کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

ارجحیتهای ضیاء

فیض با استنباط از گفتگوهایشان اظهار داشت که ضیاء از طریق استقلال، اتحادیه مسلمان پاکستان و

جماعت اسلامی طرفداری می کند. ضیاء به وی گفته است که برای اصغرخان احترام زیادی قائل است.

علاوه بر این، ضیاء از پیر پاگارا و قیوم خان نیز به خوبی یاد کرده است.

ضیاء به طور کاملاً محرمانه نظریات خود را با فیض در میان گذاشته است. رئیس جمهور با مبالغه گفته

بود که وی راههای زیادی در پیش رو دارد که یکی از آنها این است که در صورت ضعف احزاب در

حکومت، خواهد توانست انتخابات را ملغی اعلام کند.

بوروکراتها نقاط ضعف ضیاء؟

فیض معتقد است که بوروکراسی ممکن است ضیاء را تنها بگذارد. وی قبلاً نیز به کمک بوروکراتها به

حزب خلق پاکستان در برگزاری انتخابات محلی اشاره کرده بود. وی گفت که ضیاء با متحد شدن با

بوروکراتها و تحریک آنها از طریق انتصاب نظامیان به شغلها و موقعیتهای غیرنظامی، خود را در معرض

خطر قرار می دهد. فیض گفت به عنوان مثال حدود 32 سرتیپ ارتشی به عنوان کمیسیونر در پاکستان

عمل می کنند. از 11 کمیسیونر موجود در بلوچستان شش نفر آنها سرتیپ هستند.

سند شماره (71)

تاریخ: 16 مهر 1358 8 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: انتخابات سال 1979 (1358)؛ قرارداد اتحاد ملی پاکستان و حکومت نظامی این کشور در

مورد انتخابات؛ اتحاد ملی پاکستان در انتخابات شرکت خواهد کرد، تاریخ آن نیز به تعویق خواهد افتاد

1 خلاصه: مفتی محمود، سرپرست اتحاد ملی پاکستان در تاریخ 15 مهر به مقام سفارت گفت که وی

با رئیس جمهور ضیاءالحق معامله ای کرده است که طی آن اتحاد ملی پاکستان نیز، مجاز به شرکت در

انتخابات عمومی خواهد بود. خبر مطبوعاتی دولت در تاریخ 15 مهر با تبلیغ پیرامون برنامه جدید ماقبل

انتخابات، جزئیات این قرارداد را مورد تأیید قرار داده است. مفتی گفت: این توافق سبب می گردد که اتحاد

ملی پاکستان بتواند از ثبت نام «غیردموکراتیک» تحمیلی ضیاء استفاده ننماید. احزابی که توانسته اند

نیازهای مالی لازم را تأمین کنند، تنها با پاسخگویی به یک پرسشنامه ساده می توانند به انتخابات راه

یابند. مفتی خاطرنشان ساخت که این قراردادها سبب خواهد شد که تأخیر ناچیزی در انتخابات روی

دهد و با وجود اینکه می توان آن را در اواخر دسامبر برگزار کرد، وی ترجیح می دهد که انتخابات در مارس

1980 برگزار شود. «این قرارداد» برای حزب ممنوعه خلق پاکستان، حزب دموکراتیک ملی، و حزب ملی

پاکستان نفعی در بر ندارد. (پایان خلاصه)

2 مقام سفارت در تاریخ 15 مهر با رئیس اتحاد ملی پاکستان مولانا مفتی محمود چند ساعت قبل از

انتشار گزارش مطبوعاتی در مورد قرارداد بین اتحاد ملی پاکستان و حکومت نظامی که سبب می گردد،

اتحاد ملی پاکستان به ثبت نرسیده، بتواند در انتخابات ماه نوامبر شرکت نماید، ملاقات کرد.

3 به گفته مفتی، اتحاد ملی پاکستان تصمیم گرفته است به پرسشنامه کمیسیون انتخاباتی پاسخ دهد.

