بارگزاری ...
جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.
صفحه 457

برآوردهای خود وارد ننموده ایم. با اضافه کردن موازنه اصلی، قراردادهای صندوق بین المللی پول،

وامهای کوتاه مدت و قروض احتمالی (از ایران، انگلستان، سوئیس و غیره) برخلاف برآورد 294 میلیون

دلاری دولت پاکستان طبق برآورد ما شکاف مالی فاقد منابع پولی، 219 میلیون دلار خواهد بود.

8 ما 200 میلیون دلار زکات عربستان سعودی را به علت عدم اطمینان مقامات دولت پاکستان در

مورد دریافت آن در برآوردهای خود به حساب نیاورده ایم، ولی اگر 100 میلیون دلار آن در سپتامبر

دریافت شود، شکاف مالی فاقد منابع پول به 119 میلیون دلار تقلیل خواهد یافت و اگر 100 میلیون دلار

دیگر نیز در ماه ژوئن دریافت گردد، این شکاف فقط به 19 میلیون دلار تقلیل خواهد یافت. با اینوصف،

ارز خارجی دولت پاکستان حتی قبل از دریافت 100 میلیون دلار ثانی به پایان خواهد رسید.

9 پیش نویس ما با پیش نویس صندوق بین المللی پول و پیش نویس دولت پاکستان مطابقت دارد.

اطلاعاتی دقیق تر سبب شده است که ما بتوانیم وامهای درازمدت و بهره و سرویس وامهای کوتاه مدت را

در زیر خط موازنه اصلی قرار دهیم.

10 برآورد ما در مورد بازپرداخت به همراه برآوردمان در ماه مارس به منظور مقایسه در سه جدول

آمده است.

الف جدول موازنه پرداخت، ب حساب تجاری، ج منابع مالی کوتاه مدت. در ستون جداگانه

جدیدترین برآورد وزرای دارایی را نیز وارد کرده ایم. توضیحات لازم در مورد هر جدول نیز داده شده

است.به علت تجدیدنظر در مورد پیش نویس، تمام ارقام مربوط به پیش بینی «ماه مارس سفارت»

مستقیماً با ارقام مرجع الف قابل مقایسه نخواهد بود.

جدول الف

1979 برآوردهای مربوط به موازنه پرداخت / سال مالی 80

(تمام ارقام به میلیون دلار آمریکا)

برآورد سفارت در ماه مارس برآورد سفارت در ماه سپتامبر برآورد دولت پاکستان

موازنه تجاری

(جدول ب)

خارجی به علاوه

داخلی

انتقال سرمایه های

خصوصی

غیره

بهره (شامل نرخ بهره

صندوق بین المللی

پول)

نامرئی

موازنه حساب جاری

سرمایه های بخش

خصوصی

سرمایه های بخش

دولتی

(پیشنهادی)

غیرپروژه ای

1840

365

1400

120

300

588

985

52

985

(685)

300

2000

400

1600

120

300

1020

980

52

965

(685)

280

2250

400

1600

120

300

1020

1230

32

1020

(740)

280


صفحه 458

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة


صفحه 459

جدول ج

1979 برآورد موازنه پرداخت منابع مالی خالص / سال های 80

کوتاه مدت

تمام ارقام به میلیون دلار آمریکا

دولت پاکستان سفارت

خالص کوتاه مدت

قروض مهم (بازپرداخت)

وام گندم سیتی بانک

اعتبار عرضهکنندگی

اعتبار مربوط به کود

بانک عمران اسلامی

منابع پول احتمالی

سیتی بانک

ICCD

اعتبار مربوط به کود

اعتبار عرضهکنندگی

بانک عمران اسلامی

بانکهای پاکستانی

172

285

55

136

80

15

485

100

100

100

53

40

65

122

286

55

136

80

15

408

75

75

100

53

40

65

14 توضیحات مربوط به واردات

0 میلیون تن گندم را با نرخ 174 دلار

14 توضیحات مربوط به واردات

گندم: به علت وضع جاری محصول گندم دولت پاکستان 75/0 میلیون تن گندم را با نرخ 174 دلار

برای هر تن به خارج صادر خواهد کرد، در حالی که گمان می کردیم این مقدار 1 میلیون تن با نرخ 160

دلار هر تن باشد.

