کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

وفرا منصوب کرده است، لیکن وی به عنوان فردی فاقد صلاحیت شناخته شده است. عامل دیگر عامل

مذهبی است، چون هر دوی آنها مسلمان شیعی مذهب هستند و کارمندان برجسته شرکت نفت کویت وفرا

را تعداد زیادی از شیعیان تشکیل می دهند.

مائسترون

اقدامات محتاطانه کویت در مورد خمینی

سند شماره (21)

تاریخ: 24 دیماه 1357طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در کویتبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: اقدامات محتاطانه کویت در مورد خمینی

1 (طبقه بندی نشده) طبق روزنامه الوطن عربی مورخ 1 بهمن ماه، سخنگوی وزارت امور خارجه

کویت احمدالمبارکی از اظهارنظر مستقیم پیرامون اعلامیه ای که به یکی از دستیاران خمینی نسبت داده

شده و طی آن خلیج نه «عربی» و نه «فارسی» بلکه «اسلامی» خوانده شده، خودداری کرده است.در ازاء

آن مبارکی از موضع استاندارد عمومی کویت در قبال امنیت منطقه ای صحبت نمود. وی گفت

«ضروری ترین مسئله برای کویت همکاری تمام کشورهای خلیج است تا ثبات و کامیابی منطقه حفظ

گردد و از بروز تضاد قدرتهای بزرگ در آن جلوگیری به عمل آید.

2 در تاریخ 3 بهمن ماه روزنامه الوطن عربی، در گزارشی که از مخبر خود در پاریس دریافت کرده

می گوید که خمینی در تاریخ 2 بهمن ماه با نمایندگان رهبران مذهبی شیعیان خلیج در پاریس ملاقات کرده

است و طی این ملاقات آنها اظهار داشتند که ترس از آن دارند که فعالیتهای سیاسی وی در خلیج منجر به

نفوذ کمونیستها و ترغیب شورش در کشورهای خلیج گردد.»

3 (خیلی محرمانه) اظهارنظر: مقاله الوطن نشانگر نگرانی پنهانی کویت در مورد پدید آمدن حکومت

خمینی در ایران است. ما گزارش داده ایم که امیر کویت در گفتگو با وزیر خارجه فرانسه فرانسوا پونسه

(مرجع الف) در مورد گسترش شورش شیعیان و راه یافتن آن به عراق اظهار نگرانی کرده است. در همین

رابطه یکی از مقامات اداره سیاسی وزارت خارجه به ما گفت که فکر نمی کند دولتی به رهبری مردی

مذهبی چون خمینی زیاد دوام بیاورد. این مسلمان سنی مذهب گفت تلاش برای ایجاد یک حکومت

اسلامی به رهبری شیعیان در ایران تنها به ایجاد آشوب در این کشور و عراق دامن خواهد زد. ولی علیرغم

این نگرانیها کویت در رابطه با اعلامیه های خمینی و حتی اختلافات مربوط به اصطلاحات جغرافیایی نیز

اقدامات تندی انجام نداده است. وزارتخانه به یاد دارد که هنگام بروز اختلاف بر سر خلیج کویت شدیدا

اظهار می داشت که خلیج همیشه عربی بوده و همیشه تحت همین عنوان باقی خواهد بود.از اداره پست

کویت از دریافت نامه هایی که عنوان خلیج فارس را داشتند امتناع ورزید و از صدور ترخیص نامه پروازها

نیز به همین دلیل امتناع می ورزید. بیانات محتاطانه المبارکی مانع از آن است که این اختلافات جغرافیایی

بار دیگر از سر گرفته شود. این احتیاط کاری بسیار بیسابقه است در حالی که قبلاً پس از اخراج خمینی از

عراق، کویت به وی اجازه ورود به این کشور را نداده بود. مائسترون

آمادگی کویت برای افزایش جزئی تولید نفت خام به منظور جبران تولید نفت ایران

سند شماره (22)

تاریخ: 2 بهمن ماه 1357طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در کویت به: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: کویت آمادگی خود را برای افزایش جزئی تولید نفت خام به منظور جبران تولید

نفت ایران اعلام می دارد

1 تمام متن خیلی محرمانه است.