این پرسشنامه که خود نوعی «ثبت نام» است اساس قرارداد یا توافق مفتی با رئیس جمهور را تشکیل

می دهد. ضیاء که تلاش می کرد به طرقی مشارکت در انتخابات را گسترش دهد، در همان حال به حزب

خلق پاکستان اجازه نداد که در آن شرکت جوید. پرسشنامه برای تمام احزابی که بیانیه مالیشان مورد تأیید

دولت پاکستان قرار گرفته، ارسال خواهد شد (مرجع ح).

4 مفتی گفت که بین توافق جدید و روش ثبت نام پیشین یک تفاوت ظریف وجود دارد، و آن نیز

اختلاف بین «تقاضا برای دریافت اجازه مشارکت از دولت» و صرفاً تسلیم سوابق اساسی حزبی می باشد.

وی گفت روش کسب «مجوز» غیردموکراتیک است، چون دولت هرگاه بخواهد، می تواند آن را لغو نماید.

لیکن روش پرسشنامه ای هر حزبی را که دارای حداقل شرایط باشد، مجاز به مشارکت می داند. مفتی گفت

ضیاء به وی اطمینان داده است که هر پرسشنامه ای که دارای بیانیه مالی باشد، مورد تصویب قرار خواهد

گرفت. ولی وی نتوانست بگوید که آیا این روش برای احزاب غیر از اتحاد ملی پاکستان نیز تأثیر خواهد

بخشید یا خیر. تنها 16 حزب از 56 حزبی که خواستار ثبت نام شده بودند مورد تصویب قرار گرفته اند.

5 مفتی محمود گفت که ضیاء به وی قول داده است که دوران مبارزات انتخاباتی را به 60 روز افزایش

دهد (که قبلاً 30 روز بوده است). مقام سفارت گفت این امر سبب خواهد شد که تاریخ انتخاباتی یعنی 17

نوامبر به قوت خود باقی نباشد.

مفتی گفت: «گرچه ضیاء در تئوری خواهد توانست انتخابات را در 17 نوامبر برگزار کند، لیکن احزاب

چند روز دیگر نیز فرصت خواهند داشت که پرسشنامه ها را تکمیل نمایند، و بنابر این مقداری تأخیر پیش

خواهد آمد.» مقام سفارت یادآور شد که مطبوعات اظهار داشتند که انتخابات در اواخر دسامبر ممکن

است برگزار شود. مفتی گفت روند جدید و دوره 60 روزه مبارزات انتخاباتی می تواند در پایان دوره

عزاداری ماه محرم (سومین هفته یا غیره) پایان یابد. وی پس از آن گفت به علت هوای سرد برگزاری

انتخابات در ماه دسامبر کار درستی نیست. وی با تعمق گفت به نظر وی مارس 1980 بهترین موقع برای

برگزاری انتخابات می باشد. مفتی گفت در تاریخ 8 یا 9 اکتبر رئیس جمهور ضیاء تاریخ دقیق انتخابات را

اعلام خواهد کرد.

6 مقام سفارت سؤال کرد که آیا پیشنهاد مفتی مبنی بر اینکه کاندیداهای مستقل دارای اکثریت آراء

نیز باید حق شرکت در انتخابات را داشته باشند، هنوز به قوت خود باقی است؟ وی گفت که ضیاء این بار به

تعهدات پیشین خود عمل خواهد کرد. وی اضافه کرد که اعضای حزب خلق پاکستان (و یا هر حزب به

ثبت نرسیده دیگر) در صورت تعلق داشتن به حزب دو ماه قبل از تصویب اصلاحیه از شرکت در انتخابات

به طور مستقل ممنوع خواهند بود. (مرجع ط) لیکن وی گفت اگر آنها بخواهند حتی بعد از تصویب

اصلاحیه با پیوستن به حزبی دیگر در انتخابات شرکت نمایند، مانعی برای آنها وجود ندارد. وی گفت به

طور مثال اگر کاندیداهای حزب خلق پاکستان بخواهند به حزب مترقی خلق (کوثر نیازی) بپیوندند مانعی

بر سر راه آنها وجود ندارد.

