سند شماره (24)
تاریخ: 16 اردیبهشت 1358 6 می79
از: سفارت آمریکا در اسلام آباد فاسبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی با اولویت
موضوع: نمایندگان پاکستان در کنفرانس فاس
1 نجم الثاقب (Najmus sapib) وزیر مشاور وزارت خارجه به مشاور سیاسی در هنگام صرف شام
در سوم ماه مه گفت که پاکستان نمایندگان خود را جهت شرکت در کنفرانس فاس تعیین کرده است.
آقاشاهی مشاور وزارت خارجه که سرپرستی گروه را به عهده خواهد داشت، به وسیله نایز نایک نماینده
دایمی پاکستان در سازمان ملل، س.ا.پاشا دبیرخانه و فضل مقدم خان سفیر پاکستان در قاهره (سرلشگر
بازنشسته)، سفیر پاکستان در جده و دو مقام وزارت خارجه در سطح دبیر همراهی خواهد شد. سفیر
پاکستان در رباط یعنی س. غیاث الدین احمد نیز احتمالاً سرپرستی هیئت نمایندگی را به عهده خواهد
داشت.
2 ثاقب سفیر اسبق پاکستان در کویت از این نشست هواداری چندانی نمی کند و متذکر مشکلاتی
می شود که مسائل عربی برای کشورهای اسلامی غیرعربی پدید می آورند. وی گفت در هفته جاری از
اندونزی و مالزی به وی تلفن شده است و ضمن آنها سؤال شده که با وجود این فشارها پاکستان چگونه
می تواند دست خود را رو کند. وی نگفت که پاسخ وی به آنها چه بوده ولی از بسیاری از آنها که مایل بودند
این اجلاس به تعویق افتد طرفداری کرده است. وی اکنون با ناراحتی اظهار می دارد که دیگر وقت برای به
تعویق انداختن آن باقی نمانده است.
3 ثاقب گزارش داد که س.ا. پاشا نیز در اوایل و یا اواسط ماه ژوئن پس از کنفرانس فاس و یکی دو
هفته مرخصی کار خود را در قاهره از سرخواهد گرفت. وی گفت پاکستان در حال حاضر در قاهره علاوه
بر حراست از منافع مصر، بحرین و احتمالاً یمن جنوبی، نماینده عربستان سعودی، اردن و بحرین نیز
خواهد بود. وی گفت از منابع پاکستانی حداکثر استفاده برای انجام این وظایف مازاد به عمل خواهد آمد.
(معاف)هومزر
وقایع پس از بوتو: نزدیک شدن چهلمین روز
سند شماره (25)
تاریخ: 17 اردیبهشت 1358 7 می79خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی.سی با اولویت
موضوع: وقایع پس از بوتو: نزدیک شدن چهلمین روز
1 اوضاع نظم و قانون علیرغم ناآرامی موجود توأم با آرامش است. اغتشاشات جزیی با شرکت
جناح چپ، عناصر دانشجویی طرفدار بوتو و سرسختانه محافظه کار اسلامی «جماعت اسلامی» به وقوع
پیوست و دولت پاکستان به آرامی بسیاری از پیروان حزب خلق پاکستان را که مؤسس آن نخست وزیر
اسبق فقید بود، از حبس آزاد می کند. دولت آماده مبارزه با تجدید احتمالی اعتراضات است، که تاریخ
احتمالی برگزاری اعتراضات در حمایت از بوتو و مخالفت با رژیم روز عزاداری سنتی اسلامی معروف به
چهلم است که با چهلمین روز فوت وی مرتبط می گردد.
2 در مورد نخست وزیر پیشین بوتو، چهلم روز دوشنبه 14 ماه مه خواهد بود، لیکن خانواده اش اعلام
کرده اند که میل دارند روز چهلم درگذشت وی روز جمعه 11 مه باشد که در آن روز تعداد زیادی از مردم
در مساجد تجمع می کنند. مهمترین تظاهرات ضد رژیم دو روز پس از اعدام نخست وزیر اسبق در روز
جمعه ششم آوریل برگزار گردید.
3 مراسم روز 11 مه قرار است شامل فاتحه خوانی و به نمایش گذاشتن عزاداری عمومی باشد. قرار
است تظاهرکنندگان شور و حال خود را از مساجد به خیابانها کشانیده و مقامات مجبور خواهند بود در
برابر بعضی از عزاداران و آنها که با اهداف سیاسی میل دارند از این امور و نشان دادن ضدیت خود با رژیم و
یا حزب خلق پاکستان بهره برداری کنند، قدرت نمایی بکنند.
