کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

درجه ها به سه ستاره کاهش یافته اند. بیشتر فرماندهان سپاه در سال 1356 تغییر یافته (بعضیها بازنشسته

شده اند)، و همه فرماندهان سپاه اکنون سمتهای مهم غیرنظامی نیز دارا می باشند و دو نفر از آنها به عنوان

وزیران فدرال انجام وظیفه می کنند و چهار نفر دیگر فرمانداران ایالات هستند. همچنین تغییر دیگری که

ممکن است قریب الوقوع باشد مربوط به سپهبد جیلانی است که اکنون وزیر دفاع است و از قرار معلوم به

ریاست کمیته ستاد نیروهای مشترک که سمتی معادل ژنرال چهار ستاره است درخواهد آمد. این سمت

حائز چندان قدرت و اختیاراتی برای صاحب آن نیست و چنین به نظر می رسد که سپهبد اقبال کلید

احتمالی هر حرکتی از درجات ارشد برای از جا برکنار کردن ضیاء در سمت خودش به عنوان نایب رئیس

ستاد ارتش منصوب شود. هر چند ضیاء از قرار معلوم از اوایل سال می کوشید تا او را به سمت دیگری

منصوب کند، چنین به نظر می رسد که اقبال از سمت خود راضی است و تا آن اندازه که ما اطلاع داریم او به

«رئیس خود» مانند افسران دیگر در سمتهای بالا از قبیل سپهبد چیشتی که از همکاران جولوندوری

است، وفادار مانده است.

15 رحیم الدین خان فرمانده سپاه در کویته و فرماندار بلوچستان که اکنون از طریق سببی قوم و

خویش ضیاءالحق شده است چنین به نظر می رسد که از آنهایی است که در دایره داخلی دستگاه قدرت در

پاکستان وارد خواهد شد و در ضیافتی که ضیاءالحق به افتخار کنستابل وزیر مختار آمریکا که مدت

مأموریتش تمام شده و عازم کشورش بود ترتیب داده بود در سمت راست ضیاء قرار گرفته بود.

16 به علت فعالیتهای دولت پاکستان به منظور ممانعت از دسترسی ما و به منظور حصول اطمینان از

آنچه در آنجا می گذرد، ما نتوانسته ایم با سطوح پایین تر نظامی تماس چندانی برقرار سازیم. تنها چیزی که

می توانیم بگوییم این است که از نظر ما تلاش مهمی علیه ضیاء در این سطوح انجام نگرفته است، تنها

نشانه های موجود نارضایتی بعضی از آنها در رابطه با تصمیم ضیاء مبنی بر اعدام بوتو بود که آنها با ایجاد

تغییراتی در سطوح افسران دو ستاره خاموش شد. تا آنجا که ما می دانیم ارتش در رابطه با تعهد او در

برگزاری انتخابات از وی حمایت می کند، بیشتر افراد ارتش می خواهند از اداره امور و انجام وظیفه

دستگاه حکومت نظامی بر کنار باشند. این امر لااقل نشان دهنده اندیشه متعارفی در اسلام آباد است و هر

چند در قابلیت دسترسی ما به مقامات بالاتر شکافهایی وجود دارد، ما درباره مدعی بالقوه جدی در برابر

ضیاء یا همکاران ارشد بلافصل او که معتقد به ادامه حکومت ارتش یا از کار برکنار کردن ضیاء در آینده

نزدیک باشند اطلاعی نداریم.

17 معذالک همه از قرار معلوم درباره اثرات انتخاب یک عنصر انتقامجو از حزب خلق پاکستان

نسبت به سمتهای خویش نگرانند و از قرار معلوم بسیاری حاضر خواهند بود، در پشتیبانی از اقدامات

ضیاء از قبیل ممنوع کردن حزب خلق پاکستان یا محروم کردن رهبران عمده آنها به عنوان عنصر واجد

شرایط و جلوگیری از آنچه که ممکن است اتفاق بیفتد با ضیاء همکاری کنند. در صورتی که احساس کنند

که چنین عواقبی در انتظار آنهاست، ممکن است حتی حاضر باشند که بپذیرند انتخابات به تعویق بیفتد و یا

اصلاً لغو شود.