7 مقام سفارت سؤال کرد که آیا قرارداد مفتی با ضیاء برای حزب خلق پاکستان، حزب دموکراتیک

ملی و حزب ملی پاکستان «ممنوعه» حقوق و امتیازاتی به همراه دارد؟ وی گفت: «بگذار خودشان نزد

ضیاء بروند، دلیلی ندارد که من به جای آنها مبارزه کنم.» وی تأیید کرد که جماعت اسلامی از اتحاد ملی

پاکستان جدا شده و بین آنها آشتی صورت نخواهد گرفت.

8 در تاریخ 16 مهر روزنامه های بامداد به نقل از خبر مطبوعاتی حکومت نظامی، مطالب مربوط به

توافق مفتی ضیاء را که دیروز به ما گفته شده بود گزارش کرده اند. متن پرسشنامه منتشر شده و شامل

سؤالات ساده ای چون نام، تاریخ تشکیل حزب و فهرست مقامات حزبی و غیره می باشد. خبر مطبوعاتی

حکومت نظامی 15 مهر نیز اعلام داشته است که انتخابات احتمالاً به تأخیر خواهد افتاد، لیکن «در سال

1358» برگزار خواهد شد.

9 اظهارنظر: ظاهرا ضیاء توانسته است به هدف خود یعنی مشمول نمودن اتحاد ملی پاکستان در

انتخابات برسد. انجام این کار نیز به قیمت تأخیر در انتخابات تمام شده است و این تأخیر با انتقاد روبرو

خواهد شد، ولی اقدامات خشونت باری به همراه نخواهد داشت. رهبران حزب دموکراتیک ملی پاکستان

و حزب خلق پاکستان این قرارداد را که تنها به نفع اتحاد ملی پاکستان است، مورد انتقاد قرار داده اند.

برنامه تجدیدنظر شده به احزاب «اخراجی» وقت بیشتری می دهد، تا استراتژیهای خود را یا برای شرکت

(مثلاً به طور مستقل) و یا بر هم زدن روند انتخابات پیش بینی کنند. ضیاء و حکومت نظامی نیز در این میان

قدری از اعتبار خود را از دست داده اند، ولی تا به حال گویا مصمم هستند تا در صورت امکان، از طولانی

شدن تأخیر در به راه انداختن انتخابات خودداری ورزند. (پایان اظهارنظر)

مشورتهای پاکستان آمریکا در واشنگتن

سند شماره (72)

تاریخ: 17 مهر 1358 9 اکتبر 79

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: مشورتهای پاکستان آمریکا در واشنگتن

1 تمام متن خیلی محرمانه است. در مورد این پیام اقدام مقتضی به عمل آید.

2 بشیرخان بابر، مدیر کل (بخش آمریکا) وزارت امور خارجه به ما گفته است که سرپرستی هیئت

نمایندگی پاکستان در تاریخ 16 15 اکتبر در آمریکا به عهده مشاور وزارت خارجه آقاشاهی خواهد بود

شامل سپهبد محمد جیلانی دبیر کل دفاع، آقای اس. شهنواز وزیر خارجه، آقای طریق مصطفی یکی از

سرپرستان وزارت دفاع (تولیدات دفاعی) و دو سه تن دیگر از وزارت خارجه خواهد بود. بشیر که قرار

است به عنوان سفیر به کانادا برود در این مذاکرات شرکت نخواهد کرد. لیکن نجم الدین شیخ که سرپرست

کل بخش آسیای جنوبی است و قرار است به عنوان سفیر پاکستان در واشنگتن جای حیات مهدی را

بگیرد، در همان جا از هیئت نمایندگی جدا خواهد شد.

3 بشیر از مشاور سیاسی در 19 مرداد سؤال کرد که آیا وزارت خارجه میل ندارد در مورد این

مذاکرات خبر مطبوعاتی ارسال دارد؟ وی علاوه بر این سؤال کرد که آیا در آمریکا مردم نیز از این

مذاکرات خبر دارند یا خیر؟ وی گفت وزارت خارجه یک خبر مطبوعاتی اضطراری در آن زمینه تهیه کرده

است. لیکن متن آن هنوز مورد تأیید نهایی قرار نگرفته و هنوز تصمیمی گرفته نشده است که آیا باید در

این باره خبری در مطبوعات درج گردد یا خیر. وی گفت قبلاً همه میل داشتند که این موضوع پنهان بماند.

