کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

1 عربستان سعودی: ارتباط نفتی: عوامل روانی و اجتماعی، در تشریح، رابطه ظریف بین سیاست

تولید نفت عربستان و انتظاراتشان از پیشرفت صلح خاورمیانه مفید واقع می شود.

الف) سعودیها ذاتا و عمیقا متنفرند که به عنوان یک قدرت تهدید کننده به شمار آیند و از سلاح نفت بی

ملاحظه استفاده کنند. آنچه که در سال 1973 اتفاق افتاد استثنائی بود. از نظر سعودیها، تهدید و باجگیری

مستقیما مخالف اصول و میزان بدوی ها (بادیه نشینها) بوده و از نظر تاکتیکی نتیجه معکوس به بار خواهد

آورد.

ب) اگر یک سعودی بخواهد روی دوستش اثر بگذارد، با وی مقابله به مثل می کند. در سیستم سعودیها

دوستها نسبت به یکدیگر از نظر یاری رساندن تعهدات متقابل دارند و به خودشان حق می دهند که در

موقع لزوم از دیگری کمک بگیرند. در چنین نظامی نفوذ اعمال می شود و انتظارات بدون هیچ برخوردی

برآورده می شود.

2 این ضرایب و عوامل حاکی از آن است که سعودیها احتمالاً نمی خواهند رابطه مشخصی بین نفت و

جریانات صلح برقرار کنند. شاه خالد و فهد ولیعهد عربستان مشخصا تکذیب کرده اند که این دو موضوع

می توانند با هم ارتباط داشته باشند. اما با این گونه تکذیبها آمریکا نباید از انتظارات عربستان سعودی

غافل بماند.

3 طبق گزارش سفارت آمریکا در جده، اخیرا سعودیها می پندارند که روابط ویژه شان با آمریکا برابر

و موزون نیست و این عدم موازانه به نفع آمریکا می باشد. کمبود فعلی عرضه نفت خام، به عربستان سعودی

فهمانده است که آمریکا و متحدان غربی اش شدیدا به نفت وارداتی وابسته اند.این موضوع منجر شده است

که سعودیها در عوض نفت، انتظار داشته باشند که آمریکا امتیازات و ملاحظات بیشتری به آنها بدهد.

4 دلایل و شواهد به اثبات رساننده این استدلال را می توان در نکات زیر پیدا کرد:

الف) فهد ولیعهد عربستان در ماه ژوئن در بیانیه عمومی خود پیشنهاد کرد که آمریکا فورا گفتگو را با

سازمان آزادی بخش فلسطین شروع کند، وی گفت «دولت عربستان سعودی برای انجام این گفتگو هر چه

از دستش برآید انجام خواهد داد.»

ب) اظهارات شیخ یمانی در مصاحبه ماه ژوئیه مبنی بر اینکه اگر آمریکا می تواند اسرائیل را وادار به

عقب نشینی از سرزمینهای اشغالی نماید« باید آماده مواجه با عواقب آن باشد...» و نمی توان از اعراب

انتظار همکار، در زمینه نفت را داشت مگر آنکه حرکات و اعمال مثبتی در جبهه سیاسی انجام شود.«

ج) تصمیم عربستان سعودی مبنی بر بررسی تکنیکی تولید نفت در ماه اوت. ما معتقدیم نتیجه این

بررسی آن خواهد بود که بعد از ماه سپتامبر نفت اضافی تولید نشود، مگر آنکه دلایل وادارکننده ای در

سیاست خارجی باشد، که خلاف آن عمل کنند.

5 در همین رابطه سفارت آمریکا در جده چنین نتیجه گیری می کند که رابطه ای بسیار قوی ولی

پنهانی بین افزایش اخیر تولید نفت و انتظارات سعودیها به پیشرفت جریانات صلح وجود دارد. ماهم مانند

سفارت معتقدیم که در صورتی که در شش ماه آینده در روند صلح پیشرفتی حاصل نشود، در سلسله

مراتب حکومتی سعودی فشارهایی مبنی بر بازگشت به سطح تولید 5/8 میلیون بشکه در روز و نیز

آمادگی برای بالا بردن قیمت نفت در اجلاس اوپک در ماه دسامبر پیدا خواهد گردید.