2 خلاصه: وزیر نفت کویت به طور محرمانه ای در روز 30 دیماه برای من فاش کرد که حکومت کویت

اجازه خواهد داد مقداری معادل دویست هزار بشکه نفت در روز به طور اضافی تولید شود تا جبران از

دست رفتن نفت ایران را بکند. طبق اظهار نمایندگان شرکت نفت کویت از جمله شرایط یکی این است که

این مقدار اضافی نفت کویت با کشتیهای نفت کش کویتی حمل و نقل شود. قسمت اعظم این مقدار اضافی

نفت خام به کمپانیهای بزرگ خریدار نفت مانند بریتیش پترولیوم، شل، گلف اویل کمپانی پیشنهاد خواهد

شد در حالیکه دو کمپانی اول برای برآوردن این شرایط دچار زحمت نخواهند بود، شرکت گلف اویل

ممکن است از این لحاظ با دشواریهایی مواجه شود و این شرکت هنوز تصمیم به خرید مقدار اضافی نفت از

کویت نگرفته است. وزیر نفت کویت در ضمن اینکه خواست تا محرمانه بودن این اطلاعات را رعایت کنم،

به من اطمینان داد که این اقدام «به دلایل سیاسی» انجام می گیرد و از لحاظ دیگر سیاست کویت مبنی بر

محدود کردن تولید نفت خام به دو میلیون بشکه در روز، به طور متوسط، همچنان به قوت خود باقی است.

(پایان خلاصه).

3 در ضیافتی که از سوی سر دیوید استیل، رئیس بریتیش پترولیوم در تاریخ 30دیماه ترتیب داده

شده بود. علی خلیفه الصباح وزیر نفت کویت برای من «به طور خیلی محرمانه» افشا کرد که کویت تولید

نفت خام خود را به میزان اندکی بیش از دویست هزار بشکه در روز افزایش خواهد داد تا کمبود تولید نفت

که ناشی از متوقف شدن تولید نفت ایران است جبران شود. وزیر نفت کویت از من تقاضا کرد این اطلاعات

بسیار محرمانه نگاهداشته شود، زیرا هیچ گونه گزارشی از افزایش تولید نفت به مطبوعات داده نخواهد

شد. (من تقاضا می کنم که تمایل او تا زمانی که این اطلاعات از طرف منابع دیگر افشا نشده محترم شمرده

شود)، علی خلیفه خاطرنشان ساخت که میزان تولید نفت به وسیله شورای عالی نفت در تاریخ 30 دیماه به

تصویب رسیده و در جلسه کابینه کویت در تاریخ 1 بهمن ماه بر آن رسما صحه گذاشته خواهد شد.

4 این اقدام، اقدامی است بر عکس تصمیم سابق کابینه کویت مبنی بر خود داری از تصویب پیشنهاد

وزارت نفت این کشور که اجازه می داد سه کمپانی بزرگ خریدار نفت خام کویت یعنی بریتیش پترولیوم

گلف و شل هر یک برای سه ماهه اول و دوم و چهارم سال 1979پنجاه هزار بشکه نفت اضافی در روز و در

سه ماهه سوم، هر یک صد هزار بشکه نفت در روز خریداری کنند. دلیل وزیر نفت برای توصیه مقدار

اضافی برای سه ماهه سوم، براساس تمایل برای به دست آوردن بنزین به اندازه کافی بوده است که به

مصرف راه انداختن کارخانه جدید گاز مایع به ظرفیت کامل در شرایط بسیار سخت آب و هوایی می رسد

که این امر به عنوان آزمایش نهائی برای پذیرفتن کارخانه از سوی سازندگان آن بشمار می رفت.

5 پس از رد این پیشنهاد علی خلیفه با پیشنهاد کنونی، که اجازه می دهد هر یک از سه کمپانی بزرگ

خریدار نفت روزانه چهل هزار بشکه برای سه ماهه اول، دوم و چهارم و روزانه پنجاه هزار بشکه برای سه

ماهه تولید کنند، بار دیگر به میدان آمد. این پیشنهاد معادل بیست درصد تولید نفت خام نسبت به پیشنهاد

سابق کاهش دارد. بقیه تولید که مجموع آن به اندکی بیش از 200 هزار بشکه در روز بالغ خواهد شد به

کمپانیهای کوچک که دارای قراردادهای منظم برای خرید نفت خام کویت هستند. اختصاص خواهد

یافت.