18 تا آنجایی که ما اطلاع داریم سیاست ضیاءالحق نسبت به نیروی اتمی مسئله ای نیست که ضیاء را

از ارتش و کارمندان غیرنظامی ارشد یا مردم به طورکلی جدا کند، سیاست هسته ای ضیاءالحق که ما او را

متهم به پیروی از آن می کنیم ضیاء را در موضع مساعدی از سوی مردم یعنی هر چه باداباد قرارمی دهد.

19 پایگاه قدرت ضیاءالحق فراتر از قلمرو نظامی نسبت به آنچه قبلاً تقریبا هر کس را که تمایلات

ضد بوتو داشت در برمی گرفت، کاهش یافته است و به همان سرعتی که سیاستمداران و مردم عادی آماده

می شوند تا حکومت نظامی را در رابطه با مشکلات پاکستان مقصر اعلام کنند این پایگاه قدرت نیز کاهش

می یابد. سروصدای جاری درباره بودجه (تلگراف جداگانه) یکی از موارد محسوس است. اگر ضیاء هم

اکنون اعلام می کرد که انتخابات عمومی به تعویق می افتد پشتیبانی از او در میان مردم به اندازه قابل

ملاحظه ای کاهش می یافت. یک موج عمومی دامنه دار علیه ضیاءالحق پیرامون این مسئله اگر همراه با

خشونت باشد ممکن است به صورت عاملی درآید که سران نظامی پاکستان را وادار کند تا جانشینی برای

ضیاء از میان خودشان انتخاب کنند. ما اکنون تصور می کنیم که تقریبا هر جانشین دیگری از قبیل اقبال یا

چیشتی یا جیلانی یا عباسی یا حتی رحیم الدین به نحو چشمگیری از یک سیاست مشابه پیروزی خواهند

کرد و تمایل آن را خواهند داشت تا قدرت را به یک حکومت غیرنظامی به محض اینکه امکان آن پیش آید

واگذار کنند. این هم بار دیگر یک نوع خرد متعارفی است ولی خردی است که از شالوده کمی برای حدس

در مورد راههای چاره دیگر برخوردار است.

20 جناح مخالف: اکثر احزاب سیاسی موجود را با تشدید تب انتخاباتی می توان در جناح مخالف

طبقه بندی کرد. البته حزب خلق پاکستان مهمترین مخالف ضد حکومت نظامی، ضد ارتش و ضد ضیاء به

حساب می آید. پیروزی حزب خلق پاکستان در انتخابات احتمالاً سبب فرار ضیاء و خانواده اش از کشور

خواهد شد. احزاب دیگر و حتی آنهایی که علنا با ضیاء متحد شده اند و یا از تلاشهای ضیاء حمایت

کرده اند نیز سعی دارند بین خود و حکومت نظامی فاصله ایجاد کنند.

حتی جماعت اسلامی نیز که خواستار به دور انداخته شدن بودجه بوده است، شدیدا به انتقاد از ژنرال

نپرداخته است.

21 ضیاء به مذاکرات بی پایان خود با رهبران ادامه می دهد و گهگاه شایع می گردد که طرح جدیدی

پدید آمده است تا مثلاً شخصی مانند ولی خان (و یا دیگری) به سمت نخست وزیری حکومت

مؤتلفه منتخب و یا کمک حکومت نظامی درآید و احتمالاً ضیاء به عنوان رئیس جمهور منتخب بر سر

قدرت بماند تا به هدف خود در مستقیما مرتبط ساختن ارتش با رئیس جمهور در قانون اساسی آتی دست

یابد. ولی گذشته از حزب خلق پاکستان بقیه احزاب از کارآیی لازم برخوردار نیستند، چون رهبران آنها یا

به صورت بازیچه درآمده، یا از مردم دور شده و یا به هر دو صورت می باشند. لیکن در زمان حاضر تنها

