کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

علیرغم کوششهای حکومت برای تحمیل یک نوع صحت اعمال دینی اسلامی بر حسب اعتقادات

فرقه وهابی بر روی مردم این سلطنت نشین نیروهای اساسی برای تغییرات اجتماعی در کارند و حکومت

نتوانسته است در مقابل این نیروها ایستادگی کند.

تحصیلات در خارجه:

هر چند اثرات بلافاصله اجتماعی تحصیلات در خارج قابل بحث است، معذالک کمتر شکی باقی

است که قرار گرفتن در معرض الگوهای تفکر و رفتار غربی برای یک مدت طولانی از سوی تعداد زیادی

از سعودیهای جوان، روشهای آنها را نسبت به جامعه خود تحت تأثیر قرار خواهد داد. برای دیدن مجال

پیشرفت و اصلاح در این سلطنت نشین حتما لازم نیست که انسان رادیکال باشد. هر چند حکومت

اقداماتی به عمل آورده است تا تحصیلات در خارجه را برای دانشجویان فارغ التحصیل و آموزش دیده

رشته به عمل خصوصی محدود کند و دانشجویان و آنهایی که هنوز فارغ التحصیل نشده اند را در

دانشگاههای داخل نگهدارند، اما هیچ گونه نشانه ای در کاهش کلی تعداد سعودیهایی که در خارج

تحصیل می کنند، وجود ندارد. هر چند تشویق دانشجویان به بردن خانواده های خود به خارجه ممکن

است به جوانان کمک کند که این دانشجویان در معرض وسوسه های بزرگتر خیابان چهل و دوم قرار

نگیرند، ولی این دانشجویان همچنان در معرض نفوذ طرق کمتر چشمگیر غربی قرار خواهند گرفت.

در حال حاضر حدود ده هزار دانشجوی عربستان سعودی تحت سرپرستی وزارت آموزش عالی در

ایالات متحده به سر می برند. علاوه بر این تعدادی بین سه هزار تا پنج هزار دانشجوی دیگر تحت

سرپرستی سازمانهایی نظیر شرکت هواپیمایی عربستان سعودی، وزارت دفاع و وزارت کشور وجود

دارند، هر چند این تعداد در ارتباط با جمعیت عربستان سعودی نیست، ولی این گروه پس از تکمیل

تحصیلات احتمالاً سمتهای حائز نفوذی در جامعه خواهند داشت. به همان ترتیبی که این گروه از لحاظ

تعداد و نفوذ رشد می کنند، ممکن است به صورت نیرویی برای تغییر در آیند و اگر تغییر اجتماعی و سیاسی

نباشد، حداقل در زمینه های بهره برداری و مدیریت خواهد بود.

نظام وظیفه:

هر چند در وارد کردن خدمت نظام وظیفه به عربستان سعودی هیچ چیز دقیقا غیر اسلامی وجود

ندارد، معذالک مقامات نظامی ناگزیر بودند که در مقابل اتهامات ابداع الهیاتی که بدعتی در اسلام راست

آئین به شمار می رود از خود دفاع کنند. (رجوع شود به تلگراف الف 77 جده به تاریخ 78) نظام وظیفه

هنگامی که از جوانان عربستان سعودی انتظار می رود که برای نخستین بار در ازاء سخاوت حکومت،

خدمتی برای آن انجام دهند. ممکن است به معنی یک تغییر اجتماعی به مقیاسی قابل ملاحظه باشد.

هرچند بیشتر سعودیها از نظام وظیفه به عنوان طریقه ای از تلقین حس انضباط و وظیفه شناسی و هدف

داشتن در میان جوانان استقبال می کنند، ولی این احساسات را ممکن است خود جوانان نداشته باشند. هر

چند جزئیات نقشه قانون نظام وظیفه منتشر نشده است، ولی اگر نظام وظیفه به عنوان اینکه یک گروه

اجتماعی را به زبان گروه دیگر مورد توجه قرار می دهد باشد، مشکلاتی ایجاد خواهد کرد.