4 همسر و دختر بوتو در زندان سپهسالار در خارج از راولپندی به سر می برند و گویا تا آخر ماه مه در
آنجا خواهند ماند. آنها عزاداری چهلم را به صورت خصوصی برگزار خواهند کرد.
5 رهبر حزب خلق پاکستان در پنجاب از ادامه زندانی شدن همسر و دختر بوتو (و افزایش میزان عطا
(ATTA) انتقاد کرده است، لیکن از چهلم و یا عزاداری دیگر محاکمه یادی ننموده است دیگر رهبران
حزب ازقبیل ممتاز بوتو و حافظ پیرزاده به خاطر ترس از توقیف دوباره حرفی نمی زنند و به طورکلی
رهبریت حزب دچار بی نظمی و آشفتگی شده است. بند 144 قانون جزا که تجمع بیش از 5 نفر را ممنوع
اعلام می کند در سرتاسر سند (شامل منطقه اطراف محل سکونت خانواده بوتو و مقبره وی در لارخانه) به
اجرا گذارده شده و ممکن است تجمع خانواده ها را در بزرگداشت این حادثه در برنگیرد.
6 به نظر ما تلاشی در جهت ایجاد آشوب و برگزاری تظاهرات صورت خواهد گرفت؛ لیکن نه ما و نه
دولت پاکستان منتظر تبدیل چهلم به یک آشوب و بی نظمی عظیم در پاکستان نیستیم. معذالک از
آمریکاییها می خواهیم از وارد شدن در اجتماعات و گردهماییهای عمومی در روز جمعه 11 ماه مه
خودداری ورزند.هومل
دیپلمات پاکستانی به بحث پیرامون روابط شوروی و پاکستان و اوضاع افغانستان...
سند شماره (26)
تاریخ: 18 اردیبهشت 158 8 می 79خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان
از: سفارت آمریکا در مسکوبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی.سی
موضوع: (خیلی محرمانه) دیپلمات پاکستانی به بحث پیرامون روابط شوروی و پاکستان و
اوضاع افغانستان می پردازد
1 (تمام متن خیلی محرمانه است)
2 یک دیپلمات پاکستانی (حفاظت شود) در مورد روابط پاکستان و شوروی و اوضاع افغانستان در
گفتگو با مقام سفارت مطالب زیر را بیان نمود:
3 در مورد روابط پاکستان و شوروی وی گفت:
سفیرخان اخیرا از طرف ژنرال ضیاء نامه ای برای کاسیگین برده است. پس از تقدیم پیام، خان با
استفاده از این ملاقات گفت که پاکستان میل دارد با شوروی و افغانستان روابط حسنه برقرار سازد. وی
گفت که کشورش آوارگان افغانی را نمی خواهد و حتی آنها را دعوت نیز نکرده است. اگر آوارگان به موطن
خود بازگردند، پاکستان بسیار خوشحال خواهد شد. شوروی و افغانستان در داخل خاک افغانستان
می توانند برای ممانعت از ورود آوارگان به پاکستان هر کاری انجام دهند و حتی یک دیوار بین دو کشور
ایجاد کنند. وی گفت علت: این گونه مهاجرتهای دسته جمعی تنها اوضاع داخلی افغانستان است و
پاکستان مسئول پیدایش آن نیست. پاکستان فقط یک وظیفه انسانی و بشردوستانه دارد و آن این است که
به آوارگان غذا و دیگر مایحتاج آنها را برساند.
پاسخ کاسیگین بسیار «معتدل» بود. وی گفت ادعای افغانها خلاف چیزهایی است که سفیرخان
مطرح کرده است. وی گفت، اگر علل نگرانیهای افغانها از بین برود وضع بهتر خواهد شد.
سفیر شوروی در اسلام آباد با صراحت بیشتری سخن گفته است. در پاسخ به ادعای همکاری
پاکستان با فعالیتهای مخالفین ضد جمهوری دموکراتیک افغانستان که از اردوگاههای آوارگان سرچشمه
سرچشمه می گیرد، وی گفت دولت پاکستان سلاح در اختیار آوارگان گذاشته، و بازنشستگان
ارتشپاکستان را به آموزش دادن آوارگان گمارده، و تبلیغات «رسمی» پاکستان نیز دائما به انتقاد از
جمهوری دموکراتیک افغانستان می پردازند.