مشاور سیاسی گفت آقا شاهی علنا گفته است که با ونس ملاقات خواهد کرد و تا آنجا که می داند پیرامون

این موضوع نه سؤالی مطرح شده و نه خبری در مطبوعات منتشر شده است. مشاور سیاسی از بشیر

خواست که به محض تصویب خبر مطبوعاتی یک نسخه از آن را در اختیار وی بگذارد.

4 اظهارنظر: البته تا مدتها می دانستیم که پاکستان قصد دارد جیلانی را نیز در این هیئت قرار دهد،

چون اهمیت جیلانی در وزارت دفاع مانند اهمیت آقاشاهی در وزارت خارجه است، یعنی وی یکی از

وزرای بی قید و شرط این وزارتخانه است. کار شهنواز چندان روشن نبوده است، چون قرار بود به عنوان

یک سفیر برجسته منصوب گردد. همه فکر می کردند که او به جای سفیر آخوند به پاریس خواهد رفت،

لیکن سفیر فرانسه هفته قبل به سفیر هومل گفت که امکان این امر بعید به نظر می رسد.

5 اضافه شدن طریق مصطفی به این هیئت چیز تازه ای است. در پنتاگون و محافل دیگر مصطفی را

فردی می شناسند که از همه افراد دیگر در زمینه نیاز تسلیحاتی پاکستان مطلع تر است. حداقل با در نظر

گفتن حضور وی در این هیئت، برداشت ما این است که، آنها سعی دارند طرفهای آمریکایی خود را با

نیازهای تسلیحاتی دیرین پاکستان آشنا سازند. (پایان اظهارنظر)

6 اقدام مقتضی: آیا وزارتخانه می خواهد یک خبر مطبوعاتی در مورد مشاورتهای پاکستان آمریکا

منتشر سازد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا وزارتخانه متن آن را با متن پاکستانیها هماهنگ خواهد

کرد؟

سند شماره (73)

تاریخ: 18 مهر 1358 10 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی. به: سفارت آمریکا در اسلام آباد فوری

موضوع: مشورتهای پاکستانیها و آمریکاییها در واشنگتن

1 تمام متن خیلی محرمانه است.

2 در نظر نداریم در مورد مشورتهای آمریکا پاکستان در مطبوعات مطلبی منتشر کنیم. گفتگوها در

مورد مطالب عمومی است و احتمالاً در هفته آتی راهنمای مطبوعاتی را تهیه خواهیم کرد. ما راهنمای

مطبوعاتی خود را در مورد سفارت پاکستان در واشنگتن هماهنگ کرده و از طریق تلگرام فوری شما و

دیگر نمایندگیها را در جریان امر قرار خواهیم داد.ونس

انتخابات سال 1358: برهم خوردن توافق حکومت نظامی و اتحاد ملی پاکستان

سند شماره (74)

تاریخ: 22 مهر 1358 14 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی. - فوری

موضوع: انتخابات سال 1358: برهم خوردن توافق حکومت نظامی و اتحاد ملی پاکستان

1 (طبقه بندی نشده) خلاصه: توافق بین سرپرست اتحاد ملی پاکستان مفتی محمود و رئیس جمهور

ضیاءالحق که هفته گذشته، ظاهرا سبب ورود اتحاد ملی پاکستان به روند انتخابات احتمالی و برگزاری آن

شده بود، در پایان هفته برهم خورد. تاریخ ثبت نام 13 اکتبر برای کاندیداهای جدید بدون ورود

کاندیداهای عناصر اتحاد ملی پاکستان و بدون هیچ گونه حرکتی از طرف حکومت نظامی در تأیید

برگزاری انتخابات در 17 نوامبر و یا تاریخی دیگر، سپری شد.