6 خلاصه اینکه، به نظر ما سعودیها به جای تهدید خواسته اند آمریکا را وادار کنند که به جریانات

صلح تحرک بیشتری ببخشد. ولی اگر سعودیها چنین استنباط کنند که آمریکا موفق نشده است تحرک

لازم را به وجود آورد، آنها نیز عقب نشینی خواهند کرد. (پاراگرافهای 97 طبقه بندی نشده اند.)

7 تهدیدی برای کشتیرانی آمریکا: آمریکا به نفتکشهایی که از خلیج فارس و به خصوص تنگه هرمز

عبور می کنند هشدار داد که ممکن است حمله و یا دیگر عمل خصمانه ای علیه آنها صورت پذیرد.

8 کانال اصلی کشتیرانی این تنگه که کوتاهترین راه را از اطراف شبه جزیره موساندام در شمال عمان

به وجود آورده است 30 تا 35 کیلومتر طول و 13 کیلومتر عرض دارد. کانالهای داخلی و خارجی به

وسیله یک منطقه ممنوعه دارای 2 کیلومتر عرض جدا می شود. عمق این کانال از 75 متر به 200 مترهم

می رسد. کانال خارجی آنقدر عمیق و عریض است که حتی اگر دو تانکر نفتی عظیم الجثه نیز در آنها غرق

شود باز زهم قابل کشتیرانی می باشد.

9 تانکرهایی که قصد خروج از تنگه را دارند با عبور در از بخشهای کم عمق تر تنگه در بخشهای

شرقی و شمالی جزیره قوین که عمق آب از 45 تا 80 متر در نوسان است می توانند از خطرهای احتمالی

بگریزند. از این منطقه عظیمترین نفتکش موجود نیز می تواند عبور نماید.

10 (طبقه بندی نشده) اسرائیل ناظران سازمان ملل: پیشنهاد استقرار ناظران سازمان ملل در

صحرای سینا به هنگام خاتمه استقرار نیروهای اضطراری سازمان ملل در 24 ژوئیه، در اجلاس کابینه

اسرائیل در22 ژوئیه رد شد. بنا به گزارش رادیو اورشلیم بگین نیز در اتخاذ این تصمیم سهیم بوده است.

همین گزارش رادیویی اعلام می دارد که موضع اسرائیل این است که استقرار ناظران سازمان ملل با قرارداد

کمپ دیوید مغایرت دارد.

11 (طبقه بندی نشده) سلامتی بگین بگفته دکترهای معالج، بگین آخر هفته را استراحت خواهد

کرد. در طول این مدت کارهای جاری را انجام خواهد داد. گزارشی از مداوای ناراحتی قلبی وی در دست

نیست.

12 (طبقه بندی نشده) اسرائیل سازمان ملل اردوگاهها: رادیو اورشلیم در 22 ژوئیه گزارش داد که

کابینه اسرائیل قطعنامه سازمان ملل پیرامون اردوگاههای (یهودی نشین م) را به این دلیل که آنها قانونی

بود، و تغییری در اوضاع اورشلیم داده نخواهد شد، رد کرده است. در اجلاس کابینه همچنین گفته شده

است که اسرائیل با کمیسیون سازمان ملل که مأمور بررسی اردوگاهها می باشد، همکاری نخواهد کرد.

(قبلا نیز با این کمیسیون همکاری نکرده است.)

13 (طبقه بندی نشده) سوریه اسرائیل تحریمها: نماینده سوریه در سازمان ملل در بیستم ژوئیه از

شورای امنیت سازمان ملل خواست تا بر اساس یافته های کمیسیون بررسی اردوگاهها به تحریمهایی علیه

اسرائیل دست بزند. وی گفت اگر سازمان ملل عکس العملی نشان بدهد این تصور به وجود خواهد آمد که

گزارشهای کمیسیون بی اعتبار و خالی از مفهوم است، ولی وی گفت که می داند که «حامی» اسرائیل حتما

«تحریم» اسرائیل را وتو خواهد کرد.