روغن خوراکی: انتظار داریم که ارقام دولت پاکستان در رابطه با روغن خوراکی ثابت بوده و قیمت هر

تن آن نیز 600 دلار باشد.

کود: واردات دولت پاکستان در زمینه کود مطابق با برآورد کمک دولت بوده و قیمتها کمی بیشتر

خواهد شد یعنی 000/000/5 تن به قیمت تنی 230 دلار 000/200 تن کود نیتروفسفات به قیمت تنی

215 دلار، و 000/190 تن کود اوره به قیمت تنی 170 دلار وارد خواهد کرد. این ارقام خیلی دقیقتر از

ارقام مورد استفاده در برآورد مارس (1 میلیون تن به قیمت هر تن 170 دلار) می باشد.

نفت بخش عمومی: ما برآوردهای دولت پاکستان را پذیرفته ایم.

واردات بخش خصوصی: صرفه جویی کلی ناشی از کمبود ارز خارجی، حدود 100 میلیون دلار از

برآورد قبلی را از بین خواهد برد.

واردات بخش عمومی: گرچه ما برآورد قبلی خود را کمی بالا برده ایم لیکن کند شدن و کاهش یافتن


صفحه 460

پروژه های عمران واردات این گونه ای را کمتر از برآورد دولت پاکستان نشان خواهد داد.

15 توضیحات مربوط به صادرات: پنبه خام: شواهد موجود که حاکی از خوب بودن محصول است

نشانگر آن است که 000/800 جوال پنبه، به جای برآورد 000/600 جوال پیشین ما صادر خواهد شد،

به قیمت حدود هر پوند 55/0 دلار، در صورتی که میزان برداشت بیش از 000/800 جوال باشد ما

برآورد خود را نیز بعدا تغییر خواهیم داد.

نخ پنبه: برآورد زیاده از حد سال گذشته ارقام مربوط به آن را کاهش داده است.

برنج: قیمت برنج در فصل آخر سال 79/1978 بیشتر تقویت خواهد شد و میزان صادرات را به 340

میلیون دلار بالغ خواهد کرد.

غیره: تورم نیز نسبت به برآوردهای گذشته مان افزایش خواهد یافت.

16 توضیحات مربوط به مواد نامرئی: هزینه حمل کالا و بیمه: مانند برآورد قبلی است یعنی 10

درصد کل واردات را در بر می گیرد.

انتقال سرمایه بخش خصوصی: انتقال این سرمایه ها کاهش خواهد یافت و حدود 100 میلیون دلار

خواهد بود.

بهره: ارقام ارائه شده توسط دولت در مقایسه با برآوردهای قبلی ما تغییر نکرده است.

دیگر موارد نامرئی: ما استنباط های خود را بر روند پنج ساله استوار کرده ایم. چون قبلاً از طریق

کاربرد نادرست ارقام، رقم مربوط به دیگر موارد نامریی برابر با صفر بوده و حال آنکه پس از تجدید نظر

مثبت و حدود 100 میلیون دلار می گردد.

17 توضیحات مربوط به حساب سرمایه: سرمایه های بخش دولتی: ارقام اخیر دولت پاکستان در

مورد کمکهای غیر پروژه ای دقیقتر از ارقام آن در ماه مارس است. لیکن بهره برداری از کمکهای غیر

پروژه ای دولت کمتر از پیش خواهد بود.

تأسیسات نفتی صندوق بین المللی پول: رقم ماه مارس به دلار تبدیل نشده است.

امتیازات ویژه برداشت: دولت پاکستان اختصاص یافته های جدید را دریافت خواهد کرد.