2 (خیلی محرمانه) به دنبال آن بین حکومت ضیاء و حزب پرهیاهو و ضعیف، از نظر سیاسی، اتحاد

ملی پاکستان فاصله افتاد و دولت و احزاب قدری از اعتبار و شهرت خود را از دست دادند و امکان دارد که

انتخابات فراتر از پایان سال جاری به تعویق افتد. حکومت نظامی و اتحاد ملی پاکستان هرکدام سعی

دارند دیگری را مسئول وقایع جاری بدانند و ضیاء نیز با ژنرالهای خود در تدارک یک سخنرانی برای

اواسط هفته است و نحوه برخورد ضعیف وی در ارتباط با وقایع ممکن است سبب تضعیف موقعیتش به

عنوان رئیس ستاد ارتش و حکومت نظامی شده باشد. (پایان خلاصه)

3 (طبقه بندی نشده) تمدید مدت ارائه مدارک کاندیداهای جدید برای عضویت احزاب جدیداً تأیید

شده، جهت شرکت در روند انتخابات در 13 اکتبر بدون پیوستن نامزدهای جدید عضو اتحاد ملی پاکستان

سپری شد. در این تاریخ حکومت نظامی نیز بیانیه ای مبنی بر تعیین تاریخ انتخابات ایراد ننمود. مفتی

محمود سرپرست اتحاد ملی پاکستان به مطبوعات اظهار داشت که وی به همپیمانان خود دستور داده است

که از تسلیم مدارک نامزدی خود امتناع ورزند، چون حکومت نظامی از تأیید تاریخ 17 نوامبر یا تاریخی

دیگر جهت برگزاری انتخابات خودداری کرده است.

4 (خیلی محرمانه) بنابراین توافق بین اتحاد ملیپاکستان و... ژنرال ضیاء در هفته گذشته که متضمن

شرکت اتحاد ملی پاکستان در انتخابات شده بود به ثمر نرسید و احتمال برخورد دیگری بین حکومت

نظامی و احزاب سیاسی پیش آمد و احتمال برگزاری انتخابات نیز بعید به نظر می رسد.

5 (خیلی محرمانه) در همین حال، گزارش شده است که رئیس جمهور ضیاء و فرماندهان لشکرها و

استانداران در آخر هفته به ارزیابی اوضاع سیاسی و نظم و قانون پرداختند. این فرمول بندی که به کرّات

استفاده شده، نشانگر آن است که دولت سعی دارد به دنبال تصمیمهای غیر مردمی تأثیرات آنها را بر نظم و

قانون ارزیابی کند. در گزارش مطبوعاتی این گردهمایی درباره انتخابات چیزی گفته نشده، لیکن احتمالاً

ضیاء در اواسط هفته یا هفدهم ماه جاری برنامه های خود را قرار است اعلام کند. روزنامه دولتی

پاکستان تایمز که گویا می خواست نشان دهد که وی در چه زمانی سازش خواهد کرد، امروز صبح در یک

سرمقاله عمیق و طولانی تحت عنوان «راه حل چیست؟» اظهار داشت که برگزاری انتخابات چندان نیز

مورد پسند نیست.

6 (طبقه بندی نشده) این سرمقاله خاطرنشان می سازد که انتقال قدرت به یک حکومت غیرنظامی، در

زمانی که تعداد احزاب شرکت کننده بسیار محدود است و نظریات عمومی نیز در آن به طرز محدودتری

منعکس می گردد، تنها می تواند موجب بروز اغتشاش بشود. که پیامد آن شبیه همان وضعی است که دو

سال قبل علت به قدرت رسیدن حکومت نظامی گردید.

احزاب قدرتمند نخواهند توانست اوضاع را کنترل نمایند و ارتش نیز از انجام وظایف خود و حفظ نظم

خودداری نخواهد کرد. این سرمقاله در ادامه اظهار می دارد. «بنابراین موقع آن رسیده که با واقعیات

صریحاً روبرو شده و اعتراف نماییم که روند سیاسی هنوز آنقدر پخته نیست که بتواند به صورت یک شکل

مثبت درآید.» در ادامه پیشنهاد می کند که تنها راه «خروج از این آشفتگی در پیش گرفتن آغازی جدید و

متفاوت است تا نظام سیاسی متناسب با نبوغ ملی پدید آید.» گذشته از این پیشنهاد که این نظام باید با

اسلام هماهنگی داشته باشد، در مورد جزییات این نظام سخنی به میان نیامده است.