14 (محرمانه) مصر اسرائیل نفت: مقامات مصری به سفارت در قاهره گفته اند که علیرغم

فرضیه های پیشین، تحریم اعراب علیه مصر سبب بروز مشکلاتی در زمینه عرضه تولیدات نفتی شده

است. مصر در حال حاضر این تولیدات را از کشورهای مدیترانه ای خریداری می کند. ولی با تحریم مصر

توسط اعراب عرضه کنندگان جدیدی چون ایتالیا، یونان و فرانسه نیز مایل نیستند به مصر چیزی بفروشند

چون می ترسند که اعراب علیه آنها دست به اقدامات تلافی جویانی بزنند.

مصر نیز تهدید کرده است که در صورتی که تولیدات نفتی را به وی نفروشند وی نیز به نوبه خود صدور نفت

خام به این کشورها را قطع خواهد کرد. سفارت آمریکا در قاهره گفت اگر اسرائیلیها چشم انتظار نفت از

حوزه آلمان هستند باید گفت که نا امید خواهند شد چون با وجود افزایش تولید نفت مصر، این کشور به

نفت حوزه آلمان برای برآوردن نیاز مصرفی روز افزون کشور خود احتیاج دارد. مصریها معتقدند که با

عرضه نفت خام از مناطق دیگر می توان این مشکل را حل کرد، مگر اینکه اسرائیلیها اصرار داشته باشند که

از نفت خام با کیفیت نفت حوزه آلمان بهره ببرند.

15 (طبقه بندی نشده) بستری شدن حداد: رسانه های گروهی عراق در 20 ژوئیه خبر دادن که سرگرد

سعد حداد رهبر چریکهای مسیحی در جنوب لبنان هفته گذشته زخمی شده و در اسرائیل بستری است. ما

هیچ دلیلی مبنی بر زخمی شدن حداد در دست نداریم، ولی رسانه های گروهی اسرائیل خبر دادند که حداد

دریک بیمارستان در حیفا می باشد.

16 (محرمانه) حداد نیروهای میانجیگر سازمان ملل در لبنان.

حداد رهبر شبه نظامیان مسیحی در 22 ژوئیه ادعای خود را مبنی بر اینکه نیروهای میانجیگر سازمان ملل

در لبنان به چریکهایی فلسطینی کمک می کنند تکرار کرد و گفت در صورت لزوم افراد وی برای حفظ

مواضع خود به نیروهای میانجیگر سازمان ملل در لبنان شلیک خواهند کرد.تذکرات اخیر حداد به دنبال

ادعاهای IDF، مطبوعات مسیحی و اسرائیلی مبنی بر همکاری نیروهای میانجیگر سازمان ملل در لبنان

با چریکهای فلسطینی، کلاً وسیله نیروهای میانجیگر سازمان ملل در لبنان تکذیب شده است. بیانات

اخیر حداد سبب شد که آن دسته از نیروهای میانجیگر که از ایرلند آمده بودند به دنبال یک برخورد از آنجا

بیرون آورده شوند. افراد حداد وارد روستایی به نام بیت یا هون شده اند و تا دیروز اصرار ورزیده اند که در

آنجا خواهند ماند و از آنجا به عنوان یک منطقه دیده بانی استفاده خواهند کرد. این روستا در منطقه محل

استقرار نیروهای ایرلندی میانجیگر سازمان ملل در لبنان واقع شده است. همچنین به چند مقاله در

مطبوعات مسیحی و اسرائیلی برخورده ام که بر اساس آنها افراد شیعه به وسیله چریکهای فلسطینی و

سعودی زخمی و یا کشته شده اند. این نیز ممکن است جهت برانگیختن حس همدردی شیعیان نسبت به

خودشان باشد. افراد شیعه در هر دو بخش اسرائیلی مسیحی و چپگرا و مسلمان نشین جنوب لبنان وجود

دارند. کریستوفر

سند شماره (40)(1)

تاریخ: 9 اوت 1979 18مرداد 1358

از: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی سیبه: مرکز جمع آوری خلاصه های اطلاعاتی با حق تقدم

موضوع: خلاصه اطلاعاتی شماره 871 19 اوت 1979

(پاراگراف 41 سری)

1 عربستان سعودی یمن شمالی: نگرانی سعودیها: رهبران عربستان سعودی به طور فزایندهای

نگران اوضاع یمن شمالی می باشند. بر طبق یک تحلیل سازمان سیا آنها تحت تأثیر شایعات مبنی بر اینکه

1- توضیح: قسمتهایی که مربوط به موضوع (عربستان سعودی) نبوده و فاقد اهمیت طبقه بندی است ترجمه نشده است. مترجم

رئیس جمهور یمن شمالی صالح در حال معامله با یمن جنوبی می باشد، تا اوضاع بی ثبات داخلی خودش

را بهبود بخشد، می باشند.