اتحاد ملی پاکستان که در سرتاسر طیف سیاسی دارای قدرت است، می تواند خطری علیه ضیاء به حساب

آید، ولی تا زمانی که در انظار عموم متعهد به برگزاری انتخابات عمومی نشان داده شود، این گونه اقدامات

از طرف این حزب حتی علیه بودجه نیز صورت نخواهد گرفت. احزاب چپگرا نیز تجزیه شده و فاقد

کارآیی در امور خویش هستند، ولی امکان دارد به عنوان «نیروهای مترقی» با حزب خلق پاکستان ائتلاف

نمایند.

22 آینده: آینده پاکستان در این برهه از زمان چندان درخشان به نظر نمی آید و گویا زمانه بر ضد

حکومت نظامی پاکستان کار می کند. البته زمانه تقریبا علیه هر حکومتی در اسلام آباد کار می کند و بیشتر

علیه حکومتی که چشم انداز کوتاه مدت را در نظر گرفته و فاقد مشروعیت است می باشد. زمانه همچنین

ممکن است در صورتی که ائتلاف منافعی که ضیاءالحق را سرپا نگه داشته است فرو بپاشد، علیه ضیاء نیز

کار بکند و آن در صورتی است که ضیاء به نحو فزاینده ای به عنوان مظهر همه چیزهایی که به زیان پاکستان

است درآمده باشد. اگر ضیاء به وعده انتخاباتی خود، همچنان پای بند باشد، ما هیچ گونه تهدیدی نسبت به

توانایی او برای نگه داشتن خود بر مسند قدرت تا زمانی که انتخابات انجام بگیرد و زمام قدرت را به یک

حکومت انتخاب شده واگذار کند البته در صورتی که اوضاع و احوال انجام چنین انتخاباتی را اجازه داده

و رأی دهندگان یک نتیجه به هم پیوسته و به اندازه کافی ایجاد کنند که تشکیل حکومت را ممکن سازد

نمی بینیم.

23 مشکلاتی که پاکستان و ضیاء با آنها مواجه هستند از قرار زیر است:

برای پاکستان به طورکلی یک بحران بزرگ اقتصادی پدیدار شده است. ناشکیبایی جامعه

وام دهنده بین المللی و خشم داخلی بر سر تأییدات بودجه جدید فدرال تنها عکس العملهایی است که در

نتیجه مشکلات ناشی از ادامه حیات پاکستان فراتر از امکانات خود پدید آورده است. مهمترین عوامل

تشدیدکننده این عکس العمل میزان زاد و ولد این کشور است که در جهان بیسابقه است و سطح زندگی این

کشورها هنوز هم در سطح بسیار پایینی قرار دارد.

در روابط پاکستان با قدیمیترین حامی او یعنی ایالات متحده بر سر مسئله سلاحهای هسته ای

بحرانی آغاز شده است. این دشواری هیچ گونه علائمی مبنی بر حل مشکلات یا کاهش آن نشان نمی دهد،

در حالی که نیروی غیرقابل مقاومت سیاست اشاعه سلاحهای هسته ای پاکستان در عمل با

سیاست آمریکا در مورد سیاست عدم اشاعه نیروی هسته ای آمریکا در تضاد شدید قرار می گیرد.

بی ثباتی در منطقه رو به افزایش است و این یکی از نتایج فرعی انقلاب در ایران و ادامه اقدامات ضد

شورشی در افغانستان (و قدرت فزاینده) هند می باشد. پاکستان بنابه ضرورت در برابر این شرایط تنها

مانده است و اگر قرارداد 1959 را در نظر نگیریم این تنهایی پاکستان ناشی از سیاست سرسختانه عدم

تکثیر سلاحهای هسته ای از طرف ما و پیگیری سلاحهای هسته ای از طرف پاکستان است که به نظر ما آنها

قادرند احساس ناامنی آنها را تخفیف دهند.

