بارگزاری ...
جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.
صفحه 446

سند شماره (63)

تاریخ: 31 مرداد 1358 22 اوت 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: اجلاس غیرمتعهدها در هاوانا مسئله صهیونیسم و نژادپرستی

1 تمام متن خیلی محرمانه است.

2 در ملاقات با وزیر خارجه دولت پاکستان شهنواز در تاریخ 31 مردادماه، من با وی در مورد لحن

پیش نویس کوبا در رابطه با صهیونیسم و نژادپرستی گفتگو کردم. من نکات مطروحه در تلگرام مرجع را

ارائه نموده و توضیح دادم که در گفتگوهای پیشین خود با وزیر مشاور ثاقب در مورد پیش نویس کوباییها

(تلگرام مرجع ب) این نگرانیها را یادآور شده بودم.

3 شهنواز با کلی گرایی گفت که نمایندگان دولت پاکستان پیش نویس کوباییها را به دقت مطالعه کرده و

از نقایص آن در بسیاری موارد آگاه هستند. وی گفت «هر کاری از ما برآید انجام خواهیم داد»، «البته

زمانی که بحث و تبادل نظر پیرامون پیش نویس آغاز گردد». وی گفت مسئله صهیونیسم و نژادپرستی در

رابطه با پاکستان از حساسیت خاصی برخوردار است چون این کشور نمی خواهد که در سیاستهایش که در

کنفرانسهای اسلامی مطرح شده تناقضی دیده شود. وی به جزییات بیشتری نپرداخت.

4 با ناراحتی گفتم که سفیر یوگسلاوی در حال حاضر در اینجا نیست وگرنه او می توانست در مورد

غیرمتعهدها به طور کلی و در مورد پیش نویس کوباییها بالاخص، مطالبی را مطرح نماید. شهنواز عمیقاً با

نگرانیهای من موافق است، لیکن می گوید که کاردار یوگسلاوی تنها منعکس سازنده نقطه نظرات دولت

یوگسلاوی می باشد.

5 موضوع جدید: برنامه مسافرت ضیاء به جنبش غیرمتعهدها: آخرین خبری که از وزارت خارجه به

دست آورده ایم، حاکی از آن است که ضیاءالحق در ساعت 30/16 دقیقه بعد از ظهر یکم سپتامبر به وسیله

هواپیمای مخصوص وارد نیویورک خواهد شد. او از نیویورک احتمالاً برای دیدن همسر و فرزندانش در

ساعت 10 به تنهایی به واشنگتن خواهد رفت و پس از آن با یک پرواز مستقیم در دوم سپتامبر در ساعت

10 صبح به تنهایی به هاوانا خواهد رفت. برنامه های او برای بعد از اجلاس هاوانا فاش نشده است.

سند شماره (64)

سری غیرقابل رؤیت برای بیگانگان غیرقابل رؤیت برای پیمانکاران و مشاوران پیمانکار

2 شهریور 58 24 اوت 79پخش و اقتباس خبر تحت نظر تهیه کننده

(طبقه بندی نشده) دورنمای کوتاه مدت پاکستان

خلاصه

(سری) شانس رئیس جمهور ضیاءالحق در به پایان رسانیدن سال جاری به عنوان رهبر پاکستان توأم

با تردید است.

او تاریخ 26 آبان ماه را به منظور برگزاری انتخابات اعلام کرده است، ولی جای تعجب نخواهد بود اگر

آن را به تأخیر و یا تعویق بیندازد. البته با این کار وی در معرض خطر قرار خواهد گرفت، چون حکومت

نظامی محبوبیت چندانی ندارد و او با ناآرامیهای فزاینده ای روبه رو خواهد گردید.


صفحه 447

(سری) تشنج مابین استانها تلاش ضیاء را در پدید آوردن توافق ملی در مورد نوع حکومت مورد نیاز

پاکستان خنثی خواهد نمود. تا پایان سال 1358 در اوضاع آشفته پاکستان بهبودی پدید نخواهد آمد. از

طرف دیگر، ضیاء نیز راههای بسیاری در پیش رو ندارد، و ارتش نیز حداقل تا زمانی که اوضاع کشور

آرام باشد از وی پیروی خواهد کرد.