فساد:

تجلیات اخیر نگرانی نسبت به اخلاقیات عمومی و احکام شدیدتر از جمله شلاق زدن برای تخلفات

اخلاقی با مشکلات اجتماعی فساد سرو کار نداشته است. هر چند خبرهای مربوط به سوءرفتار

شاهزاده ها و مقامات بلند پایه در مطبوعات محل به چاپ نمی رسد، در دسترس بودن فراوان اخبار از

منابع خارجی بر همه کوششهای مربوط به سانسور غلبه کرده است. شکافهایی در مطبوعات بیگانه

کنجکاوی را تحریک می کند و نسخه های دست نخورده ای از چنین روزنامه هایی به طور قاچاق از خارج

به کشور رسیده و با نهایت اشتیاق مورد مطالعه قرار می گیرد. در یک مطالعه قبلی (جده الف 4)

خاطرنشان ساختیم به طور کلی چنین تصور نمی شود که خاندان سلطنتی سعودی منابع کشور را به منظور

منافع شخصی و به زیان شهروندان عادی می چاپند.، معذالک فساد هنوز هم مسئله ای است که دارای

عواقب جدی سیاسی و اجتماعی است. هر چند حکومت تدابیر ضد فسادی اعلام داشته است باید دید که

این تدابیر تا چه اندازه ای مؤثرتر خواهد بود.

اگر درک فساد مقامات رسمی و بی مبالاتی آنها در میان قشرهای بزرگی از جمعیت توسعه یابد اساس

مشروعیت مذهبی که خاندان عربستان سعودی بر روی آن مبتنی است، ممکن است از هم بپاشد. هر چند

خاندان سعودی توانایی آن را نشان داده است که هرگاه قدرتش در معرض تهدید قرار گرفته تدابیر شدید

اتخاذ می کند، ولی یقین نیست که این خانواده دارای انضباط کافی داخلی است تا حرص و طمع بعضی از

اعضاء خود را کنترل کند.

چنین به نظر می رسد که حکومت هنوز هم کوششهای خود را درباره مسائل سطحی مربوط به

اخلاقیات متمرکز کرده و مسائل اساسی را نادیده گرفته است. اثرات احتمالی فساد اقتصادی کنترل نشده

بر جامعه عربستان سعودی شدیدتر از اثرات مثلاً اجازه دادن به کودکان مسلمان بیگانه برای رفتن به

مدارس بین المللی خواهد بود. ثبات اجتماعی در عربستان سعودی به دلیل دستگاه پلیس و یا جامعه ای

که از محکوم شدن به بی مبالاتی ترسانده شده اند، نیست، بلکه مبتنی بر یک درجه عالی از اجماع آراء

درباره ماهیت دولت و نقش مذهب و ارزش حفظ سنتهای اسلامی است. فساد و بی مبالاتی در میان

آنهایی که جامعه را رهبری می کنند ممکن است این اجتماع آراء را تضعیف کند و مشروعیت خاندان حاکم

و متفقین آنرا در معرض پرسش قرار دهد.

حضور بیگانگان:

سعودیها توانایی قابل ملاحظه ای در مقابله با پذیرفته شدن روشهای بیگانه علیرغم حضور بیگانگان

به مقیاس بزرگ در این سلطنت نشین،نشان داده اند. توضیحاتی که می توان برای این ایستادگی ذکر کرد

شامل انزوای فیزیکی و اجتماعی بیگانگان و اعتماد به نفس اتباع عربستان سعودی که آنها را از تقلید

شیوه های غربی به سبک غربزدگان ایران حمایت می کند، می باشد. معذالک سعودیها به زودی در مورد

بیگانگان ساکن کشور خود با مشکلات جدی روبرو خواهند شد. ماهیت حضور بیگانگان نیز با سیر

تحول فعالیتهای اقتصادی جامعه، از طرحهای ساختمانی زیر بنایی به بهره برداری و حفاظت از

تأسیسات صنعتی پتروشیمی، رفاه اجتماعی و مخابرات، تغییر خواهد کرد. بیشتر ناظران عقیده دارند که

ظرف ده پانزده سال آینده اقتصاد عربستان سعودی بیشتر متکی به خارجیان خواهد بود نه کمتر و این