6 برای کمپانیهای بزرگ خریدار نفت این پیشنهاد حاوی شرایط معینی است. اول اینکه آنها باید این

مقدار اضافی نفت را با نفت کش های کویتی حمل کنند و دوم اینکه هر یک از این سه کمپانی باید سهمیه

خود را به میزان یک میلیون بشکه نفت سنگین اضافی که در منطقه بی طرف تولید می شود و اکنون در

انبارها نگهداری می شود، برای آنکه فروش آن دشوار است بالا ببرند، علاوه بر این این سه کمپانی که از

تخفیفهایی منطبق قراردادهای منظم خود برخوردارند، بایستی برای این مقدار اضافی قیمت رسمی را

بپردازند. و شرایط عادی اعتباری یعنی اعتبار شصت روز به آنها تعلق خواهد گرفت. هر دو شرکت

بریتیش پترولیوم و شل که بیشترین میزان خسارت را در نتیجه قطع تولید نفت ایران متحمل شده اند، ظاهرا

اشکالی در برآوردن این شرایط نخواهند داشت و انتظار می رود که برای این مقدار اضافی قرار داد مربوطه

را امضا کنند.

7 یک شرط اضافی نیز از سوی وزارت نفت کویت به پیشنهادی که به شرکت نفت گلف برای این

مقدار اضافی نفت عرضه شده، ارائه شده است و آن این است که وزارت نفت کویت از گلف تقاضا کرده

است که یک قرار داد ده ساله برای خرید دویست هزار تن گاز مایع امضا کند.

این شرط بدان جهت اضافه شده است که شرکت نفتی گلف در اواخر دسامبر قرار دادی را که درباره خرید

این مقدار گاز مایع امضا کرده بود، فسخ کرد، به این دلیل که خریدار ژاپنی این گاز یعنی شرکت میتسوبیشی

به طور ناگهانی از انجام موافقت مربوط به خرید این مقدار گاز مایع طفره رفت.شرکت نفت گلف قبلاً مقدار

ده هزار تن گاز مایع در سال برای این مشتری خریداری می کرد و مقدار مربوطه را به دویست هزار تن برای

پیش بینی نیاز بیشتر، افزایش داده بود. ولی به موجب اظهارات نماینده شرکت نفت گلف در منطقه بازار

گاز مایع در ژاپن در نتیجه در دسترس بودن سوختهای دیگر قابل رقابت از لحاظ قیمت که می تواند کاملاً

مصرف کنندگان را به منابع دیگر انرژی هدایت کند، اشباع شده است.

8 شرکت گلف اویل همچنین در مورد شرط حمل نفت با نفت کشهای کویتی با دشواریهایی مواجه

است و آن در نتیجه آسیبی است که به تأسیسات باراندازی در ایرلند وارد شده است و این شرکت هم اکنون

دارای مازادی بر ظرفیت نفت کشهاست و چون وزارت نقت کویت به موجب قرارداد خواسته است که

خریداران درباره مخارج حمل با شرکت نفت کشهای کویت مذاکره کنند، شرکت گلف از این نگران است که

در موقعیتی قرار گیرد که این مقدار اضافی نفت خام را با تحمل خسارت به بازار برساند. مطابق اظهارات

نماینده این شرکت گلف سرگرم بررسی مجدد این پیشنهاد است.

9 هنگامی که وزیر نفت کویت این اطلاعات را به من داد گفت که این تصمیم از سوی حکومت کویت

به «دلایل سیاسی» اتخاذ شده است، یعنی به منظور کمک به افزایش عرضه نفت که برای جبران کمبود

تولید نفت ایران مورد لزوم خواهد بود. او گفت که در موارد دیگر سیاست کویت این است که حداکثر تولید

تعیین شده نفت خام را به میزان 2 میلیون بشکه در روز، به طور متوسط حفظ کند و این تصمیم همچنان

مراعات خواهد شد. مائسترون

جزئیات بیشتری در مورد افزایش تولید نفت کویت

سند شماره (23)

تاریخ: 4 بهمن ماه 1357 طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در کویتبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی، فوری

موضوع: جزئیات بیشتری در مورد افزایش تولید نفت کویت

1 (تمام متن خیلی محرمانه است).