(خیلی محرمانه) در جبهه اقتصادی، پاکستان با چند مشکل روبه روست. میزان کسری موازنه

پرداخت، سبب شده است که پاکستان به دوباره برنامه ریزی وامهای خود روی آورد.

(خیلی محرمانه) مسائل خارجی نیز مشکلاتی را در برابر ضیاء به وجود آورده است. او مایل است از

آمریکا به عنوان یک وزنه علیه شوروی استفاده کند، لیکن تصمیم وی مبنی بر تکمیل مجتمع غنی سازی

اتمی، روابط اسلام آباد و واشنگتن را دچار تیرگی ساخته است. برنامه اتمی کنونی پاکستان ممکن است

سرانجام سبب وخامت روابط بهبود یافته آن با هند شود، در حالی که در تاریخ اخیر این روابط به بهترین

نحوی برقرار شده است. بالاخره، رابطه پاکستان باافغانستان نیز توأم با آشفتگی و تشنج بسیار خواهد

گردید.

مشکلات سیاسی ضیاء

(خیلی محرمانه) فقدان رهبریتی قاطع بر مردم پاکستان تأثیری عمیقاً منفی به جای گذاشته است.

گرچه ضیاء چندان مورد تنفر نیست و حکومت نظامی وی نیز چندان سخت نمی باشد، ولی معمولاً وی را

فردی می شناسند که قادر نیست خود و یا کشورش را از معضلات جاری برهاند. در میان طبقات بالا و

متوسط فرار سرمایه و مغزها رایج است که برای آینده سیاسی و ثبات اقتصادی پاکستان چندان خوشایند

نخواهد بود.

(طبقه بندی نشده) مهمترین مخالفت سیاسی علیه ضیاء از جانب حزب خلق پاکستان نخست وزیر

اسبق بوتو، که در ماههای گذشته ثابت کرده که قادر است سازمان یافته ترین حزب سیاسی تاریخ پاکستان

را به تحرک درآورد، اعمال می گردد. رهبران حزبی با وجود ضربه ای که در نتیجه اعدام بوتو به آنها وارد

شده مطمئن هستند، که در صورت برگزاری انتخابات منصفانه در پاکستان به پیروزی خواهند رسید.

(خیلی محرمانه) بنا به گزارشها، استراتژی آنها در رسیدن به این هدف اجتناب از جنجال و برخورد با

حکومت نظامی و ارائه دادخواستهای خود به ملت می باشد. در همان حال که حزب در رابطه با رهبریت

خود دچار مشکلاتی شده، ولی همسر بوتو اعلام کرده است که رهبری آن را به عهده خواهد گرفت. او

ممکن است بتواند وحدت مورد نیاز حزبی را برای رقابت در انتخابات فراهم آورد، لیکن رهبریتش بیشتر

جنبه سمبلیک خواهد داشت.

(طبقه بندی نشده) ضیاء از طرف بعضی از حامیان گذشته خود نیز با مخالفت روبه رو شده است.

ائتلاف نه چندان نیرومند احزابی که منجر به سرنگونی بوتو در سال 1356 گردید، حمایت خود را از

حکومت نظامی جانشین وی اعلام کرد. لیکن، این احزاب در منازعه خود با ضیاء پیرامون مسائل مختلف

دچار تفرقه گردیدند، که درست یک ماه پس از اعدام بوتو، منجر به خروج کامل همکاران سیاسی غیر

نظامی از حکومت ضیاء گردید. در حال حاضر آنها به حزب خلق پاکستان پیوسته و با مخالفت با حکومت

نظامی خواستار برگزاری انتخابات شده اند.


صفحه 448

(طبقه بندی نشده) جناح گرایی و فقدان رهبریت قاطع گروههای سیاسی پاکستان را دچار فاجعه

ساخته است. یکی از سازمانهای پیشین مخالف نیرومند، یعنی حزب ناسیونال دموکراتیک دارای پایگاه

قبیله ای اخیرا بر سر تضاد موجود پیرامون شخصیتها و میزان اختیارات ایالتی مورد نظر به تجزیه دچار

گردید.