با وجود عدم تمایل به گرفتن نتیجه مشخص، سفارت پاکستان در مسکو معتقد است که مسکو هنوز
هم به برقراری روابط حسنه با اسلام آباد علاقه مند است و ممکن است مانع از آن شود که کابل در مرز
پاکستان مشکلات مرزی به وجود آورد. در همان حال، سفارت نگران این است که مبادا با تغییر اوضاع در
افغانستان موضع شوروی نیز تغییر پیدا کند.
گذشته از این موارد، روابط دوجانبه بهبود بسیار یافته است. در رابطه با مراسلات و قراردادهای
کنسولی مذاکراتی صورت گرفته است. همکاری در زمینه کارخانه ذوب آهن روسی به خوبی ادامه دارد.
یک قرارداد در زمینه آموزش و پرورش در پایان ماه مه یا آغاز ماه ژوئن منعقد خواهد شد.
4 در مورد افغانستان، منبع پاکستانی اظهار داشت:
مقامات جاسوسی پاکستان از طریق بوروکرات های پایین رتبه افغانی مطلع شده اند که مقامات مهم
جمهوری دموکراتیک افغانستان به دنبال سفر ژنرال یلپیشف روحیه توأم با اعتماد بیشتری یافته اند. ولی
جزییات مربوط به این سفر فاش نشده است. یلپیشف تنها با دو یا سه مقام برجسته دولتی ملاقات کرده
است. نتایج این ملاقاتها بسیار مخفی نگهداشته شده است.
بعید به نظر می رسد که افغانها از هلیکوپترهای اخیر برای سرکوب ناآرامی جلال آباد استفاده کرده
باشند، چون از ورود این هلیکوپترها به کابل دیری نمی گذرد. احتمالاً خلبانان آنها روسی بوده اند.تون
«چهلم» بوتو بدون رخداد خاصی سپری می گردد
سند شماره (27)
تاریخ: 24 اردیبهشت 1358 14 می 79خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.
موضوع: «چهلم» بوتو بدون رخداد خاصی سپری می گردد
1 جمعه 11 مه روز منتخب توسط خانواده بوتو به مناسبت پنجاهمین روز درگذشت (چهلم)
نخست وزیر پیشین پاکستان با گزارش مربوط عزاداریهای متعدد لیکن فاقد خشونت سپری شد.
2 در منطقه اسلام آباد راولپندی، چند همکار در مراسم فاتحه خوانی شرکت جسته، و به دنبال آن به
مساکین غذا داده شد. شعارهای حمایت از رهبر فقید شامل کلماتی چون شهید بود که با کاربرد آن بوتو
شناخته می شود. گرچه این عزاداریها نشانگر تخلف فنی از برقراری مقررات منع عبور و مرور یا تجمعهای
سیاسی بود، لیکن در مورد درگیری پلیس و یا دستگیری افراد در منطقه پایتخت گزارشی نشده است.
3 در مقبره خانوادگی بوتو در نائودرو در سند تعداد کثیری از وفاداران و پیروان بوتو و بسیاری از
شخصیتهای حزب خلق پاکستان که در زندان به سر نمی بردند، در صبح روز 11 ماه مه گرد آمدند تا
احترامات لازم را در برابر مؤسس فقید حزب بجای آورند. گروه بزرگتر ولی آرامتری در اطراف منزل بوتو
در کلیفتون کراچی گرد آمدند و احترامات فائقه را بجا آوردند و در اواسط روز متفرق گردیدند. همه
رهبران با صراحت اعلام داشتند که نگوم نصرت بوتو که در زندان سپهسالار در پنجاب به سر می برد باید
آزاد شود، و واتو دبیر کل حزب خلق پاکستان نیز در نوادرو تأیید کرد که بیوه بوتو رهبر حزب می باشد.
4 در نقاط دیگر پاکستان نیز برگزاری مراسم «چهلم» بدون خشونت بود، در حالی که دولت پاکستان
نیز به مقدار کم به نمایش قدرت پرداخته بود.
5 اظهار نظر: برداشت ما این است که با وجود گذشت توأم با آرامش «چهلم» که باعث خشنودی
خاطر دولت پاکستان شده، نوعی نارضایتی در میان اعضای حزب خلق پاکستان وجود دارد که ناشی از
عدم تجلی حس انتقامجویی در عزاداری بوده است. کنستابل
ضیاء در مصاحبه با رادیو بی بی سی گفت امیدوار است انتخابات در ماه نوامبر برگزار شود
سند شماره (28)
طبقه بندی: 3 تیرماه 1348 24 ژوئن 79
از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.