2 در ملاقات مورخ 3 بهمن ماه با وزیر نفت کویت شیخ علی خلیفه الصباح و گفتگو پیرامون مسائل

دیگر، وزیر نفت کویت گفت در سال 1358 به علت کاهش تولید نفت ایران، کویت سطح تولید نفت خام

خود را افزایش خواهد داد. وی گفت، شورای وزیران در تأیید پیشنهاد مطروحه در تلگرام مرجع، سقف

تولید نفت خام کویت را 000/200/2 بشکه در روز تصویب کرده است.

3 علی خلیفه گفت شرایط خاصی برای هر یک از شرکتهای برداشت کننده نفت کویت (بریتیش

پترولیوم، شل و گلف) به خصوص در زمینه استفاده از تانکرهای نفتی کویت تعیین شده است. وی گفت

بریتیش پترولیوم و شل با وجود شرایط جدید پیشنهادات ارائه شده را خواهند پذیرفت، لیکن گمان

نمی کند که شرکت گلف از این وضع سودی ببرد. هنگامی که از وی سؤال کردم که آیا شرایط وضع شده در

مورد گلف با شرایط وضع شده در مورد دو شرکت دیگر تفاوت داشته یا خیر، علی خلیفه با ابهام پاسخ داد

که این شرایط مربوط است به خریدهای قبلی گاز و نفت توسط این شرکت، ولی بیش از این چیزی نگفت.

وی گفت تصمیم شرکت گلف مبتنی بر این است که استفاده از تانکرها کویتی هزینه شرکت را تا حدی بالا

خواهد برد که بر اساس شرایط موجود عرضه نفت مازاد به بازار سودآور نخواهد بود.

4 نماینده منطقه گلف نیز این واقعیت را تأیید کرد و گفت شرکت گلف به علت پر بودن ظرفیت

تانکرهای خود، برای استفاده از تانکرهای کویتی مجبور خواهد شد در ازاء هر بشکه یک دلار بیشتر

خرج کند و نخواهد توانست آن را از مشتریان خود دریافت نماید. وی گفت شرکتهای بریتیش پترولیوم و

شل نفت مازاد را در پالایشگاههای خود استفاده خواهند کرد و احتمالا با فروش محصولات دیگر نفتی

هزینه متحمل شده را جبران خواهند نمود.

5 علی خلیفه گفت مقدار پیشنهادی به شرکت گلف اکنون به خریداران دیگر نفت کویت داده خواهد

شد. در خاتمه این گفتگو، وی از من خواست که این اطلاعات محرمانه بماند و تأکید کرد که در مطبوعات

کویت مطالب مزبور درج نخواهد گردید. وی گفت اگر این اطلاعات فاش شود، دولت و به خصوص خود

او به عنوان وزیر نفت به خاطر افزایش سطح تولید بیش از سقف عادی 2 میلیون بشکه در روز مورد انتقاد

قرار خواهند گرفت.مائسترون

نقطه نظرات کویت در مورد امنیت منطقه ای

سند شماره (24)

تاریخ: 10 ماه 1357طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در کویت به: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی

موضوع: نقطه نظرات کویت در مورد امنیت منطقه ای

1 (خیلی محرمانه) مطبوعات کویت در مورد جنبه امنیتی خلیج که در بیانات وزیر دفاع براون در

کنگره در تاریخ 25 دیماه مطرح شده اغراق کرده اند. سخنگوی دولت کویت، در اظهار نظر پیرامون بیانات

براون، مداخله خارجی در امور خلیج را نپذیرفت و گفت که کویت از دیگر کشورها تقاضای تضمین و یا

حراست امنیتی نکرده است. گرچه این بیانیه بیش از نظرات گزارش شده وی در مرجع الف در رابطه با

نقش قدرتهای بزرگ در خلیج از قاطعیت برخوردار است، ولی بیانات سخنگوی دولت کویت نشانگر

نقش متوازن کننده دولت کویت بین همسایگان بزرگ خود و ابرقدرتها می باشد.

