کردند که هر نوع حرکت آشکاری می تواند اثر نامطلوبی در مورد به خطر انداختن یهودیان ایرانی داشته
باشد. ما به شرکت کنندگان در جلسه اطمینان دادیم که وضعیت یهودیان ایرانی را تحت بررسی مستمر قرار
داده ایم و اینکه سفارت مرتبا گزارش می داده است. ما نمودار مختصری از افراد کثیری از یهودیان را که
ویزا دریافت نموده اند به آنها دادیم.
2 ما قول دادیم که دو روشی را که ممکن است در صدور ویزا در نظر گرفته شود با سفارت مطرح کنیم.
ما ابتدا قبول کردیم که کنسولگری تا زمانی که متقاضیان تماس می گیرند. الف 2 (پذیرش دانشجویی) را
در پرونده حفظ کند. مگر آنکه سفارت اعتراض کند که در این صورت این اوراق ممکن است مستقیما به
کنسولگری برای آقای گوئلز، سرکنسول ما از طریق قسمت ایران اداره خاور نزدیک فرستاده شود. ثانیا
ما پیشنهاد خواهیم کرد که سفارت در مورد یادداشتهایش درباره ویزا که متقاضیان را عملاً از عوض کردن
موقعیتشان باز می دارد. تجدیدنظر کند. (مثلاً دانشجویان یهودی که ویزاهای ب 2 را به همراه یادداشتی
در مورد اینکه وضعیت تحصیلی را نمی توان عوض کرد دریافت می کنند، در ادامه تحصیلاتشان به
مشکلاتی برمی خورند و بازگشت خود را به ایران نیز غیر ممکن می یابند.) ما این صحبتها را بدون هیچ
تمایل جهت مداخله در امور ویزا گزارش می دهیم. اما پیشنهاد می کنیم که سفارت به منظور اطمینان دادن
به یهودیان، که نگرانی آنها در مورد امنیت جامعه یهودیان ایران در برنامه ها و روشهای سفارت در نظر
گرفته شده در روش صدور ویزا تجدید نظر کند.
3 به علاوه ما با قسمت خبررسانی بین المللی با یک دیدی که بتوانیم همان نوع برنامه آزادی طلبی که
در عمل برای لبنانیها در طی آن بحران به وجود آمده بود را به دست آوریم، کار می کنیم.ونس
وضعیت جامعه یهودیان
یهودیها سند شماره (4)
تاریخ: 11 می 1979طبقه بندی خیلی محرمانه
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن، دی سیبه: سفارت آمریکا، تهران
گزارشگر: گرین میلز
موضوع: وضعیت جامعه یهودیان، تمام متن خیلی محرمانه
1 اوسیاس جی. گورن، عضو عالیرتبه انجمن یهودیان لوس آنجلس، با دریان، معاون وزیر در مورد
این تصور قبلی که وضع یهودیان تهران به سرعت به وخامت می گراید، تماس گرفت. انجمن لوس آنجلس
از تهران گزارش داشته است که به دنبال اعدام القانیان، تعداد زیادی از جامعه یهودیان تهران دستگیر
شده اند و بقیه اعضای جامعه در خطر می باشند، تقاضای آنها از معاون وزیر، اقدامات عاجل از جانب
دولت ایالات متحده بود.
2 در مذاکرات بعدی، گورن به کارمند وزارتخانه گفت او نمی توانست نام یهودی اهل تهران را که
دستگیری بسیاری را از زمان اعدام القانیان تا به حال گزارش نموده، فاش کند. گورن گفت او تماسهای
تلفنی جدیدی با منبع تهرانی خواهد داشت. و مفید خواهد بود اگر بتواند با فردی در سفارت تماس برقرار
کند. کارمند وزارتخانه جان استمپل را معرفی نمود.
3 در رابطه با هر نوع ارتباطی بین استمپل و منبع تهرانی ناشناس فرستنده این گزارشات، از هر
گزارش فوری در مورد تحولات جامعه یهودیان در پی اعدام القانیان قدردانی می شود. در زیر لیست
یهودیانی که گفته می شود در بازداشت به سر می برند، ارائه می شود.
خلیل نهائی تاجر
مراد دانیال پور برادر زاده لطف اللّه حی، عضو پیشین مجلس
آقای کوهن مقاطعه کار شریک ولل پوند، یک شرکت اسرائیلی
یوسف کوهن
خانبابا شیرازی
پرویز حی، چنین تصور می شود که به شدت در معرض خطر قرار گرفته است.