2 مقامات عربستان سعودی هفته گذشته به آمریکا تأکید جدی نمودند که عربستان سعودی کنترل

بیشتری روی سلاحهای فرستاده شده به یمن شمالی داشته باشد و این کنترل بیشتر را می توان با فرستادن

وسایل یدکی و مهمات به عربستان سعودی انجام داد و عربستان این قطعات یدکی و مهمات را برای یمن

شمالی انبار خواهد کرد. سعودیها بیان کردند که اگر یک تغییرات نامناسب سیاسی در یمن شمالی به وجود

آید این سلاحها احتمالاً بر علیه آنها استفاده خواهد شد.

3 سیاست عربستان سعودی در قبال یمن شمالی یک سیاست بی ثبات بوده است. از یک طرف

می خواهند که یمن شمالی به اندازه کافی قوی باشد تا بتواند از خودش در مقابل یمن جنوبی دفاع کند و از

طرف دیگر نمی خواهند که زیاد قوی باشد که خودشان (سعودیها) را تهدید کند. سعودیها نسبت به میل و

علاقه یمن شمالی برای گفتگو با یمن جنوبی راجع به اتخاذ دو یمن مظنون می باشند. سفر وزیر امور

خارجه یمن شمالی به عدن و بغداد در اوائل این ماه و ملاقات گزارش شده صالح رئیس جمهور یمن

شمالی با تبعیدهایی که تحت کنترل عدن می باشند، احتمالاً باعث افزایش ترس سعودیها شده است.

4 سلطان، وزیر دفاع عربستان سعودی (مهره و عامل مرکزی و مهم در دفاع از سیاست دولتش در

قبال دو یمن) اگر متقاعد شود که صالح در حقیقت خیلی نزدیک به یمن جنوبی شده است. ممکن است که با

ناراضی های یمن شمالی همکاری کند تا رژیم صالح را ساقط کنند.

سند شماره (41)(1)

تاریخ: 16 اوت 1979 25 مرداد 1358

از: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی سیبه: مرکز جمع آوری خلاصه های اطلاعاتی

موضوع: خلاصه اطلاعاتی شماره 876 16 اوت 1979

(از پاراگراف 1 الی 14 سری می باشد.)

1 عربستان سعودی: خطوط درگیری اعراب و اسرائیل. تحلیل سازمان سیا در اوایل اوت شامل

مطالب زیر می شود:

سعودیها کشمکش بین اعراب و اسرائیل را یک تهدید مستقیم برای امنیت ملی شان به شمار می آورند.

در نظر آنها، معطلی و درگیری اعراب مخصوصا فلسطینیها، منبع بی ثباتی در منطقه می باشد که به طور

موفقیت آمیزی از جانب چپ های تندرو و شوروی تحمیل شده است. موافقتنامه صلح مصر با اسرائیل

فقط باعث افزایش قطب گرایی در جهان عرب شده است، و قدرت کشورهای تندرو مثل عراق را

استحکام بخشیده است، تا نقش بزرگتری را در منطقه بازی کنند.

2 اختلاف و کشمکش بین اعراب و اسرائیل «روابط ویژه» بین ریاض و آمریکا را تهدید می کند.

سیاست خارجی سعودیها برای مدت زیادی بر دو رکن استوار بوده است. تضمین امنیتشان به وسیله

آمریکا و پشتیبانی از یک پیمان و یا توافق معتدل و وسیع بین اعراب. روابط نزدیک آمریکا با اسرائیل و

نقش واشنگتن در معاهده صلح کمپ دیوید، ریاض را وادار کرده است که از بین این دو منافع یکی را

1- توضیح: قسمتهایی از سند که مربوط به موضوع (عربستان سعودی) نبوده و فاقد طبقه بندی و اهمیت است ٬ ترجمه نشده است م.