7 (خیلی محرمانه) اظهارنظر: انتخابات به موقع سال جاری ظاهرا قربانی اصلی تضادهای

سیاسی در هفته گذشته بوده است. قربانیهای دیگر عبارتند از: شهرت و اعتبار رئیس جمهور، نظام حزبی

و روند انتخاباتی که از زمان اعلام تاریخ آن توسط ضیاء در مارس گذشته، ملت بدان چشم دوخته بود.

8 (خیلی محرمانه) ضیاء در حالتی قرار گرفته که گویا می خواهد تصمیم حیاتی خود را بگیرد و

احتمالاً همان گونه که قبلاً گفته بود، حکومت نظامی خود را برای مدتی نامعلوم تمدید نماید، تا رهبریت

نظامی بار دیگر سعی نماید راهی بیابد و یک حکومت معتبر و مسئول غیر نظامی را به وجود آورد.

حکومت نظامی مقررات منع عبور و مرور شدیدتری را در پیش می گیرد

سند شماره (75)

تاریخ: 25 مهر 1358 17 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا در اسلام آبادبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی. - فوری

موضوع: (خیلی محرمانه) حکومت نظامی مقررات منع عبور و مرور شدیدتری را در پیش می گیرد

1 (خیلی محرمانه) تمام متن، تنها پاراگراف 10 دارای طبقه بندی غیر قابل رؤیت برای بیگانگان

می باشد.

2 خلاصه: در طول هیجده ساعتی که از اعلام تصمیم رئیس جمهور ضیاء مبنی بر به تعویق افتادن

انتخابات 17 نوامبر برای مدت نامعلوم و تشدید کاربرد مقررات منع عبور و مرور گذشته، اقدامات دولت

وی بسیار سریع و دراماتیک بوده است. بسیاری از رهبران سیاسی در منازل در توقیف به سر می برند و

حداقل دو روزنامه تعطیل گردیده عکس العمل عمومی تا به حال آرام بوده است.

3 سخنرانی ضیاء و اجرای سریع تغییرات اعلام شده، ظاهرا مدت حکومت نظامی ضیاء را نامحدود

کرده است. در مرحله بعدی اقدامات شدیدتری اتخاذ خواهد شد. (پایان خلاصه)

4 حکومت نظامی رئیس جمهور ضیاءالحق سریعاً به اجرای اقدامات اعلام شده در سخنرانی 16

اکتبر رئیس جمهور مبادرت ورزید. عکس العمل عمومی آرام و توأم با شگفتی در قبال ماهیت همه گیر

اقدامات حکومت نظامی بوده است.

5 توقیف سیاستمداران: درست پس از سخنرانی ضیاء ظاهرا عملیات گردآوری رهبران سیاسی از

تمام طیفهای سیاسی آغاز شده و بسیاری از آنها برای مدتی حدود سه ماه در محل سکونت خود در

توقیف به سر خواهند برد. اصغرخان سرپرست حزب طریق استقلال حدود نیمه شب در لاهور دستگیر و

به محل سکونت خود در ABBOTTABAD منتقل گردید. بیگم نصرت بوتو و دخترش بی نظیر و رهبران

دیگر حزب خلق پاکستان در کراچی و لاهور در منازل خود در توقیف به سر می برند. با دیگران نیز رفتار

مشابهی شده است: میان طفیل امیر جماعت اسلامی، نواب زاده نصراللّه خان، معاونت اتحاد ملی پاکستان،

مولانا مفتی محمود رهبر اتحاد ملی پاکستان، و حنیف رامی از حزب موسوی. هنوز معلوم نشده است که

برای سیاستمداران مهم دیگر از قبیل پیرپاگارا رهبر مسلم لیگ پاکستان، میرغوث بیزنجو رهبر حزب

ملی پاکستان و رهبران حزب ناسیونال دموکراتیک چه رخ داده است.

6 تعطیل روزنامه ها: با ترس از خطر سانسور، روزنامه های غیروابسته مانند «روزنامه مسلمان»

اسلام آباد در تاریخ 17 اکتبر سرمقاله «ملایمی» را منتشر نمود. در یک حرکت ناگهانی دیگر، حکومت

نظامی اقدام به تعطیل دو روزنامه دیگر حزب خلق پاکستان با نامهای «مساوات» و «صداقت» در لاهور و

کراچی نمود. دیگر روزنامه های مخالف با حکومت نظامی در تاریخ 17 اکتبر منتشر شدند، لیکن قرار

است روزنامه های بیشتری تعطیل گردد.