آلبرت دانیال پور
ران حبیب (با چنین املایی)
آقای کوکنور (با چنین املایی)
آقای آرجائی (با چنین املایی)
4 آیا تعداد بیشتری از افراد بعد از اعدام القانیان دستگیر شده اند ؟ آیا تحولات جدید مشخصی که
دیگر اقلیتهای مذهبی را در برگیرد وجود دارد ؟ عکس العمل دولت موقت در قبال اعتراض کشورهای
خارجی در مورد اعدام القانیان چیست ؟
5 ما از کاخ سفید و کنگره، بیانیه های عمومی حاکی از نگرانی شدید در مورد اوضاع جامعه یهودیان
ایرانی دریافت نموده ایم. لطفا جواب را به آدرس کاخ سفید و وزارتخانه نیز بفرستید.
ونس
یهودیان ایرانی
یهودیها سند شماره (5)
تاریخ: 17 می 79طبقه بندی: خیلی محرمانه
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی سی به: سفارت آمریکا، تهران فوری 5857
گزارشگر: هنری پرشت
موضوع: یهودیان ایرانی
1 (تمام متن محرمانه)
2 ما از بهترین اطلاعات یا نصایح سفارت در مورد مسائل زیر که به وسیله یکی از اعضای اصلی
کنگره مطرح گردیده است، تشکر می نمائیم.
الف: وضعیت یوسف کوهن: تصور ما بر این است که کوهن یکی از اعضای قبلی مجلس است که اکنون
تحت بازداشت به سر می برد. ما از سفارت ایران در اینجا سؤال نموده ایم؛ آنها بعد از تماس با وزارت امور
خارجه قادر به ارائه هیچ اطلاعاتی نبودند. اگر او تحت بازداشت به سر می برد. اتهامات وارده بر علیه او
چه می باشد و چه وقت او بازداشت گردیده است ؟
ب: آیا هیچ محدودیت عمومی یا خصوصی وجود دارد که خانواده حبیب القانیان را از ترک ایران باز
دارد؟ به ویژه در مورد پسرش، فریدون خواهر تنی الیانی، و فرامرز برادرزاده اش مورد سؤال قرار
گرفته ایم. ما از اظهار نظر سفارت در این مورد که آیا یک نامه ای از طرف اعضای کنگره که اصرار کند آنها
مجاز به ترک ایران باشند، مفید خواهد بود یا نه، ممنون خواهیم شد یک پیشنهاد این است که نامه برای
خمینی فرستاده شود و محتوی یک شکایت عمومی برای پشتیبانی از یهودیان باشد.
3 خصوصا از گزارش عالی سفارت در مورد وضعیت یهودیان ایرانی سپاسگزاریم. رهبران و اعضای
یهود کنگره مخصوصا برای اطلاعاتی که ما مرتبا برای آنها می فرستیم، قدردانی می نمایند. لطفا ارسال
گزارش با شرح کامل را ادامه دهید.ناس
یهودیان ایران
یهودیها سند شماره (6)
تاریخ: 24 می 79طبقه بندی خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا، تهران به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی فوری
موضوع: یهودیان ایران
1 تمام متن تلگرام گزارش خیلی محرمانه است.
2 درباره مهاجرت یهودیان از ایران به چند دلیل نمی توان آمار دقیق به دست آورد که مهمترین آنها
این است که خود یهودیان نمی خواهند درباره مهاجرتشان تبلیغات به راه بیاندازند. ولی از طریق چند منبع
نتیجه گرفته ایم که نسبت به وضع پرواز و امکان تهیه بلیط و غیره روزانه بین 150 تا 300 یهودی ایران را
ترک می کنند. بسیاری از گروههای در حال ترک به صورت خانواده هستند، یعنی اکثریت مهاجرین را
واحدهای خانوادگی تشکیل می دهد.