انتخاب کند. سعودیها مکررا احساس کرده اند که باید توافق بین اعراب را انتخاب کنند و این روابطشان را

با آمریکا فرسایش داده است.

3 سعودیها، اگر جنگ دیگری بین اعراب و اسرائیل اتفاق افتد ممکن است که مستقیما داخل این

جنگ شوند. با توجه به اینکه سعودیها دیگر مثل اواسط سالهای دهه 70 واحدهای نظامی در سوریه و

اردن ندارند، می ترسند که اگر جنگ دیگری اتفاق بیافتد، احتمال دارد که اسرائیل به تأسیسات نظامی آنها

در تبوک که نزدیک مرز اسرائیل است، حمله نماید.یک درگیری دیگر بین اعراب و اسرائیل باعث فشار

اعراب برای تحمیل یک تحریم نفتی علیه آمریکا خواهد شد و خطر نابودی کامل روابط ویژه واشنگتن و

عربستان را در بر خواهد داشت.

4 چیزی که در غرب به وسیله آن سعودیها شناخته می شوند و هویت داده می شوند بیت المقدس است

و رهبران سعودیها برای مدت زیادی خواهان بازگشت قسمت شرقی بیت المقدس به سیطره و کنترل

اعراب بوده اند. علاقه و اهمیت سعودیها به بیت المقدس دارای یک اهمیت خاص بوده و عمیقا احساس

می شود. موقعی که سادات رئیس جمهور مصر در نوامبر 1977 به بیت المقدس سفر کرد، زیر پا گذاشتن

اصول مذهبی نقش عمده ای در خشم و عصبانیت سعودیها نسبت به سادات، داشت.

5 صراحت سعودیها راجع به بیت المقدس نشان دهنده این است که سعودیها خودشان را مدافع منافع

اسلام و ارزشهای اسلامی تصور می کنند. پادشاهی عربستان سعودی به عنوان یک بازوی متجدد نهضت

اسلامی اصلاح طلب یعنی وهابیه ایجاد شد و از نظر ایدئولوژیکی به روحانیت مسلمان یعنی علما نزدیک

می باشد. هر گونه حرکت در انظار عمومی که حاکی از آن باشد که سعودیها نسبت به بازگشت بخش

عرب نشین بیت المقدس به زیر کنترل عربها سست و نرم شده اند، احتمالاً باعث فشار از جانب علما خواهد

شد و ادعای حکومت را مبنی بر مشروع بودن پادشاهی تحت سئوال قرار خواهد داد.

6 علیرغم موضع سخت سعودیها در انتظار عمومی، نشانه هایی موجود است که حکایت از آن

می نمایند که لااقل بعضی از رهبران سعودی تشخیص داده اند که شانس اینکه اسرائیل کنترل بخش عربی

شرقی بیت المقدس را به اعراب واگذارد، کم است اعراب باید دنبال چیز دیگری باشد.

7 احتمال دارد که سعودیها از هر گونه موافقت نامه ای راجع به بیت المقدس که مورد قبول فلسطینی ها

باشد، حمایت کنند. سعودیها معتقدند که فقط با کاهش فشار روی فلسطینیها می توان خطر، تندروی و بی

ثباتی را کاهش داد.

8 رهبران سعودی متقاعد شده اند که شرکت دادن سازمان آزادیبخش فلسطین در مذاکرات صلح،

قسمت عمده ای از سازمانهای فلسطینی را، از گروه اعراب تند رو و رادیکالی که هر گونه موافقتنامه را با

اسرائیل رد می کنند، خارج خواهد کرد. بدین طریق بار مشکل قبول مصالحه با اسرائیل از روی دوش

اعراب برداشته خواهد شد و به عهده خود فلسطینیها گذاشته می شود.