مسئله انتخابات

(خیلی محرمانه) هنوز معلوم نیست که ضیاء انتخابات را برگزار نماید. تا اواخر 22 ژوئیه، وی می گفت

که انتخابات در ماه نوامبر برگزار خواهد شد. لیکن وی مایل است که اکثریت کرسیها نصیب احزاب مرکزی

و راستگرا شود، تا بتوانند یک حکومت مؤتلفه را تشکیل دهند، که نیروی نظامی بسیار قدرتمندی نیز به

عنوان ناظر نظم لازم را برقرار سازد. لیکن پیروز شدن حزب خلق پاکستان آزادی فردی ضیاء را به خطر

خواهد انداخت و سیاستهایی را تقویت خواهد کرد که به نظر وی در گذشته موجب ورشکستگی اخلاقی و

اقتصادی کشور شده بود.

(خیلی محرمانه) پس از جرح و تعدیل انتخابات که مخالفت را به ضعف خواهد کشید، ضیاء ممکن

است به برگزاری انتخابات بپردازد. وی اعلام کرده است که نه تنها قدرت را به دولت منتخب خواهد داد،

بلکه از ریاست ستاد ارتش و فعالیتهای عمومی نیز کناره گیری خواهد کرد. ولی گمان نمی رود که او خود را

به طور کامل از زندگی عمومی کنار بکشد.

(خیلی محرمانه) علیرغم اظهار اطمینانهای وی مبنی بر برگزار شدن انتخابات، بعید نیست که ضیاء به

خاطر ترس از تقویت ناگهانی جناح مخالف عقیده اش را تغییر دهد. و بنا به دلایل دیگر از قبیل ناآرامیهای

قبل از انتخابات، و یا حتی بنا به اعتقاد دیگران، برای ماندن در موقعیت کنونی می تواند انتخابات را لغو

نماید.

(سرّی) در صورتی که ضیاء به وعده خود مبنی بربرگزاری انتخابات عمل نکند، باید انتظار بروز

ناآرامیهای فزاینده عمومی را داشت. حزب خلق احتمالاً رهبری جناح مخالف را برای سرنگون ساختن

وی به دست خواهد گرفت. او از داخل ارتش نیز تحت فشار است. چند تن از ژنرالهای وی احساس

می کنند که حکومت نظامی بیش از حد درگیر اداره کشور شده است و اگر انتخابات را به زودی برگزار

نکند، ممکن است او را وادار به کناره گیری نمایند. ولی احتمالاً ضیاء خواهد توانست در برابر این فشارها

مقاومت به خرج دهد؛ البته در صورتی که به طور هم زمان با ناآرامیهای شدید داخلی روبه رو نباشد.

(خیلی محرمانه) مشکلات اقتصادی

دورنمای تأسف بار اقتصادی پاکستان منعکس کننده فقدان رهبریتی نیرومند است. با وجود اینکه

بی اعتمادیهای سیاسی مانع از سرمایه گذاریهای بخش خصوصی می شود، ولی تولید صنعتی از رکود

دوران بوتو بیرون آمده است. عملکرد کشاورزی نیز مختلط است. تولید گندم بیسابقه بوده و سطح تولید

برنج نیز دائماً رو به افزایش بوده است. از طرف دیگر، پنبه هم که از نظر نساجی داخلی و هم از نظر

صادرات نقشی حیاتی دارد، با رکود تولیدی بیسابقه ای روبه رو شده است. رشد کلی تولید ناخالص داخلی

در سالهای 58 1357 حدود 6 تا 7 درصد در طول دو سال متوالی بود، در حالی که میزان رشد آن در سال


صفحه 449

آخر حکومت بوتو 2 تا 3 درصد بود.

در همان حال، پاکستان به سرعت وارد یک بحران مالی می شود و رهبران آن بار دیگر خواستار

برنامه ریزی دوباره وامهای خود شده اند. مهمترین، کسری بودجه عظیم دولت است که ناشی از سوبسید

عظیم مصرفی و مخارج سنگین پروژه های صنعتی نامناسب عمومی، برنامه اتمی، و بودجه دفاعی عظیم

می باشد.