بیگانگان دیگر کارگران ساختمانی نخواهند بود، بلکه ساکنان دراز مدت این سلطنت نشین خواهند بود که

در بخشهای استراتژیک اقتصاد کشور کار می کنند. هیچ کدام از تدابیر اخیر اسلامی که در تلگراف مرجع

به آن اشاره شده است اثری در مسئله اساسی درباره آنکه عربستان سعودی ظرف ده یا بیست سال آینده

دارای چه نوع جامعه ای خواهد بود، نداشته است. اگر سیاست معقولی برای سر و کار داشتن با حضور

بیگانگان اتخاذ نشود، عربستان سعودی به ناچار خود را متکی به حضور دائمی گروهی از مزدوران با

حقوق بالا خواهد یافت که خدمات اساسی آن را به کار اندازند. بعضی از سعودیهای فکور از خود

می پرسند که آیا آنها یعنی سعودیها باید همچنان یک طبقه دائما غیر مولد که وظیفه آنها فقط امضاء چکها

برای بیگانگان است، باقی بمانند. معذالک تنها پاسخ حکومت تاکنون محدود به اقداماتی نظیر برچیدن و

برکنار کردن نفوذهای بی سر و صدا و موذیانه غربی از قبیل «مرد شش میلیون دلاری» از صحنه های

تلویزیون بوده است.

نتیجه گیری:

حکومت عربستان سعودی احساس می کند که باید یک تعادل حساسی بین ادامه برنامه های نوسازی

اقتصادی خود و حمایت از ساخت اجتماعی سنتی عربستان سعودی حفظ کند.

چنین به نظر می رسد که برای تحقق هدف اخیر حکومت دست به یک سلسله اقدامات سطحی و

آرایشی به منظور مقاومت در مقابل نشانه های سطحی غربی کردن زده است. وزارت کشور عربستان

سعودی که از نهادهایی است که به نحو بسیار مستقیم مسئول دفاع از اخلاقیات عمومی است از مسائل

اساسی که جامعه عربستان سعودی را شکل می دهد، برداشتی بسیار جنبی دارد. تا زمانی که تغییر

ریشه ای در سیاست اقتصادی و اجتماعی ظرف چند سال آینده صورت نگیرد، جریانهای تغییرات

اجتماعی همچنان نیرومندتر خواهد شد. اگر قرار باشد که حکومت در مقابل این جریانها ایستادگی کند و

یا آنها را تحت کنترل درآورد، اقداماتی بیش از نصب شیشه های سیاه در اتوبوسهای حامل دختران لازم

خواهد بود.دانیلز

خبرهای مربوط به اخلاقیات

سند شماره (26)

تاریخ: 5 ژوئن 1979 14تیر 1358طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا جدهبه: وزارت امور خارجه واشنگتن. دی. سی

موضوع: خبرهای مربوط به اخلاقیات

1 سهیلا زین العابدین حمد روزنامه نگار زن در تاریخ 3 ژوئن در روزنامه المدینه رفتار ضداخلاقی

عربستان سعودی را در کشورهای خارجه محکوم کرد و پیشنهاد کرده است که یک سیاست جدید در این

مورد در پیش گرفته شود. این روزنامه نگار رفتار ناشایست این اشخاص را به عنوان «توهینی به کشور

خودشان» توصیف کرد و پیشنهاد کرد که سفارتخانه های عربستان سعودی در کشورهای خارجی باید

بازرسانی را مأمور کرده و به کاباره ها و اماکنی از این قبیل بفرستند و آنهایی را که مقصر به نقض مذهب ما

هستند دستگیر کنند. این گونه نقضها به طوری که تصور می شود شامل شرب مشروبات الکلی و قمار و

رقص و اختلاط دو جنس با یکدیگر خواهد بود.

2 خانم حمد معتقد است که خاطیان به محض اینکه دستگیر شدند باید برای محاکمه به عربستان

سعودی برگردانده شوند و گذرنامه های آنها باید از آنها پس گرفته شود و تا مدتی نباید به آنها اجازه داد تا

به خارج سفر کنند و این امر برای آنها یک نوع مجازات خواهد بود.