وامهای کمکی: تنها وامهای کمکی قطعی را در برآوردها به حساب آورده ایم.هومل

اجلاس غیرمتعهدها دو نظریه پاکستانی

سند شماره (69)

تاریخ: 29 شهریور 1358 20 سپتامبر 79

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: اجلاس غیرمتعهدها دو نظریه پاکستانی

1 (تمام متن خیلی محرمانه است)

2 ضیاء رئیس جمهور پاکستان، در یک ملاقات تشریفاتی با دریاسالار چونینگ، به همراه سفیر،

مطالب زیر را در مورد اجلاس غیرمتعهدها مطرح ساخت. ضیاء گفت که شدیداً در رابطه با خبرگی

لجستیکی کوباییها، بخصوص در زمینه تأمین وسایل آسایش، و نقل و انتقال مردم و وسایط نقلیه تحت

تأثیر قرار گرفته است. با این وصف از لفاظیهای همه و استفاده دائمی از کلماتی چون امپریالیسم،

استعمارگری، سوسیالیسم و غیره به ستوه آمده بود. ضیاء گفت عدم تعهد برای توصیف این جنبش که از


صفحه 461

اهداف اصلی خود دور شده است، عنوان صحیحی نیست. ضیاء گفت احتمالاً هریک از کشورهای

شرکت کننده از کمکهای آمریکا برخوردار است، لیکن چون نان را به نرخ روز می خورند نخواسته اند از

آمریکا به خوبی یاد کنند. او با لحنی ملایم و سرزنش بار گفت که آمریکا پیشاهنگ جهان آزاد است و به

همین دلیل این کشور باید در سیاستهای خود تجدیدنظر کند تا در حمایت از دوستانش نقش نیرومندتری

را ایفا نماید.

3 آقای اقبال بوت، سرپرست وزارت اطلاعات که همراه ضیاء به کوبا رفته بود نیز در یک گفتگوی

خصوصی با سفیر همان مطالب را مطرح نمود. بوت می گوید این کنفرانس برای روسها حدود 100 میلیون

دلار خرج برداشته و سرمایه گذاری خوبی بوده است، چون جنبش به طرف آنها متمایل شده است. با این

وصف بوت برای نقش پاکستان و دیگر میانه روها در مقابله با افراط گرایی بلوک کمونیسم قدری اعتبار

قائل است، لیکن با نظریه سفیر مبنی بر اینکه کوباییها و روسها با اتخاذ یک موضوع افراطی غیر قابل تحقق

به هدفی که می خواسته اند دست یافته اند نیز، مخالف نیست. سفیر گفت، تا حدودی امکان جدا کردن

جنبش از تمایلات روسی آن به وجود آمد، لیکن این عمل به هیچ وجه نتوانست موجبات نارضایتی

کوباییها را فراهم آورده و این حرکات قوی نبود که بتواند جنبش را واقعاً غیرمتعهد بنمایاند.

4 اظهارنظر: ضیاء و بوت البته چیزهایی را که می خواهیم بشنویم به ما می گویند. در همان حال

هردوشان با ما رفتاری صمیمانه دارند و به نظر ما ضیاء ناراحت است از اینکه بالاخره پس از این همه

تلاش و کوشش، در چنین سازمانی پذیرفته شده است. مشاور وزارت خارجه آقاشاهی گذشته از

وابستگی به آمریکا، از دیرباز مایل به پیوستن به این جنبش و سازمانهای چندجانبه بوده است. ما

امیدواریم که ضیاء و مقامات عالیرتبه اش با تجربه ای که از عدم توافقها و تفرقه های موجود در جنبش

داشته اند، بیش از آقاشاهی در سیاستهای دولت پاکستان واقعگرایی به خرج دهند.

بوقلمون صفت

سند شماره (70)

تاریخ: 7 مهرماه 1358 29 سپتامبر 79کراچی، پاکستان صورت مذاکرات

سرکنسولگری آمریکاخیلی محرمانهمکان: دفتر اقبال در کویته

شرکت کنندگان: فیض اقبال، سردبیر بلوچستان تایمز. جان اس. بریمز، مقام سیاسی / اقتصادی، کراچی

موضوع: بوقلمون صفت؛ پس از سقوط تره کی، بلوچها نفسی به راحتی می کشند. تغییر در ایران توافق

مری (MARRI) با حکومت نظامی پاکستان؟، بیگم بوتو در بورخه (لباس سنتی زنان پاکستان م) تلاش

برای جلب وفاداری هیئتهای محلی منتخب، ارجحیتهای ضیاء؛ بوروکراتها نقاط ضعف ضیاء

نسخه های ارسالی برای: اسلام آباد (2)، لاهور، پیشاور، کابل، تهران.