این احساس «تنهایی» نیز ناشی از عدم توانایی آن در کسب سلاحهای مدرن، بی اعتمادی به دوستان عرب

و فشار سازش ناپذیر شوروی، و میزان محدود کمکها و تضمینهای چین می باشد؛ البته اگر در این زمینه

گزارش مربوط به ارسال 20 فروند میگ 19 را نادیده بگیریم.

در داخل کشور هیچ گونه راه حلی در چشم انداز نیست و هیچ گونه پیشرفت واقعی در راه انسجام

ملی حاصل نشده است.

هر چند عصیان و شورش در بلوچستان در جریان نیست، این استان مانند همیشه در وضع

سرخوردگی به سر می برد و اگر افغانستان وضع خود را جمع و جور کند این استان در معرض مداخله

افغانستان قرار خواهد گرفت.

محاکمه طولانی بوتو و تشنجات در ایالت پنجاب و طرفداران ضدپنجاب در کشور و دست حکومت

نظامی پاکستان در یورش سنی ها در ایالت پنجاب بسیار سنگین بوده است و باعث مزاحمت غیرپنجابیها

و اهل تشیع و دیگران بوده است. همچنین علاوه بر اقدامات برنامه ریزی انتخاباتی هیچ گونه پیشرفتی در

راه سیر تکامل اجماع آراء درباره شکل آینده نهادهای ایجاد شده در نتیجه انتخابات و یک سیستم فدرال

که بتواند منافع و فشارهای منطقه ای را سر و سامان دهد و نوعی احساس هویت ملی که انتقال به یک

حکومت جدید مشروع را تضمین کند و به امید توانایی انجام وظیفه بدون ایجاد بی ثباتی و بی نظمی و

فرمانروایی حکومت نظامی، به وجود نیامده است. بدون فرمانروایی حکومت نظامی حتی اگر هم

انتخابات طبق برنامه پیش بینی شده انجام گیرد و همان طوری که ضیاء وعده داده است آزاد باشد یک

تمرین بسیار توخالی و بی ثبات کننده خواهد بود.

24 این ارزیابی با اعضای مربوطه گروهی که بر روی این کشور کار می کنند تطبیق شده و تصویب آنها

را به دست آورده است.کینگ

تعداد تقریبی افراد تخلیه شونده و آمریکاییهای غیردولتی مقیم خارج

سند شماره (40)

تاریخ: 20 تیر 1358 11 ژوئیه 79خیلی محرمانه

از: کنسولگری آمریکا در لاهوربه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: برنامه اضطراری و تخلیه افراد: تعداد تقریبی افراد تخلیه شونده

و آمریکاییهای غیردولتی مقیم خارج

بخش اول: تعداد تقریبی تخلیه شدگان

1 پرسنل وزارت دفاع

2 وابستگان پرسنل وزارت دفاع

3 دیگر پرسنل دولت آمریکا18

4 وابستگان دولت آمریکا38 (الف)

5 آمریکاییان مقیم 215 (ب)

6 جهانگردان آمریکایی:

فصل سوم25

فصل چهارم25

فصل اول25

فصل دوم25

7 دیگر تخلیه شوندگان احتمالی15

(همسران پاکستانی شهروندان آمریکایی)

8 جمع 311 نفر

(الف) تا اکتبر 1979 بخش اعظم برنامه کمکها در پاکستان متوقف خواهد شد و پرسنل دولت آمریکا به

13 نفر و وابستگان آنها به 25 نفر تقلیل خواهند یافت. در صورت توقف برنامه تسلیحات هسته ای دولت

پاکستان، زمینه برای از سر گرفته شدن کمکهای آمریکا در پاکستان فراهم و تعداد پرسنل آمریکایی و

وابستگان آنها افزایش خواهد یافت.

لیکن این مسئله در سالهای 801979 تحقق نخواهد یافت.

(ب) در واقع 176 آمریکایی ثبت نام کرده اند.