3 اظهارنظر: ما هنوز با وزارت امور خارجه تماس نگرفته ایم تا واکنش آن را نسبت به این پیشنهاد

رسیدگی کنیم. ولی سمت بازرس کل در لندن و پاریس برای انتصاب چنین شخصی دشوار نخواهد بود.

اگر هیئتهای دیپلماتیک عربستان سعودی نتوانند (یا نخواهند) چنین مأموریتی را به عهده بگیرند آنگاه ما

در آینده شاهد آن خواهیم بود که اعضاء جمعیت امر به معروف و نهی از منکر وظایف خود را در

کاباره های هامبورگ انجام دهند.

4 برای اهالی عربستان سعودی سفر به کشورهای خارجی نقش مهم یک دریچه اطمینان را در مقابل

فشارهای زندگی، لااقل برای طبقات بالا را در چهارچوب رژیم وهابی، ایفاء می کند. حکومت عربستان

سعودی به طور تاکتیکی ارزش این سفر به کشورهای خارجه را درک کرده و ترتیباتی داده است که برای

هر فردی در عربستان سعودی سفر به کشورهای خارجی بسیار آسان باشد. یکی از نتایج این سهولت سفر

به خارجه این است که مطبوعات محلی اغلب پر از ستونهایی در محکوم کردن رفتار غیر مسئولانه اتباع

عربستان سعودی در خارجه است. معذالک هیچ کدام از افراد عربستان سعودی مانند خانم حمد تا آن

مرحله فرا نرفته است که پیشنهاد کند حکومت عربستان سعودی در اینباره اقداماتی به عمل آورد.

بسیاری از زنان عربستان سعودی به طور خصوصی درباره آزادی که مردان این کشور در خارجه از آن

برخوردارند، گله می کنند، زیرا از دادن یک چنین آزادی به بیشتر زنان که یا در کشور باقی مانده اند و یا

هنگامیکه در خارجه به سر می برند از نزدیک تحت مراقبت هستند، خودداری شده است.

5 نکته دیگر در دو جبهه اخلاقیات از این قرار است که روزنامه عکاظ در تاریخ سوم ژوئن گزارش

داده است که وزارت بازرگانی واردات پیراهنهای تی شرت که دارای عکسهایی از قهرمانان ورزش و

ستارگان تلویزیونی هستند ممنوع کرده است. این عکسها شامل آوتیسن، بت من و محمد علی و غیره

می باشد.دانیلز

گفتگوی بین سناتور چایلز و شاهزاده فهد

سند شماره (27)

تاریخ: 6 ژوئن 1979 16 خرداد 1358طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا جدهبه: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی سی فوری

موضوع: گفتگوی بین سناتور چایلز و شاهزاده فهد: نظریات فهد در مورد نفت

1 (تمام متن خیلی محرمانه است).

2 سناتور لوتون چایلز در چهارم ژوئن حدود بیش از یک ساعت با شاهزاده فهد ملاقات نمود. در

این ملاقات، کاردار، مشاور سیاسی و دستیاران جوردن و کالینز نیز شرکت داشتند. در این گفتگو پیرامون

سه مسئله بحث گردید: مسئله صلح در خاورمیانه، امنیت سعودی، و نقش دولت عربستان سعودی در

تعیین قیمت نفت و تولید. پیرامون دو مسئله اول در تلگرام سپتامبر گزارش شده است.