9 سعودیها ترجیح می دهند که ساحل غربی و نوار غره پایه های اصلی تشکیل یک کشور مستقل

فلسطینی باشند تا اینکه فلسطینیها یک هویت وابسته به اردن داشته باشند. ولی اگر خود فلسطینی ها

دومی را قبول کنند، عربستان سعودی هم آن را قبول خواهد کرد. سعودیها هیچ وقت کنترل اردن را روی

ساحل غربی قبل از 1967 به رسمیت نشناختند و به طور مداوم از تصمیم کنفرانس رباط در سال 1974،

که اردن را از حق مذاکره برای بازگشت ساحل غربی منع می کند حمایت کرده اند.

10 پشتیبانی سعودیها از فداییان فلسطینی از اوائل دهه 60 شروع شد. سعودیها از مهمترین منابع

مالی سازمان آزادیبخش فلسطین به ویژه گروه الفتح، یاسر عرفات، می باشند. پشتیبانی سعودیها از

فلسطینیها مخلوطی از تعهد خالصانه به خاطر آرمان فلسطینیها و ترس از مبارزه خرابکارانه فداییان

فلسطینی علیه پادشاهی عربستان می باشند.

11 نکته مرکزی و مهم در روابط عربستان سعودی و فلسطینیها این است که بیشتر از 000/100

فلسطینی در پادشاهی عربستان زندگی می کنند. این افراد شامل کسانی هستند که مدت زیادی است در

زمینه طب، تدریس، تجارت و حرفه های ماهرانه در عربستان مشغول به کار می باشند. دستمزد فلسطینیها

در عربستان از همه افراد غیر عربی و عربهای عربستان بیشتر است وا ین موقعیتی است که ثبات رژیم در

گرو آن است. سعودیها تعداد فلسطینیهایی را که در صنعت نفت کار می کنند محدود کرده اند و مقامات

امنیتی بشدت مراقب فلسطینیهای مقیم عربستان می باشند.

12 ارتباط بین موضع عربستان در قبال جریانات صلح و تمایل آنها در عرضه نفت به غرب یک

ارتباط زیرکانه و پیچیده می باشد. سعودیها به خوبی آگاهند که نیروی بازار از سال 1973 نفوذ آنها را

روی آمریکا افزایش داده است و برای ایجاد فشار دیگر یک تحریم همه جانبه ضروری نیست. سعودیها

می توانند به وسیله، عدم اقدام در مقابل افزایش تقاضا و یا عدم مقاومت در مقابل فشارهای مبنی بر

افزایش قیمت نفت، آمریکا را تحت فشار قرار دهند.

13 همزمان با این، سیاست نفتی عربستان تحت تأثیر عوامل دیگری غیر از مسئله صلح می باشد.

سعودیها باید احتیاجاتشان را به آمریکا در زمینه امنیت و روابط اقتصادیشان را با غرب، با میلشان برای

سیاست آینده آمریکا در مورد مسئله فلسطین متوازن کند. و یک رابطه موزونی بین این دو ایجاد نمایند.

14 سعودیها به احتمال زیاد از نفوذ نفتی شان نه به عنوان تهدید، بلکه به عنوان یک عامل مشوق برای

آمریکا استفاده خواهند کرد تا پیشرفتی در زمینه صلح ایجاد کند. در ماههای آینده سعودیها در جستجوی

شواهدی خواهند بود که نشان دهد که مذاکرات خود مختاری فعلی بین مصر و اسرائیل، پایه و مبنایی برای

یک موافقتنامه رضایتبخش برای حل مسئله فلسطینیها باشد اما ریاض نسبت به این قضیه خوشبین

نیست. موضع سازمان آزادیبخش فلسطین خیلی مهم است. اگر فلسطینیها با نتیجه مذاکرات خود

مختاری فعلی مخالفت کنند، خیلی بعید است که سعودیها موضع فعلی شان را تغییر دهند.

21 (خیلی محرمانه) سیاست نفتی عربستان سعودی. یک مقام عربستان سعودی در وزارت نفت به

مأمور سرکنسولگری آمریکا در تهران گفته است، که شرکت آرامکو به هدف 5/9 میلیون بشکه در روز

رسیده است. وی گفته که «سطح تولید فعلی تا زمانی که بازار آماده کاهش تولید باشد ادامه خواهد داشت»

ضمنا مطابق گزارش رویتر، شیخ یمانی کشورهای صنعتی را متهم کرده است که در مورد کالاها و

خدماتشان در قیمتها ما را مغبون می کنند. وی به هر حال از سیاست انرژی کارتر تقدیر کرد و گفت که

«محافل نفتی دقیقا نگاه می کنند و منتظرند که ببینند کنگره تا چه حد در اجرای این برنامه با کارتر

همکاری می کند.