موضوع: ضیاء در مصاحبه با رادیو بی بی سی گفت امیدوار است انتخابات در ماه نوامبر برگزار شود
1 (طبقه بندی نشده) در مصاحبه رادیویی که قبلاً جهت انتشار در 20 ژوئن توسط بی بی سی ضبط
شده بود، رئیس جمهور ضیاءالحق گفت تصمیم دارد پاکستان را به دست یک دولت غیر نظامی بسپارد. بنا
به گزارش، رئیس جمهور گفته است وی هنوز امیدوار است که انتخابات عمومی در 17 نوامبر برگزار
گردد.
2 (طبقه بندی نشده) مطبوعات انگلیسی زبان در صفحات اول خود در 21 ژوئن به انعکاس مصاحبه
ضیاءالحق در لندن پرداختند که وی گفته بود امیدوار است که انتخابات موجبات پیدایش دولتی را فراهم
آورد، که حداقل در کوتاه مدت بتواند کشور را با رعایت اصول دموکراسی اداره کند.
3 (طبقه بندی نشده) در مورد مسائل دیگر بنا به گزارشهای رسیده ضیاء گفته است که با نخست وزیر
پیشین قبل از مجازات بدرفتاری نشده و او نیز از بوتو معذرت خواهی نکرده است، چون نمی خواست
کسی بدون مجازات از ارتکاب جنایت فرار کند. وی گفت در تصمیم گیری در مورد بوتو وی هیچ گونه
تردیدی به خود راه نداده است. ضیاء از معارفه اصول اسلامی به کشورش دفاع کرده و گفت به علت عدم
سرسپردگی دولت پیشین به اسلام و قبول نفوذ غربیها توسط آنها مملکت از همبستگی کافی برخوردار
نبوده است.
4 در پاسخ به یک سؤال ضیاء گفت که به نفع پاکستان است که به کشورهای مشترک المنافع بپیوندد،
لیکن وی اضافه کرد که این پیوستن باید شرافتمندانه باشد. طبق اظهارات مقاله وی این مسئله را زیاد
بزرگ نشان نداده است.
5 (محرمانه) اظهارنظر: به نظر بعضی از ناظران رئیس جمهور ضیاء موضع پیشین خود را در مورد
برگزاری انتخابات ماه نوامبر تخفیف کرده است. ولی نظریه واقعگرایانه تر این است که ضیاء موضع مبهم
پیشین خود را صراحت بخشیده است و به عبارت دیگر اعلام کرده است که اگر وضع احزاب اوضاع
سیاسی مناسب باشد انتخابات برگزار خواهد شد. لیکن راههای مورد نظر وی بسیار است (مرجع،
مصاحبه بی بی سی را برای سفارت تهیه کند. در صورتی که موفق نشود آیا سفارت آمریکا در لندن
می تواند متن مصاحبه رادیویی ضیاء با بنازیر را برای ما تهیه و ارسال دارد؟کینگ
نظم و قانون در بلوچستان افزایش نگرانیها در مورد بحران افغانستان...
سند شماره (29)
تاریخ: 3 تیر 1358 24 ژوئن 79خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.
موضوع: نظم و قانون در بلوچستان افزایش نگرانیها در مورد بحران افغانستان
1 تمام متن خیلی محرمانه است.
2 خلاصه: هجوم اخیر آوارگان افغانی به بلوچستان موجبات افزایش نگرانی را در مورد جنگ
موجود در آن سوی مرز فراهم آورده است. مشاجره و مناظره در مورد آن چه حکومت نظامی انجام
می دهد و باید در قبال افغانستان انجام دهد موجب شده است که در داخل ایالت و بین ایالت و دولت
مرکزی اختلافاتی پدید آید. در همین مشاجرات، خود آوارگان نیز یک مسئله خاص را تشکیل داده اند.
البته با آغاز انتخابات بعید به نظر می رسد که بحران موجود در افغانستان، بروز خشونت در بلوچستان را
ممکن سازد. عمده این امر نیز بستگی به درک صحیح از تعهد آمریکا در قبال پاکستان دارد.