3 در نتیجه بحث و گفتگو با همکاران ایتالیایی و اطریش متوجه شدیم که هر دو کشور درباره وضع
یهودیان به دولت ایران در ماه گذشته اظهار نگرانی کرده اند. در مورد اطریش، سفیر این کشور در ماه
آوریل پیامی را از طریق صدر اعظم کرایسکی تسلیم وزیر امور خارجه وقت سنجابی یک روز قبل از
اینکه وی از این سمت کنار برود نمود.ایتالیاییها نیز اخیرا با دولت ایران تماس گرفته اند. طی هفته گذشته
اطریشیها نیز همان اظهارات اطمینان بخش را که به آمریکا رسیده بود از طرف وزارت امور خارجه
دریافت کرده اند که بنا بر آن برنامه ای علیه یهودیان در پیش نیست. ایتالیا نه خواستار چنین اظهاراتی شد
و نه چنان چیزی را دریافت کردند. ولی معتقدند که علیه یهودیان برنامه ای در پیش نیست.
4 ما اکیدا دلیلی مبنی بر اینکه از اعطاء پاسپورت و یا ویزای خروج به یهودیان خودداری شده است
در دست نداریم. البته طرحهای صهیونیستی به صورت حمله علیه آمریکا به خاطر قطعنامه جاویتس در
مجلس سنا مورد انتقاد شدید قرار گرفته است. حمله و انتقاد علیه آمریکا گذشته از اینکه سبب افزایش
نگرانی یهودیان در تهران شده بر یهودیانی که می خواهند ایران را ترک نمایند، تأثیر گذاشته است.ناس
جامعه یهودیت در ایران
یهودیها سند شماره (7)
تاریخ: 25 مه 79طبقه بندی خیلی محرمانه از تل آویو
از: سفارت آمریکا، تل آویوبه: وزیر امور خارجه واشنگتن دی سی فوری
موضوع: جامعه یهودیت در ایران
1 (تمام متن خیلی محرمانه است)
2 ما با مقامات اسرائیلی درباره وضع جامعه یهودیان در ایران چند بار گفتگو کردیم و متوجه شدیم که
دولت اسرائیل در این زمینه دارای اطلاعاتی بس محدود است. بعضی از این اطلاعات از طریق مسافران،
دیپلماتهای کشور سوم، و یا از طریق مکالمات تلفنی از ایران جمع آوری شده است ولی روی هم رفته
حاصل آنچه که به دست می آورند بسیار تقریبی و نا مشخص است.
3 آهارون آمیت معاون دبیر کل وزارت جذب یهودیان به ما گفته است که وزارتخانه وی درباره
وضعیت یهودیان ایران اطلاعات چندانی در اختیار ندارد. هم رافائل کلوویتز ریاست اداره آژانس
مهاجرت و جذب یهودیان و هم یورام شانی از بخش خاورمیانه ای وزارت امور خارجه اظهار داشته اند که
درست مانند جامعه یهودیت در ایران نگران هستند. کلوویتز گفت که می ترسد اعدام القانیان یک مورد
فردی نباشد و دیگر یهودیان نیز گروگان گرفته شده باشند. شانی که دو سال در نمایندگی اسرائیل در تهران
به سر می برد و شش ماه قبل بازگشته است گفت که نگرانی وی از این جهت نیست که ممکن است این
اعدامها به بدتر شدن وضع یهودیان ایران بیانجامد. وی گفته است که گرچه وضع یهودیان در زمان شاه نیز
ظاهرا خوب بوده است ولی همیشه از طرف ضعفا و روستائیان یک نوع احساس تنفر علیه یهودیان وجود
داشته که در رژیم کنونی ممکن است منجر به اعمال خشونت آمیز علیه یهودیان بشود.
4 اینها هر دو معتقدند که یهودیانی که در لیست سیاه (که شنیده اند حاوی نام 6000 نفر یهودی و
غیریهودی است ) وجود ندارد می توانند ایران را ترک کنند، ولی کلوویتز خاطرنشان ساخته است که
روزانه بیش از 25 نفر یهودی با ویزای موقت و یا با ویزای توریستی وارد اسرائیل می شوند. حتی بعضی از
یهودیان از اسرائیل به ایران بازگشته اند تا به دنبال منافع اقتصادی شخصی خود باشند. شانی فکر نمی کند
که بیش از ده نفر از یهودیان در ایران زندانی شده باشند در حالی که طبق شایعات تعداد آنها بین دویست تا
چهار صد نفر می باشد.