2 (طبقه بندی نشده) در تاریخ 6 بهمن ماه روزنامه های عربی زبان کویت در صفحات اول خود

سخنرانی وزیر دفاع آمریکا براون را در برابر کمیته تسلیحاتی سنای آمریکا که در تاریخ 5 بهمن ایراد شده

بود، گزارش کرده اند. دو روزنامه (الانباء و الرأی العام) ترس آمریکا را از برخورد شوروی و آمریکا در

خلیج عنوان کرده اند. انباء، الوطن و القبس گفته اند که وزیر از احتمال بروز این درگیری سخن گفته است،

بنابراین، مانند روزنامه های قاهره حقایق را وارونه جلوه گر ساخته اند (مرجع ب).

با وجود اینکه همه روزنامه ها اظهار داشته اند که آمریکا خود را در برابر این «امکان» آماده می کند، ولی

همه آنها تصریح کرده اند که «مداخله» آمریکا تنها در پاسخ به حرکتهای شوروی صورت خواهد گرفت.

3 در تاریخ 29 بهمن ماه روزنامه عربی السیاسه اظهار نظرهای وزیر کشور در امور کابینه عبدالعزیز

حسین را در پاسخ به بیانات وزیر براون گزارش کرده است، وی سخنگوی دولت کویت نیز می باشد.

حسین گفته است که کویت با هرگونه مداخله خارجی گذشته از میزان و نوع مداخله مخالف است. وی

یادآور شد که کشورهای خلیج و شبه جزیره عربی در مخالفت با مداخله خارجی متحد هستند. وی گفت

کویت و دیگر کشورهای خلیج میل ندارند در مبارزات بین قدرتهای بزرگ درگیر شوند. در رابطه با

کویت، وی گفت کشور متبوعش میل ندارد از کشورهای دیگر تضمین امنیتی چه به صورت اعزام نیرو و

چه به صورت وارد شدن در پیمانهای دفاعی، کسب کند.

4 (خیلی محرمانه) اظهار نظر: بیانات حسین نشانگر عکس العمل استاندارد کویت در پاسخ به

نظرات مقامات برجسته آمریکایی درباره منافع آمریکا درباره امنیت خلیج فارس است. همیشه محتوای

اصلی بیانات مقامات آمریکایی در این رابطه، و موجبات رنجش خاطر در بیانیه وی، نادیده گرفته

می شود و عدم پذیرش «مداخله خارجی» در خلیج توسط کویت با طمطراق مطرح می گردد. علاوه بر

اظهار اطمینان علنی به عراقیها مبنی بر عدم حمایت کویت از طرحهای امنیتی آمریکا، بیانیه دولت کویت

به فلسطینیها خاطرنشان می سازد که کویت به وحدت عربی متکی است. ممکن است در ظاهر این

اظهارنظرها با بیانات قبلی گزارش شده حسین در مرجع الف مغایر به نظر برسد، لیکن در حقیقت این طور

نیست. در مورد دوم حسین از خود عکس العمل نشان نمی داد، بلکه در رابطه با بحران ایران نظر کویت را

در مورد اوضاع امنیتی منطقه بیان می داشت. این بیانات عاری از مشاجرات لفظی موجود در بیانات اخیر

وی بود، و به نظر ما نشانگر موضع دقیقتر دولت کویت است. بنابراین، این بیانیه را باید سیاست متعادل

کننده کویت بین همسایگان بزرگتر خود و ابرقدرتها دانست.

مائسترون

افزایش جریان سرمایه از کویت نشانگر وجود بحران ایران است

سند شماره (25)

تاریخ: 18 بهمن ماه 1357 طبقه بندی: خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در کویتبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: افزایش جریان سرمایه از کویت نشانگر وجود بحران ایران است.