عامل تشدیدکننده بحران
3 پنج ماه قبل از انتخابات ملی، گفتگوهای ما با رؤسای بلوچستان نشانگر نگرانی بیش از حد آنها
نسبت به مسئله پناهندگان افغانی بود و در رابطه با انتخابات اظهار نگرانی نمی کردند. وقایع آن سوی مرز
واقعی و محسوس است لیکن انتخابات 17 نوامبر از نظر آنها وعده و وعیدهای مشکوکی به نظر می رسد.
در ورای نگرانی مردم این اعتقاد به چشم می خورد که درگیری پاکستان در افغانستان می تواند عامل
تشدید کننده بحران در بلوچستان به علت عدم ثبات داخلی این استان باشد.
هجوم پناهندگان
4 تا قبل از بهار کنونی، موج پناهندگان از شمال و غرب خط دوراند وارد شمال غربی این استان
مرزی می شدند. پس از آن در ماههای آوریل یا مه، سیل پناهندگان در جنوب راه دیگری یافتند که
احتمالاً نشانگر تغییر جغرافیایی نبردها در منطقه مرزی می باشد.
بنا به گزارشها در یک روز تنها 12000 نفر پناهنده از مرز گذشته و وارد بلوچستان شدند. استاندار این
ایالت اظهار می دارد که در حال حاضر در مرز و در استان بلوچستان حدود 100000 نفر پناهنده جای
گرفته اند. دیگران رقمی پایین تر لیکن عمده را در مورد بلوچستان به کار می برند.
5 هجوم پناهندگان افغانی با اختلاف نظر فزاینده در مورد نقش دولت در برخورد با شورشیان
مصادف گردید. در مورد آنچه که اسلام آباد انجام می دهد و باید انجام دهد، سلیقه و نقطه نظرهای متفاوتی
وجود دارد. این مشاجرات و مناظرات منعکس کننده و تشدیدکننده اختلاف درون ایالتی و بین ایالت و
دولت مرکزی می باشد.
اختلاف نظرها
6 اختلاف نظرها ظاهرا از الگوی چپ به راست تبعیت می کند. اعضای حزب خلق پاکستان و حزب
ملی پاکستان در بخش مترقی قلمرو سیاسی، معتقدند که حکومت نظامی به مجاهدین در مبارزه شان برای
سرنگونی رژیم کابل یاری می دهد. یکی از رؤسای اسبق شهری و حزب خلق پاکستان گفت. اگر حکومت
نظامی در تکذیب حمایت خود از شورشیان صادق باشد، باید با جدیت تمام مرز را مسدود نماید. وی
می گوید دولت می تواند اردوهای پناهندگان را به پنجاب یا سند منتقل نماید تا آنها نتوانند به صورت یک
نیروی محرک برای کابل عمل کنند. نقطه نظر مخالف این است که حکومت نظامی به مجاهدین کمک
می کند، لیکن این کمک کافی نیست؛ که این نظر اعضای اتخاذ ملی پاکستان و احزاب محافظه کار این
کشور است. به طور مثال، دستیار شخصی رئیس حزب طریق استقلال، اصغرخان، از ما سؤال کرد که چرا
سازمان سیای آمریکا علیه تره کی کودتایی را سازمان نداده است.
تفرقه و سوابق تاریخی آن
7 بخشی از تفرقه ایجاد و تشدید شده توسط افغانستان ریشه ای تاریخی دارد. گرچه هنوز کسی
مستقیما از ایجاد یک بلوچستان بزرگ با ما صحبت نکرده است، لیکن استاندار پیشین بلوچستان
اکبرخان بوگتی و دیگران به ما گفته اند که بسیاری از بلوچها هنوز با جاه طلبی بسیار میل دارند بلوچستان
ایران، افغانستان و پاکستان و احتمالاً سند را به صورت یک ملت واحد درآورند. بوگتی می گوید این افراد
معتقدند که انقلاب افغانستان موضع آنها را تقویت کرده و آنها به طور پنهانی یا آشکار از رژیم ترکی کمک
خواهند گرفت و سعی خواهند کرد از ناآرامیهای سیاسی موجود در پاکستان در مبارزه علنی خود علیه
حکومت نظامی این کشور بهره برداری کنند. بلوچهای دیگری که مایلند از طریق قانونی و مشروع
خودمختاری بیشتری برای بلوچستان کسب کنند، به ما گفته اند که حکومت نظامی پاکستان با کمک خود
به شورشیان افغانستان موجبات اقدامات تلافی جویانه شوروی در بلوچستان را فراهم آورده است.