در نتیجه این امور میزان تورم افزایش یافته و موازنه پرداخت مسئله ای حاد را به وجود آورده است. در

سال گذشته تنها ارسال پول توسط کارگران پاکستانی مقیم خارج از کشور مانع از بروز بحران موازنه

پرداخت گردید. در همین حال، سرویس قروض خارجی به سرعت افزایش می یابد و سبب فرسایش

شدید جریان کمکهای خارجی می شود، احتمالاً در سال آینده لازم خواهد بود که قروض خارجی دوباره

جزء برنامه بعدی شود، لیکن اعتباردهندگان رسمی پاکستان نمی خواهند بهپاکستان امتیاز مالی خاصی

بدهند، تا دولت نشان دهد که مصمم است در محدوده تواناییهای خود به حیات خود ادامه دهد.

معادله خارجی

(S/ NF/ NC/ NO) روابط توأم با آشفتگی پاکستان و آمریکا فکر رهبران پاکستان را به خود مشغول

کرده است، ولی ضیاء نخواهد توانست اختلافات موجود را تا حدود زیادی از بین ببرد. در عوض، وی به

تبلیغات ضد آمریکایی دامن خواهد زد تا از بروز انتقادات داخلی علیه خود ممانعت به عمل آورد.

(S/ NF/ NC/ NO)(1)مسئله برنامه اتمی پاکستان مهمترین موضوع مورد اختلاف با آمریکاست.

امکان دارد که اسلام آباد مخفیانه در تلاش به دست آوردن تسلیحات انفجاری اتمی باشد. و ظاهرا

می خواهد این تلاش خود را با عنوان «عمران و تحقیقات» ادامه دهد. پاکستانیها نیز گویا می خواهند با

وارد مذاکره شدن با آمریکا و دیگر کشورهای غربی فرصت بیشتری برای دانشمندان خود به وجود

آورند. گزارشهای ضد و نقیضی در مورد زمان آماده بودن این آزمایش از نظر فنی رسیده است. بعضی از

گزارشها حاکی از آن است که اسلام آباد ممکن است تا اوائل پاییز جاری بمبی را منفجر سازد. ولی

پاکستان مانند سال گذشته، در سال جاری نیز نخواهد توانست این توانایی را به دست آورد. (خیلی

محرمانه) یکی دیگر از مشکلات موجود در رابطه آمریکا و پاکستان عدم کنترل کشت خشخاش در

مناطق قبیله ای پاکستان و در مجاورت مرز افغانستان است. سال گذشته میزان بازده این منطقه پاکستان

حدود 400 تن بود. اگر تولید منطقه مجاور افغانستان را نیز به حساب آوریم، کل تولید این منطقه بیش از

تولید «مثلث طلایی»(2)خواهد بود. قدرت پالایشی پاکستان نیز بسیار پیچیده و پیشرفته شده است.

(خیلی محرمانه) اقتدار پاکستانیها که در مناطق قبیله ای چندان نیرومند نبوده است، در حال حاضر

در کنترل تولید تریاک و قاچاق آن به خاطر شورش موجود در مرز افغانستان ضعیفتر شده است. علاوه بر

این، با تصویب قانون اسلامی و منع مواد مخدر در ماه فوریه وسایل کنترل مواد مخدر با از بین رفتن

مکانیزمهای اجرائی و فقدان روشهای جدید در هم ریخته شد.

1- مخفف کلماتی است که ترجمه آنها به ترتیب عبارت است از: S/ NF/ NC/ NO -1 حروف سری غیرقابل رؤیت برای بیگانگان غیر قابل رؤیت برای پیمانکاران و مشاوران پیمانکار پخش و اقتباس خبر تحت نظر تهیه کننده- مترجم. 2- مثلث طلایی به فلات صعب العبور و کوهستانی شای که از شمال شرقی برمه تا تایلند ٬ لائوس و چین ادامه دارد اطلاق می گردد.


صفحه 450

(خیلی محرمانه) در شش ماه آتی افغانستان مهمترین مشکل سیاست گذاری خارجی پاکستان را

تشکیل خواهد داد. تا به حال، اسلام آباد در رابطه با فشار حدود 140000 پناهنده افغانی در داخل

مرزهای خود، تبلیغات خصمانه از طرف کابل و مسکو و رویدادهای مرزی از قبیل پرواز جت های

جنگنده و بمباران گهگاه، خونسردی نشان داده است. اصرار اسلام آباد برای کمک به مخالفین در سرنگون

کردن رژیم متخاصم تره کی / امین ممکن است بیشتر شود، لیکن با وقوف به این واقعیت که افغانها و روسها

با مداخله در بلوچستان می توانند مشکلات بسیاری برای پاکستان به وجود آورند، از این کار اجتناب

خواهند ورزید.