پایان بخش محرمانه

آغاز بخش طبقه بندی نشده

بخش دوم: آمریکاییان غیردولتی مقیم خارج

الف: بازرگانان 6

ب : کارمندان 4

ج : دانشجو (18 ساله به بالا)5

د : میسیونر55

ه : وابستگان بالا40

و : بازنشستگان و وابستگانشان0

ز : دیگران105 (ج)

ح : جمع215

ط : 75 تن از آنها همسران و فرزندان شهروندان پاکستانی هستند.

فولر

کتاب چهل و ششم

پاکستان (2)

پاکستان (2)

دانشجویان در مرکز نشریه «مسلمان» به تظاهرات می پردازند

سند شماره (41)

تاریخ: 21 تیر 1358 12 ژوئیه 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: دانشجویان در مرکز نشریه «مسلمان» به تظاهرات می پردازند

1 (طبقه بندی نشده) روزنامه جدید و دارای صراحت لهجه انگلیسی زبان «مسلمان» در صفحه اول

خود گزارش داد که قربانی حمله فعالان دانشجویی مرتبط با جمعیت طلاب محافظه کار اسلامی شده

است. طبق اظهارات مقاله، 100 دانشجوی دانشگاه قائد اعظم توسط یکی از اتوبوسهای متعلق به

دانشگاه در تاریخ 10 ژوئیه (روز تعطیل که تنها معدودی از کارمندان کار می کردند) از راه رسیدند.

دانشجویان شعارهای اعتراض آمیزی را تکرار می کردند و به یکی از گزارشگران زن توهین کرده و پس از

آن به زور وارد طبقه اول مرکز این روزنامه شدند.

2 (طبقه بندی نشده) به نقل از مقاله، این گروه در دفاتر روزنامه «مسلمان» به مدت 30 دقیقه ماندند و

سعی کردند وارد بخش سردبیری شوند. در تمام مدت یک جیپ حامل پلیس در محل متوقف بود لیکن

برای ممانعت از دانشجویان اقدامی به عمل نیاورد. این مقاله گزارش می دهد که دانشجویانی که به زور

وارد مقر روزنامه «مسلمان» شده بودند همان دانشجویانی هستند که در برابر سفارتهای آمریکا و هند

تظاهرات می کردند (مرجع الف).

3 (محرمانه) اظهارنظر: صبح روز 12 ژوئیه پیرامون این «حمله» توسط روزنامه های اردو و انگلیسی

زبان مطالبی منتشر نشد (در تاریخ 11 ژوئیه نیز به علت روز TG روزنامه ای منتشر نشده بود) روزنامه

«پاکستان تایمز» تحت کنترل دولت پاکستان نیز مطلبی پیرامون تظاهرات ضد آزمایشگاه فضایی در

سفارت آمریکا در دهم ژوئیه نوشته بود لیکن به ادامه تظاهرات اشاره ای نکرده بود.

این حمله در روزی صورت گرفت که رهبران شیعه آن را به خاطر «بدرفتاری» علیه خود از طرف

اکثریت سنی (مرجع ب) «روز اعتراض» نامیده بودند. به نظر ما تصادفی نیست که جمعیت طلاب دارای

گرایشات شدید سنی در این روز متعلق به شیعیان به یک روزنامه تحت کنترل آنها حمله کنند. نکته جالب

این است که روزنامه «مسلمان» نتوانسته بود در گزارش خود این دو موضوع را به یکدیگر ربط دهد، و

شاید علت آن نیز این بوده است که در تحریک فرقه ای، نفعی عایدش نمی شده است.کینگ

برنامه های اضطراری و تخلیه افراد...

سند شماره (42)

تاریخ: 24 تیر 1358 15 ژوئیه 79خیلی محرمانه

از: کنسولگری آمریکا در کراچیبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی سی

موضوع: برنامه های اضطراری و تخلیه افراد: تعداد تقریبی تخلیه شوندگان

احتمالی و آمریکاییهای مقیم خارج. (گزارش و 77)

بخش اول: تعداد تقریبی تخلیه شوندگان

1 پرسنل وزارت دفاع10

2 وابستگان پرسنل وزارت دفاع9

3 دیگر پرسنل دولت آمریکا52