7 تعطیل دفاتر احزاب سیاسی: بنا به گزارشهای رسیده، در شبهای 16 و 17 اکتبر حکومت نظامی

اقدام به تعطیل دفاتر احزاب سیاسی و مصادره نمودن اموال حزبی در سرتاسر کشور نمود.

8 تشنجات ماقبل سخنرانی: ساعاتی قبل از ایراد سخنرانی توسط ضیاء، مقام سفارت با ژنرال و

(وزیر فدرال) فیض علی چیشتی و سرپرست مسلم لیگ پاکستان پیرپاگارا گفتگو کرد. ژنرال چیشتی به

سرپرست وابسته نظامی آمریکا که در حال عزیمت از آن کشور بود گفت که ضیاء قانون اساسی را به حالت

تعلیق درخواهد آورد، که ظاهرا اشاره ای بود به تشکیل دادگاههای نظامی با تفوق در امور قضائی، دیگر

نکات مطروحه نیز در تلگرام مرجع (الف) و سخنرانی ضیاء آمده است. چیشتی گفت او در تهیه پیش نویس

سخنرانی ضیاء کمک کرده بود، و گفت که حکومت نظامی «انعطاف بسیاری» از خود نشان داده و این

اقدامات می بایستی مدتها قبل صورت می گرفت. چیشتی گفت که در تاریخ 17 اکتبر با ضیاء در مورد

تغییرات انجام شده در حکومت نظامی ملاقاتی خواهد داشت.

9 در ملاقات صبح روز قبل (16 اکتبر) پیرپاگارا به مقام سفارت گفت که او نیز مانند دیگران منتظر لغو

انتخابات به دستور ضیاء بوده است. وی گفت به نظر او ضیاء بالاخره تصمیم به تشکیل یک «حکومت

ملی» خواهد گرفت، تا بر کشور تا زمان رسیدن موقع مناسب برای برگزاری انتخابات (اواخر سال 1981

یا 1982) حکومت کند. وی گفت اعضای این حکومت ملی احتمالاً عناصر مرکزی طیف سیاسی چون

خودش به صورت یک حزب خواهند بود. پاگارا پیش بینی کرد که ضیاء در تاریخ 16 اکتبر برنامه تشکیل

حکومت ملی را اعلام نخواهد کرد، چون به گفته وی، ضیاء جرئت ندارد تمام برنامه های خود را به یکباره

اعلام نماید.

10 اظهارنظر: تحلیل تأثیرات حرکات دراماتیک ضیاء در تلگرام سپتامبر خواهد آمد. در حال

حاضر هدف تقویت حکومت نظامی و ایجاد یک نظم تحمیلی به دنبال آشفتگی و عدم اطمینان چند هفته و

چند ماه اخیر است. پیش بینی پیرپاگارا در مورد تشکیل احتمالی حکومت ملی توسط ضیاء در گزارشهای

سازمان سیا (و دیگران) منعکس شده است، که نشانگر احتمال عقب نشینی سمبلیک حکومت نظامی در

موضع قدرت و یا خروج افرادی چون ضیاء از ارتش برای اداره حکومت جدید خواهد بود.

11 واضح است که مرحله اول حکومت نظامی دوران مابعد از بوتو که یک رژیم واسطه یا

میان دوره ای بود، علیرغم 28 ماه حکومتش به پایان رسیده است. سپیده دم مرحله دوم نیز با آغاز کار

جمعیت 75 میلیونی پاکستان به طرز عادی در صبح روز 17 اکتبر شروع شده است. هنوز گزارشی حاکی

از وجود اغتشاشات نرسیده است، لیکن هنوز معلوم نیست که اگر کسی بخواهد به این اقدامات غیر قانونی

بپردازد آیا با دولت نظامی مصمم تر و خشن تر از گذشته درگیر خواهد شد. گذشته از انتخابات واقعی،

مرحله دوم از استبداد بیشتری برخوردار خواهد بود، و آنها که کنترل امور را به دست دارند می خواهند

آنقدر بر اریکه قدرت باقی بمانند تا بتوانند بر صحنه سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور فقیر و ناامن

تغییراتی را تحمیل نمایند.