3 شاهزاده فهد به سناتور چایلز گفت که عربستان سعودی در بالا رفتن قیمت نفت نقشی ندارد و

سالهاست که سعی دارد قیمت نفت را پایین نگاهدارد. عربستان سعودی از نتایج خطرناک افزایش قیمت

نفت آگاه است. متأسفانه دیگر اعضای اوپک از سیاست قیمت گذاری اجلاس اخیر اوپک پیروی

نکرده اند. ولی عربستان سعودی به آن پایدار مانده و به همین دلیل روزانه ده میلیون دلار متضرر

می شود.وی گفت عربستان سعودی سعی خواهد کرد قیمتها را به اعتدال بکشد و معتقد است که باید از یک

منفرد استفاده شود. ولی وی فکر نمی کند که عربستان سعودی قادر باشد به تنهایی به این مبارزه ادامه دهد،

و لازم است که کشورهای مصرف کننده به دیگر اعضای اوپک نیز در این زمینه فشار وارد آورند. او در

سفر اخیر خود به فرانسه، آلمان و ایتالیا این موضوع را مطرح کرده و از آنها خواسته بود که با دیگر رهبران

اوپک تماس گرفته آنان را از نتایج خطرناک افزایش قیمت نفت مطلع سازند. فهد گفت که مایل است دو

نکته را به سناتور یادآور شود. عربستان سعودی در برابر افزایش قیمت در اجلاس آتی اوپک مقاومت

خواهد کرد. اگر در مقاومت خود موفقیتی به دست نیاورد از رهبران اوپک تقاضا خواهد کرد که در افزایش

قیمتهای نفتی منطقی تر عمل نمایند. عربستان سعودی نمی تواند بگذارد که دیگران از افزایش قیمت سود

ببرند در حالی که خود آن کشور سودی نمی برند. نکته دوم این است که اگر افزایش قیمت ضرورت پیدا

کند عربستان سعودی نیز تولید خود را بالا خواهد برد. او نمی داند که میزان افزایش تولید چقدر می تواند

باشد، ولی تلاش خود را در این جهت مصروف خواهد داشت.

4 شاهزاده فهد گفت عامل دیگری که باعث بالا رفتن قیمتها می شود حرص و آز شرکتهای نفتی

است. وی گفت در این رابطه کشورهای غربی می توانند مفید واقع شوند. شرکتهای نفتی بااستفاده از بازار

نفت، قیمت را بالا برده اند. سناتور چایلز گفت آمریکا می داند که شرکتهای نفتی در افزایش قیمت نفت چه

نقشی داشته اند. وی گفت کنگره لایحه ای در پیش رو دارد که از طریق آن بر منافع باد آورده نفتی نیز

مالیات وضع خواهد شد. وی گفت در کنگره بر سر آن مبارزه سختی در خواهد گرفت، ولی بالاخره کنگره

آن را تصویب خواهد کرد.

5 سناتور چایلز گفت از اینکه عربستان سعودی در طول بحران ایران تولید نفت خود را بالا برده است

ما بسیار ممنون هستیم. البته ما می دانیم که عربستان سعودی با این سطح افزایش تولید قادر به ادامه تولید

نخواهد بود، ولی وی امیدوار است که در رابطه با کمبودی که درنتیجه وضع ایران پیش آمده عربستان

سعودی بهترین تلاش خود را جهت کمک به ما مبذول دارد.وی گفت یکی از دلایلی که مسئله کمبود را

حاد می نماید، این است که بسیاری آنقدر از این کمبود می ترسند که تصمیم به انبار کردن نفت گرفته اند. اگر

ما بتوانیم از انبارشدن نفت جلوگیری کنیم، وضع بهتر خواهد شد. فهد نیز با این مسئله موافقت خود را

اعلام داشت.

6 اظهارنظر: این گفته فهد که اگر افزایش قیمت نفت ضرورت داشته باشد عربستان نیز تا حد ممکن

تولید خود را بالا خواهد برد، درست خلاف بیانات یمانی وزیر نفت مبنی بر تولید 5/8 میلیون بشکه در

روز تا آخر سال 1979 است. البته دولت عربستان سعودی ممکن است با مخالفت بعضی از کشورهای

اوپک روبرو شود، البته در صورتی که افزایش تولید آنقدر باشد که بتواند بازار را آرامتر بنماید. این پیام را

سناتور چایلز ملاحظه نکرده است.

دانیلز

اتهامات کمیسیون امور امنیتی و مبادلاتی درباره...