1 (تمام متن خیلی محرمانه است)

2 خلاصه: رابطه های سفارت در محافل بازرگانی و بانکداری کویت در هفته های اخیر متوجه

افزایش فعالیتهای مربوط به انتقال سرمایه از بانکهای اینجا شده اند. می گویند این صادرات روزافزون

ارزی متشکل از سرمایه های خصوصی است که مقصد آنها بازارهای دلاری اروپا و آمریکا می باشد.

فزونی آن نیز نشانگر فرار سرمایه از ایران از طریق نظام بانکی آزاد و نسبتا مؤثر کویت به بازارهای پولی

غرب می باشد. با این وصف، دلایلی نیز موجود است که نشان می دهد بخشی از افزایش مربوط به

نوسانات پول کویت در خارج است. مدیر کل یکی از بزرگترین بانکهای کویت مصرانه می گوید، گرچه

فرار پول از کویت در حال حاضر بیش از حد معمول است، ولی این افزایش به طور مطلق حائز اهمیت

نیست. با این وصف وی معترف است که شیوع مشکلات ایران به بخش عربی خلیج علی الخصوص عراق

می تواند علت اصلی فرار سرمایه از کویت به حساب آید. (پایان خلاصه).

3 دو هفته گذشته در مورد فرار سرمایه از کویت و ارتباط احتمالی آن با اوضاع ایران با بانکداران و

بازرگانان محلی گفتگوهایی انجام دادیم. شایع شده است که پول و دیگر لوازم ارزشمند از آن سوی خلیج

مخفیانه وارد کویت می شود. گفتگوهای ما نیز این امر را تأیید می نماید، و گر چه روند حاضر از آبانماه

گذشته آغاز شده، ولی در هفته های گذشته فعالیتهای مربوط به انتقال پول از بانکهای اینجا افزایش

چشمگیری پیدا کرده است. رئیس هیئت مدیره یکی از مهمترین نهادهای سرمایه گذاری کشور به ما گفته

است که «بانکهای اینجا در حال حاضر آنقدر سرگرم سفارت مربوط به انتقال ارزهای ایرانی هستند که

حتی برای پاسخ به به تلفنهای ما نیز وقت ندارند».

4 بسیاری دیگر از دوستان ما نیز معتقدند که فرار سرمایه ایرانی از طریق کویت علت اصلی این پدیده

ارزی است. آنها می گویند کویت نزدیکترین نقطه آزاد به ایران از نظر انتقال ارز است که سیستم بانکی

نسبتا مؤثر آن قادر است حجم عظیم پولی را اداره کند. تا به حال قادر نبوده ایم حتی رقم تقریبی پولهای

انتقالی را به دست آوریم، لیکن منابع ما معتقدند که اکثر این پولهای انتقالی به مقصد بازارهای دلار اروپایی

و آمریکا ارسال شده اند، چون به دست آوردن مارک آلمان، فرانک سوئیسسوئیس، 3 وین ژاپن چندان نیست.

5 شایعات محدود به فرار از ایران نبوده است. رابطه های ما گزارش می دهند که پول محلی نیز محدود

و تحت فشار قرار گرفته است و چند بانک در میزان وامهای خود به خصوص در رابطه با حساب جاری

غیر کویتیها کاهش پدید آورده و از روش نامحبوب (که معمولا اجتناب می شود) ابطال چکهای بی محل

مشتریان کویتی نیز خود داری نورزیده اند.

6 در گفتگو با مدیر کل یکی از بزرگترین بانکهای کویت پیرامون این فرار سرمایه، متوجه شدیم که

گرچه آمریکا در رابطه با ماه دسامبر کسری بودجه تجاری خود را بسیار زیاد اعلام کرده است، ولی در

هفته گذشته ارزش دلار در بازارهای متعدد افزایش یافته است. وی معترف است که اوضاع سیاسی خلیج

در حال حاضر سبب شده است که فرار سرمایه بیش از حد معمول جریان داشته باشد و همین امر می تواند

بر بازارهای پولی غربی تأثیر گذاشته باشد. وی گفت درست است که بخش اعظم سرمایه از ایران خارج

می شود، ولی مبالغ غیر عادی نیز از کویت خارج گشته است. وی گفت بازار پولی «متشنج» است، و خروج

سرمایه مبالغه آمیز نیست چون میزان انتقال ارز از کویت به خارج نشانگر این حقیقت است او در این رابطه