5 کلوویتز گفت با وجود اینکه یکی از شخصیتهای مهم یهودی ایران خواستار محکوم نمودن آشکار
رفتار ایرانیها علیه یهودیان است، ولی بسیاری دیگر مکررا در خواست کرده اند که در حال حاضر در
این باره سکوت بشود. خود کلوویتز حامی اعتراض علیه رفتار کلی دولت ایران یعنی اعدام و محاکمات
فوری بدون ذکر اسامی افراد می باشد. شانی فکر می کند که انتقاد از طرف آن دولتهای غربی که قبلاً از شاه
طرفداری نمی کرده اند و نیز از طرف مطبوعات می تواند بر رژیم ایران تأثیر بگذارد. ولی این انتقادها باید
بر اساس وقایع کنونی باشد و شرایط و اوضاع دائما باید مورد بررسی قرار گیرد.
6 هر یک از طرفین صحبت ما تأکید داشتند که دولت اسرائیل اطلاعات کافی در دست ندارد و در
زمینه تبادل اطلاعات در آینده اظهار تمایل نمودند.لوئیس
جامعه یهودیان در ایران
یهودیها سند شماره (8)
تاریخ: 26 می 1979طبقه بندی سری
از: نمایندگی ایالت متحده در قاهره به: وزارت امور خارجه واشنگتن، دی. سی
رونوشت به: سفارت آمریکا، تهران
موضوع: جامعه یهودیان در ایران
1 (تمام متن سری ) وزیر خارجه ونس هنگام ملاقاتش با لرد کارینگتون و مشاوران ارشد FCOدر
تاریخ 21 می، از پارسونز سفیر قبلی بریتانیا در تهران در مورد اینکه چطور می توان به جامعه یهودی در
تهران کمک نمود، نظر خواهی کرد.
2 پارسونز پاسخ داد که از دید وی، یهودیان و بهائیان هر دو اتوماتیک وار به عنوان عاملین
امپریالیست غرب در ایران مورد ظن می باشند. پیشنهادش در مورد آنها این است که به دنبال کمک از
مقامات مذهبی باشند، که می توانند با آیت اللّه های حساس (برای مثال شریعتمداری، و نه خمینی ) تماس
برقرار کنند. دخالت به وسیله دولتها قضیه را بدتر خواهد کرد. وزیر خارجه از پارسونز برای این اظهار
عقیده تشکر کرد و متذکر گردید که او در سر راهش به لاهه، پاپ را ملاقات خواهد کرد.ونس
یهودیان ایران
یهودیها سند شماره (9)
تاریخ: 1 ژوئن 79طبقه بندی خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا، تهران 5681به: وزارت امور خارجه، واشنگتن، دی سی فوری
گزارشگر: وی. ال. تامست
موضوع: یهودیان ایران
1 (تمام متن خیلی محرمانه پیام گزارشی)
2 خلاصه: رایزن سیاسی با خاخام شوفات و پسرش داود، در تاریخ اول ژوئن ملاقات نمود و مسائل
مطروحه در تلگرام مرجع را مطرح نمود (پایان خلاصه).
3 خاخام شوفات گفت که او معتقد است که نزدیکترین افراد خانواده القانیان در ایران می مانند.
همچنین گفت که معتقد است که آنها نتوانسته اند ویزای خروجی به دست آورند. اگر چه او بدلیل اینکه
تماس مستقیمی با آنها نداشته نتوانست تأیید کند که آیا آنها تلاش برای اخذ آن کرده اند یا نه. داود شوفات
گفت که او مطمئن است که آنها تحت تعقیب و مراقبت می باشند، زیرا چند روز پیش در خیابان به فریدون
القانیان برخورد، ولی القانیان علیرغم شناسایی کامل او بدون اینکه صحبت کند از کنارش گذشت. او
اضافه نمود که تحت شرایط کنونی ارتباط مستقیم با او برای تشخیص دقیق وضعیت او و همسرش مشکل
خواهد بود، اما او گفت که او و پدرش سعی می کنند که یک نوع تماس غیر مستقیمی را برقرار کنند.
القانیان ها ظاهرا برای رفت و آمد آزاد هستند و هر دوی شوفاتها حدس می زدند که آنها ممکن است در
خطر جدی قرار نداشته باشند.