نظریات یمانی درباره وضع انرژی در آینده

سند شماره (42)

تاریخ: 30 اوت 1979 8 شهریور 1358

از: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سیبه: سفارت آمریکا جده با اولویت 1109

موضوع: نظریات یمانی درباره وضع انرژی در آینده

1 یمانی وزیر نفت سعودی در بیست و هشتم اوت ضمن بحث مفصلی با معاون وزارت امور خارجه

کوپر نظریات خویش را به شرح زیر ارائه داد.

2 یمانی پیش بینی کرده است که در بقیه سال، مازاد نفت طوری خواهد بود که با توجه به تولید

افزایش یافته، قیمت نفت در بازار سیاه کاهش می یابد. با وجود نزول وضع اقتصادی در کشورهای عضو

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و محدودیت تقاضای ناشی از آن در سال 1980، وی معتقد است که

افزایش تولید نفت خام در نتیجه افزایش تولید نفت دریای شمال و مکزیک سبب کاهش تقاضا در رابطه با

نفت اوپک خواهد گردید. وی معتقد است که چون بعضی از کشورهای تولید کننده نفت اوپک به دلیل

توسعه های مورد نیاز، لازم می دانند تا حد ممکن تولید نمایند، بالاخره در اوپک به اتحاد د ر زمینه قیمت

نفت دست یافته خواهد شد.(در تمام طول مباحثات خود،یمانی از اظهار نظر پیرامون طرح تولید نفت

سعودی خودداری نمود.)

3 یمانی درباره مدت زمان بین سالهای 851981 اظهار نگرانی شدید نمود. طبق نظر وی در این

مدت اوپک به افزایش تولید دست نخواهد زد. وی خاطرنشان ساخت که آن دسته از کشورهای اوپک که

نیاز شدیدی به درآمد بیشتر دارند از قبیل اندونزی و نیجریه از نظر فنی در زمینه افزایش تولید با مشکلات

جدی روبرو هستند. کویت می خواهد تولید خود را به سطح 6/1 میلیون بشکه در روز کاهش دهد.

دیگران نیز می خواهند تولید خود را محدود نمایند. ولی در این دوره کشورهای عضو سازمان همکاری و

توسعه اقتصادی در رابطه با بیکاری شدید دچار چنان مشکلاتی خواهند بود که نمی توانند به توسعه

اقتصادی دست یازند. به طوری که حتی میزان 2 درصد افزایش در نیاز انرژی کشورهای عضو سازمان

همکاری و توسعه اقتصادی سبب به وجود آمدن مشکلات بسیار جدی خواهد شد. البته روشهای آسانی

جهت حفظ انرژی و ایجاد منابع جایگزین به وجود خواهد آمد، ولی تا سال 1985 و پس از آن تغییر جدی

در زمینه منابع انرژی پیدا نخواهد شد. با این وصف یمانی خاطرنشان ساخت که در صورتی که به اهداف

اجلاس توکیو دست یافته شود ما قادر خواهیم بود تا سال 1985 بدون ایجاد محدودیت جدی در بازار

برنامه ها را به پیش ببریم.

4 یمانی تأکید نمود که این ارزیابی بر اساس این احتمال است که شرایط کشورهای تولید کننده نفت

اوپک به صورت کنونی باقیمانده و خصوصا نفت ایران دچار نقصان و کاهش شدید نشود. در این جا وی

نگرانی زیادی ابراز داشت چون مطمئن نیست که ایران بتواند بدون کمک خارجی سطح تولید خود را حفظ

کند و در این باره که کاهش 000/400 بشکه در روز از نفت ایران مربوط به وضع بد آب و هوا یا خلیج

فارس باشد، اظهار شک و بدبینی نمود.

