، که

او بار دیگر نسبت به اداره قراردادهای نظامی و بازرگانی حساسیت ویژه ای نشان داد و گفت که ممکن

است توطئه ای علیه ایران در کار باشد. او درباره این مسائل زیاد در جریان کار نبود و در نتیجه دلائلی که

می آورد بسیار ساده لوحانه بود. علیرغم تندی موضع یزدی، مذاکرات بسیار راحت و صریح و از نظر

جهت گیری به شکل مثبتی جریان پیدا می کرد و شاید اگر یزدی نشانه ای از تغییر روش نشان نمی داد ممکن

بود فرهنگ و آگاه از روش ایالات متحده قدردانی کرده و ما را صمیمی و با حسن نیت توصیف می کردند.

5 ساندرز سه مسئله مربوط به رابطه دوجانبه را در پایان بحث کلی پیش کشید:

(الف): لزوم حل و فصل مسئله تأسیسات نظامی و دارایی آمریکا در ایران. یزدی به سرعت موافقت

کرد که این موضوع باید بدون تأخیر انجام گیرد و هنگامی که ساندرز پیشنهاد کرد که یک کمیته مشترک

ایران و آمریکا تشکیل شود، یزدی گفت که او معتقد است که یک چنین کمیته ای اخیرا تشکیل شده است و

از جانب ایران وزارت امور خارجه و شورای انقلاب و دفتر دادستانی و چند واحد دیگر در آن عضویت

دارند. ساندرز پیشنهاد کرد که این کمیته می تواند برای حل مسائل، مورد به مورد بررسی کند. اگر یک

چنین کمیته ای هنوز برقرار نشده است سفارت باید مسئله را با وزارت امور خارجه دنبال کند تا موافقت

یزدی بمورد اجرا گذاشته شود.

(ب): مسئله شیبانی. ساندرز تقاضای آزادی شیبانی را کرد. و خاطرنشان ساخت که این امر در جو

کار اثر مثبت خواهد داشت. یزدی گفت که وی با دادستان کل در این مورد صحبت کرده است ولی دادستان

کل به نظریات او اعتنایی نکرده است. ما قدردانی خود را از آنچه که یزدی در مورد مسئله شیبانی انجام

داده بود ابراز داشته و اظهار امیدواری کردیم که او همچنان در مورد این مسئله کمک کند، تعهدی داده

نشد.

(ج): بهائیان. ساندرز نگرانیهای بهائیان آمریکایی را توصیف کرده و از یزدی پرسید که آیا مطلبی

دارید که ما به آمریکاییان بگوییم تا نگرانیهای آنها درباره بهائیان عادی در ایران برطرف شود. ما احساس

کردیم که اوضاع برای سایر اقلیتها بهبود یافته و توانستیم به آمریکاییان اطمینان دهیم که یهودیان و

دیگران مورد بدرفتاری قرار نمی گیرند. ما میل داریم همان کار را برای بهائیان انجام دهیم. یزدی

احساسات ایرانیان را درباره بهائیان دوره وار مرور کرد.. او گفت بعضی از بهائیان در خدمت شاه بوده اند و

به خاطر جنایات خود مجازات خواهند شد ولی بهائیان عادی تحت تعقیب قرار نخواهند گرفت بلکه طبق

قوانین ایران از آنها حمایت خواهد شد.

ونس

ملاقات وزیر با یزدی وزیر امور خارجه