4 هنگامی که سؤال شد چه نوع کمکی دولت ایالات متحده یا شهروندان آمریکایی ممکن است که
قادر به انجام آن باشند. خاخام شوفات قسمتی از یک داستان DOyle Mc Manuls در مورد اوضاع
یهودیان ایران را بازگو نمود (این قطعه، تاریخی نداشت اما مشاور سیاسی تصور می کنند حدودا دو هفته
پیش نوشته شده بود) آن داستان که او با هیجان قابل وصفی بیان کرد، بدترین نوع چیزی بود که تماشاگران
خوب بیرونی ممکن است، برای جامعه یهودیان انجام دهند. آن داستان خام خام شوفات را با نام ذکر کرده
است و تعدادی دیگر از یهودیان ایرانی را نیز نامبرده است. هر دو شوفات ها تأکید کردند که هر چیزی که
باعث جلب توجهات نسبت به یهودیان شود، چه انفرادی یا مردمی، فقط عامل بالقوه ای برای بدتر کردن
اوضاع خواهد بود. کمکی که یهودیان ایرانی محتاج آنند شامل تبلیغ نمی شود. مشاور سیاسی از نظرات
شوفات ها در مورد ارزش تماس کامل با دولت موقت در مورد ویزای خروجی برای القانیان جویا شد. آنها
فکر کردند که ممکن است مفید واقع شود، زیرا به نظر می رسد که چند تن از اعضاء به علاوه نخست وزیر
بازرگان مطمئن هستند، که بین اسرائیل و صهیونیسم از یک طرف و از طرف دیگر طرفداری یهودیت
تفاوتی وجود دارد، اما آنها خواستار مهلتی شدند تا به دقت نتایج ممکنه را قبل از دادن پاسخ قطعی بررسی
کنند.
5 خاخام شوفات گفت که بهترین کمکی که ایالات متحده می تواند به یهودیان ایرانی دهد دادن ویزا
در مواردی می باشد، که اشخاصی می خواهند ایران را به قصد ایالات متحده ترک کنند و در این مورد، او
گفت به نظر می رسد که یک مشکلی در رم بروز کرده است، محلی که تعداد زیادی از یهودیان ایرانی تصمیم
گرفته اند که درخواست ویزا نمایند. در ابتدا یهودیان مواجه با مشکلات اندکی در کسب نظر مساعد برای
خود شدند، اما طی چند هفته اخیر تعدادی از داوطلبان به خاطر دلایلی که برای آنها واضح نبود، رد شدند.
بعضی از این افراد تقریبا به مدت یک ماه در رم معطل شده بودند. رایزن سیاسی، سیاست ایالات متحده را
در قبال نظر مساعد به داوطلبان گروه اقلیت توضیح داد.اما خاطرنشان نمود که کارمندان کنسولگری باید
در حدود قوانین کار کنند. با این وجود او قول داد که به آن موضوع با دیدی بنگرد که بن بست موجود در رم
را از میان بردارد. (اظهار نظر: طی دو روز گذشته رایزن سیاسی عین این مطلب را از چندین منبع دیگر نیز
شنیده است.)
6 خاخام شوفات پرسید که آیا این احتمال وجود دارد که با توجه به موقعیت خاصی که یهودیان در
ایران با آن مواجه هستند. بتوان نوعی یادداشت برای سفارتخانه های اروپایی، جاهایی که اکثر یهودیان
ایران در نظر دارند، تقاضای ویزا بکنند، فرستاده شود.رایزن سیاسی گفت که می داند چنین بخشنامه ای در
واقع از قبل صادر شده بود، اما قول داد که تحقق کند که آیا امکان دارد که دوباره چنین بخشنامه ای صادر
گردد. خاخام گفت در چنین یادداشتی می توان از نامه هایی که او به یهودیان ایران داده است نام برد. این
نامه ها اصولاً به منظور شناسایی و به زبان عبری نوشته می شود و در آنها اسامی افراد عنوان شده و
یهودیت آنها اعلام می گردد، و در خواست می شود تا در مراقبت از رسیدن به آنها به مقصد نهائی خود کمک
شود.