(خیلی محرمانه) پاکستان احتمالاً به دنبال اجلاس غیرمتعهدها در سپتامبر در هاوانا موفق خواهد شد

به این جنبش به پیوندد. اسلام آباد تلاشی وسیع و مؤثر به خرج داده است تا به عضویت سازمان مزبور

پذیرفته شود. حتی با وجود مخالفت افغانستان، پاکستان به عضویت جنبش درخواهد آمد، البته افغانها

تهدید کرده اند که به مخالفت خود ادامه خواهند داد. پس از انحلال پیمان سنتو در اوائل سال جاری هند نیز

مخالفت خود را با پیوستن پاکستان به این جنبش کنار گذارد.

(خیلی محرمانه) روابط این کشور با هند تنها نقطه امیدوارکننده در اوضاع جاری پاکستان است. در

33 سال گذشته از ماهیت جداگانه این کشور این روابط بهتر از پیش بوده است. نه تنها روابط کنونی و

دیپلماتیک بلکه روابط هوایی، مخابراتی و تجاری نیز برقرار شده است. مسئله لاینحل کشمیر نیز گویا

کنار گذاشته شده، و هر یک از این دو کشورها، گویی تصمیم گرفته اند در امور داخلی و خارجی یکدیگر

مداخله ننمایند. رهبریت پاکستان با مشاهده خونسردی هند در برابر اعدام بوتو بسیار راضی شده است. با

وجود عدم اعتماد اسلام آباد به دهلی نو به خاطر روابطش با رژیم تره کی در کابل، پاکستان به نحوی از

انحاء به هند به عنوان یک منبع پشتیبانی می نگرد.

(سرّی) لیکن این هماهنگی و همزیستی ادامه نخواهد یافت. خروج دسای و جانشین شدن چاران

سینگ قطعا سبب به قدرت رسیدن یک دولت ایده الیست و ناسیونالیست در هند خواهد گردید.

سیاستهای هند به هیچ وجه با پاکستان خصومت آمیز نیست، لیکن حساسیت هند در مورد تسلیحات اتمی

ممکن است این خصومت را بار دیگر پدید آورد. اگر دهلی نو متوجه شود که پاکستان در تأمین تسلیحات

اتمی جدی است، روابط دو کشور قطعا به تیرگی خواهد گرایید. با آماده شدن هند برای برگزاری انتخابات

در ماه نوامبر، دولت سینگ هیچ گونه اقدامی که منجر به قطع روابط شود انجام نخواهد داد، گرچه در بعضی

از قسمتهای سخنرانی انتخاباتی مجبور خواهد بود به «بمب» پاکستانی نیز اشاره هایی بنماید.

تهیه کننده: کارن لنگه تیگ

تصویب کننده: جورج هاریس

فشرده اطلاعات دولت پاکستان برای کدل ولف

سند شماره (65)

تاریخ: 25 شهریور 1358 27 اوت 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی.سی.

موضوع: فشرده اطلاعات دولت پاکستان برای کدل ولف

1 جلسه سه ساعته در وزارت خارجه در تاریخ 16 اوت به صورت بحث و توجیه سپری شد:


صفحه 451

توجیه کنندگان از سوی دولت پاکستان عبارت بودند از سپهبد اختر، رئیس اطلاعات، غلام اسحاق خان،

وزیر دارایی و آقاشاهی مشاور رئیس جمهور در وزارت امور خارجه (وزیر خارجه بدون قید و شرط)،

شاهی ریاست این هیئت را به عهده داشت. بخشهای توجیهی کامل، و تبادل نظرها با خوشحالی صورت

گرفت.