بوقلمون صفت

فیض اقبال طوری رفتار می کند که گویا همه را می شناسد و به طرز صمیمانه لیکن توطئه گرانه ای

نظریات خود را در تطابق با نظریات افراد مورد اعتمادش بیان می کند و مهم نیست که این افراد چه کسانی

باشند، به هرحال او نظریات آنها را در برابر نظریات تمام دیگر افرادی که می شناسد، مطرح می کند. اگر او

در برابر افرادی که با آنها اختلاف نظر و سلیقه دارد قرار گیرد، آن چنان در برابر آنها تعظیم می کند که گویی


صفحه 462

فاقد ستون فقرات است. خلاصه اینکه او فردی چاپلوس، به طرز نامطلوب و غریبی چرب زبان است. با

این وصف فردی دوست داشتنی است و با وجود اینکه بعضی از حرفهایش خیالی به نظر می رسد، ولی منبع

اطلاعاتی خوبی است.

بلوچها پس از سقوط ترکی نفس راحتی می کشند، تغییر در ایران...

بلوچها پس از سقوط ترکی نفس راحتی می کشند، تغییر در ایران.

فیض گفت پس از سقوط نورمحمد تره کی در افغانستان و به این علت که کودتا پایگاه انقلاب خلق را

متزلزل کرده است، اوضاع کنونی کویته بسیار آرام شده است. فیض به عنوان منبع اطلاعاتی خود از قول

یکی از سرهنگهای ارتش افغان گفت که سقوط تره کی سبب به وجود آمدن تفرقه در ارتش شده است.

فیض به زور تأیید آنچه که دیگران به من گفته بودند اظهار داشت که پس از رویدادهای 23 شهریور ماه

در کابل طرز فکر و طرز برخورد بلوچهای کمونیست نیز تغییر کرده است. به طور مثال، وی گفت که رئیس

حزب ملی پاکستان یعنی غوث بکس بیزنجو، دیگر کورکورانه به توجیه اقدامات جمهوری دموکراتیک

افغانستان نمی پردازد. گویا تمام امیدهای بیزنجو در مورد آینده در دریایی نامتلاطم محو و نابود شده اند.

فیض گفت بلوچها از به ضعف کشیده شدن افغانستان بسیار خوشحال هستند. حامیان پتان نیز بنا به

گزارشات رسیده از اقدامات امین که نوعی بی احترامی غیرقابل بخشش در برابر یک رهبر بزرگ است،

بسیار عصبانی شده اند.

رویدادهای بلوچستان ایران نیز بد نبوده است. می گویند بلوچها از طریق جبهه دموکراتیک بلوچها با

آیت اللّه خمینی قراردادی بسته اند، تا استان بلوچستان ایران از مقداری خودمختاری بهره مند باشد. فیض

گفت در شش ماهه گذشته در بلوچستان حتی یک رویداد به وقوع نپیوسته است. تمام عو امل ساواک از

این استان خارج شده اند. بلوچها موقعیتهای مهمی را اشغال کرده اند. همه این اقدامات سبب آرام شدن مرز

بلوچی ایران و پاکستان و آرامتر شدن رهبریت بلوچها شده است.

عدم موفقیت شوروی در ایجاد ناآرامی در بلوچستان ایران و در واقع حمله ضربتی علیه بلوچهای

متمایل به کمونیسم سبب شده است که بسیاری به این سوی مرز پاکستان بگریزند. یکی از افراد تازه از راه

رسیده شاعر بلوچ جمعه خان است که حامی نهضت بلوچستان آزاد می باشد.

در همین حال، مهاجرت و فرار عظیم پناهندگان افغانی ادامه دارد. از تاریخ 24 شهریور تنها 000/25

نفر با استفاده از جیپ، واگنهای تراکتور و یا پیاده وارد بلوچستان شده اند. بسیاری از آنها از ترس امین، و

بسیاری دیگر به خاطر فرا رسیدن زمستان پا به فرار گذاشته اند.

توافق مری و حکومت نظامی پاکستان؟

فیض گفت که رئیس جمهور ضیاء اعتبار و شهرت خود را از دست داده و علت آن نیز اصلاح مکرر

قوانین و مقررات انتخاباتی و بدبینی آشکار وی در رابطه با سیاست است.