به رقم خاصی اشاره نکرد، لیکن گفت که مبلغ پولی که بیش از حد از کویت خارج شده در واقع «اهمیت

چندانی ندارد». وی در ادامه گفت به دنبال وقایع ایران، کویتیها با پول خود کمتر ولخرجی می کردند. وی

گفت همین امر نشانگر تشنج بازار است ولی اگر بحران ایران به داخل بخش عربی خلیج راه نیابد فرار

سرمایه نیز ادامه نخواهد شد. لیکن وی گفت اگر همین مشکلات و بحرانها در بغداد ظهور کند فرار سرمایه

از کویت سیل آسا خواهد بود.

7 اظهار نظر: بانک مرکزی در همین اواخر آمار و ارقام بانکی مربوط به فصل آخر سال 1357 را

منتشر کرده است. ارز خارجی بانکهای کویتی در فصل سوم سال 275 میلیون دینار (یک دینار کویت

معادل 70/3 دلار آمریکاست) بود. افزایش همین نوع ارز در فصول قبلی سال 1357 معادل 30 میلیون

دینار از فصل اول تا دوم، و 40 میلیون دینار از فصل دوم یا فصل سوم بوده است. گرچه همین افزایش نیز

می تواند نشانگر فرار سرمایه باشد، ولی متوجه می شویم که حسابهای سپرده جاری و ثابت افراد مقیم

کویت نیز توأم با افزایش بوده است. این افزایش معادل 110 میلیون دینار از فصل دوم تا فصل سوم، و 120

میلیون دینار از فصل سوم تا فصل چهارم بوده است.مائسترون

سیاست تولید نفتی کویت، بحران ایران و...

سند شماره (26)

تاریخ: 23بهمن ماه 1357

مکان: وزارت نفت، شهر کویت

یادداشت مکالماتی

شرکت کنندگان: آقای محمود ک.العدسانی معاون وزیر نفت کویت، آقای کوینسی لامزدن، بخش

اقتصادی، سفارت آمریکا، در کویت

موضوع: سیاست تولید نفتی کویت، سیاست قیمت گذاری اوپک، بحران ایران، امنیت منطقه ای خلیج و

ارتباط آن با امور اعراب و اسرائیل، اتحاد سوریه و عراق

با مطرح کردن مطلبی که قبل از ورود به کویت در اوائل بهمن ماه در مطبوعات تجاری نفتی فرانسه

مطالعه کرده بودم باب صحبت را با محمود گشودم. گفتم که در این مطبوعات گزارش شده بود که کویت به

سه شرکت برداشت کننده مهم نفتی خود (بریتیش پترولیوم، شل، و گلف )اجازه داده است که بیش از سقف

2 میلیون بشکه در روز تولید نمایند. در ادامه گفتم که همین مطبوعات گزارش کرده اند که به هر یک از

شرکتهای مزبور اجازه داده شده تا در سال جاری روزانه 000/40 بشکه نفت اضافی برداشت نمایند. وی

گفت کویت محدوده تولیدی 2میلیون بشکه در روز را رعایت نخواهد کرد. وی گفت از زمان انحلال

مجلس ملی این محدوده تولیدی اختیاری بوده و نشانگر اهداف برنامه ریزی شده می باشد. چون به دنبال

نظام دوگانه قیمت گذاری قطر، کویت چند مشتری مهم خود را از دست داده بود، مقداری تولید اضافی

سبب خواهد شد که میانگین میزان برداشت در سالهای 1356و 1358 معادل 2 میلیون بشکه در روز

بشود. محمود گفت چون کویت دارای یک بودجه متعادل بوده و با مشکلات مالی شدیدی روبرو نیست،

محدوده 2 میلیون بشکه در روز در آینده نزدیک اعتبار و قوت خود را حفظ خواهد کرد. وی در تصریح

مطلب اظهار داشت هرگونه افزایش تولید بیش از سطح 2میلیون بشکه در روز که مانند افزایش کنونی

پدید آید، تنها دارای انگیزه های داخلی اقتصادی است. (ولی صحت این گفته مورد تردید است چون منابع