بسیاری از آنها معتقدند که این استان به صورت میدان مبارزه ابرقدرتها در خواهد آمد. چون خودبینی و
بی منطقی شدیدا حکمفرماست، این اشخاص میل ندارند ورود لشگرهای تانک و پیاده شوروی به کویته
را برای رسیدن به بنادر موجود در آبهای گرم به زیر سؤال بکشند.
عوامل جامعه شناسی
8 تفرقه های دیگر از نوع مربوط به جامعه شناسی است. بلوچستان یک جامعه قبیله ای است که با
خطر تغییر رو به روست. از یک طرف ما با رهبران قبیله ای صحبت کردیم که می گویند نبرد موجود در
افغانستان جهاد در راه حفظ اسلام و یک سبک زندگی است؛ از طرف دیگر، با اشخاصی صحبت کردیم که
از حکومت غیر عادلانه رهبران و رؤسای قبیله ای ابراز انزجار کرده و تلاشهای دولت ترکی را در از بین
بردن قبیح ترین جنبه های نظام قبیله ای در افغانستان می ستودند. آنچه واضح است، این است که مردم
بلوچستان از این برخورد نیز معلول طرز فکر آنها در قبال بافت اجتماعی موجود در بلوچستان است.
عوامل نژادی
9 با وجود مبهم بودن شواهد، ما در نتیجه گفتگوهای خود در کراچی و کویته به این نتیجه رسیده ایم
که علیرغم مسائل مطروحه انقلاب افغانستان نیز سبب تفرقه میان نژاد بلوچ و پتان شده است. در
گفتگوهای مذکور رقابت بین این دو گروه نژادی موجود در این استان آشکار می گردید. در میان 50
درصد جمعیت بلوچ این استان میزان حمایت از تره کی خیلی بیشتر از 40 درصد جمعیت پتان این ایالت
است. جالب توجه اینکه، بیشترین تمرکز پناهندگان در بخش شمالی استان یعنی در ناحیه پتانها قرار گرفته
است. چون پناهندگان برای رسیدن به بخش بلوچی این استان مجبورند، از یک کویر غیر قابل عبور بگذرند.
احتیاطات دولتی
10 دولت می داند که در برخورد علنی با شورشیان در افغانستان باید احتیاط بسیار به خرج دهد.
وزیر اسبق فدرال هیئتهای محلی خان محمد زمان خان آقاقاضی به ما گفت که حکومت نظامی تا کنون به
بهترین وجه ممکن عمل کرده است. در این رابطه وی به کمکهای بشر دوستانه محدود به مداخله دولت
اشاره کرد. ولی بسیاری از مخالفان حکومت نظامی، به ما گفته اند که مطمئن نیستند موضوع به این ترتیب
باشد. آنها می گویند رئیس جمهور ضیاءالحق که از خانواده مولوی هاست، از نظر عقیدتی به عصیانگران
اسلامی کمک می کند و ارتش پاکستان زمانی که فرصت برای از بین بردن یک رژیم متخاصم همجوار
موجود است نمی تواند دست روی دست گذاشته و کاری انجام ندهد.
مسئله پناهندگان
11 در رابطه بین دولت و مردم بلوچستان مسئله پناهندگان نیز به صورت مشکلی درآمده است. با
وجود تشکیل اردوگاههای خاص بسیاری از افغانها در خارج از اردوگاههای خود به سر می برند.
حیوانات احتیاج به چراگاه دارند و پناهندگان هر چه بیشتر بز و گوسفند داشته اند با خود به این سوی مرز
منتقل کرده اند. زندگی آنها در خارج از اردوگاهها سبب پیدایش این شک و تردید شده است که دولت
نمی خواهد آنان را کنترل نماید، چون در این صورت کنترل آنها نیز کاری بس دشوار است. علاوه بر این
بین پاکستانیها و افغانها در مورد چراگاهها نیز اختلافاتی به وجود آمده است. چراگاههای موجود در این
منطقه قادر نیست کفاف ساکنین اصلی آن را بدهد. تا به حال میهمان نوازی بومیان بر رنجش خاطر آنها
غلبه کرده است، لیکن اگر تعداد آنها افزونتر و مدت اقامت آنها طولانی تر شود، دولت مجبور است جهت
اسکان آنها در مناطق وسیعتر اقداماتی به عمل آورد.