فیض در تاریخ 4 مهرماه به منظور صرف قهوه بعد از شام با ضیاء ملاقات کرده بود. ضیاء از فیض

خواسته بود که در مورد اوضاع بلوچستان و به خصوص طرز تفکر و برخورد بیزنجو و خیر بکس مری

ارزیابیهای خود را به وی ارائه دهد.

فیض به من گفت که به نظر وی ضیاء با مری به توافق رسیده است. وی مدعی است که نزدیکترین


صفحه 463

دوست ضیاء، یعنی رحیم الدین استاندار بلوچستان در رابطه با مری نقش سرکوبگرانه ای دارد و قبل از

استقلال نیز هردوی آنها با تجزیه و جدایی بلوچستان مخالفت می ورزیدند. فیض خاطرنشان ساخت که

مری حدود یک هفته قبل پس از دریافت اجازه خروج از پاکستان از طرف حکومت نظامی به لندن رفته

است، و نماینده او یاشر محمد مری («ژنرال شروف» که اصطلاحا به چه گوارای پاکستان معروف است) نیز

منتظر کسب اجازه خروج از کشور می باشد. خروج آنها از کشور مصادف با برگزار شدن انتخابات خواهد

بود. ظاهر امر این است که مری ها با حکومت نظامی پاکستان معامله کرده اند. فیض گفت که در حال حاضر

قبیله مری در وضع خوبی به سر می برد. فیض گفت که یکی دیگر از نشانه های این فرضیه این است که بین

خیر بکس مری و از طرف دیگر بین بیزنجو و عطاءاللّه منگال عضو حزب ملی پاکستان جدایی افتاده است.

فیض معتقد است که مری هیچ گاه به بیزنجو اعتقاد نداشته است، چون همیشه او را یک فرد عامی به

حساب می آورده است.

بیگم بوتو در بورخه...، تلاش برای جلب وفاداری...

بیگم بوتو در بورخه (لباس سنتی زنان پاکستانی م)

فیض پرسید که آیا خبر دارم که بیگم بوتو جهت شرکت در کمیته اجرایی مرکزی حزب خلق پاکستان

در اواخر اوت به طور ناشناس به کویته آمده است؟ او با پوشیدن لباس بورخه و با هواپیما وارد آنجا شده

بود. همان روز عصر وی با عدم موفقیت در ملاقات خود با خیر بکس مری از وی خواسته بود که در

بلوچستان شورشی را به راه اندازد. (من این مطلب را به عنوان شایعه با استاندار اسبق اکبرخان بوگتی در

میان گذاشتم، او اظهار داشت که شایعه بسیار مضحکی است. وی گفت دبیر کل حزب خلق پاکستان فرخ

لاقاری با مری ملاقات کرده بود. بوگتی گفت مری یک هفته قبل به لندن نرفته است و در تأیید این مطلب

گفت که در تاریخ 9 مهرماه شام را با مری صرف کرده بود.)

تلاش برای جلب وفاداری هیئتهای محلی منتخب

فیض با اشاره به انتخابات محلی گفت که در این انتخابات تقلب شده است، ولی این کار توسط ارتش

صورت نگرفته است.

وی گفت بوروکراتها و سردمداران صندوقهای رأی با احزاب سیاسی و یک یک کاندیداها دست به

دست داده بودند تا نتیجه دلخواه را به دست آورند.

به عقیده فیض حزب خلق پاکستان تنها 10 تا 15 درصد کرسیهای بلوچستان را به خود اختصاص

داده است، در حالی که تعداد کرسیهای انتخاباتی ربوده شده در سند به 60 تا 70 درصد و در پنجاب به 45

درصد می رسد. علیرغم پیروزیهای چشمگیر حزب خلق پاکستان در اکثر نقاط، این حزب نخواهد

توانست به افرادی که تحت حمایتش کرسیها را ربوده اند، متکی باشد. تمام افراد تحت الحمایه حزب خلق

پاکستان جوان هستند. آنها تحت حمایت خانواده بوتو به قدرت رسیده اند، لیکن از طریق ضیاء آن را حفظ

خواهند کرد.

ضیاء امیدوار است که با تفویض قدرت آنها را به خود مشغول دارد. ولی اگر انتخابات عمومی برگزار

نشود طرح ضیاء بسیار مؤثر واقع خواهد شد، چون قدرت مجالس ملی و ایالتی از هیئتهای محلی

سرچشمه می گیرد.