2 توجیه اطلاعاتی: اطلاعات ارائه شده توسط سپهبد اختر عبارت بود از خطراتی که از طرف

همسایگانش یعنی هند و افغانستان امنیت پاکستان را تهدید می کند و نیز نقش شوروی در اوضاع جاری

افغانستان. وی یادآور شد که انقلاب آوریل 1978 کابل سبب شد که شوروی با یک جهش از اوکسوس به

خیبر برسد. وی پس از آن به شرح وقایع پس از آن پرداخت و اوضاع شورشها در 24 و 28 استان و

جزییات سلاحهای ارسالی شوروی را تشریح نمود. اختر از هند به عنوان یک قدرت «برجسته» منطقه ای

یاد کرد، رابطه هند و شوروی را با تضاد شوروی و چین مرتبط دانست و بر برتری نظامی هند نسبت به

دیگر همسایگان خود تأکید نمود، و پاکستان را یک «مانع کوچک» در برابر «غرور هند» و نقش آن در

منطقه که مورد تأیید آمریکا و شوروی است، دانست. در مورد تواناییهای نظامی و صنعتی هند، بدون

اشاره به مقاصد آن صحبتها و سخنان زیادی ایراد گردید.

3 اطلاعات ارائه شده توسط شاهی: مشاور وزارت خارجه آقاشاهی در سخنان خود سعی کردنشان

دهد که در طول سالها در روابط آمریکا و پاکستان نقاط اصطکاکی وجود داشته است، لیکن در رابطه با

روابط آتی اظهار امیدواری کرد و گفت پاکستان در نظر ندارد قدرت اتمی برای خود پدید آورد.

4 با مروری مختصر به وقایع تاریخی، شاهی به مطالب زیر پرداخت. (الف) کمک نظامی آمریکا به

هند در سال 1962، (ب) عدم نارضایتی آمریکا ازصمیمانه تر شدن روابط بین چین و پاکستان در سالهای

1960؛ (ج) اقدامات آمریکا در درگیری پاکستان و چین در سال 1965 و تحریم تسلیحاتی که ادعا کرد

(به خطا) که تا سال 1975 ادامه یافته بود. (د) عدم نارضایتی پاکستان در رابطه با پیمان سنتو و عملکرد

کمکهای نظامی و اقتصادی آمریکا (در مقایسه با تعهدات سال 1954 و توافقهای 1959)؛ (ه) رد تقاضای

مربوط به 7 A؛ (و) تضاد ایجاد شده در مورد قرارداد مجتمع هسته ای فرانسه در پاکستان (که بنا به گفته

وی به خاطر اصرار آمریکا لغو گردید در حالی که آمریکا اعلام کرده بود که قراردادهای منعقده در مورد

تارپور هند به قوت خود باقی است)؛ و، (ز) کاربرد کنونی اصلاحیه سیمینگتون در مورد غنی سازی

هسته ای (و یادآور شد که این معیاری مضاعف در مقایسه با ادامه فروش سوخت غنی شده به هند توسط

امریکاست که خود باعث منفجر شدن تأسیسات هسته ای گشته است). در این رابطه، شاهی با صراحت

تمام گفت «که پاکستان جدیداً تأسیسات غنی سازی اورانیوم را تأمین کرده است». در پاسخ به این سؤال

کدل که چرا با وجود نیاز صلح آمیز پاکستان به اورانیوم غنی شده، این تأسیسات تأمین شده است؟ شاهی

گفت پاکستان تصمیم گرفته است سوخت کامل را تهیه کند تا از فشارهای خارجی وارده از کانوپ و

کاناداییها مصون بماند. وی با صراحت گفت «پاکستان در نظر ندارد بمبی تولید کند».

5 شاهی گفت پاکستان حاضر است کارخانه فرانسوی خود و پلوتونیوم حاصله از آن را در کنترل

جامعه بین المللی قرار دهد. او به تلاشهای پاکستان در زمینه فراهم آوردن یک منطقه عاری از تسلیحات

هسته ای براساس منطقه ای، شامل سانوفز آن و پیشنهاد آن به هند جهت بررسی دوجانبه اشاره کرد. وی

گفت پاکستان با وجود هند «یعنی خطر قدیمی» و افغانستان یعنی «خطر جدید»، «و ابرقدرتهایی که با ما


صفحه 452

مخالف هستند» در منطقه کاملاً تنهاست. وی گفت: «اما پاکستان مغرور است»، «تلاشهای ملامت آمیز

مطبوعاتی آمریکا موجب پیدایش دوستانی در اینجا نخواهد شد.» شاهی گفت احتمال دارد که پاکستان به

شوروی نزدیک شود، چون بسیاری از روشنفکران با آن موافق هستند.