سرپیچی از انتخابات
12 امکان تبدیل شدن افغانستان به صورت عامل ایجاد خشونت در بلوچستان با آغاز انتخابات
کاهش خواهد یافت. بازرس کل پلیس استان در گفتگو با ما بی پرده گفت اگر انتخابات به تعویق افتد نظم و
قانون در این استان بهتر برقرار خواهد شد. بیانات اخیر میرغوث بوکس بیزنجو رهبر حزب ملی پاکستان
نشانگر نوع بیاناتی است که می تواند محرک خشونت باشد. در اجتماع حزب ملی پاکستان در یکم ژوئن
بیزنجو گفته است در صورتی که ضد انقلابیون از اقدامات خود دست برندارند، مترقیان و دموکراتهای
پاکستانی به دفاع از انقلاب خلق افغانستان قیام خواهند کرد. خیربوکس مری، رهبر قبیله مهم مردی که
گویا خود را چه گوارای بلوچستان می داند، از رهبران مهم شورش چریکی به شمار می آید. نارضایتی
اقتصادی نیز می تواند موجبات پیدایش شورشها را فراهم آورد. ولی این استان تا به حال آرام بوده است.
آمریکا
13 پیدایش اغتشاش در بلوچستان به درک افراد عصیانگر از شدت تعهدات آمریکا نسبت به
پاکستان بستگی دارد. این باور که آمریکا، پاکستان را به حال خود رها کرده است، افرادی چون بیزنجو را
ترغیب می کند که با شوروی وارد پیمان شوند. متأسفانه بسیاری از کسانی که ما با آنها در بلوچستان
صحبت کرده ایم فکر می کنند که آمریکا دوستان خود را تنها گذاشته است. دلایل ارائه شده توسط آنها نیز
فقدان حمایت آمریکا از پاکستان در سال 1965 و 1971، شکست آمریکا در برابر شوروی در حمایت از
آنگولا، اتیوپی و افغانستان و مخالف آمریکا با مسلمانان جهان و قطع کمک به پاکستان می باشد.
14 علیرغم این انتقادات، همه نسبت به آمریکا حسن نیت دارند. بخش اعظم جامعه بلوچستان ادامه
ارتباط حسنه با آمریکا را ترجیح می دهند. این افراد عبارتند از مقامات دولتی (اکثرا اهل پنجاب)
بازرگانان و رؤسای قبایل. آنها با وجود انتقاد از اقدامات اخیر آمریکا امیدوارند که در صورت حمله و یا
تحریک به خرابکاری توسط شوروی، آمریکا به یاری پاکستان بشتابد. اثبات این قضیه که آمریکا به
تمامیت ارضی، استقلال و ثبات پاکستان علاقه دارد، بدون اینکه به حکومت نظامی پاکستان وابسته باشد
کاری است بس دشوار. این کار با تلاشهای دولت ضیاء در نشان دادن طرفداری خود از آمریکا و مذاکرات
آن برای ورود به نهضت غیر متعهدها دشوارتر می گردد؛ دشوار از این جهت که حکومت نظامی
پاکستان حمایت ما را رد می کند و دیگر اینکه مشکلات موجود در روابط ضیاء با ما سبب شده است که
بسیاری از آنها فکر کنند ما با تعویض و جایگزین شدن این رژیم موافق هستیم. مهمترین ضربه در دراز
مدت عدم تواناییمان در کمک به پاکستان طبق قرارداد دوجانبه 1959 خواهد بود. اگر پاکستانیها
دستشان رو شده باشد، آمریکا نخواهد توانست اقدامی به عمل آورد. کینگ
بازدید فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه منعکس کننده حمایت شدید...
سند شماره (30)
تاریخ: 3 تیر 1358 24 ژوئن 79خیلی محرمانه
از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.
موضوع: بازدید فرماندهی نیروهای آمریکا در خاورمیانه
منعکس کننده حمایت شدید نیروهای نظامی از روابط آمریکا و پاکستان
1 تمام متن خیلی محرمانه است
2 در پایان ساموئل اچ. پیکر، فرمانده نیروها در خاورمیانه در تاریخ 2016 ژوئن به بازدید تودیعی
از پاکستان پرداخت. این بازدید چهار روزه در سطوح عالی نشانگر صمیمیت و احترام شدید رؤسای
نظامی پاکستان نسبت به ارتش آمریکا به طورکلی و به ویژه نیروی دریایی آمریکا بود.