سند شماره (28)

تاریخ: 19 ژوئن 1979 29 خرداد 1358طبقه بندی: سری

از: سفارت آمریکا جدهبه: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی سی

موضوع: اتهامات کمیسیون امور امنیتی و مبادلاتی درباره پرداختهای غیر قانونی به وسیله شرکت

بین المللی کنترل سیستمها

1 تمام متن سری است.

2 سفارت عقیده دارد که پخش این اتهامات در سطح عموم به وسیله وزارت خارجه، روابط آینده

آمریکا و عربستان را پیچیده تر خواهد کرد. و این در شرایطی است که موقعیتهای خوب آینده برای دولت

آمریکا، یعنی، تولید نفت و سیاستهای تعیین قیمت نفت که به وسیله دولت عربستان سعودی در کنفرانس

آینده اوپک در ژنو در تاریخ 26 ژوئن مطرح خواهد شد، به خطر خواهد افتاد.

3 در اثر اختلافات مهمی که بین دولت آمریکا و دولت عربستان سعودی در مورد مسئله صلح

خاورمیانه به وجود آمده است روابط ما اخیرا تا حد زیادی تحت فشار قرار گرفته است . دولت عربستان

سعودی ترجیح می دهد تا حدی که اختلافات موجود امکان می دهند روابط دو جانبه ای با دولت آمریکا

داشته باشد. به هر حال به نظر دولت عربستان سعودی تعدد مسایل و موضوعات «جزئی» (که دولت

عربستان معمولاً معتقد است به وسیله آمریکا ایجاد شده است)باعث حادترشدن اوضاعی شده است که به

علت مسائل کلی ایجاد شده است.

عدم سرمایه گذاری پولهای زیادی عربستان سعودی در مورد خریدهای نظامی، اتهام مسئله جنسی

در مورد قرارداد بندیکس سیانکو مودا، پیشنهاد خزانه داری کل در مورد مقررات مالیاتی که به

کمپانیهای نفتی آمریکا دیگر اعتبار مالیاتی نخواهد داد (آرامکو) و تبلیغات مخالف خانواده سلطنتی

عربستان در روزنامه های آمریکایی از جمله مواردی هستند که اخیرا روابط دو جانبه ما را مشکلتر کرده

است.

4 بنابراین پیشنهاد می کنیم که وزارت خارجه راجع به صحت و سقم این اتهامات دقیقا تحقیق و

بررسی نماید تا پس از آن بتوانیم بگوییم که چگونه می شود از اثرات مخالف آن در سیاست خارجی

جلوگیری نمود. اگر این اتهامات را فعلاً در رسانه های گروهی مطرح کنیم و به عموم اعلام کنیم در نتیجه

خسارات غیر ضروری به روابط دو جانبه با دولت عربستان سعودی وارد خواهد آمد.

5 به هر حال آیا وزارت خارجه می تواند موضوع را مدتی معلق نگه دارد تا اینکه ما وقت کافی داشته

باشیم که راجع به موضوع بیشتر تحقیق کنیم و احتمالاً به طور غیر رسمی با مقامات دولت عربستان

سعودی مشورت کنیم همان گونه که در موارد قبلی این کار را کرده ایم؟وست

نظرات معاون وزیر نفت پیرامون اوضاع جهانی نفت و اجلاس آتی اوپک

سند شماره (29)

تاریخ: 20 ژوئن 1979 30 خرداد 1358طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا تهرانبه: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی سی. با اولویت

موضوع: نظرات معاون وزیر نفت پیرامون اوضاع جهانی نفت و اجلاس آتی اوپک

1 خلاصه: خیدر هرزوللّه (حفاظت شود) معاون وزیر نفت در 20 ژوئن پیرامون اوضاع جهانی انرژی

با مقام کنسولی بحث و گفتگو نمود. وی مدعی است که خریدهای عظیم نفت خام توسط شرکتهای

آمریکایی وضع بازار سیاه را آشفته کرده است و با کاهش تولید نفت اخیر ایران این عدم توازن ادامه

خواهد یافت. او با تعجب گفت شاید دولت ایران از هم اکنون «یک بازی خاص» را آغاز کرده است تا

بتواند قیمت نفت را در اجلاس آتی اوپک افزایش دهد.