7 خاخام شوفات می توانست در تشخیص یهودیانی که به احتمال زیاد تحت بازداشت هستند،
همچون پرویز آقا عزیز حی و آلبرت دانیال پور مقداری کمک کند. او متذکر شد خانمها بخشیان، شمسیان
و دردشتی افرادی هستند که امکان دارد، بازداشت شده باشند. اما نتوانست این مطلب را تأیید کند. تعداد
دیگری شامل آقای ملامت تحت تعقیب بودند. اما ظاهرا از بازداشت فرار کرده اند. آنها حتی ممکن است
که از ایران نیز خارج شده باشند. او گفت که تا آنجا که او مطلع است جدیدا کسی دستگیر نشده است. داود
شوفات گفت که پرویز حی جوان است (در حدود 25 سال ) و بنا بر آخرین اطلاعاتش تنها فرد باقی مانده
از خانواده است که هنوز در ایران به سر می برد. او گفت که حی جوان کمی عقب نشینی کرده و شاید یک
مقدار متوجه شده که چه اتهامی به او زده شده است. جدا از او و دانیال پور، دیگر یهودیان نه به اتهام عامل
اسرائیل بودن که در مورد دو شخص نامبرده به کار می رود بلکه به اتهام جنایات اقتصادی که مرتکب
شده اند، تحت بازداشت یا تعقیب به سر می برند. هر دو شوفات ها گفتند که مشکل می توان از اوضاع خارج
از تهران آگاه شد.
8 تخمین خاخام شوفات از تعداد یهودیانی که ایران را ترک کرده اند از تعداد تخمینی ما که 000/20
تا 000/25 نفر می باشد بسیار کمتر است. او فکر می کرد که امکان ندارد این تعداد از 10000 نفر بیشتر
شود، ولی دوباره اظهار کرد که مشکل می توان فهمید چه تعدادی از یهودیان ممکن است در شهرهای
دورافتاده از جامعه یهودیان خارج شده باشند.
9 در مجموع، پیام اصلی شوفات ها این بود که راههایی هست که ایالات متحده می تواند به یهودیان
ایرانی کمک کند. ولی شکایت علنی چه در مطبوعات یا در کنگره ایالات متحده را ارائه این کمک نیست.
ناس
مشورتهای کنگره ای در مورد یهودیان ایرانی
یهودیها سند شماره (10)
تاریخ: 20 ژوئن 7930 خرداد 58طبقه بندی خیلی محرمانه
از: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی به: سفارت آمریکا تهران فوری 3073
موضوع: مشورتهای کنگره ای در مورد یهودیان ایرانی
1 کل مطلب خیلی محرمانه است
2 معاون مأموریتی (معاون سفارت) همان طوری که برنامه ریزی شده بود در 18 ژوئن با بارنز یکی از
افراد کنگره و گروهش در 19 ژوئن با دیگر افراد کنگره، هلنبک وگیلمن، ملاقات کرد. در هر دو ملاقات ما
خلاصه بی پرده ای در مورد وضع یهودیان در ایران بر طبق گزارشهای سفارت ارائه کردیم. موافقت شد که
هر دو ملاقات، خصوصی و خارج از ضوابط تلقی شود اگر چه امکان تصمیم گیری مجلسی در مورد وضع
یهودیان ایران مورد بحث قرار گرفت، این برداشت ما بود که در این موقع چنان حرکتی که این تصمیمات را
پیش ببرد وجود ندارد. افراد کنگره درک کردند که یک چنین تصمیمی نمی تواند اثر منفی بر روی وضع
یهودیان ایران داشته باشد.
3 بحثهای زیادی در زمینه سؤالاتی در رابطه با ویزاهای یهودیان و دیگر اقلیتها پیش آمد. ما افراد
کنگره را مطلع کردیم که سفارت در نظر دارد که اواخر این تابستان کار ویزای غیر مهاجرتی را به مرحله
اجرا بگذارد. و آنها به نظر علاقه مند می رسیدند که ما کارهای وسیع عملی را در برنامه ویزای خود به
مرحله اجرا بگذاریم. همچنین بحثهای قابل توجهی در مورد صدور ویزا برای ایرانیانی که در رم هستند
دنبال شد و ما توضیح دادیم که سعی می کنیم یک مأمور ویزای موقت برای آن سفارت تعیین کنیم.گزارش
سفارت در مورد وضعیت یهودیها در قادر ساختن ما به اینکه اعضاء کنگره را کاملاً مطلع نگهداریم،
بی نهایت مفید بوده است.