ارجحیتهای ضیاء، بوروکراتها نقاط ضعف ضیاء، انتخابات سال 1979


صفحه 464

ارجحیتهای ضیاء

فیض با استنباط از گفتگوهایشان اظهار داشت که ضیاء از طریق استقلال، اتحادیه مسلمان پاکستان و

جماعت اسلامی طرفداری می کند. ضیاء به وی گفته است که برای اصغرخان احترام زیادی قائل است.

علاوه بر این، ضیاء از پیر پاگارا و قیوم خان نیز به خوبی یاد کرده است.

ضیاء به طور کاملاً محرمانه نظریات خود را با فیض در میان گذاشته است. رئیس جمهور با مبالغه گفته

بود که وی راههای زیادی در پیش رو دارد که یکی از آنها این است که در صورت ضعف احزاب در

حکومت، خواهد توانست انتخابات را ملغی اعلام کند.

بوروکراتها نقاط ضعف ضیاء؟

فیض معتقد است که بوروکراسی ممکن است ضیاء را تنها بگذارد. وی قبلاً نیز به کمک بوروکراتها به

حزب خلق پاکستان در برگزاری انتخابات محلی اشاره کرده بود. وی گفت که ضیاء با متحد شدن با

بوروکراتها و تحریک آنها از طریق انتصاب نظامیان به شغلها و موقعیتهای غیرنظامی، خود را در معرض

خطر قرار می دهد. فیض گفت به عنوان مثال حدود 32 سرتیپ ارتشی به عنوان کمیسیونر در پاکستان

عمل می کنند. از 11 کمیسیونر موجود در بلوچستان شش نفر آنها سرتیپ هستند.

سند شماره (71)

تاریخ: 16 مهر 1358 8 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: انتخابات سال 1979 (1358)؛ قرارداد اتحاد ملی پاکستان و حکومت نظامی این کشور در

مورد انتخابات؛ اتحاد ملی پاکستان در انتخابات شرکت خواهد کرد، تاریخ آن نیز به تعویق خواهد افتاد

1 خلاصه: مفتی محمود، سرپرست اتحاد ملی پاکستان در تاریخ 15 مهر به مقام سفارت گفت که وی

با رئیس جمهور ضیاءالحق معامله ای کرده است که طی آن اتحاد ملی پاکستان نیز، مجاز به شرکت در

انتخابات عمومی خواهد بود. خبر مطبوعاتی دولت در تاریخ 15 مهر با تبلیغ پیرامون برنامه جدید ماقبل

انتخابات، جزئیات این قرارداد را مورد تأیید قرار داده است. مفتی گفت: این توافق سبب می گردد که اتحاد

ملی پاکستان بتواند از ثبت نام «غیردموکراتیک» تحمیلی ضیاء استفاده ننماید. احزابی که توانسته اند

نیازهای مالی لازم را تأمین کنند، تنها با پاسخگویی به یک پرسشنامه ساده می توانند به انتخابات راه

یابند. مفتی خاطرنشان ساخت که این قراردادها سبب خواهد شد که تأخیر ناچیزی در انتخابات روی

دهد و با وجود اینکه می توان آن را در اواخر دسامبر برگزار کرد، وی ترجیح می دهد که انتخابات در مارس

1980 برگزار شود. «این قرارداد» برای حزب ممنوعه خلق پاکستان، حزب دموکراتیک ملی، و حزب ملی

پاکستان نفعی در بر ندارد. (پایان خلاصه)

2 مقام سفارت در تاریخ 15 مهر با رئیس اتحاد ملی پاکستان مولانا مفتی محمود چند ساعت قبل از

انتشار گزارش مطبوعاتی در مورد قرارداد بین اتحاد ملی پاکستان و حکومت نظامی که سبب می گردد،

اتحاد ملی پاکستان به ثبت نرسیده، بتواند در انتخابات ماه نوامبر شرکت نماید، ملاقات کرد.

3 به گفته مفتی، اتحاد ملی پاکستان تصمیم گرفته است به پرسشنامه کمیسیون انتخاباتی پاسخ دهد.