هرزوللّه چنین وانمود می کرد که دولت عربستان سعودی برای این اجلاس پیش بینیهایی ننموده است ولی

سعی خواهد کرد با افزایش تولید و ایجاد ثبات در بازار نفت قیمتهای نفتی را وادار به اعتدال نماید. در

گفتگو پیرامون روابط دولت آمریکا با دولت عربستان سعودی، وی گفت «سیاستمداران» نمی خواهند

برای دوستانی که برای جلوگیری از بر باد رفتن حیثیت سعودی کاری انجام نمی دهند، لطف و مرحمتی

بنمایند. (پایان خلاصه).

2 خیدر هرزوللّه، معاون وزیر نفت که مهمترین متخصص امور مالی یمانی نیز هست و در 23 ژوئن

قرار است در کنفرانس اوپک در ژنو نیز شرکت نماید. با مقام کنسولی در تاریخ 20 ژوئن پیرامون اوضاع

جهانی انرژی، کنفرانس آتی اوپک، اقدامات آمریکا در زمینه صرفه جویی انرژی، سیاستهای آمریکا،

شایعات حمله آمریکا به حوزه های نفتی، توانایی سعودیها در تأثیر گذاردن بر قیمتها، و روابط بین دولت

آمریکا و دولت عربستان سعودی گفتگو نمود.

3 هرزوللّه گفت که به نظر وی شرکتهای آمریکایی با خرید مقدار زیادی نفت خام از بازار سیاه قیمت

بازار سیاه را بالا برده وضع آن را آشفته نموده اند. وی گفت هر روز می شنود که یک شرکت آمریکایی برای

خرید نفت خام حاضر شده است بیش از دیگران اول بپردازد.

4 وقتی که به هرزوللّه خاطرنشان شد که گزارشات اخیر حاکی از آن است که تولید نفت به سطحی

کمتر از سه میلیون بشکه در روز رسیده و احتمالاً این دلیل اصلی آشفتگی بازار است، هرزوللّه آن را

پذیرفت. او با شگفتی گفت شاید دولت ایران به این «بازی دست زده است» تا بتواند در اجلاس آتی اوپک

قیمتها را بالا ببرد. ایرانیها ممکن است بتوانند ثابت کنند که حتی اگر دوباره تولید را از سر بگیرند باز هم

بازار دستخوش بی ثباتی خواهد بود و با افزایش قیمت می توان مانع از افزایش تقاضا گردید. ولی هرزوللّه

این ایده را با بحث در مورد عناصر چپگرای موجود درمیان نیروی کار حوزه های نفتی معتدل کرد و گفت

کاهش تولید ایجاد شده توسط آنها بر اساس دلایل سیاسی داخلی صورت گرفته است.

5 مقام کنسولی سعی کرد در طول گفتگو از موضع سعودیها در قبال اجلاس آتی اوپک سر در بیاورد،

ولی موفق نشد. بیانات هرزوللّه حاکی از آن بود که دولت عربستان سعودی موضع خاصی را اتخاذ نکرده

است ولی تلاش خواهد کرد که در قیمتها «اعتدال» پدید آورد. هرزوللّه گفت «قیمتها افزایش خواهد یافت.

ولی نمی توانیم میزان افزایش آن را بگویم». تنها چیزی که درباره موضع سعودیها می توانست بگوید، این

بود که «وی مایل است قیمت به طور ثابت و با افزایشهای جزئی سیر صعودی را طی کند، ولی مانند گذشته

دستخوش جهش نشود».

6 هرزوللّه نسبت به تلاشهای آمریکا در زمینه صرفه جویی در امر انرژی علاقه بسیار نشان داد. وی

پس از آن به تشریح فرضیه توطئه گرانه دولت آمریکا پرداخت که قرار است طبق آن با افزایش قیمتها در

مصرف صرفه جویی ایجاد گردد. هرزوللّه گفت:«به نظر من دولت شما از افزایش قیمت اصلاً ناراضی

نیست، چون باعث می شود که مردم کاری را که دولت به طور داوطلبانه خواهان انجام آن بود با میل و

رغبت انجام دهند.»