ما از تهیه مداوم، حداقل یک «گزارش وضعیت هفتگی» که اطلاعاتی در مورد وقایع جاری، هرگونه
برداشتی که شما امکان دارد داشته باشید، و اطلاعاتی که در مورد خروج یهودیان از ایران باشد، تشکر
می کنیم. ما فهمیده ایم که درصد (نسبت ) خروج یهودیان در حال حاضر تقلیل یافته و در حقیقت بعضی از
یهودیانی که در ماه می ایران را ترک کرده بودند، شروع به مراجعت نموده اند.
ونس
موضوعات اقتصادی و یهودیان ایران
یهودیها سند شماره (11)
تاریخ: 8 ژوئیه 1979طبقه بندی خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا، تهران 7034به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی
گزارشگر: وی. ال. تامست
موضوع: موضوعات اقتصادی و یهودیان ایران
1 (تمام متن محرمانه)
2 خلاصه: اطلاعات بعدی از گفتگوی بین کارمندان سفارت، اسکود و ریچاردسون و یکی از تجار
یهودی و در یک مورد ارمنی) اخذ شده. این گفتگوها نگرانی مستمر یهودیان ایران را منعکس می کند و هم
چنین طرز فکر آنها را نسبت به پدیده های مشخصی از اقتصاد امروز ایران را نمایان می سازد. (پایان
خلاصه).
3 یک تاجر یهودی فرش که اسکود در تاریخ 29 ژوئن با او صحبت کرد، درباره اوضاع و احوالی که
بر جامعه اش تأثیر گذاشته، شکایت نمود. و تعدادی فحش رکیک به خمینی داد. او می خواست بداند چه
موقع قسمت ویزای سفارت دوباره باز خواهد شد. وقتی به او گفته شد هنوز مدتی وقت لازم است، او
پرسید که آیا می تواند برای ویزا در اروپا درخواست کند و اگر این کار را بکند چه شانسی برای به دست
آوردن ویزا خواهد داشت.
4 تاجر فرش یهودی دیگری به اسکود گفت که اگر در مورد خرید چیزی مصمم است عجله کند، زیرا
او طی دو هفته آینده ایران را به مقصد کالیفرنیا ترک خواهد نمود. او همچنین گفت در حالی که بهای
فرشهای بومی کاهش پیدا می کند، بهای فرشهای کمیاب ابریشمی بشدت در حال افزایش است. دلیل
ظاهری این امر این است که فرشها را می توان به عنوان سرمایه های در حال خروج و در مقابله با
محدودیتهای کنترل مبادلات خارجی مورد استفاده قرار داد.
5 اسکود همچنین با یک صراف یهودی گفتگو کرد. نرخ خرید دلار در آن روز به یک حد نصاب
جدید 120 ریال رسیده بود. صراف گفت که او یک دختر در اسرائیل و دو پسر دبستانی در آلامندای
کالیفرنیا دارد. او تازه از اداره مخابرات که برای تلفن زدن به دخترش صبح زود به آنجا رفت، بازگشته بود.
او گفت دیگر امکان ندارد که از تلفنهای خصوصی با اسرائیل تماس برقرار کرد. او با هیچ مشکلی در اداره
مخابرات مواجه نگردید. اما از او خواسته شد به زبان فارسی نه انگلیسی یا عبری صحبت کند (از قرار
معلوم کار استراق سمع اسلامی را آسانتر می کند. )
6 صراف با افتخار یک نسخه از روزنامه محلی در آلامندرا که مقاله روی جلد آن درباره دو پسرش با
سن های 13 و 17 که عنوان «از ایران پر دردسر پناه جسته بودند» تیتر آن بود، نشان داد. او به اسکود گفت
در اولین فرصتی که مشکلاتش را در ایران رفع کند، تصمیم دارد با همسرش و آخرین دخترش از اسرائیل
دیدن کنند و سپس به منظور اقامت به طرف ایالات متحده حرکت نمایند.
7 در حین گفتگوی اسکود با صراف یک آشنای ارمنی که با بانک ایران و خاور میانه رابطه ای داشت،
یک سری به آنجا زد، بحث به بازار دلار که به طرز ناگهانی افزایش پیدا کرده بود، کشیده شد. همسر
شخصی ارمنی (مقیم ایالات متحده) از او خواسته است موجودی پول خود را از بانک خارج کند، اما
محدودیتهای ارزی و نرخ بازار آزاد پول مانع تبدیل پولش به دلار شده است.