نظم و قانون در بلوچستان، تخفیف جزیی در تشنجات بر سر مسئله افغانستان...

سند شماره (76)

تاریخ: 25 مهر 1358 17 اکتبر 79خیلی محرمانه

از: کنسول آمریکا در کراچیبه: وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی.

موضوع: نظم و قانون در بلوچستان، تخفیف جزیی در تشنجات بر سر مسئله افغانستان

1 (تمام متن خیلی محرمانه است)

2 خلاصه: نگرانی در بلوچستان بر سر اختلاف مرزی به دنبال سرنگون شدن نورمحمد تره کی به طور

کلی تخفیف یافته است. گفته می شود، باصطلاح ترقیخواهان از پشتیبانی آشکارا از کابل دست برداشته اند

معذالک همه معتقد نیستند که دردسرهای شوروی در افغانستان دستهای اتحاد جماهیر شوروی را

خواهد بست.

3 نتیجه گیریهای دیگری که از دیدار اخیر در بلوچستان به دست آمده عبارتند از: 1) انتخابات محلی

این ایالت را به دو قسمت تقسیم کرده که یک قسمت حزب خلق پاکستان است که علم عصیانگری

برافراشته و قسمت دیگر سردارها که هنوز قدرت را در دست دارند. هرچند که سردارها به عنوان یک نهاد

ممکن است ضربه کاری خورده باشند. 2) ضیاءالحق رئیس حکومت نظامی ظاهرا مردم بلوچستان را از

لحاظ روانی جهت به تعویق انداختن یا لغو انتخابات آماده کرده است. ولی این مردم درباره اینکه عدم

اجرای انتخابات منجر به رویارویی با حکومت نظامی پاکستان خواهد شد موافق نیستند 3) علیرغم

کاهش ظاهری تشنجات بر سر افغانستان موضعگیری مردم نسبت به ایالات متحده همچنان توأم با

عصبانیت است.

4 ما درباره دیدار از اردوگاههایی که آوارگان و چریکهای افغانستان در آن اسکان داده شده اند

جداگانه گزارش خواهیم داد. (پایان خلاصه)

جو توأم با آرامش

5 سه ماه قبل خطر افغانستان تحت سلطه شوروی باعث بروز تشنج در بلوچستان شد (تلگرام

مرجع). ما اکنون دریافته ایم که این نگرانی تخفیف یافته و این امر منعکس کننده ناکامیهایی است که

شوروی و همپیمانان خلقیشان در این دوران متحمل شده اند. این یکی از نتیجه گیریهایی است که ما پس از

مذاکره با طبقات مختلف مردم در کویته و پیشین و چمن در روزهای 29 سپتامبر تا 3 اکتبر به دست

آورده ایم.

6 در حالی که اوضاع قبل از کودتا در افغانستان تفرقه بین دو گروه مهم در جمعیت این ایالت یعنی

بلوچها و پتان ها و همچنین بین چپگرایان و راستگرایان را تشدید کرده بود، ولی چنین به نظر می رسد که

اکنون این مسئله تفرقه انگیز تخفیف بسیاری یافته است.

7 پتانها به ما گفتند که از قتل تره کی سخت خشمگین شده اند. (آنها مرگ تره کی را پذیرفته اند.) یک

نفر از افراد پتان توضیح داد که در حالی که پتان ها اغلب بدون مجازات شدن اعضای خانواده های خود را

به مرگ می رسانند، به ندرت اتفاق می افتد که آنها قتل یک رهبر مورد احترام را نادیده بگیرند. از سویی

دیگر بلوچها به طور ساده ظاهرا عوامل جدید را در نتیجه سرنگون شدن تره کی به حساب آورده، نتیجه

گرفته اند که سیر سیاست آینده افغانستان به امواج دریاهای نامتلاطم سپرده شده است. رهبر حزب ملی