7 در پاسخ به سؤالی که در مورد افزایش تولید عربستان سعودی شد، هرزوللّه گفت:«در این مورد

تصمیمی گرفته نشده، ولی امکان آن خیلی زیاد است.» افزایش تولید احتمالاً خواهد توانست ثبات را به

بازار برگرداند، ولی اگر شایعات اخیر درباره کاهش تولید نفت ایران به سطح کمتر از 3 میلیون بشکه در

روز صحت داشته باشد، افزایش تولید نفت سعودی کار چندانی نخواهد توانست انجام دهد. ولی اگر

آمریکا و دیگر کشورهای صنعتی در مصرف خود کاهش پدید آورند، بازار خواهد توانست به نوعی توازن

دست پیدا کند. ولی هرزوللّه گفت مشکل از بین نمی رود چون وضع عرضه و تقاضا طوری است که مانع از

رشد شده و اقتصادها را به رکود می کشاند.

8 وقتی که مقام کنسولی مشکلات کشورهای رو به رشد را به دنبال افزایش قیمت نفت یادآور شد،

هرزوللّه طوری وانمود کرد که نشان می داد به مصیبت کشورهای صنعتی بیش از مشکلات کشورهای رو به

رشد علاقه دارد. وی گفت افزایش قیمتها در قبال کشورهای صنعتی سبب می شود که «به اقتصاد، واردات،

و سرمایه گذاریهای ما آسیب برسد».

9 پس از آن هرزوللّه از مشاور سیاسی پرسید که آیا امکان این هست که آمریکا حوزه های نفتی

سعودی را اشغال نماید. وی گفت «مقامات عالیرتبه سعودی در همان صندلی که مقام کنسولی نشسته است

قرار گرفته اند و موضوع را در رابطه کاهش انرژی جهانی مورد بحث قرار داده اند. دیگر مقامات سعودی

اظهار داشته اند که اگر در عرضه نفت کمبود بسیار پدید آید آمریکا سعی خواهد کرد حوزه های نفتی را

تصرف نماید تا سبک زندگی آمریکاییها رو به زوال نرود. لیکن این مقامات گفته اند که سعودیها هرگز با

آمریکا همکاری نخواهند کرد» (و کارگران را وادار خواهند کرد که 9 بار در روز رو به مکه نماز بگذارند.)

و آمریکا نیز هرگز نخواهد توانست حوزه های نفتی را کنترل نماید. هرزوللّه به سؤال خود این طور پاسخ

داد که به نظر وی «استدلال منطقی» در دولت آمریکا غالب خواهد گردید و آنها به این کار مبادرت

نخواهند ورزید.

10 با مطرح شدن دوباره اجلاس اوپک، مقام کنسولی گفت که سعودیها در ژنو برای جلوگیری از

افزایش قیمت نفت مشکلات زیادی خواهند داشت، ولی ما امیدواریم که آنها موفق شوند. هرزوللّه در

پاسخ گفت برای دوستان آمریکا مشکل است که در زمینه نفت کمک نمایند در حالی که بعضی از عناصر

موجود در آمریکا به «حیثیت» سعودیها لطمه می زنند و دولت آمریکا اصلاً هیچ اقدامی علیه آنها انجام

نمی دهد.

«سیاستمداران (عربستان سعودی) نسبت به تعبیرهای نادرستی که درباره عربستان سعودی می شود

حساسیت به خرج می دهند.» و وقتی که عربستان سعودی قربانی تلاشها تعمدی برای از بین رفتن حیثیت

خود می باشد، آنها نیز به سختی می توانند به آمریکا کمک نمایند.(1)

11 گفتگو پایان یافت و هرزوللّه گفت که در نظر دارد همسر و فرزندانش را ماه بعد به آمریکا ببرد، وی

گفت «من به آنها قول داده ام که واشنگتن را به آنها نشان بدهم و می خواهم که تمام آثار تاریخی را ببینند».

لینداستروم

خلاصه اطلاعاتی شماره 839

1- در متن انگلیسی بند 9 دوبار تکرار شده است.