6 پیرامون شایعات بمب اسلامی، شاهی گفت: «ما تکنولوژی لازم برای ساختن بمب را در اختیار

نداریم. ما نه درخواست کمک کرده ایم و نه در برنامه اتمی خود از دیگر کشورهای مسلمان کمک

گرفته ایم. نیل به هدف مورد نظر در پاکستان در برنامه(مسالمت آمیز) یک هدف مهم برای پاکستان بوده و

پاکستان را به صورت یک عرضه کننده در بازار درخواهد آورد. ما قصد نداریم سلاح بسازیم.» چندی

بعد، شاهی به طور ضمنی پرسید که آیا آمریکا می تواند ثابت کند که پاکستان از لیبی و یا کشورهای دیگر

در رابطه با برنامه اتمی پول دریافت کرده است؟» وی گفت که این نظریه که لیبی ممکن است بخواهد از یک

بمب غیرمجرب پاکستانی برای جهاد علیه یهودیان و مسیحیان استفاده کند تنها «جنبه تخیلی» دارد و

بس.

7 سرپرست ولف، با اعلام اینکه مقاله برت «نادرست» بوده است، گفت هیئت نمایندگان خود در

کنگره با «کماندوهای صلح» نامگذاری کرده است، که به روابط درازمدت با پاکستان علاقه مندند و

نمی خواهند که عامل پیوندشان تنها دشمنان مشترک باشد. او اظهار داشت که تنها به «ثبات منطقه» که به

نفع پاکستان و آمریکاست، توجه دارد. وی گفت مسئله اتمی در منطقه اختلافات و تشنجهایی را پدید

خواهد آورد. وی به صحبت پیرامون طرز فکر کنگره در مورد عدم تکثیر اتمی پرداخت، و از اصلاحیه

سیمینگتون حمایت کرد و سعی کرد موارد استفاده روشهای مختلف را در کشورهای گوناگون بسته به

مراحل اتمیشان برای ما توضیح دهد.

9 ولف بر نیاز به اعتماد در روابط پاکستان و آمریکا تأکید کرد و یادآور شد که قراردادهای 1954 و

1959 به قوت خود باقی است (و آنها را مردود نشمرد)، و از نیاز به چشم پوشی از مقالات نادرست که

هدفشان تنها به فروش رفتن روزنامه است سخن گفت، و به شاهی اطمینان داد که آمریکا در نظر ندارد در

امور داخلی پاکستان مداخله نماید و گفت که آمریکا میل دارد به هر طریق که شده به پاکستان کمک نماید.

ولی وی به محدودیتهای موجود در قوانین (و سیاستهای) آمریکا اشاره کرد و گفت که شخصاً متعهد شده

است، که تکثیر تسلیحات اتمی را تحت کنترل درآورد.

10 دیگر اعضای کنگره در همان حال که اختلاف نظرات موجود پیرامون این مسئله را بین خود

مطرح می کردند، در گفتگوهای خود نیز از موضع ولف حمایت می نمودند. بون و لارگومارسینو از دولت

پاکستان می خواستند که به آمریکا کمک کند تا این وضع را پشت سر بگذارید. گایر بر نیاز به پیشرفت

اقتصادی تأکید می کرد و استارک و دورنان نیز از پاکستان می خواستند. که در برنامه های خود پیرامون

تأمین توانایی اتمی تجدیدنظر نماید.

11 غلام اسحاق در پاسخ به ولف خاطرنشان ساخت که پاکستان در نظر دارد «مهارت لازم برای

تولید سوخت اتمی» را به دست آورد، تا بتواند نیاز آتی خود را در زمینه انرژی تأمین نماید؛ وی گفت، این

امر بین 5 تا 10 سال طول خواهد کشید. وی گفت کارخانه های بعدی پاکستان عبارت خواهند بود از

راکتورهای مولد که حتما به سوخت غنی شده نیاز خواهند داشت. وی در ادامه گفت: «ما کشوری فقیر و

کوچک هستیم، ولی غیرمشمول نیستیم. پاکستان در یک جنگ اتمی کاملاً محو خواهد شد.»