5 یمانی تأکید نمود که در این دوره بین سالهای 1981 تا 1985 ضرورت دارد که قیمت نفت به

تدریج و با دقت افزایش یابد. این کار برای محدود کردن تقاضا بسیار ضروری بوده و سبب جلوگیری از به

وجود آمدن شکافهای تولیدی شده، محرکه های اقتصادی را جهت یافتن منابع جایگزین ایجاد خواهد

نمود.

6 یمانی در بیانات خود تأکید نمود که تا اواسط 1980 آمریکا و دیگر مصرف کنندگان عمده نفت باید

از اقتصاد متکی به نفت کناره گرفته منابع دیگر انرژی را به کار گیرند. وی نسبت به برنامه انرژی رئیس

جمهور و نیز به وضع مالیات بر منافع بادآورده و بودجه اختصاصی در زمینه انرژی اظهار علاقه نمود.

7 معاون وزیر خارجه کوپر در ضمن گفتگو خاطرنشان ساخت که شوروی نیز در زمینه نفت در بازار

بین المللی پیشرفتهایی نموده است و اینکه مصرف شوروی خیلی بیشتر از تولید نفت آن بوده و گمان

می رود که شکاف تولیدی به 31 میلیون بشکه برسد و این در حالی است که شوروی نیز در زمره یکی از

واردکنندگان مهم نفت درمی آید.ونس

متن مصاحبه مطبوعاتی نماینده کنگره آسپین در 4 سپتامبر

سند شماره (43)

تاریخ: 7 سپتامبر 1979 16 شهریور 1358

از: مرکز اطلاعات آمریکا واشنگتن دی. سیبه: سفارت آمریکا اورشلیم

موضوع: متن مصاحبه مطبوعاتی نماینده کنگره آسپین در 4 سپتامبر

آغاز متن

بنا به گفته آسپین سعودیها حریصانه به خریدهای نظامی دست زده اند.

واشنگتن دی سی نماینده کنگره، آسپین امروز اظهار داشت که، پس از سقوط شاه، عربستان

سعودی با انعقاد قراردادهای زیاد به خرید بیش از نیمی از برنامه فروش نظامی خارجی مبادرت ورزیده

است.

آسپین گفت: «عربستان سعودی یازده برابر بیشتر از دومین مشتری بزرگ نظامی خرید می کند». وی

اضافه کرد، «از زمان سقوط شاه در فوریه گذشته، پنتاگون قراردادهایی را امضاء کرده است که طبق آنها

3/6 میلیون دلار کالا و خدمات نظامی قید شده در برنامه فروش نظامی خارجی را به فروش برساند. « از

این رقم عربستان سعودی خواستار 7/3 میلیون دلار یا 58 درصد کل فروش جهانی شده است.»

در شش سال قبل از سقوط شاه، ایران در سر فهرست مشتریان سه ساله دوم و عربستان سعودی در سر

فهرست سه ساله اول پنتاگون قرار داشت. آسپین خاطرنشان ساخت که هیچ یک از کشورها تاکنون

نتوانسته است به خرید بیش از نیمی از فروشهای نظامی خارجی در یک سال مبادرت ورزد.

آسپین گفت «در مورد این ارقام دو دلیل نگران کننده وجود دارد.»

اول اینکه، بسیاری از مردم سالها فکر می کردند که برنامه توسعه مطلبی سعودی نوعی عملیات علیه

توسعه طلبی ایران بوده است، چون سعودیها نمی توانستند خود را فراموش شده بینند. طبق این نوع تفسیر

و برداشت، میزان خرید سعودیها باید کم شود ولی این طور نیست.

«دوم اینکه، با در نظر گرفتن عکس العمل شدید عربستان سعودی در رابطه با قراردادهای کمپ دیوید،

تداوم خودسازی سعودی این فکر را پیش می کشد که شاید ریاض اسرائیل را هدف گرفته است.»

ارقامی که آسپین در مورد فروش سلاحها از زمان انقلاب ایران نشان می داد، درنتیجه مقایسه صورت

کامپیوتری فروش 16 اوت و صورت کامپیوتری فروش 22 فوریه یعنی کمی بعد از سقوط رژیم شاه به

دست آمده است. صورتهای کامپیوتری توسط آژانس کمکهای امنیتی دفاعی در اختیار وی قرار داده