موثق سفارت گفته اند که این افزایش ناشی از تحریکات سیاسی بین المللی بوده است. )محمود گفت

افزایش تولید سال 1979 بیشتر مربوط به گاز است، وی گفت رشد سریع کویت که به هیچ وجه کندتر نشده

و نیز افتتاح آتی کارخانه گاز مایع یک میلیارد دلاری جدید شرکت نفتی کویت سبب خواهد شد تقاضای

محلی سال 1358در رابطه با گاز افزایش قابل ملاحظه ای پیدا کند. وی گفت در حال حاضر تنها راه

برآورد و تأمین این تقاضا افزایش تولید نفت است. بنا به گفته محمود چون گاز آزاد غیر نفتی بحساب

آورده نمی شود، به وزارت آب و برق دستور داده شده که در تأسیسات آبی و برقی خود از سوخت دوگانه

استفاده کند. وی گفت «ما آماده شده ایم تا از نفت سنگین تر و حتی خام برای تولید آب و برق استفاده

کنیم.» لیکن «صرفه جویی های عظیم» ناشی از کاهش عرضه به خاطر پروژه عظیم گاز مایع از بین رفته

است. قرار بود این کارخانه از گاز مرتبط با نفت تولید شده در زمانی استفاده کند که محدوده تولید ملی نفت

کویت 3میلیون بشکه در روز تعیین شده بود.

محمود در مقام تأیید گفت تصمیم کویت مبنی بر افزایش تولید نفت ناشی از تأثیرات مهم بین المللی نیز

بوده است. معذالک وی مصرانه اظهار می داشت که علت اصلی این تصمیم گیری داخلی بوده است. وی

گفت با یادآوری دو ضریب غیر داخلی که افزایش تولید نفت کویت را مانع می شدند بر این نکته تأکید کرد

وی گفت در ابتدا کویت «ضرر کرده» و در هنگام وضع قیمت دو گانه مشتریانی را از دست داده بود.

بنابراین، چون نفت سنگین کویت ادامه اهداف مورد نظر را در بازاری اینچنین شکننده ممکن می ساخت،

کویت میل ندارد با وارد کردن خسارت به دیگر اعضای اوپک، مشتریان آنها را بقاپد، حتی اگر بازار از

وضع بحرانی برخوردار باشد. ثانیا، چون در این موقعیت تنها عضو تأثیرپذیر اوپک ایران است کویت

احتیاط بیشتری به خرج می دهد. وی گفت تبدیل شدن کویت به یک صادر کننده بزرگ نفتی در سالهای

1329 به ضرر ایران بود. ولی در حال حاضر با وجود ماهیت نهضت خمینی و تأثیرات احتمالی آن بر دیگر

تولیدکنندگان نفتی عربی، کویت میل ندارد در روابط خود با رهبر جدید ایران «نقاط رنجش خاطری»

پدید آورد.

از محمود سؤال کردم که آیا درست است که طبق اظهار مطبوعات وزراء کشورهای تولیدکننده نفت

عربی در خلیج به دنبال بحران ایران درصدد بررسی مجدد وضع قیمت نفت برآمده اند. وی در مقام تأیید

گفت این کشورهای تولید کننده قیمتی را موقتا برای نفت مازاد بر تولید ملی خود تعیین خواهند کرد. وی

گفت، به طور مثال در حال حاضر کویت به مشتریان سنتی خود نفت را به قیمت هر بشکه 83/12 دلار

می فروشد در حالی که همین نفت در بازار به قیمت 15 دلار به فروش می رسد، و نفتهای سبکتر به قیمت

17 دلار خرید و فروش می شود. سؤال کردم که آیا وزرای مزبور در نظر دارند قیمت جدید را طبق برنامه

قیمت گزاری اوپک برای فصل چهارم سال 1358 تعیین کنند یا می خواهند اساس را قیمت نفت در بازار

سیاه بگیرند. وی پاسخ داد «در واقع هیچ یک از آنها در نظر گرفته نخواهد شد» بلکه تولیدکنندگان بیشتر

منافعی را در نظر می گیرند که شرکتهای نفتی از طریق نفت های قراردادی قیمت کنونی اوپک به دست