صفحه 453

12 گفتار غلام اسحاق خیلی مختصر بود؛ غلام اسحاق خان وزیر دارایی به کرات از مواضع استاندارد

دولت پاکستان پیرامون اوضاع اقتصادی یاد می کرد. او گفتار خود را با ذکر این مطلب که دولت کنونی یک

اقتصاد «آشفته» را به ارث برده و در دو سال گذشته اقدامات بسیاری در جهت نجات آن انجام داده است،

آغاز کرد.

وی گفت: نتیجه آن دو سال رشد اقتصادی مولد در بخشهای تولیدی بوده است، که کاملاً با هفت سال

قبل که در همه بخشها به استثنای بخش خدمات توأم با رکود بود، مغایرت دارد. دولت نیز سعی کرده است

با مسئله بودجه با قوت تمام برخورد نماید، که حاصل آن را می توان در انتقاد شدید از افزایش مالیاتها

مشاهده کرد. مدتی نیز طول خواهد کشید تا وضع موازنه پرداخت بهتر شود. برای به دست آوردن فرصت

بیشتر، دولت پاکستان در دو اجلاس اخیر کنسرسیوم کمک به پاکستان، خواستار برنامه ریزی دوباره دیون

خود گردید. وی گفت هدف «دستیابی» به 75/0 درصد تولید ناخالص ملی بر DCS برای کمکهای

خارجی است. وی گفت که آمریکا بیش از 20% تولید ناخالص ملی را به کمک خارجی اختصاص نداده

است. در نتیجه عدم درک صحیح از رویدادهای کنسرسیوم، اسحاق مدعی است که هر دو بار تقاضای

پاکستان در کنسرسیوم توسط آمریکا رد شده است. وی گفت که اگر پاکستان کمک بیشتری دریافت نکند

و یا وامهای آن دوباره برنامه ریزی نشود، پیشرفت آن متوقف و بیچارگی ملت پاکستان رو به فزونی

خواهد گذاشت، معذالک وی چنین وانمود نکرد که علت آن ناشی از بحران موازنه پرداخت بوده است. به

نظر ما وی می خواسته است در برابر این حضار منطقی باشد و حالت تهدیدکننده نداشته باشد.

13 گزارش مربوط به گفتگوهای هیئت نمایندگان کنگره پیرامون مواد مخدر در تلگرام جداگانه

مطرح خواهد گردید.

14 این گزارش، تکرار می کنم به وسیله نمایندگان کنگره مشاهده نشده است.

مطبوعات پاکستان وام 200 میلیون دلاری عربستان سعودی به پاکستان را تأیید می کنند

سند شماره (66)

تاریخ: 19 شهریور 1358 10 سپتامبر 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: مطبوعات پاکستان وام 200 میلیون دلاری عربستان سعودی به پاکستان را تأیید می کنند

1 (طبقه بندی نشده) روزنامه پاکستان تایمز در شماره 9 سپتامبر خود گزارش داده است که پاکستان

اکنون موافقتنامه ای را با عربستان سعودی جهت یک وام بدون بهره 200 میلیون دلاری که به اقساط در

جریان سال مالی کنونی بازپرداخت خواهد شد، منعقد ساخته است. این مقاله همچنین حاکی از آن است

که 100 میلیون دلار از این وام در هفته آخر ماه جاری و 100 میلیون دلار دیگر در ماه ژوئن آینده

پرداخت خواهد شد. در این مقاله گزارش شده است به این وام بهره ای تعلق نخواهد گرفت و ظرف یازده

سال پس از یک مهلت چهارساله معافیت از پرداخت، بازپرداخت خواهد شد.

2 (محرمانه) اظهارنظر: این مقاله که به قلم اسلام شیخ یک روزنامه نگار معمولاً قابل اعتماد در مورد

مسائل اقتصادی نوشته شده است، تأییدکننده شایعاتی است که ما شنیده ایم، مبنی بر اینکه آفتاب، وزیر

اقتصاد در جریان سفر اخیر خود به عربستان سعودی این قرارداد را امضاء کرده است و مقامات بانکی و

وزارت دارایی گفته اند که انتظار دارند اولین 100 میلیون دلار این وام در ماه سپتامبر دریافت گردد. این